Hannah Bates, 30 tuổi, sống tại bang Michigan, Mỹ, năm 2019 quyết định vay 55.000 USD từ tập đoàn tài chính tư nhân Sallie Mae để theo học chương trình điều dưỡng. 6 năm sau, cô phải hầu tòa do bị Sallie Mae khởi kiện.
Bates cho biết sau khi tốt nghiệp năm 2022, mức lương 45.000 USD/năm của công việc y tá ở Michigan không đủ để cô trả khoản vay 1.500 USD mỗi tháng. Bates đã làm đơn đề nghị giảm mức thanh toán nhưng bị Sallie Mae từ chối, nên cô bắt đầu trả theo khả năng, khoảng 560 USD mỗi tháng.
Năm 2024, cô bất ngờ nhận được email thông báo “đã nhận khoản thanh toán cuối cùng” cho khoản vay. Bates gọi cho Sallie Mae và được giải thích đó có thể là lỗi hệ thống.
Nhưng hơn hai tháng sau, cô nhận cảnh báo tài khoản sắp vỡ nợ. Bates đã tìm cách thanh toán ngay trong ngày qua điện thoại để chặn quy trình này, nhưng tình trạng tài khoản không thay đổi. Sallie Mae sau đó chuyển sang đòi toàn bộ số dư, hỏi cô có thể trả một lần hoặc vay tiền người thân hay không. Năm tháng sau, công ty khởi kiện.
Tình cảnh tương tự cũng diễn ra với Ashley Carlson, 35 tuổi, người đã vay nợ sinh viên 55.000 USD để trang trải học phí. Năm 2023, khi công ty kiến trúc của Carlson làm ăn kém đi, cô không còn khả năng trả đủ khoản nợ sinh viên 800 USD mỗi tháng.
Suốt nhiều tháng, cô đã liên hệ với SoFi, công ty tư nhân quản lý các khoản vay của mình, để xin giảm số nợ sinh viên phải trả hoặc được tạm hoãn thanh toán vì khó khăn tài chính, nhưng không thành.
Hồi đầu năm 2024, Carlson mừng rỡ khi nhận được email thông báo: “Chúc mừng! Khoản vay sinh viên SoFi của bạn đã được thanh toán 100%”. Cô kiểm tra và thấy số dư nợ 0 USD.
“Có lẽ mình gặp may thật”, Carlson kể lại cảm nghĩ khi đó, cho biết cô tin nội dung email đúng những gì nó thể hiện, rằng bên cho vay đã chấp thuận đề nghị hỗ trợ, nên không hỏi thêm.
Hiện tại, cô ước mình đã hỏi. 10 tháng sau email chúc mừng, Carlson nhận được một phong bì màu vàng nhạt trước hiên, thông báo SoFi đã khởi kiện cô ra tòa để đòi toàn bộ số tiền.
Carlson sau đó mới biết số dư khoản vay về 0 USD không phải vì cô được xóa nợ, mà vì khoản vay của cô bị xếp vào diện “vỡ nợ” và đã được chuyển sang một bên thứ ba. Đến nay, cô vẫn không biết đơn vị nào đang quản lý số nợ này.
Carlson nói cô không được thông báo khoản vay đã chuyển cho bên thứ ba. Trong khi đó, SoFi giải thích rằng email chúc mừng hồi đầu năm 2024 là lỗi hệ thống, không giúp người vay được xóa nghĩa vụ trả nợ, và công ty đã liên hệ về phương án khắc phục nợ quá hạn.
Tuy nhiên, Carlson khẳng định cô không nhận được các thông báo này. SoFi cũng không thể cung cấp các tài liệu chứng minh.
Trường hợp như của Bates và Carlson cho thấy tình trạng thiếu minh bạch mà nhiều người vay nợ sinh viên tư nhân gặp phải khi khoản vay tiến gần ngưỡng vỡ nợ, thường sau khoảng 120 ngày không thanh toán đầy đủ.
Qua phỏng vấn hàng chục người vay, luật sư và đại diện ngành, cũng như rà soát hồ sơ tòa án và các tài liệu công khai khác, Business Insider ghi nhận nhiều trường hợp người vay không nắm rõ được số dư, nhận thông báo mâu thuẫn hoặc bị kiện sau khi vỡ nợ.
Dữ liệu khiếu nại gửi Cục Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng Mỹ (CFPB) trong 10 năm qua cũng cho thấy hàng trăm vụ liên quan đến chuyển giao khoản vay sinh viên, thiếu hoặc sai hồ sơ, không thể nắm rõ tình trạng thanh toán.
“Không phải lúc nào mọi thứ cũng minh bạch”, và một số vụ chuyển giao nợ có thể đi kèm “sự che khuất thông tin”, Richard Gaudreau, luật sư phá sản tại New Hampshire, người đại diện cho người vay trong các vụ kiện liên quan đến vỡ nợ vay sinh viên, nói.
Theo Simon Goldenberg, luật sư chuyên xử lý nợ tại New York, thông tin thiếu rõ ràng không đồng nghĩa với vi phạm. Dù các tổ chức cho vay tư nhân “có thể làm tốt hơn nhiều” trong việc liên lạc với người vay, chuẩn mực hợp lý trong thực tế và chuẩn mực hợp pháp không phải lúc nào cũng giống nhau.
Những trường hợp như của Carlson có thể gia tăng sau khi đợt cải tổ của Tổng thống Donald Trump về cơ chế trả nợ vay sinh viên có hiệu lực từ tháng 7.
Chính sách mới thu hẹp ưu đãi trả nợ trong hệ thống liên bang và áp trần vay với chương trình sau đại học, có thể khiến nhiều người phải tìm đến các tổ chức cho vay tư nhân. Trong khi đó, Nhà Trắng kỳ vọng các trường đại học sẽ giảm học phí để thích ứng, sau khi học phí niêm yết đã tăng gấp đôi trong 30 năm qua ở cả trường công và tư.
Khi liên hệ với người vay, bên cho vay phải tuân thủ đạo luật năm 1977 về thời điểm và tần suất liên lạc, đồng thời cần có sự đồng ý nếu trao đổi ngoài khung giờ thông thường, nếu không sẽ bị phạt tiền, kiện tụng hoặc bị cơ quan liên bang xử lý.
Đại diện SoFi cho biết công ty thường xuyên trao đổi với người vay, bao gồm việc đưa ra phương án hoãn thanh toán hoặc gia hạn thời hạn trả nợ, giúp “phần lớn người vay gặp khó khăn tránh rơi sâu hơn vào quá hạn hoặc vỡ nợ”.
Dữ liệu CFPB cho thấy vay sinh viên tư nhân chiếm khoảng 10% thị trường vay sinh viên trị giá 1.850 tỷ USD năm 2025 tại Mỹ, song lại là nguồn gốc của khoảng 1/4 số khiếu nại về vay sinh viên gửi tới cơ quan này. Dù người vay từ các công ty tài chính tư nhân nhìn chung có nền tảng tài chính tốt hơn nhóm vay từ cơ quan liên bang, các vấn đề về liên lạc lại là điểm nghẽn lớn.
Báo cáo CFPB tháng 1 cho biết 58% khiếu nại năm 2025 liên quan đến khó khăn khi làm việc với bên cho vay, trong đó có tình trạng thiếu minh bạch, phản hồi chậm hoặc thông tin gây rối.
Theo Julie Margetta Morgan, cựu quan chức cấp cao tại Bộ Giáo dục cùng CFPB dưới thời tổng thống Joe Biden, việc CFPB giảm ưu tiên giám sát vay sinh viên dưới chính quyền Trump, trong khi các biện pháp bảo vệ người vay thay đổi tùy từng bang, khiến người vay ngày càng phải tự xoay xở để hiểu quyền của mình và phát hiện khi nào các quyền đó bị vi phạm.
Carlson và Bates nói họ không đủ tiền thuê luật sư, nên phải tìm đến AI nhờ tư vấn. “Họ cố mọi cách, còn tôi phải tự tìm phương án xử lý. Rất khó nếu không có luật sư, phải tự làm mọi thứ”, Bates nói. “Không ai đáng phải trải qua chuyện này. Nó đang thực sự nuốt chửng đời tôi”.
Theo bản tuyên thệ của người đứng đầu bộ phận trí tuệ nhân tạo thuộc Bộ Chiến tranh (Bộ Quốc phòng) Mỹ, công cụ trí tuệ nhân tạo Grok do công ty xAl của tỷ phú Elon Musk phát triển đã trở thành một phần không thể thiếu trong các chiến dịch quân sự của Mỹ.
Theo đó, các trung tâm dữ liệu của công ty này cần được xem như các nhà máy sản xuất vũ khí trong những cuộc xung đột tương lai.
Tuyên bố liên quan đến Grok được đưa ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump tìm cách can thiệp vào một vụ kiện yêu cầu hạn chế hoạt động của các trung tâm dữ liệu Colossus của xAI tại Memphis, bang Tennessee, do các lo ngại về vấn đề môi trường.
Ông Cameron Stanley, Giám đốc về Kỹ thuật số và Trí tuệ nhân tạo của Bộ Chiến tranh Mỹ, đã so sánh năng lực tính toán của xAI với năng lực sản xuất vũ khí.
Ông cho rằng khả năng vận hành các cơ sở dữ liệu ở “quy mô khổng lồ” của công ty này “đóng vai trò nền tảng đối với thế trận quốc phòng hiện đại tương tự các nhà máy sản xuất vũ khí truyền thống” của Mỹ.
Ông Stanley tiết lộ Grok là một thành phần quan trọng của hệ thống Maven Smart Systems (MSS) do Palantir phát triển. Đây là nền tảng hỗ trợ các hoạt động “nhắm mục tiêu, tình báo, duy trì khả năng sẵn sàng chiến đấu, tuyển dụng”, cũng như lập kế hoạch quân sự và hậu cần.
“Các quy trình tác chiến tiên tiến của MSS đã cho phép lực lượng Mỹ triển khai hơn 2.000 đơn vị đạn dược vào 2.000 mục tiêu khác nhau trong vòng 96 giờ của chiến dịch Epic Fury (Cuồng nộ)”, ông Stanley nói, đề cập tới chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran.
Ông cũng nhấn mạnh xAI là một trong 3 nhà cung cấp doanh nghiệp hiện có khả năng duy trì các nhiệm vụ “trọng yếu” trên các mạng lưới mật và tuyệt mật. Theo ông Stanley, nếu cơ sở Colossus 2 của xAI bị đóng cửa hoặc mất điện, năng lực tác chiến của Lầu Năm Góc sẽ bị suy giảm đáng kể.
Việc nhắc đến dự án Maven cho thấy Grok đã được tích hợp vào một hệ sinh thái AI nhằm hỗ trợ cho việc xác định mục tiêu ngày càng gây tranh cãi.
Dự án Maven của Lầu Năm Góc ban đầu được triển khai nhằm sử dụng thuật toán để xử lý dữ liệu chiến trường, trong khi Palantir - một trong những nhà thầu quốc phòng và giám sát có ảnh hưởng nhất tại Washington - quảng bá phần mềm của mình như một “chuỗi tiêu diệt được hỗ trợ bởi AI”, hứa hẹn mang lại “ưu thế quyết định từ không gian đến chiến trường”.
Vai trò của công ty này tiếp tục gây tranh cãi sau khi xuất hiện thông tin cho rằng việc lựa chọn mục tiêu có hỗ trợ AI đã góp phần dẫn tới cuộc không kích của Mỹ tại Minab khiến gần 160 nữ sinh thiệt mạng.
Theo các nguồn tin, ngôi trường này đã bị xác định nhầm là mục tiêu quân sự dựa trên dữ liệu lỗi thời được xử lý thông qua các hệ thống liên kết với Palantir và tích hợp mô hình Claude AI của Anthropic.
Tuần trước, Giám đốc điều hành Anthropic, Dario Amodei, cho biết việc AI được sử dụng trong vụ không kích Minab, nếu đúng như thông tin cung cấp, chưa chắc đã vi phạm các “lằn ranh đỏ” của công ty, đồng thời nhấn mạnh rằng quyết định cuối cùng vẫn do con người đưa ra.
Các lãnh đạo của Palantir từ lâu đã công khai ủng hộ vai trò quân sự của công ty. Năm ngoái, Giám đốc điều hành Alex Karp tuyên bố mục tiêu của Palantir là “khiến đối phương phải sợ hãi và đôi khi là tiêu diệt họ”.
Trong tuyên ngôn gần đây, công ty khẳng định rằng “sức mạnh cứng của thế kỷ này sẽ được xây dựng trên phần mềm” và một kỷ nguyên răn đe mới “được xây dựng trên AI” đang bắt đầu.
Nga đã sử dụng nhiều tên lửa đạn đạo hơn trong 19 ngày đầu tháng 7 so với sản lượng mà ngành công nghiệp quốc phòng nước này được cho là có thể sản xuất trong cả một tháng, chuyên trang quốc phòng Ukraine Militarnyi nhận định.
Ngoài ra, chuyên trang này cho rằng Nga đồng thời cũng đã phóng khoảng 2/3 số tên lửa 3M22 Zircon dự kiến sản xuất trong cả năm.
Theo Militarnyi, dựa trên dữ liệu từ Không quân Ukraine và các bộ chỉ huy không quân khu vực, Nga đã phóng 107 tên lửa đạn đạo và 20 tên lửa Zircon từ ngày 1 đến ngày 19/7, bao gồm cả cuộc tập kích quy mô lớn rạng sáng 19/7.
Để so sánh, trong toàn bộ tháng 6, lực lượng Nga đã phóng 102 tên lửa đạn đạo Iskander-M và S-400, 2 tên lửa Kh-47M2 Kinzhal cùng 15 tên lửa Zircon.
Theo ước tính của Cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (HUR), hiện Nga sản xuất khoảng 60 tên lửa đạn đạo 9M723 Iskander-M và 40 tên lửa RM-48U sử dụng cho hệ thống phòng không S-400 mỗi tháng, tương đương tổng sản lượng khoảng 100 tên lửa đạn đạo mỗi tháng.
Với 107 tên lửa đạn đạo đã được phóng chỉ trong chưa đầy 3 tuần, Nga đã vượt quá năng lực sản xuất hàng tháng ước tính của mình.
HUR cũng ước tính Moscow sản xuất 30 tên lửa Zircon trong năm 2026. Điều đó có nghĩa là 20 tên lửa đã được sử dụng trong tháng này tương đương khoảng 2/3 sản lượng cả năm theo kế hoạch.
Trước làn sóng tấn công mới nhất, HUR ước tính kho dự trữ tên lửa của Nga bao gồm hơn 100 tên lửa Iskander-M, hơn 400 tên lửa RM-48U và hơn 120 tên lửa Zircon.
Kể từ tháng 12/2025, Nga được cho là đã duy trì kho dự trữ khoảng 200 tên lửa đạn đạo Iskander-M, cho thấy nước này gần đây có thể đã bắt đầu sử dụng nhiều hơn lượng tên lửa tích lũy trong kho.
Theo Militarnyi, việc gia tăng sử dụng các tên lửa dự trữ có thể phản ánh nỗ lực của Nga nhằm áp đảo hệ thống phòng không Ukraine, đồng thời tận dụng tình trạng thiếu hụt tên lửa đánh chặn của Kiev trong các đợt tấn công quy mô lớn. Ukraine nhiều lần thừa nhận họ khó ngăn chặn được tên lửa đạn đạo của Nga do thiếu nghiêm trọng tên lửa cho tổ hợp Patriot.
Theo Militarnyi, nếu Nga duy trì tốc độ sử dụng như hiện nay, kho dự trữ tên lửa của Nga sẽ dần suy giảm nhanh hơn tốc độ bổ sung.
Tuy nhiên, đây chỉ là nhận định của phía Ukraine dựa trên các ước lượng chưa có sự xác thực từ Moscow. Trước đó, Ukraine nhiều lần cho rằng Nga có thể sắp cạn kiệt tên lửa. Nga, với ưu thế của cường quốc quân sự và nền công nghiệp quốc phòng đáng gờm, đã tăng tốc cỗ máy sản xuất trong những năm qua và thường xuyên tung ra các đợt tập kích quy mô lớn nhằm vào đối thủ.
Trong một diễn biến khác, phân tích gần đây của chuyên gia tên lửa độc lập Fabian Hinz đã đặt câu hỏi về quan điểm phổ biến lâu nay cho rằng 3M22 Zircon là tên lửa hành trình siêu vượt âm.
Theo ông Hinz, loại vũ khí này được mô tả chính xác hơn là một tên lửa bán đạn đạo, bay theo quỹ đạo đạn đạo nhưng vẫn duy trì khả năng cơ động nhất định.
Ông cho rằng việc đơn giản phân loại tên lửa thành “siêu vượt âm” hoặc “không siêu vượt âm” đã bỏ qua những khác biệt quan trọng về đặc tính bay.
Ngay cả khi Zircon không phải là tên lửa hành trình siêu vượt âm thực thụ, ông Hinz nhận định tốc độ rất cao cùng khả năng cơ động của nó vẫn khiến loại tên lửa này trở thành mục tiêu rất khó đánh chặn đối với các hệ thống phòng thủ tên lửa.
Theo báo The Nation (Thái Lan), vụ việc xảy ra vào khoảng 20h35 ngày 20-6 tại công trình xây dựng tuyến đường sắt Denchai-Chiang Rai-Chiang Khong, Chiang Rai. Đây là dự án của Tổng công ty Đường sắt Quốc gia Thái Lan (SRT).
Thứ trưởng Bộ Giao thông Thái Lan Siripong Angkasakulkiat thông báo nguyên nhân ban đầu của vụ tai nạn được cho là do đá rơi ra từ đường hầm trong lúc công nhân đang lắp đặt hệ thống chống thấm.
Thống kê thiệt hại ban đầu ghi nhận 2 người chết, 3 người bị thương nặng và 4 người bị thương nhẹ. Hiện cơ quan chức năng đã đưa thi thể các nạn nhân thiệt mạng và những công nhân bị thương đến bệnh viện.
“Tình hình hiện đã được kiểm soát. Cơ quan chức năng đã phong tỏa khu vực xảy ra tai nạn nhằm đảm bảo an toàn”, Thứ trưởng Siripong cho biết và lưu ý bộ phận đảm bảo an toàn của dự án đã tiếp quản hiện trường để tiến hành điều tra.
Sau vụ việc, SRT đã gửi lời chia buồn sâu sắc nhất đến gia đình 2 công nhân thiệt mạng, đồng thời cam kết hỗ trợ đầy đủ cho những người bị thương và chịu ảnh hưởng bởi vụ việc.
Công ty này cũng yêu cầu nhà thầu phối hợp thực hiện các biện pháp hỗ trợ, bồi thường và chăm sóc y tế đối với những người bị ảnh hưởng và gia đình các nạn nhân theo quy định của pháp luật.
Ngoài ra, SRT đã chỉ đạo rà soát các biện pháp bảo đảm an toàn đối với công tác thi công đường hầm và các công trình hạ tầng quy mô lớn đang triển khai trên toàn quốc, cũng như yêu cầu những đơn vị liên quan tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn an toàn lao động, nhằm ngăn chặn những sự cố tương tự.
Tuyến đường sắt Denchai-Chiang Rai-Chiang Khong là một trong những dự án hạ tầng giao thông quan trọng nhất của Thái Lan, có vai trò thúc đẩy thương mại và vận tải với miền Bắc Lào và Trung Quốc.
