6h30 mỗi ngày, chị Thúy Vân cùng chồng chia nhau chở hai con đi học từ căn hộ tại khu CityLand Park, phường Gò Vấp. Chị đưa con gái đến trường gần sân bay Tân Sơn Nhất rồi tới nơi làm việc ở khu vực Lăng Cha Cả. Chồng chị chở con trai tới trường đại học trên đường Điện Biên Phủ trước khi vào trung tâm thành phố làm việc.
Quãng đường chưa đến 10 km nhưng vợ chồng chị thường mất hàng giờ len lỏi qua các tuyến Phan Văn Trị, Nguyễn Kiệm, Bạch Đằng và khu vực quanh sân bay. Hai buổi chiều mỗi tuần, chị tiếp tục đưa con đi học đàn, học võ. Có hôm gần 21h cả gia đình mới quây quần bên nhau.
Việc đi lại chiếm 3-4 giờ mỗi ngày khiến thời gian nghỉ ngơi, sinh hoạt gia đình bị thu hẹp. Nhắc lại quyết định mua căn hộ năm 2018, chị cho biết dự án từng quảng bá chỉ mất 10 phút ra sân bay và khoảng 20 phút vào trung tâm thành phố.
“Thực tế có ngày chỉ đi học và đi làm mất gần nửa buổi sáng”, người phụ nữ 40 tuổi nói. Theo chị, suốt 8 năm qua đường sá gần như không thay đổi, trong khi chung cư liên tục mọc lên khiến lời quảng cáo khi dự án rao bán ngày càng xa thực tế.
Tình cảnh của gia đình chị Vân không phải cá biệt. Tại nhiều khu vực nội thành TP HCM, tốc độ mọc lên của các tòa nhà đang vượt xa khả năng đáp ứng của hạ tầng hiện hữu.
Giờ tan tầm giữa tháng 5, dòng ôtô ken đặc trên tuyến Ngô Tất Tố, phường Thạnh Mỹ Tây, nhích từng mét qua đoạn dài khoảng một km. Nhiều xe máy phải leo lên vỉa hè để thoát khỏi dòng phương tiện ùn ứ.
Đây là trục kết nối trung tâm TP HCM với khu vực Bình Thạnh cũ và cửa ngõ vòng xoay Hàng Xanh nhưng chỉ rộng hai làn xe. Trên đoạn tuyến ngắn tập trung nhiều trường học, cơ sở đào tạo, hàng quán, văn phòng cùng các tòa nhà cao tầng.
Áp lực càng lớn khi khu vực này có thêm nhiều dự án nhà ở với gần 1.000 căn hộ, trong đó có tòa nhà cao 30 tầng. Tuyến này đồng thời là lối ra vào các cụm chung cư Mỹ Đức và Phạm Viết Chánh nằm cách đó vài trăm mét.
Thường lái ôtô từ công ty ở phường Sài Gòn về nhà gần bến xe Miền Đông cũ, chị Thanh Nga, 35 tuổi, cho biết luôn cảm thấy căng thẳng mỗi khi đi qua khu vực này.
“Đường nhỏ nhưng cao ốc tập trung quá nhiều, dân cư đông đúc nên lúc nào cũng ngột ngạt”, chị nói.
Không riêng Ngô Tất Tố, nhiều nơi có mật độ xây dựng cao tại TP HCM cũng đang chịu áp lực lớn về hạ tầng.
Ở phía nam thành phố, dọc trục Nguyễn Hữu Thọ hiện tập trung khoảng 100.000 căn hộ, khiến cửa ngõ qua cầu Kênh Tẻ và đường Khánh Hội thường xuyên ùn ứ vào giờ cao điểm. Tương tự, các tuyến Nguyễn Hữu Cảnh, Hồng Hà, Phổ Quang và khu vực quanh sân bay Tân Sơn Nhất liên tục xuất hiện các dự án nhà ở, cao ốc trong khi mạng lưới đường sá gần như không được mở rộng tương xứng.
Theo Sở Xây dựng, riêng khu vực TP HCM cũ có hơn 1.500 chung cư cùng hàng loạt tổ hợp nhà ở, thương mại, văn phòng tập trung ở nội thành. Nhiều tuyến đường phải gánh lượng dân cư vượt xa thời điểm quy hoạch ban đầu. Thành phố hiện còn 22 điểm ùn tắc kéo dài. Tỷ lệ đất dành cho giao thông mới đạt khoảng 15% diện tích đô thị, thấp hơn đáng kể so với mục tiêu 20-25% theo quy hoạch.
Áp lực cũng lan sang các không gian công cộng. Diện tích cây xanh bình quân tại TP HCM chỉ khoảng 0,55 m2/người, thấp hơn nhiều so với tiêu chuẩn tối thiểu 7 m2/người đối với đô thị loại đặc biệt và còn cách xa mức 10-15 m2/người của nhiều thành phố phát triển trên thế giới.
Lĩnh vực giáo dục cũng đối mặt sức ép tương tự. Hiện thành phố còn 42 phường, xã thiếu trường lớp, trong khi bình quân mới đạt khoảng 277 phòng học trên 10.000 dân trong độ tuổi đi học.
Hơn thập kỷ TP HCM muốn “kiểm soát cao ốc”
Tại buổi tiếp xúc cử tri gần đây, Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang cho biết dân số thành phố hiện đã vượt 14 triệu người. Nếu tăng lên 20-21 triệu người trong tương lai, áp lực lên hạ tầng sẽ còn nặng nề hơn.
Vì vậy, thành phố định hướng hạn chế phát triển thêm chung cư cao tầng ở trung tâm và các nơi đông dân cư, thay vào đó mở rộng không gian đô thị ra các khu vực ngoại vi gắn với đầu tư hạ tầng kết nối. Những khu đất có vị trí thuận lợi, có khả năng phát triển thành công viên sẽ được ưu tiên dành cho không gian công cộng.
Thực tế, đây không phải lần đầu TP HCM đối mặt với bài toán kiểm soát phát triển cao tầng tại khu vực trung tâm.
Khoảng một thập niên trước, thành phố nhiều lần đề cập việc hạn chế xây dựng chung cư, cao ốc trong nội đô nhằm giảm áp lực lên hạ tầng. Năm 2017, UBND TP HCM yêu cầu rà soát, hạn chế cấp phép các dự án nhà ở cao tầng tại trung tâm và những nơi thường ùn tắc. Sau đó, thành phố tiếp tục nghiên cứu các tiêu chí đánh giá tác động giao thông của dự án bất động sản trước khi cấp phép.
Dù vậy, việc kiểm soát không dễ thực hiện. Nhiều dự án đã được phê duyệt từ trước và phù hợp với quy hoạch phân khu cũng như các chỉ tiêu sử dụng đất hiện hành.
Theo Sở Xây dựng, TP HCM hiện chưa có bộ công cụ đầy đủ để đánh giá sức chịu tải tổng thể của hạ tầng đô thị hoặc lượng dân cư cộng dồn từ nhiều dự án trong cùng một khu vực. Việc thẩm định chủ yếu vẫn dựa trên từng dự án riêng lẻ, trong khi tác động thực tế lại diễn ra trên quy mô toàn khu vực, khiến áp lực lên hạ tầng ngày càng gia tăng theo thời gian.
Theo ThS Đoàn Hồng Đức, Ban Phát triển Hạ tầng, Đại học Giao thông Vận tải TP HCM, áp lực hạ tầng hiện nay không xuất phát từ một vài dự án riêng lẻ mà là hệ quả cộng dồn của hàng chục, thậm chí hàng trăm dự án trong cùng khu vực suốt nhiều năm.
Ông cho rằng TP HCM đã gia tăng mạnh mật độ xây dựng và dân số ở khu vực lõi đô thị, trong khi giao thông công cộng, trường học, bệnh viện, công viên và các hạ tầng xã hội khác không theo kịp tốc độ phát triển.
“Một tuyến đường hay trường học phải phục vụ cho cả khu vực, không phải một dự án. Khi nhiều dự án cùng xuất hiện, áp lực sẽ cộng dồn lên toàn bộ hệ thống hạ tầng”, ông nói.
Theo ông Đức, nhiều dự án khi được phê duyệt đều đáp ứng đầy đủ các tiêu chí quy hoạch và pháp lý. Tuy nhiên, nếu chỉ đánh giá từng dự án riêng lẻ mà không xem xét tổng thể khu vực, nguy cơ quá tải là khó tránh khỏi.
“Đúng quy hoạch ở cấp dự án chưa chắc đã đúng ở quy mô đô thị”, ông nhận định.
Chuyên gia cho rằng TP HCM hiện thiếu cơ chế đánh giá sức chịu tải của cả khu vực và chưa có hệ thống giao thông công cộng đủ mạnh để định hướng dân cư tới các cực phát triển mới.
“TP HCM hiện mới chỉ nén dân số và nén xây dựng, chưa đạt mô hình đô thị nén đúng nghĩa”, ông nói.
Theo ông Đức, tại nhiều đô thị phát triển, mật độ dân cư cao luôn đi cùng mạng lưới giao thông công cộng hiệu quả, không gian công cộng đầy đủ và hệ thống dịch vụ xã hội đáp ứng nhu cầu người dân. Trong khi đó, phần lớn người ở TP HCM phụ thuộc vào xe cá nhân đi học, đi làm và tiếp cận các dịch vụ thiết yếu.
“Khi giao thông công cộng chưa đóng vai trò chủ đạo, việc tiếp tục gia tăng dân số trong khu vực lõi sẽ khiến áp lực lên hạ tầng ngày càng lớn”, ông nói.
KTS Ngô Viết Nam Sơn cho rằng sau nhiều năm phát triển, khu vực trung tâm TP HCM đang tiến gần giới hạn sức tải. “Khi dân số và lượng người đổ vào trung tâm ngày càng lớn, các tuyến đường hình thành từ nhiều thập niên trước gần như không còn khả năng mở rộng”, ông nói.
Theo ông, mỗi tòa nhà cao tầng mới không chỉ kéo theo thêm phương tiện giao thông mà còn tạo áp lực lên trường học, bãi đỗ xe, hệ thống cấp điện, cấp nước, cây xanh và các không gian công cộng.
“Đất dành cho giao thông, công viên hay quảng trường không tăng tương ứng với tốc độ gia tăng dân số thì chất lượng sống sẽ giảm dần”, ông nói. “Người dân cảm nhận rõ nhất qua tình trạng kẹt xe, thiếu chỗ vui chơi và thiếu không gian xanh”.
Bài 2: ‘Chiến dịch’ lấy lại không gian xanh cho nội đô TP HCM
Thảo luận tại tổ về kinh tế - xã hội sáng 10.4, đại biểu Hà Thị Anh Thư (đoàn Quảng Ngãi) bày tỏ lo ngại trước tình trạng bạo lực trên không gian mạng, cùng đó là các thông tin xấu độc chưa được ngăn chặn, xử lý kịp thời, ảnh hưởng tiêu cực đến giới trẻ.
Nữ đại biểu nêu thực tế, các hành vi bạo lực, đánh nhau hiện đang xuất hiện "nhan nhản" trên mạng xã hội. Hay như các bộ phim "cung đấu" hoặc "mô típ tổng tài" với tần suất ngày càng nhiều.
Hay như gần đây, các câu chuyện về "xăm hình, thao túng tâm lý liên quan ođến một "ông thầy" và một phụ nữ" được chia sẻ trên nhiều trang mạng, giới trẻ xem và bình luận rất nhiều. Sự việc xảy ra đã lâu, thế nhưng đến nay chưa có cơ quan chức năng nào kiểm chứng "việc đó là đúng hay sai" để yêu cầu dừng lại.
Hậu quả là khi thông tin độc hại lan truyền mà người lớn không giải pháp, chế tài ngăn chặn, trẻ tiếp xúc nhiều và lâu dần sẽ cho đó là hiển nhiên, là điều đúng.
Vẫn theo bà Thư, bạo lực tinh thần không chỉ xảy ra ở ngoài xã hội mà còn tồn tại ngay tại môi trường công sở. Có những nhân viên bị cấp trên chửi bới, mạt sát khiến không thể chịu nổi, thậm chí phải nghỉ việc, nhưng không dám lên tiếng vì sợ ảnh hưởng sau này.
Nữ đại biểu đề cập câu chuyện "người ngay sợ người gian", dù bị ảnh hưởng tinh thần nhưng không dám tố cáo vì sợ bị đánh giá xấu khi chuyển công tác, sẽ bị nhìn với ánh mắt khác vì từng tố cáo lãnh đạo cơ quan cũ.
Để ngăn chặn, bà Thư cho rằng cần biện pháp bảo vệ những người dám đấu tranh, dám nói lên sự thật.
Đồng thời, cũng cần có giải pháp để xử lý các hành vi xúc phạm tinh thần, dựng chuyện nói xấu hoặc vu khống người khác. Thực tế, không ít người sử dụng mạng xã hội "thích là nói, thích là dựng chuyện", trong khi nạn nhân chịu tổn hại chưa được bảo vệ kịp thời.
Vị đại biểu đoàn Quảng Ngãi chia sẻ câu chuyện bà trực tiếp chứng kiến, về một cán bộ mới nghỉ được vài tháng đã bị "cả xã, cả làng bàn tán vì những chuyện chưa kiểm chứng, thế nhưng không ai đến gặp người trong cuộc để hỏi là đúng hay không". Vị cán bộ này đã gửi đơn đề nghị công an có biện pháp bảo vệ, song mấy tháng qua vẫn chưa thể xử lý vì không có ghi âm, bằng chứng, "dù cả xã, cả làng đều biết".
Bạo lực tinh thần không gây tổn hại trực tiếp về thể xác, nhưng khiến nạn nhân rơi vào tình trạng trầm cảm, áp lực tâm lý, thậm chí có thể dẫn đến tự tử. Nữ đại biểu đề nghị xã hội cần lên án mạnh mẽ hiện tượng này, đồng thời có chế tài xử lý nghiêm để người vi phạm không dám và không muốn tái phạm.
Một nội dung khác được đại biểu Hà Thị Anh Thư tâm tư, đó là vi phạm về bình đẳng giới. Bà dẫn số liệu, cho thấy số vụ việc năm 2025 là 74 vụ, cao hơn năm 2024 chỉ 30 vụ. Vậy nguyên dân khiến vi phạm gia tăng là do đâu, do kinh phí tuyên truyền, do cách làm, do nhận thức hay chế tài chưa đủ sức răn đe?
Vị đại biểu đề nghị có sự nghiên cứu, đánh giá để nhìn ra vấn đề. Vì sao công việc và số lượng người tham gia rất tốt nhưng kết quả lại không như mong đợi. Cấp cơ sở đã làm tốt hay chưa, hay vẫn phải chờ người dân gửi đơn đến mới vào cuộc giải quyết?
Cạnh đó là sự bàng quan của xã hội cũng là một vấn đề lớn. Nhiều người vẫn xem đây là việc riêng của gia đình nên không muốn quan tâm. Trong khi đó, người bị hại thường rất ngại chia sẻ thông tin, bởi họ sợ cách nhìn nhận từ xã hội, sợ sự thương hại hoặc lo lắng không biết khi nói ra thì có được bảo vệ hay không.
Do đó, nữ đại biểu đề nghị đổi mới, nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, vận động về bình đẳng giới.
"Cái người dân thực sự mong muốn chính là sự hỗ trợ về tâm lý, tinh thần và tư vấn pháp lý, chúng ta đã thực hiện tốt nội dung này chưa?", bà nói.
Đây là đường dây lừa đảo chiếm đoạt tài sản xuyên biên giới do các đối tượng người Trung Quốc cầm đầu, hoạt động theo hình thức "dùng người Việt lừa người Việt".
Chỉ trong vòng chưa đầy một năm, đường dây này đã lừa đảo chiếm đoạt tài sản của 190 bị hại trên cả nước, trong đó chủ yếu là phụ nữ lớn tuổi.
Theo cáo trạng, ngày 1-8-2024, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hà Tĩnh tiếp nhận Hoàng Bích Ngọc (32 tuổi, ngụ tại Hải Phòng) tự thú về việc trong thời gian sinh sống tại nước Lào, Ngọc đã tham gia cùng với đối tượng người Trung Quốc tên là A Hào (không rõ thông tin, lai lịch) và nhiều người Việt Nam khác sử dụng phương tiện điện tử, mạng xã hội lừa đảo chiếm đoạt tài sản của người Việt Nam bằng hình thức lừa góp tiền đầu tư kinh doanh.
Trên cơ sở nội dung khai báo của Ngọc, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hà Tĩnh đã cung cấp thông tin, phối hợp các cơ quan chức năng của Lào điều tra làm rõ nội dung vụ việc.
Ngày 2-8-2024, Cục Cảnh sát Phòng chống tội phạm Bộ Công an Lào, Công an Đặc khu kinh tế Tam Giác Vàng (tỉnh Bò Kẹo, Lào) và các đơn vị nghiệp vụ khác đã kiểm tra, phát hiện 141 người Việt Nam thực hiện hành vi phạm tội đối với người Việt Nam trên trang mạng OYO.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hà Tĩnh còn làm rõ, ngoài tội danh lừa đảo chiếm đoạt tài sản thì một số nghi phạm khác còn thực hiện hành vi phạm tội mua bán người và đánh bạc.
Hiện nay, cơ quan công an đã khởi tố đối với 118 bị can (trong đó có bị can Hoàng Thuỳ Linh - đã tách để tiếp tục xử lý sau do bị can bỏ trốn). Trong đó, 106 bị can bị khởi tố về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, 6 bị can bị khởi tố về tội đánh bạc, có 6 bị can bị khởi tố đồng thời hai tội danh lừa đảo chiếm đoạt tài sản và buôn người hoặc đánh bạc.
Hai đối tượng người Trung Quốc tên A Hào và Cận (không rõ lai lịch) thuê hai căn phòng 304 và 403 tại một toà nhà ở Đặc khu kinh tế Tam Giác Vàng tổ chức hoạt động dưới danh nghĩa công ty.
Chúng chiêu mộ người Việt Nam để thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của người Việt bằng hình thức kêu gọi đầu tư kinh doanh khách sạn "ảo" mang tên OYO và phân chia lợi ích theo lương hàng tháng và phần trăm số tiền chiếm đoạt được của người bị hại.
Người được đưa vào làm việc trong đường dây lừa đảo này được bố trí làm ở các vị trí khác nhau như nhân viên quản lý chung, nhân viên phiên dịch, nhân viên chăm sóc khách hàng, tổ trưởng...
Kẻ cầm đầu đường dây này soạn sẵn một kịch bản để nhân viên thực hiện lừa đảo: lập các tài khoản Facebook mạo danh những người thành công, giàu có, doanh nhân thành đạt, thường xuyên đăng tải các hình ảnh ăn chơi, du lịch…để kết bạn, làm quen. Từ đó, từng bước tạo dựng được mối quan hệ tình cảm với bị hại là người ở Việt Nam (chủ yếu là phụ nữ) thông qua các cuộc nói chuyện, tâm sự, chia sẻ.
Sau khi đã tạo được lòng tin, các chúng sẽ lôi kéo, rủ rê lừa bị hại đầu tư kinh doanh trên mạng thông qua trang Website kinh doanh khách sạn "ảo" mang tên "OYO" (địa chỉ: https //hotel-oyo.cc) để hưởng lợi nhuận với tỉ lệ phần trăm hoa hồng cao.
Kết quả điều tra đủ căn cứ xác định trong khoảng thời gian từ tháng 12-2023 đến ngày 1-8-2024, 111 bị can trong đường dây này đã thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tổng số hơn 23,2 tỉ đồng của 190 bị hại người Việt Nam.
Công an tỉnh Tây Ninh vừa đề nghị Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh chỉ đạo các cơ sở giáo dục tăng cường tuyên truyền kỹ năng sống cho học sinh và cảnh báo nội dung liên quan đến búp bê Kuman Thong.
Theo công an, việc này nhằm giúp học sinh nhận thức đúng đắn, xây dựng niềm tin vào năng lực bản thân, đồng thời hiểu rõ tác hại của việc mua bán, nuôi dưỡng, thờ cúng búp bê Kuman Thong mang yếu tố mê tín dị đoan, trái quy định pháp luật.
Công an tỉnh Tây Ninh cho biết, trên địa bàn đã xuất hiện một số trường hợp học sinh tiểu học, THCS tham gia mua bán, sử dụng, thờ cúng búp bê Kuman Thong.
Kuman Thong có nguồn gốc từ Thái Lan, được đồn thổi có khả năng mang lại may mắn, tài lộc. Thời gian qua, hình thức mê tín này đã lan truyền đến Việt Nam.
Theo cơ quan chức năng, hoạt động này có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực trong môi trường giáo dục như khiến học sinh lo âu, tin vào yếu tố tâm linh, không tập trung vào việc học tập, dành nhiều thời gian chăm sóc búp bê, ảnh hưởng đến gia đình, nhà trường và xã hội.
Công an khẳng định đây là hành vi mê tín dị đoan, bị các đối tượng xấu lợi dụng để câu lượt xem, tăng tương tác trên mạng xã hội nhằm trục lợi, tác động tiêu cực đến nhận thức của học sinh, phụ huynh và dư luận.
Nhà chức trách khuyến cáo người dân, học sinh nâng cao cảnh giác, không tin theo, không tham gia mua bán, chia sẻ, lôi kéo người khác thực hiện các hành vi mê tín dị đoan dưới mọi hình thức.
Đồng thời, người dân cần kịp thời phản ánh đến cơ quan chức năng khi phát hiện các hành vi tuyên truyền mê tín dị đoan trên mạng xã hội hoặc ngoài đời thực.
