Tại điểm khám tại phường Bình Phú, hàng trăm người dân TP.HCM háo hức chờ khám sức khỏe miễn phí.
Bà Lê Thị Thu Trang (54 tuổi) đưa người em trai 45 tuổi, bị liệt nửa người sau tai biến, đến khám sức khỏe miễn phí. Từ ngày người em phát bệnh vào năm 2005, bà nghỉ hẳn việc buôn bán nhỏ để ở nhà chăm nom. Cuộc sống gia đình vì thế càng thêm chật vật, mọi chi phí sinh hoạt chủ yếu trông vào người em gái của bà.
“Hành trình điều trị kéo dài khiến gia đình tôi nhiều lúc rơi vào khủng hoảng vì tiền bạc. Hôm nay em trai được khám miễn phí, tôi mừng lắm. Với gia đình tôi lúc này, đây là điều quý giá vô cùng”, bà Trang cho hay.
Bà Lại Thị Hạnh (60 tuổi) đến điểm khám tại phường Bình Phú từ sớm và phát hiện mắc đái tháo đường. “Bác sĩ dặn tôi phải giảm cân, điều chỉnh chế độ ăn, hạn chế đồ ngọt, đồ béo, tinh bột và tái khám để theo dõi”, bà nói.
Theo bà Hạnh, điều khiến bà ấm lòng nhất là các y bác sĩ thăm khám rất tận tình, quan tâm “như người nhà”, dặn dò kỹ lưỡng. Sau buổi khám, bà rất vui vì còn được tặng thêm gạo.
Bà Trần Thị Hiền (67 tuổi) ngồi chờ đến lượt khám, chậm rãi kể mình mang “đủ thứ bệnh của tuổi già”: tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, bệnh tim, lại mới gãy xương đòn nên lúc nào cũng mệt mỏi, đi đứng không vững.
Vợ chồng bà Hiền đang ở trọ, mỗi tháng chắt chiu 2 triệu đồng đóng tiền phòng, lại gồng gánh nuôi đứa cháu ngoại. Để lo cuộc sống qua ngày, ông bà vẫn bán cà phê quanh xóm.
“Tiền ăn uống hằng ngày còn không đủ nên tôi không dám nghỉ đi bệnh viện, chỉ ráng nhịn cho qua. Nay được khám mà không tốn tiền, tôi vui lắm”, bà Hiền bày tỏ.
Tại Trạm Y tế xã Hòa Hiệp, bà Nguyễn Thị Thưởn (84 tuổi) được y bác sĩ Viện Y dược học dân tộc TP.HCM thăm khám. “Tôi hay bị xây xẩm mặt mày mà không biết do đâu. Nay được các bác sĩ khám, đo huyết áp mới biết mình bị tăng huyết áp. Bác sĩ dặn tôi phải uống thuốc đều, ăn nhạt hơn, theo dõi huyết áp thường xuyên và tái khám đúng hẹn”, bà kể.
Ngày 17.4, hàng trăm y, bác sĩ của hơn 100 bệnh viện trên địa bàn TP.HCM đã đồng loạt có mặt tại 168 trạm y tế phường, xã, đặc khu để khám sức khỏe, tầm soát miễn phí cho người dân.
Tại điểm khám ở phường Bình Phú, bác sĩ Ngô Thị Cẩm Hoa, Phó giám đốc Bệnh viện Nhân dân 115 cho biết bệnh viện tổ chức khám sức khỏe, tầm soát miễn phí tại 3 điểm gồm phường Bình Phú, phường Phước Thắng và phường Vũng Tàu cho hơn 1.000 người dân.
Đợt khám tập trung vào 2 nhóm bệnh mạn tính không lây đang gia tăng: tim mạch và đái tháo đường. Để phục vụ tầm soát chuyên sâu, bệnh viện còn đưa thiết bị xuống tận nơi để thực hiện điện tim, siêu âm tim, siêu âm bụng cho người dân.
Nhiều bệnh viện lớn, bệnh viện đầu ngành cũng đồng loạt tham gia. Bệnh viện Chợ Rẫy tổ chức tầm soát tim mạch, đái tháo đường tại các phường An Đông, Chợ Lớn, Phú Lâm. Bệnh viện Ung bướu TP.HCM khám, tầm soát ung thư miễn phí tại xã Phú Hòa Đông. Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM tầm soát bệnh tuyến giáp, tim mạch, đái tháo đường cho người cao tuổi.
Bệnh viện Quân y 175 phụ trách các điểm An Nhơn, Gò Vấp, Hạnh Thông với nội dung tầm soát các bệnh cơ xương khớp, tim mạch, nội tiết, ung bướu và tuyến giáp. Bệnh viện Thống Nhất tham gia tại các phường Bảy Hiền, Tân Hòa, Tân Sơn, tập trung vào nhóm bệnh tim mạch, đái tháo đường.
Bệnh viện Nhi đồng 1 thăm khám, tầm soát cho trẻ nhỏ
Bệnh viện Nhân dân Gia Định triển khai khám sức khỏe, sàng lọc miễn phí tại 3 phường Gia Định, Tân Sơn Nhì và Bình Quới. Người dân được đo huyết áp, kiểm tra đường huyết, tầm soát bệnh tăng huyết áp, đái tháo đường.
Bên cạnh đó, Bệnh viện Từ Dũ, Bệnh viện Hùng Vương, Bệnh viện Nhi đồng 1, Bệnh viện Nhi đồng 2… cũng tham gia khám, sàng lọc miễn phí cho người dân.
PGS.TS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho biết thành phố đặt mục tiêu triển khai khám sức khỏe cho khoảng 15 triệu người dân. Để thực hiện mục tiêu này, ngành y tế thành phố xác định một số giải pháp trọng tâm.
Trước hết, đẩy mạnh triển khai tại cộng đồng, giao trạm y tế phường, xã làm đầu mối, phối hợp lực lượng y tế cơ sở và các tổ chăm sóc sức khỏe cộng đồng tiếp cận từng hộ dân, ưu tiên người cao tuổi, người có bệnh nền và nhóm yếu thế.
Song song đó, TP.HCM huy động tổng lực toàn hệ thống y tế, gồm bệnh viện công lập và ngoài công lập tham gia các đợt khám, sàng lọc quy mô lớn để người dân được tiếp cận dịch vụ kỹ thuật phù hợp ngay từ tuyến cơ sở.
Theo ông Thượng, sàng lọc chỉ có ý nghĩa khi được điều trị kịp thời. Do đó, ngành y tế thành phố đã xây dựng quy trình chuyển người dân có dấu hiệu bất thường sau sàng lọc đến cơ sở y tế phù hợp để chẩn đoán, theo dõi và điều trị sớm.
Để đáp ứng nhu cầu khám, điều trị có thể gia tăng sau các đợt sàng lọc diện rộng, TP.HCM cũng yêu cầu các bệnh viện chủ động bố trí thêm khu tư vấn, khám sàng lọc và điều phối người bệnh phù hợp.
Về lâu dài, khi bệnh được phát hiện sớm và quản lý tốt ngay từ y tế cơ sở, áp lực điều trị tại tuyến bệnh viện sẽ từng bước giảm xuống. Ông Thượng kỳ vọng với cách làm này, chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu và sức khỏe cộng đồng tại TP.HCM sẽ được cải thiện rõ rệt trong thời gian tới.
Chiều 6.4, vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng xảy ra trên tuyến đường ĐT716, khu vực gần khu du lịch Bàu Trắng (xã Hòa Thắng, tỉnh Lâm Đồng; trước đây thuộc huyện Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận), khi một xe khách lao xuống vực khiến 4 người tử vong và nhiều người bị thương.
Theo thông tin ban đầu, xe khách mang biển số 86H-045.xx lưu thông theo hướng từ Bàu Trắng về xã Liên Hương. Khi đến đoạn đường cong, cua nguy hiểm trên tuyến ĐT716, phương tiện bất ngờ mất kiểm soát, lao xuống vực sâu bên đường.
Hậu quả, 3 người tử vong tại chỗ, 7 người bị thương được đưa đi cấp cứu. Chiếc xe khách bị gãy nát sau cú lao xuống vực. Một số nạn nhân được cho là vẫn còn mắc kẹt trong xe.
Ngay sau khi nhận tin báo, các lực lượng chức năng đã nhanh chóng có mặt tại hiện trường, triển khai công tác cứu hộ, đưa người bị thương đi cấp cứu và tìm kiếm những người còn kẹt trong xe.
Đến 16 giờ 50 cùng ngày, trong số các nạn nhân được đưa đi cấp cứu đã có 1 người tử vong.
Hiện nguyên nhân vụ xe khách lao xuống vực nói trên đang được điều tra, làm rõ.
Tuyến đường đi qua 18 phường, xã của Hà Nội, điểm đầu kết nối với đường vành đai 1 tại hầm Kim Liên thuộc các phường Kim Liên và Bạch Mai, điểm cuối kết nối với nút giao Cầu Giẽ thuộc xã Chuyên Mỹ.
Dự án có mặt cắt ngang 90 m với 16 làn xe, gồm 10 làn trên tuyến chính và 6 làn song hành hai bên, mỗi bên 3 làn. Tốc độ thiết kế đạt 80 km/h. Thành phố dự kiến cơ bản hoàn thành công trình vào năm 2027 nhằm hoàn thiện mạng lưới giao thông đường bộ theo Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm.
Theo thiết kế, dự án ứng dụng đồng bộ nhiều công nghệ hiện đại từ khảo sát, thiết kế đến thi công và vận hành. Việc khảo sát được triển khai bằng UAV và ảnh hàng không, thiết kế áp dụng mô hình 3D, thi công sử dụng vật liệu và thiết bị công nghệ mới. Toàn bộ quá trình xây dựng sẽ được giám sát bằng hệ thống hình ảnh trực tuyến.
Khi đưa vào khai thác, tuyến đường vận hành trên nền tảng giao thông thông minh với các hệ thống SCADA, CCTV và giải pháp quản lý theo tiêu chuẩn quốc tế.
Thành phố Hà Nội đánh giá dự án sẽ mở rộng không gian giao thông, tăng tốc độ kết nối. góp phần phân bổ lại lưu lượng giữa các tuyến vành đai và các khu vực trong đô thị, tăng khả năng kết nối giữa lõi trung tâm với khu vực phía nam Hà Nội và các tỉnh phía Nam, vùng duyên hải.
Dự án cũng được kỳ vọng thúc đẩy chỉnh trang, tái thiết đô thị dọc tuyến quốc lộ 1, giảm chi phí logistics và hình thành các không gian phát triển mới ở cửa ngõ phía nam Thủ đô.
Trong quy hoạch phát triển quốc gia, trục quốc lộ 1 - cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ được xác định là hành lang kinh tế chủ đạo kết nối Hà Nội với các tỉnh phía Nam và vùng duyên hải, tập trung phát triển công nghiệp hỗ trợ, logistics và vận tải đa phương thức.
Đoạn từ vành đai 1 đến nút giao Cầu Giẽ là giai đoạn đầu trong tổng thể dự án trục không gian quốc lộ 1 gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị trên địa bàn Hà Nội do Tập đoàn Vingroup đề xuất đầu tư theo phương thức PPP, hợp đồng xây dựng - chuyển giao BT.
Ở giai đoạn tiếp theo, hai bên sẽ nghiên cứu mở rộng tuyến từ nút giao Lê Duẩn - Điện Biên Phủ thuộc phường Ba Đình đến đường Đại Cồ Việt, nâng tổng chiều dài toàn tuyến lên khoảng 38,8 km, kết nối trung tâm lịch sử của Thủ đô với khu vực phát triển phía nam thành phố.
Đại thủy nông Bắc Hưng Hải - hệ thống từng cung cấp nước tưới cho 130.000 ha đất nông nghiệp vùng đồng bằng Bắc Bộ, đang bị ô nhiễm nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hàng chục triệu dân. Phải làm gì để hồi sinh hệ thống là câu hỏi khiến cả nhà quản lý và chuyên gia sông ngòi phải tính toán thấu đáo.
Tổng điều tra và đánh giá lại toàn bộ hệ thống
Bắc Hưng Hải gồm hơn 230 km kênh trục chính, hàng nghìn km kênh mương nội đồng cùng khoảng 1.900 cống, trạm bơm. Với mạng lưới quy mô lớn, trải dài qua Hà Nội, Hưng Yên, Bắc Ninh và Hải Phòng, PGS.TS Đào Trọng Tứ, Trưởng ban điều hành Mạng lưới sông ngòi Việt Nam, cho rằng muốn cải tạo phải bắt đầu từ tổng điều tra và đánh giá lại toàn bộ hệ thống.
Bắc Hưng Hải được thiết kế trong bối cảnh cơ cấu sử dụng đất, nhu cầu nước tưới rất khác so với hiện nay. Nhiều năm qua, một phần lớn diện tích đất nông nghiệp trong lưu vực đã được chuyển đổi sang đô thị, khu công nghiệp hoặc các loại hình sử dụng đất khác. Điều này khiến nhu cầu cấp nước và tiêu thoát nước của hệ thống thay đổi đáng kể so với thiết kế chỉ phục vụ tưới tiêu ban đầu.
"Cần xem lại năng lực tưới tiêu thực tế của hệ thống hiện nay đã thay đổi như thế nào, diện tích đất nông nghiệp còn bao nhiêu và nhu cầu cấp nước ra sao. Trên cơ sở đó mới có thể tính toán phương án cải tạo phù hợp", ông Tứ nói và nhận định việc đánh giá lại toàn bộ hiện trạng hệ thống là bước quan trọng để xác định quy mô đầu tư hợp lý, bảo đảm hiệu quả lâu dài của dự án cải tạo.
Cấp bách kiểm soát nguồn thải
Sau bước đánh giá toàn bộ hệ thống Bắc Hưng Hải, ông Nguyễn Tùng Phong, Cục trưởng Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cho rằng phải cấp bách kiểm soát nguồn thải. Cùng với quá trình đô thị hóa và phát triển công nghiệp nhanh của khu vực, lượng nước thải từ các khu công nghiệp, làng nghề và khu dân cư đổ vào Bắc Hưng Hải ngày càng tăng, tạo áp lực lớn đối với chất lượng nước.
Theo tính toán, hiện tổng lượng nước thải xả vào Bắc Hưng Hải khoảng 538.838 m3 mỗi ngày đêm, phân bố rộng khắp trên toàn lưu vực. Trong đó, Hưng Yên chiếm tỷ lệ lớn nhất 31%, tiếp đến là Hải Phòng 21%, Hà Nội 13%, Bắc Ninh hơn 9%. Nhiều nguồn xả thải vẫn chưa được kiểm soát hoặc xử lý đạt yêu cầu khiến nhiều đoạn kênh rơi vào tình trạng ô nhiễm kéo dài.
Cũng cho rằng phải kiểm soát nguồn thải, ông Lương Xuân Chính, Phó giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Bắc Hưng Hải, phân tích khả năng tự làm sạch của kênh chỉ tồn tại trong giới hạn nhất định. Khi lượng nước thải vượt quá khả năng chịu tải, chất lượng nước sẽ suy giảm nhanh.
"Bổ sung nguồn nước chỉ giúp pha loãng ô nhiễm trong một số thời điểm, còn muốn xử lý tận gốc thì phải kiểm soát được nguồn thải", ông Chính nói.
Tuy nhiên, kiểm soát nguồn thải trên mạng lưới như Bắc Hưng Hải là bài toán rất tốn kém, có thể vượt quá nguồn lực của địa phương, theo GS.TS Trần Đức Hạ, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Cấp thoát nước và Môi trường. Bởi chi phí xây dựng và vận hành các nhà máy xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn cao rất lớn, trong khi nhiều địa phương chưa hoàn thiện hệ thống thu gom nước thải đô thị.
"Cần kết hợp nhiều biện pháp, từ kiểm soát nguồn thải, điều tiết dòng chảy đến tận dụng khả năng tự làm sạch của hệ thống sông kênh", ông Hạ đề xuất.
Phối hợp liên tỉnh
So sánh với việc cải tạo sông Tô Lịch, PGS.TS Đào Trọng Tứ cho rằng bài toán của Bắc Hưng Hải phức tạp hơn nhiều. Tô Lịch nằm hoàn toàn trong phạm vi Hà Nội, hệ thống Bắc Hưng Hải lại trải dài qua nhiều tỉnh với hàng loạt nguồn thải. Nếu mỗi địa phương làm một kiểu, không có cơ chế điều phối thống nhất thì rất khó đảm bảo các hạng mục cải tạo được triển khai đồng bộ và phát huy hiệu quả.
TS Trần Đức Hạ cũng cho rằng thách thức lớn nhất hiện nay là làm sao thiết lập được cơ chế quản lý thống nhất cho toàn hệ thống Bắc Hưng Hải. Nếu không có cơ chế điều phối đủ mạnh ở cấp vùng, việc xử lý ô nhiễm hay cải tạo hạ tầng sẽ khó đạt hiệu quả lâu dài.
Bởi Bắc Hưng Hải không chỉ là công trình thủy lợi phục vụ nông nghiệp như trước đây. Nó đang phải gánh thêm nhiều chức năng mới như tiêu thoát nước cho đô thị, khu dân cư và khu công nghiệp; tiếp nhận nước thải và là khung sinh thái cảnh quan cho khu vực.
"Cần có cơ quan đầu mối đủ thẩm quyền để điều phối chung toàn bộ hệ thống, từ đầu tư hạ tầng đến kiểm soát nguồn thải", ông Hạ kiến nghị.
Chờ đề án cải tạo quy mô lớn
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng đề án xử lý ô nhiễm và phát triển tổng thể hệ thống Bắc Hưng Hải, mục tiêu từng bước phục hồi chất lượng nước, nâng cao năng lực tưới tiêu và điều tiết nước, đồng thời thích ứng với quá trình đô thị hóa nhanh trong lưu vực.
Đề án tập trung vào ba nhóm giải pháp chính. Đầu tiên là nâng cấp và hiện đại hóa hệ thống công trình thủy lợi, cải tạo các công trình đầu mối, nạo vét tuyến kênh trục và kênh nhánh, đồng thời lắp đặt trạm quan trắc tự động để theo dõi chất lượng nước và điều tiết dòng chảy.
Nhóm giải pháp thứ hai là kiểm soát ô nhiễm và quản lý chất lượng nước, thông qua việc xây dựng các công trình kiểm soát nguồn thải tại vị trí xả lớn, từng bước thu gom và xử lý nước thải trước khi đổ vào hệ thống. Cuối cùng là khai thác tổng hợp không gian hai bên kênh, kết hợp chỉnh trang cảnh quan, phát triển các tuyến đô thị sinh thái và dịch vụ.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường tính toán tổng kinh phí dự kiến để cải tạo toàn diện hệ thống khoảng 38.500 tỷ đồng. Trong đó, khoảng 6.000 tỷ đồng vốn đầu tư công để hoàn thiện hạng mục chính của hệ thống, gồm 4.505 tỷ nâng cấp hạ tầng thủy lợi, 100 tỷ hiện đại hóa công tác quản lý vận hành và khoảng 1.394 tỷ cải tạo các tuyến kênh trục. Các địa phương tham gia đầu tư nhiều hạng mục liên quan kiểm soát ô nhiễm và chỉnh trang hệ thống kênh.
Với quy mô lớn và lịch sử vận hành hơn nửa thế kỷ, chuyên gia và nhà quản lý cho rằng việc hồi sinh Bắc Hưng Hải không chỉ là chuyện cải tạo hệ thống thủy lợi mà là bài toán quản lý tổng hợp cả lưu vực rộng lớn. Nó đòi hỏi sự chung sức của nhiều địa phương, bộ ngành và người dân trong lưu vực.
