Theo Hãng tin AFP ngày 20-5, phát biểu trong cuộc họp báo đánh dấu hai năm nhậm chức, ông Lại Thanh Đức khẳng định các “thế lực bên ngoài” không thể quyết định tương lai của Đài Loan, cũng như nhấn mạnh tính độc lập của hòn đảo.
“Không quốc gia nào có quyền sáp nhập Đài Loan. Người dân Đài Loan theo đuổi lối sống dân chủ và tự do. Điều này không nên bị xem là hành động khiêu khích”, ông nói.
Nhà lãnh đạo Đài Loan cũng đề cập đến việc Bắc Kinh mở rộng hiện diện quân sự và các cuộc tập trận ra tận Tây Thái Bình Dương, khiến căng thẳng ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương gia tăng.
Bài phát biểu được đưa ra sau khi Tổng thống Donald Trump tuần trước gợi ý rằng việc bán vũ khí cho Đài Loan có thể trở thành “quân bài đàm phán” với Trung Quốc, sau cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh.
Nhà lãnh đạo Mỹ cũng nói ông chưa quyết định có tiếp tục bán vũ khí cho Đài Loan hay không, đồng thời nhấn mạnh ông “không muốn có ai đó tuyên bố độc lập”.
Trước những phát biểu của ông Trump, chính quyền Đài Loan liên tục khẳng định chính sách của Mỹ đối với hòn đảo không thay đổi, và Washington chưa đưa ra cam kết nào với Bắc Kinh về việc dừng bán vũ khí.
Ông Lại cho biết Đài Loan đang tăng cường chi tiêu phòng vệ an ninh nhằm “ngăn chặn chiến tranh”, chứ không phải để khơi mào xung đột. Theo ông, các mối đe dọa hiện nay đang “lớn hơn bao giờ hết”.
Đài Loan gần đây đã thông qua gói chi tiêu phòng vệ trị giá 25 tỉ USD, phần lớn dùng để mua vũ khí từ Mỹ. Đài Bắc cho rằng các thương vụ phòng vệ với Washington là “phương tiện cần thiết” để duy trì hòa bình ở eo biển Đài Loan.
Trong khi đó Trung Quốc tiếp tục chỉ trích chính quyền ông Lại. Cùng ngày, người phát ngôn Văn phòng sự vụ Đài Loan thuộc Chính phủ Trung Quốc Chu Phượng Liên tuyên bố ông Lại không thể ngăn cản “xu thế lịch sử tất yếu là đất mẹ sẽ thống nhất”.
Phía Đài Loan cho biết các hoạt động quân sự của Trung Quốc quanh hòn đảo đã gia tăng trong những ngày gần đây. Bắc Kinh khẳng định đây là hành động “cần thiết và chính đáng”, nhằm cảnh báo các lực lượng mà họ gọi là “ly khai”.
Đài Nippin ngày 24.6 đưa tin cảnh sát tỉnh Hyogo (Nhật Bản) hôm 23.6 đã bắt giữ bà Aki Mochizuki (50 tuổi) với cáo buộc phi tang thi thể chồng cũ. Theo các nguồn tin điều tra, bà Mochizuki đã thừa nhận hành vi giấu xác, đồng thời ám chỉ chính mình đã sát hại chồng cũ là ông Yutaka Nishiguchi.
Nghi phạm bị cáo buộc đã bỏ thi thể ông Nishiguchi vào túi và giấu trong tủ đông tại căn hộ ở thành phố Kobe từ khoảng năm 2012. Bà Mochizuki đã đứng tên thuê căn hộ này từ tháng 7.2002. Ban đầu, nghi phạm phủ nhận liên quan nhưng đến tối 22.6 đã gọi điện cho cảnh sát để đầu thú.
Sự việc được phơi bày khi một cư dân cùng tòa nhà báo cáo với ban quản lý về mùi hôi thối bốc ra từ căn hộ vào chiều 19.6. Đến ngày 20.6, cảnh sát tiến hành kiểm tra và phát hiện thi thể nạn nhân trong chiếc tủ đông, trong lúc nguồn điện căn hộ đã bị ngắt, The Japan Times đưa tin.
Kết quả khám nghiệm tử thi cho thấy ông Nishiguchi đã qua đời vào khoảng tháng 12.2011. Nhận định ban đầu cho thấy thi thể nạn nhân đã bị cắt làm đôi ở khu vực vùng bụng sau khi tử vong. Phần thân trên của nạn nhân mặc áo thun và phần thân dưới mặc quần đùi. Tại hiện trường, cảnh sát không phát hiện vết máu hay dấu hiệu lục lọi, cướp tài sản.
Sở Cảnh sát Hyogo hiện đã thành lập ban chuyên án để tiếp tục điều tra vụ việc theo hướng tội phạm phi tang thi thể, đồng thời mở rộng làm rõ nghi vấn giết người.
Đài truyền hình nhà nước Iran IRIB dẫn lời lực lượng Hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố sẽ cấm các tàu này đi qua eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh Tehran sẽ tiếp tục hợp tác với những quốc gia tuân thủ quy định của Iran.
Theo dự báo của truyền thông Iran, dự kiến sẽ có thêm nhiều tàu đi qua tuyến hàng hải chiến lược này trong “những giờ tới”. Trước đó vào ngày 26-5, IRGC thông báo đã có 25 tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong 24 giờ vừa qua.
Giới phân tích nhận định Iran có vẻ vẫn muốn duy trì mức độ kiểm soát cao đối với eo biển Hormuz bất chấp tiến trình hòa bình với Mỹ đã có nhiều tiến triển.
Cùng ngày 27-5, Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cho biết một tên lửa chống hạm do Iran sản xuất “rất có thể” đã được sử dụng trong vụ tấn công nhằm vào một tàu hàng của nước này tại eo biển Hormuz hồi đầu tháng.
Thứ trưởng Ngoại giao Hàn quốc Park Yoon Joo nói rằng Seoul đã đưa ra đánh giá trên dựa trên các phân tích kỹ thuật, bao gồm hình dạng đầu đạn, động cơ và màu sắc khói khí thải, theo Hãng tin Yonhap.
Ông Park cho hay “nhiều bằng chứng khác nhau đều hướng về phía Iran”, nhưng lưu ý Hàn Quốc vẫn chưa đưa ra kết luận cuối cùng về thủ phạm và động cơ tấn công.
Bộ Ngoại giao Hàn Quốc đã triệu tập Đại sứ Iran để thông báo về kết quả điều tra và gửi công hàm phản đối.
Về phía Tehran, Đại sứ Iran tại Hàn Quốc Saeed Koozechi đã phủ nhận vai trò của Iran trong vụ tấn công tàu Hàn Quốc, cũng như khẳng định quốc gia này không tham gia vào vụ việc.
Bài phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump về tình hình chiến sự với Iran dự kiến diễn ra lúc 21h ngày 1/4 (8h hôm nay giờ Hà Nội). Đây sẽ là bài phát biểu quan trọng đầu tiên của ông trước toàn quốc về xung đột kể từ khi Mỹ - Israel phát động tấn công Iran ngày 28/2.
Tổng thống Mỹ gần đây phát tín hiệu rằng ông đang tìm cách đạt thỏa thuận với Tehran, trong khi Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết "những ngày sắp tới sẽ mang tính quyết định".
Tuy nhiên, một quan chức cấp cao Iran đã hạ thấp tầm quan trọng của sự kiện, nói rằng những phát biểu của Tổng thống Mỹ "không phải cơ sở đáng tin cậy" để đánh giá tình hình.
Sau khi bị Mỹ - Israel tấn công hôm 28/2, Iran đã phát động chiến dịch trả đũa bằng cách nhắm vào các mục tiêu quân sự và hạ tầng năng lượng ở Trung Đông bằng tên lửa, máy bay không người lái.
Tehran cũng phong tỏa gần như hoàn toàn eo biển Hormuz, nơi có khoảng 20% lượng dầu thô của thế giới đi qua. Iran cho biết "tàu không thù địch" có thể di chuyển qua eo biển này nếu phối hợp với Tehran và tuân thủ các quy định an ninh đã được công bố.
Cuộc xung đột đã khiến hơn 3.000 người chết trên toàn Trung Đông, chủ yếu ở Iran và Lebanon.
