Hoàn thành chuyến bay có người lái đầu tiên vượt khỏi quỹ đạo Trái Đất thấp sau 54 năm, tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II tái nhập khí quyển và đáp xuống Thái Bình Dương an toàn hôm 10/4.
Phi hành đoàn, gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA), sau đó đến sân bay Ellington tại Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA trong sự chào đón nhiệt liệt. Họ cũng gặp lại gia đình sau hành trình lịch sử kéo dài 10 ngày.
Tại cuộc họp báo do NASA tổ chức, Koch kêu gọi mọi người trân trọng thế giới chung. “Điều khiến tôi ấn tượng không chỉ là Trái Đất, mà còn là toàn bộ không gian tối đen xung quanh. Trái Đất giống như chiếc thuyền cứu sinh đang lơ lửng yên bình trong vũ trụ”, Koch nói, gọi hành tinh xanh là một “phi hành đoàn”.
Trong khi đó, Glover chia sẻ: “Điều lớn hơn cả sự khó khăn khi diễn tả những gì chúng tôi trải qua là lòng biết ơn khi được thấy những gì đã thấy, làm những gì đã làm và ở bên các đồng đội”.
Còn Hansen bày tỏ, chuyến bay là trải nghiệm phi thường với ông cùng đồng đội. Ông vui mừng khi biết những người theo dõi sứ mệnh dưới Trái Đất cũng có cảm nhận tương tự. “Những gì các bạn thấy là một nhóm người yêu thích cống hiến, tạo ra những cống hiến ý nghĩa và tìm thấy niềm vui trong đó. Chúng tôi nghe được rằng đó cũng là điều đặc biệt với các bạn. Tôi muốn nói khi nhìn lên đây, các bạn không chỉ đang nhìn chúng tôi. Chúng tôi là tấm gương phản chiếu các bạn”, ông nói
Xuyên suốt chuyến đi, các phi hành gia có thể trò chuyện với người thân qua cuộc gọi ngắn từ xa. Wiseman nhận xét, việc lắng nghe những cuộc trò chuyện của đồng đội khi cùng chen chúc trên tàu vũ trụ Orion rộng 5 m là trải nghiệm gắn kết đáng nhớ.
“Victor, Christina và Jeremy, chúng tôi sẽ mãi mãi gắn kết với nhau, và không ai ở đây biết được những gì bốn chúng tôi vừa trải qua. Đó sẽ là điều đặc biệt nhất xảy ra trong cuộc đời tôi”, ông nói.
Wiseman thừa nhận, việc cách xa nhà hơn 300.000 km không dễ dàng. “Trước khi phóng, cảm giác như đó là giấc mơ tuyệt vời nhất trên đời, nhưng khi ở ngoài đó, bạn lại muốn trở về với gia đình và bạn bè. Được làm người là một điều đặc biệt, sống trên hành tinh Trái Đất cũng vậy”, Wiseman xúc động chia sẻ. Bốn phi hành gia sau đó cùng ôm nhau trên sân khấu.
Đề cập đến công cuộc khám phá không gian trong tương lai, chỉ huy nhiệm vụ Artemis II cho rằng đã đến lúc phải sẵn sàng và lên đường. “Điều đó cần lòng dũng cảm và sự quyết tâm. Các bạn rồi sẽ lên đường, còn chúng tôi sẽ ở đó, hỗ trợ các bạn trên mỗi bước đi bằng mọi cách có thể”.
Jared Isaacman, Giám đốc NASA, đánh giá Artemis II sẽ luôn được ghi nhớ vì đánh dấu thời khắc phi hành đoàn và mọi người trên khắp thế giới nhìn thấy Mặt Trăng một lần nữa, khi “giấc mơ thời thơ ấu trở thành những sứ mệnh”. Artemis II cũng mở đường cho các nhiệm vụ tương lai như Artemis III, dự kiến triển khai năm 2027.
Theo Isaacman, việc lắp ráp phương tiện và công bố phi hành đoàn cho Artemis III sẽ sớm diễn ra. “Phi hành đoàn tiếp theo sẽ bắt đầu chuẩn bị thực hiện vai trò của mình khi chúng ta quay lại bề mặt Mặt Trăng, xây dựng căn cứ và không bao giờ từ bỏ Mặt Trăng nữa”, ông tuyên bố.
Vanessa Wyche, Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Johnson, cho rằng niềm hạnh phúc mà phi hành đoàn lan tỏa sẽ tiếp thêm sức mạnh và truyền cảm hứng cho một thế hệ mới tin giấc mơ của họ hoàn toàn có thể trở thành hiện thực.
“Chuyến bay này sẽ giúp vô số học sinh trở thành nhà khoa học, kỹ sư, nhà phát minh, nhà toán học và phi hành gia tương lai, những người dám khai phá chân trời mới trong không gian và mở rộng giới hạn của những điều có thể vì lợi ích chung cho tất cả”, Wyche nói.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online ngày 13-5, đại diện UBND phường An Đông cho biết ứng dụng dự kiến vận hành từ 15-5. Từ mốc này, người dân có thể đăng ký, nộp hồ sơ, nhận kết quả cấp phép và thanh toán online khi có nhu cầu sử dụng một phần vỉa hè, lòng đường.
Đại diện UBND phường An Đông cho biết phần mềm sẽ áp dụng trên toàn địa bàn phường. App sẽ phân định rõ thẩm quyền giải quyết việc cấp phép, thu phí của cấp phường đối với các tuyến đường do phường quản lý và các cơ quan chuyên môn của thành phố.
Hồ sơ thuộc thẩm quyền phường sẽ được xử lý trực tiếp trên hệ thống, còn trường hợp vượt thẩm quyền sẽ được phần mềm tự động dự thảo văn bản chuyển đến cơ quan liên quan.
Bên cạnh đó, địa phương cũng bổ sung tính năng dùng căn cước công dân gắn chip hoặc giấy phép lái xe để gửi xe tại các vị trí được phép trên lòng đường mà không cần nhân viên trực tiếp.
Người dân có thể quét mã QR hoặc truy cập cổng trực tuyến, khai báo thông tin, xác thực qua VNeID hoặc căn cước công dân gắn chip, tải hồ sơ cần thiết và nhận kết quả qua email. Hệ thống cũng gửi mã QR phục vụ thanh toán không tiền mặt.
Theo quy định hiện hành, 6 nhóm mục đích được xem xét cấp phép gồm: phục vụ sự kiện chính trị, văn hóa, thể thao; phòng chống thiên tai, cứu nạn cứu hộ; thi công công trình; tập kết rác thải, vật liệu xây dựng; tổ chức tang lễ, đám cưới và trông giữ xe khi cần thiết.
Hình ảnh được Williams ghi lại vào cuối tháng 4 và mới đăng trên mạng xã hội X. Phi hành gia cho biết ông bắt được khoảnh khắc khi đang quan sát bầu trời để tìm kiếm Progress MS-34, tàu vũ trụ Nga vận chuyển hàng hóa lên trạm ISS.
"Ngay khi trạm bay qua Tây Phi, tôi thấy một vật thể sáng rực bên dưới, lao qua tầng khí quyển trên cao. Đuôi nó dài ra rồi vỡ thành nhiều mảnh nhỏ. Tôi nghĩ chắc hẳn là mảnh rác quỹ đạo hoặc vệ tinh nào đó phân rã khi đi vào khí quyển Trái Đất. Đúng là một màn trình diễn ánh sáng ngoạn mục", Williams mô tả.
Theo Space, cầu lửa mà Williams nhìn thấy nhiều khả năng bắt nguồn từ chính vụ phóng tàu Progress. Tầng trên của Soyuz, tên lửa đưa Progress MS-34 bay lên quỹ đạo, có vẻ đã rơi trở lại khí quyển đúng lúc để tạo ra màn trình diễn ánh sáng.
Progress MS-34 phóng lên không gian ngày 25/4 và đến trạm ISS hai ngày sau, mang theo khoảng ba tấn thực phẩm, vật tư, bộ thí nghiệm khoa học. Con tàu sẽ ghép nối với trạm khoảng 7 tháng, sau đó tách ra, lao xuống khí quyển và cháy rụi.
Chris Williams là phi hành gia "tân binh" đang thực hiện nhiệm vụ kéo dài 8 tháng trên ISS. Ông đến trạm bằng tàu Soyuz MS-28 cùng hai phi hành gia người Nga Sergey Kud-Sverchkov và Sergei Mikaev vào ngày 27/11/2025. Theo Reuters, Cơ quan vũ trụ Nga Roscosmos sau đó xác nhận vụ phóng thành công nhưng khiến bệ phóng tại sân bay vũ trụ Baikonur (Kazakhstan) hư hại. Buồng bảo trì, hay bệ dịch vụ - nằm trong rãnh thoát lửa của Khu vực 31/6 và thiết yếu trong quá trình chuẩn bị phóng tàu - đã sập. Đến tháng 3, Roscosmos thông báo sửa xong Khu vực 31/6, bệ phóng duy nhất đang hoạt động của nước này cho các tàu vũ trụ chở người.
Williams và hai đồng đội đang làm việc trên trạm cùng phi hành đoàn Crew-12, bay lên không gian ngày 13/2 bằng tàu Crew Dragon của SpaceX. Crew-12 gồm phi hành gia Jessica Meir (NASA), Jack Hathaway (NASA), Sophie Adenot (Cơ quan Vũ trụ châu Âu ESA) và Andrey Fedyaev (Cơ quan vũ trụ Nga Roscosmos).
Cách đây 57 năm, phi hành gia Buzz Aldrin sử dụng chiếc bút dạ màu bạc hiệu Duro Rocket để nối vi mạch động cơ của module Eagle sau khi công tắc bị hỏng trong quá trình hạ cánh xuống Mặt Trăng. Trên thân bút vẫn còn vết lõm do dòng điện chạy qua để lại. Theo Guardian, nhà đấu giá Sotheby’s ở New York ước tính chiếc bút có mức giá từ 800.000 đến 1,2 triệu USD với 5 người tham gia đấu giá và giá bán cuối cùng là 857.600 USD. Cùng với chiếc bút, người chiến thắng cũng nhận được mảnh mạch điện bị hỏng, cả hai đều đến từ bộ sưu tập cá nhân của phi hành gia Aldrin.
Neil Armstrong và Buzz Aldrin hạ cánh xuống bề mặt Mặt Trăng trong nhiệm vụ Apollo 11. Theo Popular Science, vào ngày 20/7/1969, khi họ chuẩn bị chợp mắt sau chuyến đi bộ đầu tiên kéo dài 3 giờ trên Mặt Trăng để thu thập mẫu vật đá và bụi, Aldrin phát hiện công tắc nhỏ màu đen trên sàn cabin, bị gãy rời khỏi mạch điện của động cơ. Đây là mạch điện quan trọng giúp cung cấp điện cho động cơ dùng để đưa hai phi hành gia rời khỏi Mặt Trăng.
Aldrin chia sẻ trong cuốn sách "No Dream Is Too High" năm 2016: "Do mạch điện nằm ở phía tôi trong khoang, có khả năng tôi đã va vào nó trong lúc đeo ba lô nặng để chuẩn bị bước ra ngoài hoặc khi chúng tôi trở lại sau chuyến đi bộ trên Mặt Trăng".
Các phi hành gia báo cáo sự cố với Trung tâm điều khiển nhiệm vụ ở Houston, Texas để họ chuyển hướng nguồn điện từ mạch. Nhưng sáng hôm sau, trung tâm thông báo không thể sửa chữa mạch điện. Đột nhiên, Aldrin nhớ đến chiếc bút dạ mà ông mang theo trong bộ đồ dùng cá nhân và ấn nó vào mạch điện của động cơ. Chiếc bút đã làm tốt nhiệm vụ giúp động cơ hoạt động trở lại, nhờ đó Armstrong và Aldrin có thể bay trở lại Trái Đất.
Theo Smithsonian, lãnh đạo NASA đã nghiêm túc xem xét sự cố công tắc ngắt mạch. Trên các module Mặt Trăng sau đó, kỹ sư đã lắp thêm lớp bảo vệ công tắc để ngăn sự cố tương tự xảy ra trong tương lai. Sau khi Aldrin trở về, NASA đã tặng ông cây bút và công tắc ngắt mạch. Hai vật phẩm được trưng bày nhiều năm qua tại Bảo tàng Hàng không & Không gian Seattle và Bảo tàng Không gian & Hàng không Quốc gia Smithsonian ở Washington DC.
Aldrin, 96 tuổi, là một trong 4 người từng đi bộ trên bề mặt Mặt Trăng trong các chuyến đổ bộ Apollo từ cuối thập niên 1960 đến đầu những năm 1970, còn sống hiện nay. Armstrong, phi hành gia đầu tiên đặt chân lên Mặt Trăng, đã qua đời năm 2012.
NASA đang lên kế hoạch quay trở lại Mặt Trăng sớm nhất vào năm 2028 với chương trình Artemis. Hồi tháng 4, 4 phi hành gia NASA bay vòng quanh Mặt Trăng và trở về Trái Đất trong nhiệm vụ Artemis 2.
