Hình ảnh được Williams ghi lại vào cuối tháng 4 và mới đăng trên mạng xã hội X. Phi hành gia cho biết ông bắt được khoảnh khắc khi đang quan sát bầu trời để tìm kiếm Progress MS-34, tàu vũ trụ Nga vận chuyển hàng hóa lên trạm ISS.
“Ngay khi trạm bay qua Tây Phi, tôi thấy một vật thể sáng rực bên dưới, lao qua tầng khí quyển trên cao. Đuôi nó dài ra rồi vỡ thành nhiều mảnh nhỏ. Tôi nghĩ chắc hẳn là mảnh rác quỹ đạo hoặc vệ tinh nào đó phân rã khi đi vào khí quyển Trái Đất. Đúng là một màn trình diễn ánh sáng ngoạn mục”, Williams mô tả.
Theo Space, cầu lửa mà Williams nhìn thấy nhiều khả năng bắt nguồn từ chính vụ phóng tàu Progress. Tầng trên của Soyuz, tên lửa đưa Progress MS-34 bay lên quỹ đạo, có vẻ đã rơi trở lại khí quyển đúng lúc để tạo ra màn trình diễn ánh sáng.
Progress MS-34 phóng lên không gian ngày 25/4 và đến trạm ISS hai ngày sau, mang theo khoảng ba tấn thực phẩm, vật tư, bộ thí nghiệm khoa học. Con tàu sẽ ghép nối với trạm khoảng 7 tháng, sau đó tách ra, lao xuống khí quyển và cháy rụi.
Chris Williams là phi hành gia “tân binh” đang thực hiện nhiệm vụ kéo dài 8 tháng trên ISS. Ông đến trạm bằng tàu Soyuz MS-28 cùng hai phi hành gia người Nga Sergey Kud-Sverchkov và Sergei Mikaev vào ngày 27/11/2025. Theo Reuters, Cơ quan vũ trụ Nga Roscosmos sau đó xác nhận vụ phóng thành công nhưng khiến bệ phóng tại sân bay vũ trụ Baikonur (Kazakhstan) hư hại. Buồng bảo trì, hay bệ dịch vụ – nằm trong rãnh thoát lửa của Khu vực 31/6 và thiết yếu trong quá trình chuẩn bị phóng tàu – đã sập. Đến tháng 3, Roscosmos thông báo sửa xong Khu vực 31/6, bệ phóng duy nhất đang hoạt động của nước này cho các tàu vũ trụ chở người.
Williams và hai đồng đội đang làm việc trên trạm cùng phi hành đoàn Crew-12, bay lên không gian ngày 13/2 bằng tàu Crew Dragon của SpaceX. Crew-12 gồm phi hành gia Jessica Meir (NASA), Jack Hathaway (NASA), Sophie Adenot (Cơ quan Vũ trụ châu Âu ESA) và Andrey Fedyaev (Cơ quan vũ trụ Nga Roscosmos).
Tin Gốc: Vnexpress
Khoa Học Công Nghệ
Trường đại học Kinh tế - Luật ra mắt trợ lý AI tư vấn tuyển sinh 24/7

Sáng 15-6, Trường đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM) chính thức đưa vào hoạt động "Trợ lý AI Tuyển sinh UEL" - kênh tư vấn tuyển sinh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, hoạt động 24/7 nhằm hỗ trợ thí sinh và phụ huynh tiếp cận thông tin tuyển sinh của nhà trường.
Theo TS Trịnh Quang Việt - khoa hệ thống thông tin, Trường đại học Kinh tế - Luật, công cụ này được xây dựng trên nền tảng công nghệ AI Claude của Anthropic, kết hợp với hệ thống dữ liệu tuyển sinh đã được chuẩn hóa và xác thực của trường. Nền tảng này không chỉ là một công cụ tra cứu, mà còn là một hệ thống tư vấn thông minh với các tính năng vượt trội.
"Đây là kênh tư vấn thông minh hoạt động 24/7, cung cấp thông tin tuyển sinh của tất cả các bậc hệ hình thức đào tạo của trường một cách chính xác, tức thì và cá nhân hóa cho thí sinh, phụ huynh trên cả nước", ông Việt chia sẻ.
"Trợ lý AI Tuyển sinh UEL" có thể cung cấp thông tin về các bậc đào tạo từ đại học đến tiến sĩ, bao gồm đề án tuyển sinh, chỉ tiêu, học phí, học bổng, lịch trình tuyển sinh… đều được cập nhật theo thời gian thực, đảm bảo tính nhất quán và độ tin cậy tuyệt đối.
Hệ thống cũng có khả năng giải đáp tự động các câu hỏi thường gặp về phương thức xét tuyển, hồ sơ, thủ tục đăng ký mà không bị giới hạn bởi thời gian hay khoảng cách địa lý.
Điểm đáng chú ý của hệ thống là tích hợp bài trắc nghiệm tính cách để hỗ trợ thí sinh nhận diện năng lực, sở thích và định hướng ngành học phù hợp. Dựa trên kết quả phân tích, AI sẽ đưa ra những gợi ý ngành học tại trường phù hợp nhất, mở ra một lộ trình định hướng nghề nghiệp có cơ sở khoa học.
Đặc biệt công cụ dự báo và hỗ trợ chiến lược với chức năng tính điểm xét tuyển cho phép thí sinh nhập kết quả học tập để tham khảo khả năng trúng tuyển vào từng ngành đào tạo của trường, từ đó có thêm cơ sở xây dựng chiến lược đăng ký nguyện vọng. Trong những trường hợp cần tư vấn chuyên sâu, trợ lý AI sẽ kết nối người dùng với đội ngũ giảng viên, chuyên gia tư vấn tuyển sinh của trường.
ThS Cù Xuân Tiến - Trưởng phòng tuyển sinh và công tác sinh viên Trường đại học Kinh tế - Luật, cho biết mục tiêu của dự án là ứng dụng công nghệ để hỗ trợ thí sinh trong quá trình lựa chọn ngành nghề. "Trợ lý AI không thay thế vai trò của nhà giáo mà giúp thí sinh tiếp cận thông tin rõ ràng hơn, từ đó có thêm cơ sở để đưa ra quyết định về tương lai học tập của mình", ông Tiến nói.
Những năm gần đây, chatbot AI đang dần trở thành công cụ hỗ trợ tuyển sinh phổ biến tại nhiều trường đại học.
Hàng loạt cơ sở đào tạo như Đại học Kinh tế TP.HCM, Trường đại học Công nghiệp TP.HCM, Trường đại học Công nghệ TP.HCM, Trường đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM, Trường đại học Công Thương TP.HCM, Học viện Hàng không Việt Nam... cũng đã đưa vào vận hành các trợ lý AI nhằm hỗ trợ giải đáp thắc mắc, tư vấn chọn ngành, tra cứu thông tin tuyển sinh cho thí sinh 24/7.
Thay vì phải chờ tư vấn qua điện thoại, email hoặc các buổi tư vấn trực tiếp, thí sinh có thể đặt câu hỏi bất cứ lúc nào và nhận phản hồi gần như tức thời về ngành học, phương thức xét tuyển, tổ hợp môn, học phí, học bổng hay cơ hội việc làm sau tốt nghiệp.
Theo các trường đại học đã triển khai, chatbot AI giúp giảm tải đáng kể khối lượng công việc cho đội ngũ tư vấn tuyển sinh trong giai đoạn cao điểm, đồng thời bảo đảm tính thống nhất của thông tin được cung cấp. Với thí sinh, công cụ này giúp rút ngắn thời gian tìm kiếm thông tin giữa hàng trăm ngành học và phương thức tuyển sinh khác nhau, hạn chế tình trạng tiếp cận thông tin thiếu chính xác từ các nguồn không chính thống.
Một số trường còn phát triển các tính năng nâng cao như gợi ý ngành học phù hợp với năng lực, sở thích cá nhân; hỗ trợ sắp xếp nguyện vọng; tính điểm xét tuyển hoặc dự báo khả năng trúng tuyển. Đây được xem là bước chuyển từ chatbot trả lời câu hỏi đơn thuần sang trợ lý số hỗ trợ ra quyết định cho người học.
Tuy nhiên các trường đều khẳng định chatbot AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ. Với những trường hợp cần tư vấn chuyên sâu về lựa chọn ngành nghề, định hướng học tập hoặc các tình huống đặc thù, thí sinh vẫn được kết nối với đội ngũ giảng viên và chuyên gia tư vấn tuyển sinh.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

"Chúng tôi nhận thông báo rằng Bộ Thương mại Mỹ đã gỡ bỏ biện pháp kiểm soát xuất khẩu với Claude Fable 5 và Mythos 5. Chúng tôi sẽ bắt đầu khôi phục quyền tiếp cận từ ngày mai", Anthropic cho biết trong bài đăng trên X hôm 30/6.
Thông báo được đưa ra 4 ngày sau khi công ty AI được chính phủ Mỹ cho phép mở quyền tiếp cận mô hình Mythos 5 với nhóm nhỏ công ty an ninh mạng nước này.
Trong thư đề ngày 26/6 và được Reuters thu thập, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick nói rằng Anthropic đã phối hợp với chính phủ Mỹ nhằm xử lý "những mối đe dọa liên quan đến các mô hình được đề cập".
OpenAI tuần trước cũng tuân thủ yêu cầu từ chính phủ và hạn chế quyền tiếp cận mô hình GPT-5.6, chỉ cho phép một số đối tác được phê duyệt sử dụng. "Đây không phải quy trình mà chúng tôi cho là tối ưu", CEO Sam Altman cho hay.
Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) John Ratcliffe so sánh năng lực của những mô hình AI tối tân với vũ khí hạt nhân, đồng thời bảo vệ những biện pháp kiểm soát quyết liệt của chính quyền Tổng thống Donald Trump với việc tung ra những công nghệ AI mạnh nhất của nước này.
Anthropic đầu tháng 6 công bố Fable 5 và Mythos 5, hai mô hình được công ty quảng cáo hiện đại nhất theo nhiều thang đo trong ngành công nghiệp AI. Chúng được xây dựng dựa trên nền tảng Claude Mythos Preview, từng khiến quan chức Mỹ lo ngại vì năng lực an ninh mạng tiên tiến.
Đến 12/6, Anthropic nhận chỉ đạo từ chính phủ Mỹ phải đình chỉ quyền truy cập Fable 5 và Mythos 5 đối với "công dân nước ngoài, dù đang ở Mỹ hay quốc gia khác, kể cả là nhân viên Anthropic". Startup AI này nói rằng chính phủ Mỹ đưa ra lý do "an ninh quốc gia", nhưng không cung cấp chi tiết.
David Sacks, đồng chủ tịch Hội đồng Cố vấn Khoa học và Công nghệ của Tổng thống Mỹ, nói "một đối tác tin cậy" của chính phủ Mỹ và Anthropic đã thử nghiệm Fable và phát hiện phương pháp bẻ khóa (jailbreak) nhằm vượt qua hàng rào an toàn vốn giúp tách biệt mô hình thương mại này với năng lực an ninh mạng không hạn chế của Mythos.
Chính phủ Mỹ sau đó đề nghị Anthropic vá lỗi hoặc thu hồi Fable 5 đến khi giải quyết xong, nhưng CEO Dario Amodei được cho là đã từ chối. "Chính quyền sau đó phải miễn cưỡng ban hành chỉ đạo kiểm soát xuất khẩu. Họ sẵn sàng gỡ hạn chế ngay khi vấn đề được khắc phục", ông nói.
Sacks chỉ trích hành động của Anthropic không phù hợp với vị thế của một phòng thí nghiệm luôn đặt an toàn lên hàng đầu, cũng như từng kêu gọi quản lý Mythos với tư cách là vũ khí an ninh mạng.
Ông cho biết quyết định hạn chế không liên quan đến những xích mích trước đây giữa Anthropic với chính phủ, thêm rằng Washington luôn coi trọng công nghệ của startup AI này và coi vấn đề "rất dễ giải quyết".
Tin Gốc: Vnexpress

Tàu Artemis II rời bệ phóng lúc 5h35 ngày 2/4 (giờ Hà Nội), đưa bốn phi hành gia bay quanh Mặt Trăng, đánh dấu sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA).
Tên của các thành viên đã được công bố cách đây hơn ba năm. Theo Space, ngoài tầm quan trọng về mặt kỹ thuật, dự án còn nổi bật nhờ quy tụ phi hành đoàn "tượng trưng cho giai đoạn chinh phục Mặt Trăng mới khi có lãnh đạo nhóm là người Mỹ, có thành viên nữ đầu tiên, người da màu đầu tiên và phi hành gia không phải người Mỹ đầu tiên du hành đến môi trường Mặt Trăng.
"Phi hành đoàn Artemis II đại diện cho hàng nghìn người đang làm việc không mệt mỏi để đưa chúng ta đến các vì sao", cựu giám đốc NASA Bill Nelson nói với Wired. "Đây là phi hành đoàn của nhân loại. Mỗi người đều có câu chuyện riêng, nhưng cùng nhau họ thể hiện phương châm chung E pluribus unum (từ nhiều thành một)".
Reid Wiseman
Sinh năm 1975 tại Baltimore, Wiseman là cựu chiến binh có 27 năm phục vụ trong Hải quân Mỹ với vai trò phi công. Ông tốt nghiệp cử nhân về kỹ thuật máy tính và hệ thống tại Viện Bách khoa Rensselaer, thạc sĩ về kỹ thuật hệ thống tại Đại học Johns Hopkins và chứng chỉ về hệ thống không gian từ Trường Cao học Hải quân ở Monterey, California.
Trở thành phi hành gia năm 2009, Wiseman thực hiện chuyến bay vào không gian đầu tiên năm 2014 trên tàu vũ trụ Soyuz của Nga, hướng tới Trạm Vũ trụ Quốc tế ISS. Trong suốt sứ mệnh kéo dài 165 ngày khi đó, ông giữ vai trò kỹ sư bay và tích lũy 13 giờ đi bộ ngoài không gian, đồng thời tham gia hơn 200 thí nghiệm liên quan đến sinh lý học người, y học, khoa học vật lý, khoa học Trái Đất và vật lý thiên văn.
Với sự nghiệp chuyên môn lâu dài, Wiseman đảm nhận quyền chỉ huy Artemis II.
Victor J. Glover
Glover sinh năm 1976 tại Pomona, California, cũng là phi công hải quân tương tự Wiseman nhưng có kinh nghiệm nhiều hơn trong chiến đấu và thử nghiệm bay khi tích lũy hơn 3.500 giờ bay trên 40 loại máy bay, gồm 24 nhiệm vụ chiến đấu và hơn 400 lần hạ cánh trên tàu sân bay kể từ năm 2001. Ông có bằng cử nhân kỹ thuật tổng hợp từ Đại học Cal Poly San Luis Obispo.
Sau khi gia nhập NASA năm 2013, Glover đảm nhiệm các vai trò quan trọng trên mặt đất với tư cách là người liên lạc khoang tàu và sĩ quan điều hành các sứ mệnh Soyuz và Crew Dragon. Chuyến bay vào vũ trụ đầu tiên của ông vào năm 2020 thuộc sứ mệnh SpaceX Crew-1. Dịp này, ông đã trải qua 168 ngày trên quỹ đạo, thực hiện bốn chuyến đi bộ ngoài không gian và tham gia vào nhiều hoạt động khoa học, bảo trì khác nhau.
Là cha của bốn đứa con, Glover cũng làm nên lịch sử khi trở thành người da màu đầu tiên du hành vào không gian sâu trong sứ mệnh Artemis II với vai trò phi công.
Christina Hammock Koch
Koch sinh năm 1979 ở Michigan, trở thành phi hành gia vào năm 2013. Bà có bằng cử nhân kỹ thuật điện và vật lý, bằng thạc sĩ kỹ thuật điện và bằng tiến sĩ danh dự từ Đại học bang North Carolina. Bà cũng từng du học tại Đại học Ghana.
Bà bắt đầu sự nghiệp với tư cách là kỹ sư tại Trung tâm Không gian Goddard của NASA, tham gia phát triển thiết bị cho một số nhiệm vụ. Sau đó, bà cũng là thành viên của một chương trình nghiên cứu về Nam Cực, cộng tác tại Phòng thí nghiệm Vật lý Ứng dụng của Đại học Johns Hopkins, nhân viên Cơ quan Khí tượng và Hải dương học Quốc gia (NOAA), trưởng trạm tại Đài quan sát Samoa thuộc Mỹ.
Chuyến bay dài ngày đầu tiên của Koch diễn ra vào năm 2019 trên tàu vũ trụ Soyuz MS-12. Sau 328 ngày liên tục trong không gian, bà đã lập kỷ lục về chuyến bay vào vũ trụ đơn lẻ dài nhất với một phụ nữ. Trong nhiệm vụ này, bà đã tham gia 6 chuyến đi bộ ngoài không gian, gồm ba chuyến đầu tiên chỉ do phụ nữ thực hiện, tích lũy được hơn 42 giờ hoạt động ngoài tàu vũ trụ.
Trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), bà đã góp mặt trong hàng trăm thí nghiệm khoa học và công nghệ, gồm các dự án robot nhằm cải tiến máy quang phổ từ tính alpha, nuôi cấy tinh thể protein cho mục đích dược phẩm và các thử nghiệm in sinh học 3D trong môi trường không trọng lực.
Ngoài niềm đam mê khoa học, bà có sở thích như lướt sóng, leo núi, hoạt động cộng đồng, chạy bộ, yoga, đi bộ đường dài, nhiếp ảnh và du lịch. Koch tham gia sứ mệnh Artemis II với vai trò chuyên gia.
Jeremy Hansen
Sinh năm 1976 tại London, Ontario (Canada), Hansen sớm có niềm đam mê với hàng không từ khi còn trẻ. Năm 12 tuổi, ông gia nhập Phi đội Thiếu sinh Không quân số 614 của Không quân Hoàng gia Canada, một trải nghiệm đánh dấu sự khởi đầu sự nghiệp hàng không của ông.
Sau đó, Hansen theo học tại Học viện Quân sự Hoàng gia Saint-Jean và tốt nghiệp xuất sắc với bằng cử nhân khoa học vũ trụ và bằng thạc sĩ vật lý. Ông sau đó làm phi công lái máy bay chiến đấu CF-18, phi công chiến thuật và sĩ quan tác chiến, với các trách nhiệm liên quan đến hiệu quả hoạt động của Bộ Tư lệnh Phòng không Bắc Mỹ, cũng như các cuộc tập trận triển khai và các nhiệm vụ ở Bắc Cực sau đó.
Năm 2009, Hansen được Cơ quan Vũ trụ Canada chọn là một trong hai ứng viên phi hành gia trong đợt tuyển dụng thứ ba. Sau khi hoàn thành khóa huấn luyện vào năm 2011, ông bắt đầu làm việc tại Trung tâm Điều khiển Nhiệm vụ với vai trò liên lạc giữa Trái Đất và ISS.
Trong suốt sự nghiệp của mình, Hansen đã tham gia nhiều nhiệm vụ mô phỏng điều kiện khắc nghiệt. Ông là thành viên chương trình huấn luyện của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) tại Italy, nơi ông sống 6 ngày dưới lòng đất. Năm 2014, ông tham gia sứ mệnh NEEMO 19 (huấn luyện phi hành gia dưới đáy đại dương), có 7 ngày ở Aquarius - phòng thí nghiệm chuyên phục vụ nghiên cứu đại dương và huấn luyện phi hành gia NASA.
Năm 2017, Hansen trở thành người Canada đầu tiên giám sát việc huấn luyện các ứng viên phi hành gia của Mỹ và Canada. Trên sứ mệnh Artemis II, ông sẽ đóng vai trò là chuyên gia nhiệm vụ.
Bảo Lâm tổng hợp
Phi hành gia Artemis II 'gặp khó' với Microsoft Outlook
Chương trình Mặt Trăng mới của Mỹ khác gì 54 năm trước?
Tàu Orion rời quỹ đạo Trái Đất tiến đến Mặt Trăng
Những 'ông lớn' tham gia chế tạo tên lửa và tàu vũ trụ trong Artemis II
Phi hành gia Artemis II mang iPhone vào vũ trụ
Nguồn: https://vnexpress.net/diem-dac-biet-cua-bon-phi-hanh-gia-artemis-ii-5058371.html

