Sau cơn lũ quét kinh hoàng, chị Lò Thị Thiết (30 tuổi) đang cùng người thân cặm cụi nhặt nhạnh từng chai nước, gói mì… nhặt đến cả túi cám ướt sũng của gia đình còn sót lại. Thứ gì ăn được thì giữ để ăn, còn lại để dành chăn nuôi gia súc. Bàn tay bị mái tôn cắt sâu, dính đầy bùn đất và rỉ máu, nhưng chị chẳng còn tâm trí nào để ý đến vết thương.
Từng sở hữu một tiệm tạp hoá tại bản Đội 11 (xã Mường Than), đó vốn là nguồn thu nhập chính của cả gia đình, nhưng giờ đây, tất cả đã bị quét sạch theo dòng nước dữ.
Buổi sáng hôm lũ về, chị Thiết sang nhà ông bà ở bản bên để đón con. Khi vừa ra khỏi nhà thì nước lớn đổ về, chị bị mắc kẹt cách nhà chỉ vài mét. Thấy nước cuồn cuộn đổ về, chị vội chạy vào một nhà hàng xóm, nơi nhiều người khác cũng đang loay hoay tìm cách lánh nạn.
“Cửa nhà sau đó bị đất đá vùi lấp hoàn toàn. Trong nhà lúc ấy có 4 đứa trẻ, 2 cụ già và một chị hàng xóm. Chúng tôi nhìn thấy nhau nhưng bất lực, không làm cách nào thoát ra được”, chị Thiết bàng hoàng nhớ lại.
Nước dâng mỗi lúc một nhanh rồi ngập đến tận cổ. Chị Thiết cố giơ cao chiếc điện thoại, vật dụng duy nhất mang theo bên mình để gọi cho chồng và anh trai. “Nếu không thấy em ra ngoài thì chắc em không sống được đâu”, chị chỉ kịp nghẹn ngào nói vội với người thân trước ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết.
May mắn thay, trong khoảnh khắc ngàn cân treo sợi tóc, anh Vui chủ nhà nơi chị lánh nạn đã kịp thời chạy về. Anh nhanh chóng dùng công cụ cắt mái tôn, phối hợp cùng chị Thiết giải cứu mọi người. Từng người một được đỡ qua ô mái tôn chật hẹp do anh Vui mở đường, rồi kết hợp với người dân bên ngoài đưa đến nơi an toàn.
Tuy nhiên, trong lúc cố sức kéo mọi người ra, chị Thiết không may trượt chân rơi xuống dòng nước xiết. Chị bị cuốn đi một đoạn dài, những phút giây mà với chị, có lẽ là dài nhất cuộc đời. Chị trôi qua một tiệm làm tóc, một quán mì cay rồi dạt về phía một nhà dân gần đó. Chị may mắn bám chặt vào một mảnh mái tôn. Khi sức lực đã cạn kiệt, chị chỉ biết dùng chút sức cuối cùng ghì chặt lấy nó để không bị dòng nước nhấn chìm.
Giữa lúc nguy cấp, anh Vy một người dân tộc Dao ở bản Nậm Sáng đã phát hiện ra chị. Không ngại nguy hiểm, anh đã tiến đến cứu chị, kéo chị lên và đưa vào vùng an toàn.
Vừa thoát chết, dù tay bị tôn cắt chảy nhiều máu, chị Thiết và những người sống sót vẫn dìu nhau chạy lên khu vực trường mầm non gần đó để tránh trú, chờ cho dòng lũ chuyển hướng và rút bớt.
“Sau đó tôi mới biết một trong hai bà cụ trú cùng căn nhà với tôi lúc trước hiện vẫn đang mất tích. Khổ thân bà quá…”, chị Thiết ngậm ngùi nói.
Sinh sống tại đây hơn chục năm, chị Thiết chưa từng chứng kiến trận lũ quét nào khủng khiếp đến thế. Trải qua lằn ranh sinh tử, nhìn bản làng tan hoang, nhà cửa và sinh kế tiêu tan, chị bảo mình không còn đủ can đảm để nghĩ đến việc tiếp tục bám trụ lại nơi đây.
“Chúng tôi chẳng còn gì nữa cả, mọi thứ theo dòng nước đi hết rồi. Giờ chỉ biết động viên nhau còn người là còn của, chứ tương lai ra sao tôi cũng chưa biết tính thế nào”, chị chia sẻ trong bất lực.
Đang phụ giúp cháu gái nhặt nhạnh những gì còn dùng được, bà Lò Thị Pừng (55 tuổi) chỉ biết thở dài, động viên cháu cố gắng vượt qua nghịch cảnh. Nhà bà Pừng ở phía đầu nguồn, cách bản Đội 11 hơn một cây số. Thời điểm lũ quét tràn về, bà và những người dân xung quanh chỉ biết đứng nhìn trong bất lực.
“Sáng hôm ấy thấy lũ về dữ dội lắm, nước chảy xiết cuồn cuộn cùng đất đá nên không ai làm gì được. Tôi muốn gọi điện báo cho các cháu nhưng điện thoại không có sóng. Mãi đến 11 giờ trưa mới liên lạc được, thấy chúng nó còn sống là mừng rồi, còn người là còn của”, bà Pừng tâm sự.
Tính đến chiều 18.7, thống kê ban đầu cho thấy có 14 ngôi nhà tại xã Mường Than bị sập đổ hoàn toàn, 15 căn bị hư hỏng một phần. Khoảng 300 cán bộ, chiến sĩ và lực lượng dân quân tự vệ đã được huy động khẩn cấp để tìm kiếm người mất tích, đồng thời hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả.
Đến sáng 19.7, mưa lớn vẫn tiếp tục trút xuống xã Mường Than. Do thời tiết diễn biến phức tạp và nguy cơ sạt lở đất vẫn chực chờ đe dọa, công tác cứu nạn trong đêm đã phải tạm hoãn để bảo đảm an toàn cho các lực lượng chức năng.
Khoảng 1h, khi làm việc tại khu vực sảnh A, nhà ga T1, sân bay quốc tế Nội Bài, chị Huyên phát hiện một chiếc túi xách bị bỏ quên trên xe đẩy và báo cho Đội trinh sát Công an cửa khẩu Nội Bài.
Kiểm tra bên trong, lực lượng chức năng phát hiện giấy tờ tùy thân, đồ dùng cá nhân cùng 466,2 triệu đồng tiền mặt.
Đến gần 3h, công an đã liên hệ được chủ nhân và bàn giao lại toàn bộ tài sản.
Khuya 14.5, KIM Entertainment - công ty quản lý của Miu Lê đăng tải thông báo chính thức liên quan đến ồn ào của nữ ca sĩ Miu Lê có hành vi sử dụng trái phép chất ma túy.
Theo đó, thông báo của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.Hải Phòng (đã được Viện KSND khu vực 4, TP.Hải Phòng phê chuẩn), đối với trường hợp của công dân Lê Ánh Nhật (nghệ sĩ Miu Lê), cơ quan chức năng xác định cô là đối tượng thụ hưởng. Do đó, hiện chưa đủ căn cứ để xử lý hình sự và Miu Lê không bị khởi tố.
Tuy nhiên, theo đúng quy định của pháp luật, Miu Lê phải chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi sử dụng trái phép chất ma túy, đồng thời nghiêm túc chấp hành biện pháp quản lý tại địa phương trong thời hạn 1 năm.
Trước đó, ngày 11.5, các hình ảnh và thông tin Miu Lê đang làm việc với Công an xã Cát Hải (TP.Hải Phòng) vì nghi sử dụng trái phép chất ma túy tại khu vực bãi tắm Tùng Thu, đảo Cát Bà, khiến dư luận xôn xao. Đến nay, thì người này được xác định "chưa đủ căn cứ để xử lý hình sự".
Như vậy, trường hợp nào người sử dụng ma túy bị xử lý hình sự khi thuộc trường hợp của Điều 256a bộ luật Hình sự?
Luật sư Hoàng Hà (Đoàn luật sư TP.HCM) cho biết, từ ngày 1.7.2025, 4 trường hợp sử dụng trái phép chất ma túy sẽ bị phạt tù 2 - 3 năm, cụ thể:
"Nếu chỉ sử dụng trái phép mà chưa thuộc trường hợp xem xét trách nhiệm hình sự thì người đó có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 1 triệu đến 2 triệu đồng theo điểm a khoản 1 Điều 30 Nghị định 282/2025/NĐ-CP và bị quản lý tại địa phương trong thời hạn 1 năm", luật sư Hoàng Hà nhấn mạnh.
Cũng theo luật sư Hoàng Hà, việc đưa đi cai nghiện chỉ đặt ra khi người đó được xác định là người nghiện ma túy và nếu đủ điều kiện luật định thì có thể cai nghiện tự nguyện hoặc bị áp dụng biện pháp cai nghiện bắt buộc.
"Ngoài ra, nếu việc sử dụng ma túy đi kèm hành vi khác như tàng trữ, mua bán, vận chuyển, chứa chấp hoặc tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy thì người liên quan có thể bị xử lý hình sự theo các tội danh tương ứng, chứ không còn là câu chuyện sử dụng đơn thuần như trường hợp của Miu Lê", luật sư Hoàng Hà chia sẻ thêm.
Sau khi có thông tin chính thức Miu Lê không bị khởi tố hình sự, nhiều ý kiến cho rằng, việc đưa hình ảnh của ca sĩ Miu Lê lên các trang mạng xã hội, và truyền thông khiến hình ảnh nữ ca sĩ không khác gì tội phạm.
Trao đổi với PV Thanh Niên, luật sư Hoàng Hà thể hiện quan điểm: "Khi nguồn tin chính thống nói rõ chưa khởi tố, báo chí phải đưa tin đúng ở trạng thái pháp lý đó. Có thể phản ánh vụ việc, có thể nêu người liên quan đang làm việc với cơ quan công an, có thể nêu kết quả xác minh ban đầu nhưng không nên dùng cách diễn đạt khiến công chúng hiểu rằng họ đã là bị can, bị cáo hoặc đã phạm tội".
Luật sư Hoàng Hà nêu, trên góc độ pháp lý thì báo chí phải tôn trọng nguyên tắc suy đoán vô tội theo Điều 13 bộ luật Tố tụng hình sự 2015, tức là một người chỉ bị coi là có tội khi được chứng minh theo trình tự luật định và có bản án kết tội của tòa án đã có hiệu lực.
Theo vị luật sư này, khi xác định một người chưa bị khởi tố, báo chí nên dùng thông tin và hình ảnh theo hướng trung tính, chính xác và không kết tội. Có thể viết "liên quan vụ việc", "làm việc với cơ quan công an", "chưa bị khởi tố", "chưa đủ căn cứ xử lý hình sự", nhưng không nên gọi họ là "tội phạm", "phạm tội ma túy" vì không đúng tình trạng pháp lý.
"Một cá nhân chưa bị khởi tố thì tiêu đề, ảnh, chú thích ảnh và nội dung bài viết đều phải phản ánh đúng chữ "chưa". Chỉ một tiêu đề giật mạnh hoặc một ảnh minh họa sai ngữ cảnh cũng có thể biến thông tin báo chí thành một bản án dư luận trước khi pháp luật có kết luận", luật sư Hoàng Hà chia sẻ.
Ngày 29-4, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP Đà Nẵng đã tổ chức Hội nghị phản biện đề án thành lập Trung tâm phục vụ hành chính công TP Đà Nẵng (1 cấp).
Đề án theo mô hình "1 cấp" này nhằm khắc phục các tình trạng hạn chế của mô hình "2 cấp". Đồng thời giúp giảm biên chế, tập trung nguồn lực cho cấp xã thực hiện các nhiệm vụ khác.
Theo báo cáo của 46 xã, phường hiện nay tại 46 trung tâm phục vụ hành chính xã, phường có 533 công chức, viên chức, nhân viên chuyên trách thực hiện nhiệm vụ. Khi tổ chức "1 cấp" sẽ tạm thời điều chuyển 138 biên chế của 46 xã, phường (tương ứng 3 biên chế/xã, phường) để bố trí sắp xếp tại các chi nhánh.
Như vậy sẽ để lại 295 công chức, viên chức cho 46 xã, phường bố trí về các phòng ban chuyên môn để tập trung thực hiện các nhiệm vụ khác của địa phương (tương ứng mỗi xã, phường hơn 6 biên chế).
Ngoài ra nội dung đề án cũng cho rằng mô hình này có những ưu điểm như có thể tăng các điểm cung cấp dịch vụ, tiếp nhận hồ sơ, phục vụ người dân, doanh nghiệp, cung cấp dịch vụ công bằng, đồng bộ giữa đô thị, đồng bằng cũng như miền núi.
Cũng theo nội dung dự thảo, lộ trình thực hiện mô hình "1 cấp" này sẽ triển khai trong 2 giai đoạn. Trong đó giai đoạn 1 thực hiện trong 1 năm, tiếp nhận tại 46 phường, xã khu vực phía đông có mức độ đô thị hóa cao, hồ sơ nhiều.
Giai đoạn 2 thực hiện ở 47 xã chủ yếu ở miền núi, vùng khó khăn phía tây.
Tham luận tại hội thảo phản biện, hầu hết các ý kiến từ cấp xã, phường đều kỳ vọng về mô hình này. Tuy nhiên các ý kiến bày tỏ các vấn đề phát sinh từ thực tiễn khi cấp quản lý trực tiếp (thành phố) ở xa chi nhánh.
Nhiều ý kiến cũng cho rằng mô hình này cần tiếp tục được nghiên cứu, phân tích toàn diện hơn. Đặc biệt là đánh giá tác động chính sách, hiệu quả so sánh giữa các mô hình, cũng như khả năng đáp ứng về hạ tầng công nghệ, nguồn nhân lực và cơ chế phối hợp…
Ông Trần Quyết Thắng (Phân viện Học viện Hành chính quốc gia khu vực miền Trung) cho rằng cần làm rõ về "khoảng trống trách nhiệm" giữa chi nhánh và UBND cấp xã của mô hình này.
Theo đó khi chi nhánh tiếp nhận hồ sơ tại địa bàn nhưng trực thuộc thành phố, trong khi chủ tịch UBND cấp xã vẫn là người ký quyết định giải quyết phần lớn hồ sơ thuộc thẩm quyền cấp xã, thì trách nhiệm hành chính sẽ bị phân tán.
"Chủ tịch xã không còn quyền quản lý trực tiếp "đầu vào" từ khâu tiếp nhận, hướng dẫn, số hóa nhưng vẫn phải chịu trách nhiệm về "đầu ra" là kết quả, tiến độ.
Ngược lại, chi nhánh quản lý "đầu vào" nhưng không có thẩm quyền ký quyết định giải quyết. Mâu thuẫn này sẽ khiến cả hai bên dễ đùn đẩy khi xảy ra chậm trễ, hoặc khi người dân khiếu nại, phản ánh" - ông Thắng phân tích.
Cùng quan điểm, bà Nguyễn Thị Linh Giang (Học viện Chính trị khu vực III) cho rằng việc thí điểm giai đoạn thực hiện cần bổ sung đơn vị cấp xã vùng khó khăn vào giai đoạn 1 để kiểm chứng năng lực vận hành hạ tầng số và quy trình hỗ trợ người dân yếu thế.
Đồng thời đánh giá hết các vấn đề tại các khu vực đặc thù như miền núi, vùng sâu, vùng khó khăn…
Bà Giang cho rằng cần ban hành quy định rõ ràng về trách nhiệm phối hợp giữa chi nhánh và UBND xã để tránh "khoảng trống trách nhiệm" khi hồ sơ trễ hạn.
Tại hội nghị phản biện này, nhiều ý kiến cho rằng cần đánh giá những hiệu quả, hạn chế của mô hình "2 cấp" hiện nay trong bối cảnh mới sắp xếp lại bộ máy hành chính địa phương.
Đồng thời định lượng rõ ràng hiệu quả, có giải pháp phù hợp để mô hình "1 cấp" mang đến hiệu quả vượt trội so với mô hình cũ trước khi triển khai.
