Tết Đoan Ngọ được coi trọng ở hàng thứ hai sau Tết Nguyên đán trong tâm thức của người Việt. Ngày này diễn ra vào mùng 5 tháng 5 âm lịch hằng năm. Năm nay, ngày này rơi vào ngày 19.6 dương lịch. Dân gian còn gọi ngày này là tết Đoan Dương, tết nửa năm, tết diệt sâu bọ.
Một năm âm lịch thông thường gồm 12 tháng, hoặc 13 tháng nếu có thêm tháng nhuận. Năm Bính Ngọ 2026 là năm không nhuận, theo lẽ thông thường, thời điểm giữa năm phải rơi vào tháng 6.
Trong khi đó, tết Đoan Ngọ lại rơi vào ngày 5.5 âm lịch, thời điểm vẫn còn thuộc nửa đầu năm nếu tính theo số học. Vậy, sao gọi ngày này là tết nửa năm?
Theo chuyên gia nghiên cứu lịch pháp, năm dương lịch luôn theo sát chu kỳ thời tiết và có độ dài trung bình là 365 ngày 6 tiếng, năm âm lịch có độ dài không cố định do mỗi tháng dài 29 hoặc 30 ngày, mỗi năm có 12 hoặc 13 tháng, không định trước. Vì thế, không thể có khái niệm “giữa năm” với nghĩa là ngày cách đều hai ngày mùng 1 tết được.
Trên thực tết, Tết Đoan Ngọ diễn ra vào ngày 5.5 âm lịch thường được coi là thời điểm giữa năm theo quan niệm của người xưa.
Theo đó, năm là một chu kỳ tuần hoàn, nên ý niệm về một điểm khởi đầu của năm và cùng với nó là điểm chính giữa, hoàn toàn mang tính quy ước theo các nền văn hóa và thường bắt nguồn từ chu kỳ thời tiết.
Theo đó, ngày Đông chí, khi mặt trời lúc giữa trưa ở thấp nhất trong năm và bắt đầu cao dần lên những ngày sau đó, thời tiết ấm dần lên, vạn vật bắt đầu sinh sôi, được nhiều hệ lịch chọn làm thời điểm bắt đầu một năm mới. Tương ứng với nó, thời điểm Hạ chí sẽ là thời điểm giữa năm, khi mặt trời giữa trưa ở cao nhất và thời tiết nóng nhất.
Theo quy ước ban đầu thì tháng âm lịch xảy ra thời điểm mặt trời đi qua điểm Đông chí trên Hoàng đạo là tháng đầu tiên, gọi là tháng Tý, tương ứng là tháng 1 âm lịch, kéo tháng Ngọ luôn phải chứa tiết Hạ chí.
Về sau, người ta chọn tháng Dần là tháng thứ 3 tính từ tháng Tý làm tháng đầu năm, gọi là tháng giêng. Và tháng Ngọ sẽ là tháng 5 âm lịch. Nếu trong dương lịch thì ngày Hạ chí là một ngày gần như cố định, chỉ dao động trong khoảng 3 ngày 20, 21 hoặc 22.6 thì trong âm lịch nó lại có thể là bất cứ ngày nào trong tháng 5 âm lịch tùy từng năm. Ví dụ ngày Hạ chí vào tháng 5 âm lịch năm 2024 là ngày 16, năm 2025 là ngày 26, năm nay là ngày mùng 7…
Thời xưa không sử dụng dương lịch mà chỉ dùng âm lịch nên ngày Hạ chí mỗi năm phải xem lịch mới biết là ngày nào trong tháng 5. Theo chuyên gia, điều này cũng bất tiện khi lịch là độc quyền của triều đình ban ra, không phải ai cũng có thể dễ dàng tra cứu nhanh chóng. Do đó, người ta quy ước lấy ngày mùng 5.5 làm ngày gần đúng cho ngày Hạ chí.
Theo triết học phương Đông, các số lẻ là số dương và được đề cao, nên các ngày tháng có 2 số lẻ trùng nhau thường là các ngày lễ tiết quan trọng: mùng 3.3 là Tết Hàn thực, mùng 5.5 là Tết Đoan Ngọ, mùng 7.7 là ngày Thất tịch, mùng 9.9 là Tết Trùng Dương.
Báo Thanh Niên cập nhật nhanh nhất kết quả xổ số miền Nam ngày 15 tháng 6; kết quả xổ số miền Bắc, kết quả xổ số miền Trung, kết quả xổ số điện toán trực tiếp nhanh nhất hôm nay thứ hai ngày 15.6.2026.
Xổ số TP.HCM, Đồng Tháp, Cà Mau, Huế, Phú Yên...
Mời bạn đọc xem kết quả xổ số (KQXS) miền Bắc (XSMB), kết quả xổ số miền Nam (XSMN), kết quả xổ số miền Trung (XSMT) được cập nhật trên Báo Thanh Niên mỗi ngày.
Theo Hội Thiên văn Hà Nội (HAS), tháng 4 hằng năm, trái đất đi xuyên qua dấu vết cổ xưa mà sao chổi Thatcher để lại trên quỹ đạo của nó. Những hạt bụi nhỏ bé không lớn hơn hạt cát lao vào khí quyển với tốc độ gần 49 km/s và bốc cháy, tạo nên những vệt sáng rực rỡ mà chúng ta gọi là sao băng. Đây là mưa sao băng Lyrids.
Hiện tượng này không hề mới mẻ khi con người đã quan sát mưa sao băng Lyrids từ hơn 2.700 năm trước. Năm 2026, Lyrids hoạt động từ ngày 16.4 - 25.4 và đạt cực đại vào đêm 21.4, rạng sáng 22.4 và đêm 22.4 rạng sáng 23.4 tùy từng múi giờ, khu vực.
Đây là một năm khá lý tưởng để quan sát khi mặt trăng chỉ sáng khoảng 40% và sẽ lặn sau nửa đêm, nhường lại bầu trời tối cho khoảng thời gian đẹp nhất trước bình minh - "khung giờ vàng" để săn sao băng.
Dù không rực rỡ như Perseids, Lyrids vẫn có sức hút riêng với khoảng 15 đến 20 vệt sao băng mỗi giờ trong điều kiện lý tưởng. Điểm đặc biệt là chúng thường rất sáng, đôi khi xuất hiện cả "fireball" - những sao băng rực rỡ hơn cả sao Kim, đủ khiến bạn phải bất ngờ nếu bắt gặp.
Không cần kính thiên văn hay thiết bị phức tạp. Chỉ cần rời xa ánh đèn thành phố, để mắt thích nghi với bóng tối khoảng 20 đến 30 phút, nằm ngửa và hướng tầm nhìn lên bầu trời rộng lớn.
Theo Timeanddate.com tại Việt Nam, thời điểm lý tưởng nhất để quan sát mưa sao băng này là đêm 22.4, rạng sáng ngày 23.4. Tuy nhiên từ tối nay, bạn đã có thể săn các vệt mưa sao băng này trước thềm cực đại.
Tâm điểm trận mưa sao băng này tại chòm sao Thiên Cầm (Lyra), nhưng cũng có thể xuất hiện tại bất cứ vị trí nào trên bầu trời. Hãy sử dụng các ứng dụng điện thoại như Stellarium để tìm điểm tỏa sáng của mưa sao băng này.
Đừng nhìn chằm chằm vào một điểm, thay vào đó, hãy thả lỏng và để những vệt sáng bất ngờ “chạy ngang” qua tầm mắt bạn. Nếu bầu trời quang đãng, đây là một trong những trải nghiệm thiên văn dễ tiếp cận và đáng nhớ nhất trong năm. Biết đâu, giữa khoảnh khắc yên tĩnh trước bình minh, bạn sẽ bắt gặp một vệt sáng vụt qua nhanh, ngắn ngủi nhưng đủ để khiến bạn nhớ mãi.
Sáng 24.4, với 477/489 đại biểu tán thành, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam, trong đó đồng ý ngày 24.11 hằng năm là ngày Văn hóa Việt Nam, đồng thời người lao động được nghỉ làm vào ngày này.
Thời điểm này, thông tin được chia sẻ ào ạt trên mạng xã hội thu hút nhiều sự quan tâm, bình luận. Nhiều người bày tỏ sự phấn khích, thích thú khi chính thức có thêm ngày nghỉ lễ được hưởng nguyên lương.
Tài khoản Thu Hà bình luận: "Ngày này là ngày văn hóa chắc có nhiều lễ hội rầm rộ lắm đây, tha hồ mà xem". Nickname Xuân Minh bày tỏ: "Tôi đồng tình và hy vọng mọi người sẽ có thêm ngày lễ nhiều ý nghĩa".
Bên cạnh đó, không ít người kỳ vọng các doanh nghiệp sẽ nhanh chóng cập nhật để đảm bảo quyền lợi cho người lao động. Bạn Vũ Hường viết: "Tôi nghĩ trong năm đầu, nhiều doanh nghiệp tư nhân có thể chưa nắm rõ quy định nên vẫn cho nhân viên đi làm như bình thường. Phải sau vài năm mới dần quen và áp dụng đầy đủ, trong khi các cơ quan nhà nước thì vốn đã thực hiện nghỉ theo ngày lễ. Tuy vậy, nhờ truyền thông được đẩy mạnh trước đó, khả năng cao các doanh nghiệp cũng sẽ sớm cập nhật và thực hiện theo".
Không chỉ tạo hiệu ứng tích cực trên mạng xã hội, nhiều ý kiến cho rằng việc có thêm một ngày nghỉ gắn với yếu tố văn hóa là cần thiết, góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho người lao động.
Nhiều người bày tỏ kỳ vọng đây sẽ là dịp để mỗi người dành thời gian tìm hiểu, gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, thay vì chỉ có thêm một ngày nghỉ.
Ngoài ra, một số bình luận cũng bày tỏ ý kiến hy vọng các hoạt động trong ngày 24.11 sẽ được tổ chức thiết thực, gần gũi. Những hoạt động này nên khuyến khích sự tham gia của người dân để ngày Văn hóa Việt Nam có ý nghĩa.
Tài khoản Hoài Trang bình luận: "Nếu có thêm các hoạt động cho giới trẻ như workshop, triển lãm sáng tạo hay sự kiện về văn hóa sẽ rất hay". Bạn Xuân Việt viết: "Những hoạt động về văn hóa nên tổ chức rộng rãi từ đô thị đến nông thôn để ai cũng có cơ hội tham gia, hiểu hơn về ngày lễ này".
Năm nay, ngày 24.11 rơi vào thứ ba. Mọi người cho rằng việc có thêm một ngày nghỉ giữa tuần sẽ giúp giảm áp lực công việc, giúp người lao động tái tạo năng lượng.
