Ngày 1/4, NASA phóng thành công tàu vũ trụ Orion mang theo bốn phi hành gia vào vũ trụ trong nhiệm vụ Artemis II. Orion sẽ bay quanh phía xa của thiên thể này và quay trở lại Trái Đất. Nếu không có vấn đề lớn phát sinh, NASA sẽ thử nghiệm các trạm Mặt Trăng trong nhiệm vụ Artemis III năm 2027 và thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên năm 2028 với Artemis IV.
Trong khi đó, một cường quốc khác của ngành hàng không vũ trụ là Trung Quốc cũng nhắm tới mục tiêu “trước năm 2030”. Nước này dự định sử dụng tên lửa Long March 10 để phóng tàu Mengzhou (Mộng Châu – con thuyền ước mơ), có kích thước khoang tàu tương tự Orion, cùng ba phi hành gia lên Mặt Trăng. Một tên lửa khác chở tàu đổ bộ Mặt Trăng mang tên Lanyue (Lãm Nguyệt – ôm trọn vầng trăng) và tàu này sẽ gặp Mengzhou trên quỹ đạo của thiên thể này.
Hồi tháng 2, Cơ quan vũ trụ có người lái Trung Quốc (CMSA) đã thử nghiệm phóng Mộng Châu, trình diễn hệ thống hủy phóng khẩn cấp và cách con tàu tách khỏi tên lửa. Cuối năm nay, một tàu Mộng Châu không người lái dự kiến được phóng tới trạm vũ trụ Thiên Cung của Trung Quốc đang quay quanh Trái Đất.
“Có vẻ tàu đã gần sẵn sàng để cất cánh”, Quentin Parker, Giám đốc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Không gian tại Đại học Hong Kong, nhận xét. Trung Quốc sẽ thực hiện thêm các chuyến bay thử nghiệm khác trước khi nỗ lực hạ cánh lên Mặt Trăng vài năm tới.
Trong khi đó, ban đầu NASA dự định hạ cánh trên Mặt Trăng năm 2024, nhưng nhiệm vụ liên tục bị hoãn vì phần cứng chưa sẵn sàng, như tàu đổ bộ do SpaceX và Blue Origin đảm nhiệm hiện vẫn trong quá trình phát triển. Do đó, lịch trình của Artemis IV có thể bị lùi xa hơn mốc 2028, tức vẫn có khả năng Trung Quốc trở thành quốc gia đầu tiên hạ cánh xuống bề mặt Mặt Trăng kể từ sau năm 1972 với sứ mệnh Apollo 17.
Theo Parker, Trung Quốc có năng lực bám sát tiến độ, nên “có khả năng sẽ lên Mặt Trăng trước”. Kể từ 2007, Trung Quốc đã triển khai một loạt robot tới Mặt Trăng, bao gồm nhiệm vụ hạ cánh xuống phía xa vào năm 2019 để lấy mẫu vật và đưa về Trái Đất trong 5 năm sau đó.
Kế hoạch của Trung Quốc
Trong lần đổ bộ đầu tiên dự kiến năm 2030, Trung Quốc có thể nhắm đến vị trí gần xích đạo, nơi có bề mặt phẳng và an toàn hơn, theo Nature. Nước này đang cân nhắc 14 địa điểm hạ cánh, một trong đó là vùng núi lửa cổ đại Rimae Bode, nằm lệch về phía bắc xích đạo Mặt Trăng.
Jun Huang, nhà khoa học hành tinh tại Đại học Địa chất Trung Quốc ở Vũ Hán, cùng các đồng nghiệp đã công bố một phân tích về địa chất của khu vực này vào tháng 3. “Hạ cánh tại Rimae Bode giống như mở một cuốn sách lịch sử độ phân giải cao về cuộc đời của Mặt Trăng”, ông nói, bởi nơi này được cho là chứa vật chất từ lớp phủ – nằm dưới lớp vỏ và trên lớp lõi kim loại – của Mặt Trăng cũng như các mảnh vỡ do những vụ va chạm trước đây để lại.
“Địa điểm mang lại cơ hội hiếm có ‘tất cả trong một’ để giải quyết những câu hỏi còn bỏ ngỏ lâu nay về sự hình thành và tiến hóa của cả Mặt Trăng lẫn Trái Đất”, nhà khoa học này cho biết.
Về lâu dài, Trung Quốc và Mỹ đều đặt mục tiêu hạ cánh xuống cực nam của Mặt Trăng, nơi có thể có nước đóng băng. Các nhóm thực hiện nhiệm vụ Mặt Trăng kỳ vọng lớp băng được tách thành hydro và oxy, tạo thành nhiên liệu tên lửa, từ đó biến thiên thể thành trạm trung chuyển giữa Trái Đất và những vùng xa hơn trong vũ trụ.
Trung Quốc cũng kỳ vọng cùng với Nga xây dựng một căn cứ Mặt Trăng, mang tên Trạm Nghiên cứu Mặt Trăng Quốc tế (ILRS) trong thập niên 2030. Theo Cơ quan vũ trụ Trung Quốc (CNSA) năm ngoái, hai nước có kế hoạch nghiên cứu địa chất Mặt Trăng và tiến hành quan sát thiên văn, cùng nhiều mục tiêu khác.
Hồi tháng 2, quản trị viên NASA Jared Isaacman nói cơ quan này đang gặp phải “sự cạnh tranh từ đối thủ địa chính trị lớn nhất” và cần “đi nhanh hơn, không chậm trễ và đạt được các mục tiêu”.
Tuy nhiên, theo Namrata Goswami, nhà nghiên cứu an ninh không gian tại Đại học Johns Hopkins ở Alabama (Mỹ), trọng tâm của Trung Quốc không hẳn là trở thành nước đầu tiên quay lại Mặt Trăng, mà là thiết lập sự hiện diện lâu dài. “Họ xem Mặt Trăng là vị trí chiến lược trên cao”, bà nói.
Quốc gia này nhấn mạnh thám hiểm không gian sâu là một trong những mục tiêu then chốt trong kế hoạch 5 năm mới, được công bố tháng 3. “Mỹ mới là bên đang chạy đua với Trung Quốc, không phải ngược lại”, bà Goswami nhận xét.
Dữ liệu từ CoinMarketCap và TradingView cho thấy giá Bitcoin hôm nay tăng nhẹ 0,19% so với hôm qua. Tính đến 8 giờ 15 ngày 4.4 (giờ Việt Nam), mỗi Bitcoin (BTC) được giao dịch quanh mốc 66.878 USD.
Tiền mã hóa lớn nhất thế giới đã không thể vượt qua mốc 67.000 USD khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra lập trường cứng rắn với Iran. Ông đe dọa sẽ tấn công cơ sở hạ tầng của nước này.
Vốn hóa toàn thị trường tiền mã hóa tăng nhẹ 0,21% trong vòng 24 giờ qua, ước đạt 2.310 tỉ USD. Các token khác như Ethereum, XRP, BNB đều tăng nhẹ 0,1 - 0,8%.
Trong khi thị trường tiền mã hóa trầm lắng do tình hình chiến sự ở Trung Đông phức tạp, ở Đông Nam Á, động thái của Campuchia đang nhận được sự quan tâm lớn của cộng đồng. Ngày 3.4, Thượng viện nước này thông qua đạo luật mới, nhắm vào các tội phạm trong ngành công nghiệp lừa đảo trực tuyến, bao gồm cả lừa đảo tiền mã hóa.
Theo luật, người phạm tội lừa đảo trực tuyến có thể bị phạt tù từ 2 - 5 năm và bị phạt tiền tối đa 125.000 USD. Trường hợp phạm tội có tổ chức hoặc nhắm vào nhiều nạn nhân có thể đối mặt mức án lên tới 10 năm tù và 250.000 USD. Luật cũng mở rộng chế tài đối với các hành vi liên quan như rửa tiền, thu thập dữ liệu nạn nhân và tuyển mộ người tham gia lừa đảo.
Tháng trước, Anh trừng phạt những kẻ điều hành tổ hợp lừa đảo lớn nhất ở Campuchia và một sàn giao dịch tiền mã hóa được sử dụng để mua bán dữ liệu cá nhân.
Công ty phân tích blockchain Chainalysis thống kê các vụ lừa đảo "sát trư" (mổ heo) đang gia tăng và ngày càng phụ thuộc vào tiền mã hóa. Ủy ban Thương mại liên bang Mỹ (FTC) ước tính mỗi năm thiệt hại liên quan đến các vụ lừa đảo dạng này có thể vượt 1 tỉ USD.
Năm ngoái, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) đã tịch thu 127.271 Bitcoin, trị giá khoảng 15 tỉ USD, được cho là tài sản của Chen Zhi, người được mệnh danh là "vua lừa đảo" tại Campuchia. Đường dây này dùng các công ty kinh doanh cờ bạc trực tuyến, khai thác tiền mã hóa để rửa tiền. Đây là vụ tịch thu tài sản kỹ thuật số lớn nhất trong lịch sử DOJ.
Mô hình lừa đảo "sát trư" là phương pháp lừa đảo chính của đường dây do Chen Zhi cầm đầu. Kẻ gian thường tiếp cận nạn nhân qua mạng xã hội hoặc ứng dụng nhắn tin. Chúng sẽ giả danh người quen, chuyên gia đầu tư hoặc người tình ảo để xây dựng lòng tin, sau đó dụ đầu tư vào các dự án tiền ảo hoặc sàn giao dịch giả mạo. Khi nạn nhân nạp tiền, hệ thống chiếm đoạt toàn bộ và cắt liên lạc.
Tiền thu được được rửa qua chuỗi ví không lưu ký và các công ty vỏ bọc trước khi được chuyển sang Bitcoin. Các ví này là nơi lưu trữ tiền điện tử không được lưu ký (unhosted cryptocurrency wallets) do Chen Zhi nắm giữ khóa riêng tư.
Trong khi đó, Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) xác định gian lận đầu tư liên quan đến tiền mã hóa là loại thiệt hại lớn nhất. Các công ty tiền điện tử cũng ngày càng hợp tác chặt chẽ với các cơ quan thực thi pháp luật để theo dõi, đóng băng và thu hồi các khoản tiền bị đánh cắp. Năm 2023, Tether đã đóng băng 225 triệu USDT liên quan đến một đường dây lừa đảo ở Đông Nam Á sau cuộc điều tra của Bộ Tư pháp Mỹ.
Trang trại kết nối với lưới điện hôm 7/4, đánh dấu cột mốc quan trọng trong quá trình chuyển đổi năng lượng cũng như hợp tác phát triển điện sạch trong khu vực. Công trình được coi là bước tiến đáng chú ý hướng đến mục tiêu trở thành "bộ pin của Đông Nam Á" mà Lào đề ra.
Theo CGTN, đây là trang trại điện mặt trời vùng núi quy mô lớn đầu tiên của Lào, đồng thời là trang trại điện lớn nhất thuộc loại này ở Đông Nam Á. Cơ sở có công suất lắp đặt giai đoạn đầu đạt 1 GW. Khi đi vào hoạt động đầy đủ, cơ sở dự kiến sản xuất khoảng 1,65 tỷ kWh điện mỗi năm, giúp tiết kiệm khoảng 500.000 tấn than đá và giảm 1,3 triệu tấn khí thải CO2 mỗi năm.
Theo Wang Yang, trưởng bộ phận sản xuất và vận hành của đơn vị CGN Energy International tại Lào, trang trại lắp đặt 2,23 triệu tấm pin mặt trời. Tận dụng đường dây liên kết 500 kV giữa Trung Quốc và Lào, dự án mới cho phép kết nối điện xuyên biên giới, cung cấp điện sạch, ổn định cho Lào, đồng thời bổ sung năng lượng cho khu vực.
Trang trại điện mặt trời khởi công vào năm 2024, tạo ra gần 3.000 việc làm cho người dân địa phương trong giai đoạn xây dựng cao điểm. Bên cạnh đó, dự án còn đóng góp cho hạ tầng địa phương thông qua việc sửa chữa và gia cố 5 cây cầu, cải thiện mạng lưới đường bộ, giúp phát triển logistics và giao thông hàng ngày cho người dân.
Dự án cũng thúc đẩy hợp tác công nghiệp khi thu hút hơn 40 doanh nghiệp Trung Quốc trong chuỗi cung ứng sản xuất và phát triển năng lượng mới, cùng hơn 30 doanh nghiệp Lào trong các lĩnh vực xây dựng, cung cấp máy móc và nguyên vật liệu. Thời gian tới, CGN dự định đẩy nhanh các dự án năng lượng sạch tại 5 tỉnh phía bắc Lào, đồng thời mở rộng xuống miền trung và miền nam, qua đó thúc đẩy hợp tác năng lượng giữa hai nước.
Thị trường tiền mã hóa đã khởi đầu tuần mới trong ảm đạm khi giá Bitcoin liên tục giảm sâu. Tiền mã hóa lớn nhất thế giới lao dốc khi thông tin Strategy, công ty đại chúng nắm giữ Bitcoin lớn nhất thế giới, lần đầu tiên bán ra BTC, kể từ năm 2022.
Theo hồ sơ 8-K được công bố hôm 1.6, Strategy đã bán 32 BTC, từ ngày 26 đến 31.5, với giá trung bình 77.135 USD, thu về 2,5 triệu USD. Dù chỉ bán 0,0038% số Bitcoin đang nắm giữ, hành động của Strategy gây ra cú sốc lớn trên thị trường.
Bitcoin đã lao dốc mạnh từ vùng giá 74.000 USD xuống thẳng 70.000 USD. Theo dữ liệu từ CoinMarketCap và TradingView, lúc 7 giờ ngày 2.6 (giờ Việt Nam), mỗi BTC được giao dịch quanh mốc 71.387 USD, giảm 2,88% so với hôm qua.
Vốn hóa toàn thị trường tiền mã hóa giảm 2,77% trong vòng 24 giờ, xuống còn 2.440 tỉ USD. Ethereum, tiền mã hóa lớn thứ hai thế giới, đang giao dịch quanh mốc 2.000 USD, giảm 0,42% giá trị so với hôm qua. Các token khác như BNB, XRP, Solana đồng loạt giảm từ 1,97% đến 3,03%.
Dữ liệu từ CoinGlass cho thấy, cú sập giá Bitcoin đã khiến 152.037 hợp đồng bị thanh lý, tổng thiệt hại lên đến 646 triệu USD. Lệnh thanh lý lớn nhất trị giá 8,32 triệu USD, đặt cược vào đà tăng giá của Bitcoin.
Vụ bán Bitcoin hôm 1.6 là thương vụ thoái vốn độc lập đầu tiên được Chủ tịch điều hành Strategy Michael Saylor công bố. Trước đó, trong cuộc họp báo cáo về thu nhập quý 1/2026, ông đã ám chỉ điều này.
Khi đó, Saylor nói: "Chúng tôi có thể sẽ bán một ít Bitcoin để trả cổ tức. Việc này chỉ để trấn an thị trường và gửi đi thông điệp rằng công ty có thể đảm bảo được việc cân đối dòng tiền". Phát biểu này từng gây bất ngờ lớn vì trước đây Saylor nhiều lần công khai ủng hộ việc mua và nắm giữ Bitcoin mãi mãi.
Đây không phải lần đầu tiên Strategy bán Bitcoin. Trước đó vào tháng 12.2022, công ty đã bán 704 BTC. Tuy nhiên, khi đó thương vụ được xem là chiến lược về mặt bù trừ lãi để giảm thuế vì ngay sau đó, công ty mua vào 2.395 BTC.
Giao dịch mới nhất hôm 1.6 gây chú ý vì đây là lần đầu tiên Strategy đề cập đến việc bán Bitcoin trong báo cáo 8-K. Có khả năng, đây không phải là động thái kế toán để giảm thuế như năm 2022. Đây cũng là lần đầu tiên Strategy công khai tiết lộ việc bán BTC trên trang web của mình.
Trong khi đó, những diễn biến về chiến sự ở Trung Đông cũng đẩy giá Bitcoin xuống mức thấp nhất kể từ giữa tháng 4. Theo The Kobeissi Letter, dường như thỏa thuận ngừng bắn 60 ngày giữa Mỹ và Iran sẽ không được thực hiện.
"Chính xác 9 ngày trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng một thỏa thuận với Iran sẽ sớm được ký kết. Nhưng hôm nay, Iran đã chính thức rút khỏi mọi cuộc đàm phán với Mỹ và đang đe dọa phong tỏa cả eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb. Tháng này sẽ có rất nhiều biến động", The Kobeissi Letter viết trên X, hôm 1.6.
Theo nhà phân tích Cryptic Trades, mức giá 71.800 USD rất quan trọng với Bitcoin hiện tại. "BTC phải giữ vững trên mức này để duy trì triển vọng tăng giá. Nếu không, thị trường sẽ chứng kiến đợt điều chỉnh mạnh", tài khoản này viết.
