Kỳ tích mang tên ‘Tiệm phở anh Hai’ tại Vietnam Game Awards 2026

Ngày 31/3, báo chí Trung Quốc đưa tin thành phố Thâm Quyến bắt đầu vận hành cụm máy tính thông minh chứa 10.000 chip Ascend 910C do Huawei sản xuất. Cụm này đạt khả năng tính toán 11.000 petaflop (triệu tỷ phép tính mỗi giây).

Kết hợp với cụm 3.000 petaflop được đưa vào hoạt động năm ngoái, cơ sở này hiện đạt tổng công suất tính toán 14.000 petaflop. Gần 50 tổ chức đã ký kết các thỏa thuận khung để sử dụng năng lực tính toán của cụm, nâng tỷ lệ đặt chỗ kết hợp lên 92%.

Zhang Luncheng, Phó chủ tịch công ty khởi nghiệp X Square Robot, đánh giá những nâng cấp về quy mô và chất lượng năng lực tính toán của Thâm Quyến đã đưa thành phố trở thành trung tâm hàng đầu quốc gia. Quan trọng hơn, nó cho thấy sự khởi sắc về khả năng tự chủ.

Theo nghiên cứu của DeepSeek công bố đầu năm, Ascend 910C có công suất bằng khoảng 60% so với H100 của Nvidia. Chip được Huawei thiết kế và SMIC sản xuất.

Huawei đã ra mắt phiên bản chip AI mới mang tên Ascend 950PR năm ngoái. Theo Reuters, các tập đoàn công nghệ khổng lồ của Trung Quốc như ByteDance và Alibaba đã có kế hoạch đặt hàng chip mới. Huawei đang chuẩn bị tung ra thị trường khoảng 750.000 mẫu 950PR và 600.000 mẫu Ascend 910C năm nay.

Thâm Quyến cũng đặt mục tiêu nâng cao năng lực tính toán AI thời gian thực lên 80.000 petaflop năm nay. Học viện Công nghệ thông tin và Truyền thông Trung Quốc ước tính đến cuối tháng 6/2025, tổng năng lực tính toán của Trung Quốc đạt 962.000 petaflop, chiếm 21% toàn cầu, tăng 73% so với cùng kỳ 2024.

Báo cáo từ IDC công bố ngày 31/3 cũng cho thấy, các nhà sản xuất GPU và chip AI Trung Quốc chiếm gần 41% thị trường máy chủ trí tuệ nhân tạo của nước này năm 2025. Thành quả trên đạt được trong bối cảnh Bắc Kinh ngày càng thận trọng hơn về sự phụ thuộc vào chip nước ngoài, thúc đẩy các cơ quan chính phủ và công ty áp dụng các giải pháp thay thế trong nước.

Theo số liệu, tổng lượng chip tăng tốc AI do Nvidia, AMD và nhà sản xuất chip Trung Quốc cung cấp đạt khoảng 4 triệu chiếc trong 2025. Nvidia vẫn giữ vị trí dẫn đầu thị trường, xuất xưởng 2,2 triệu chip và nắm 55% thị phần, còn AMD có khoảng 160.000 chip và chiếm 4% thị phần.

Phần còn lại đến từ công ty Trung Quốc. Trong đó, Huawei dẫn đầu với 812.000 chip AI, chiếm một nửa tổng lượng chip mang thương hiệu nội địa. Đơn vị thiết kế T-Head của Alibaba đứng thứ hai, xuất xưởng 265.000 chip. Kunlunxin và Cambricon của Baidu mỗi bên xuất xưởng 116.000 chip, đứng thứ ba và thứ tư tương ứng. Hygon cùng hai công ty khởi nghiệp GPU MetaX và Iluvatar CoreX lần lượt chiếm 5%, 4%, 3% tổng lượng card tăng tốc AI.

Giới phân tích nhận định thị phần của Nvidia và AMD có thể lung lay thời gian tới, khi các công ty nội địa đẩy mạnh sản xuất. Trước đó, theo Financial Times, nhà sản xuất chip AI hàng đầu thế giới được cho là đã dừng kế hoạch sản xuất chip H200 - vốn được thiết kế để phục vụ khách hàng Trung Quốc - dù đã được chính phủ Mỹ "bật đèn xanh". The Information cho biết, đầu năm nay, Trung Quốc được cho là yêu cầu các công ty công nghệ không đặt hàng chip H200 của Nvidia và hướng đến trang bị chip AI nội địa.

Bảo Lâm tổng hợp
Năng lượng rẻ - 'át chủ bài' của Trung Quốc trong cuộc đua siêu AI

Chiêu đánh tráo để buôn lậu 2,5 tỷ USD chip AI vào Trung Quốc

Trung Quốc thu hẹp khoảng cách thiết bị sản xuất chip với thế giới thế nào

Trung Quốc muốn xây trung tâm dữ liệu AI ngoài vũ trụ

Nguồn: https://vnexpress.net/buoc-tien-cua-trung-quoc-voi-chip-ai-noi-dia-5057502.html

Từ Paris đến Copenhagen, từ Madrid đến Brussels - những cái tên vốn được nhắc đến như biểu tượng quyền tự do cá nhân, tự do ngôn luận - cũng đang ngồi lại phác thảo các đạo luật hạn chế quyền truy cập mạng xã hội của trẻ em.

Kênh truyền hình France24 tháng 12 năm ngoái đã kể lại câu chuyện đau lòng của một người phụ nữ Pháp có con trai tên Clement. Sau khi đọc tin tức về lệnh cấm mang tính bước ngoặt ở Úc, bà đã chính thức khởi kiện một số nền tảng mạng xã hội như Tiktok và Meta, với cáo buộc thuật toán của họ kích động và đẩy con bà đến cái chết.

Bà nghẹn ngào chia sẻ với Hãng tin AFP rằng phần lớn các video đề xuất cho Clement đều mang thông điệp: sự tồn tại của cậu bé không có ý nghĩa gì trên cuộc đời này.

Không chỉ trường hợp Clement, gia đình các đứa trẻ khác ở Essex, Anh cũng trải qua bi kịch tương tự. Theo trang Business Wire, chỉ trong vòng hơn một tháng thử thách nguy hiểm "Blackout Challenge" lan truyền trên TikTok đã cướp đi sinh mạng bốn đứa trẻ sau khi khuyến nghị chúng thực hiện hành động tự hại bản thân.

Đầu năm 2025, bốn gia đình này đã đồng loạt khởi kiện TikTok, cáo buộc thuật toán của họ cố tình đẩy nội dung nguy hiểm đến trẻ em để đổi thời gian tương tác và lợi nhuận quảng cáo.

Những câu chuyện khác nhau nhưng đều chung quy là những "giọt nước tràn ly", là hồi chuông cảnh tỉnh hàng triệu gia đình châu Âu nói riêng và cả thế giới nói chung về hiểm họa núp bóng công nghệ.

Trên bàn nghị trường ngày 18-11-2025, nhiều nghị sĩ, phần lớn thuộc Đảng Phục hưng của Tổng thống Emmanuel Macron, đã quyết định đề xuất dự luật cấm các nền tảng trực tuyến cung cấp bất kỳ "dịch vụ mạng xã hội nào cho trẻ vị thành niên dưới 15 tuổi" kể từ ngày 1-9-2026.

Đề xuất cũng nhằm mở rộng lệnh cấm sử dụng điện thoại di động hiện hành - vốn áp dụng từ cấp mẫu giáo đến trung học cơ sở (được Pháp ban hành năm 2018) - sang cả cấp trung học phổ thông.

Ngày 27-1-2026, trong một phiên họp kéo dài vào tối muộn, Hạ viện Pháp chính thức thông qua dự luật với tỉ lệ 130 phiếu thuận trên 21 phiếu chống. Trong bài đăng trên X, Tổng thống Macron ca ngợi đây là "bước tiến lớn" để bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên Pháp. Một cuộc khảo sát của Harris Interactive năm 2024, được kênh Al Jazeera dẫn lại, cho thấy 73% người dân Pháp ủng hộ lệnh cấm này.

Tại Anh, tháng 1-2026 Thượng viện cũng bỏ phiếu ủng hộ sửa đổi Dự luật về phúc lợi trẻ em và trường học của chính phủ, với tỉ lệ 261 phiếu thuận trên 150 phiếu chống. Nếu được Hạ viện thông qua, bản sửa đổi này sẽ yêu cầu các nền tảng mạng xã hội phải thực hiện các biện pháp kiểm tra độ tuổi "hiệu quả cao" trong vòng 12 tháng, để đảm bảo không người dùng nào dưới 16 tuổi có thể truy cập.

Bức tranh tương tự đang được phác thảo ở nhiều nơi khắp châu Âu. Theo Euronews, tháng 11-2025 Chính phủ Đan Mạch chính thức công bố thỏa thuận giữa các đảng về việc ban hành lệnh cấm mạng xã hội cho trẻ dưới 15 tuổi.

Cùng lúc, Bồ Đào Nha đã thông qua dự luật trong cuộc bỏ phiếu lần thứ nhất. Tây Ban Nha tuyên bố sẽ tiến tới thực hiện lệnh cấm, đồng thời yêu cầu triển khai các hệ thống xác minh độ tuổi.

Ngoài ra, Slovenia, Phần Lan, Ý và Hy Lạp cho biết họ cũng đang nghiêm túc xem xét lệnh cấm mạng xã hội tương tự Canberra. Đáng chú ý, Đức - quốc gia được nhận xét thận trọng trong lập pháp - cũng đã lập ủy ban nghiên cứu, dự kiến trình bày báo cáo vào mùa thu 2026.

Nhìn từ bề nổi, không ngạc nhiên khi có những câu hỏi đặt ra rằng tại sao Pháp - "cái nôi" của Tuyên ngôn Nhân quyền và dân quyền, hay Đan Mạch - nơi thường xuyên dẫn đầu các bảng xếp hạng chỉ số tự do báo chí và hạnh phúc... lại là những nước đầu tiên ở châu Âu dựng lên các rào cản pháp lý?

Các nhà lập pháp khi soạn thảo luật cũng đã phần nào trả lời được câu hỏi này. Nghị sĩ Laure Miller, người trình dự luật cấm trẻ em dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội ở Pháp, phát biểu trước Hạ viện rằng luật này "thiết lập một ranh giới rõ ràng trong xã hội và khẳng định mạng xã hội không phải là vô hại": "Trẻ em của chúng ta đọc ít hơn, ngủ ít hơn và đang so sánh bản thân với người khác nhiều hơn. Đây mới chính là cuộc chiến vì những tư tưởng tự do".

Nghị sĩ Thierry Perez đến từ phe cực hữu cũng ủng hộ dự luật, bởi theo ông, đây là phản ứng trước một "tình trạng khẩn cấp về sức khỏe", đồng thời đặt câu hỏi: liệu tự do trên thế giới ảo có phải tự do thực sự? "Mạng xã hội cho phép mọi người tự do thể hiện bản thân nhưng cái giá phải trả cho con cái chúng ta là gì?", ông nói.

Các nhà lập pháp châu Âu lập luận đây không phải kiểm duyệt ngôn luận mà là bảo vệ đối tượng dễ bị tổn thương trước một sản phẩm được thiết kế có chủ đích gây nghiện. Cuộn vô tận (infinite scroll) hay tự động phát (autoplay) - những tính năng này được các ủy ban Nghị viện châu Âu mô tả là "thực hành gây nghiện có chủ đích" nhắm vào não bộ đang phát triển của trẻ.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đặt vấn đề rằng cấm trẻ em dưới 15-16 tuổi dùng mạng xã hội không khác gì việc cấm bán rượu hay thuốc lá cho trẻ vị thành niên. "Tất cả chúng ta đều đồng ý rằng thanh thiếu niên nên đạt đến một độ tuổi nhất định trước khi hút thuốc, uống rượu hoặc tiếp cận nội dung dành cho người lớn. Điều tương tự cũng có thể áp dụng cho mạng xã hội" - bà phân tích.

Đồng quan điểm, nghị sĩ Christel Schaldemose của Đan Mạch - người bảo trợ nghị quyết bảo vệ trẻ em trực tuyến tại Nghị viện châu Âu - tuyên bố: "Chúng ta đang vạch ra một ranh giới. Chúng ta đang nói rõ ràng với các nền tảng: dịch vụ của các anh không được thiết kế cho trẻ em. Và thí nghiệm của các anh sẽ kết thúc tại đây".

Theo nhận định của Công ty truyền thông ALM Corp, xu hướng này ở châu Âu là kết quả tất yếu của nhiều yếu tố.

Thứ nhất, đây là cơ hội để nhà nước thực thi quyền lực thực chất trong việc tăng cường kiểm soát Big Tech sau nhiều cam kết mơ hồ của họ. Thứ hai, mô hình mang tính bước ngoặt ở Úc đã trở thành một điểm tham chiếu quan trọng cho các nhà lập pháp trên khắp thế giới.

Thứ ba, châu Âu đang sở hữu nhiều cơ sở hạ tầng pháp lý và kỹ thuật mạnh hơn. Ủy ban châu Âu cũng đang xây dựng một khuôn khổ xác minh độ tuổi bảo vệ quyền riêng tư, hướng đến cơ chế thực thi thống nhất cho các quốc gia thành viên. Thứ tư, và quan trọng nhất, là sự ủng hộ mạnh mẽ của công chúng đối với các biện pháp cứng rắn này.

Mỗi quốc gia châu Âu hiện có một lộ trình riêng, phản ánh đặc thù pháp lý, kỹ thuật và văn hóa, tuy nhiên tất cả đều có một đích đến là đặt trọng tâm vào trách nhiệm của các nền tảng công nghệ trong việc để lọt nội dung độc hại đến tay trẻ em.

Câu hỏi không còn là liệu châu Âu có nên hành động hay không, mà là hành động như thế nào để vừa bảo vệ thế hệ tương lai vừa không đánh mất những giá trị tự do mà họ đã mất hàng thế kỷ để xây dựng.

__________________________________________________

Kỳ tới: Trung Quốc bảo vệ “thế hệ bản địa Internet”

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Nhiều năm qua, những lời cảnh báo về tác hại của màn hình điện tử thường bị phóng đại đến mức khiến chúng ta lo sợ về một tổn thương vĩnh viễn cho đôi mắt. Sự thật có đáng sợ đến thế?

Đối với người trưởng thành, câu trả lời là: Màn hình không gây tổn thương vĩnh viễn cho mắt. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc bạn hoàn toàn vô hại trước các tác động tiêu cực tạm thời khi liên tục 'dán mắt' vào smartphone và máy tính. Việc nhìn quá lâu vào màn hình sẽ dẫn đến Hội chứng thị giác màn hình (DES) hoặc khô mắt. May mắn là các triệu chứng này đều có thể đảo ngược. Ngoài việc cho mắt nghỉ ngơi, có vài bí kíp giúp bạn giải cứu đôi mắt của mình cả trong ngắn hạn lẫn dài hạn.

Hội chứng thị giác màn hình (Digital Eye Strain - DES) là tác hại phổ biến nhất khi sử dụng màn hình kéo dài. DES không chỉ là một biểu hiện đơn lẻ mà là một tập hợp các triệu chứng xuất hiện do mắt phải tập trung cao độ (thường là nhìn vào màn hình máy tính), khiến các cơ thể mi (cơ điều tiết của mắt) bị mệt mỏi.

Bạn sẽ biết mình mắc DES khi mắt bắt đầu mỏi, nhìn mờ hoặc nhìn một hóa hai (song thị). Mắt có thể trở nên nhạy cảm với ánh sáng và gặp khó khăn khi chuyển đổi tiêu cự để nhìn xa - gần. Thậm chí, tác động của DES còn lan sang các bộ phận khác, gây đau đầu hoặc đau cổ, vai, gáy do tư thế ngồi làm việc không đúng.

Để giải quyết, hãy cho mắt nghỉ ngơi để các cơ điều tiết được thả lỏng. Thay vì cứng nhắc áp dụng quy tắc 20-20-20 (nhìn xa 20 feet trong 20 giây sau mỗi 20 phút), bạn chỉ cần đảm bảo mắt có những khoảng nghỉ đều đặn.

Đồng thời, nên giảm độ sáng màn hình sao cho tương đồng với ánh sáng môi trường xung quanh để giảm độ tương phản, giúp mắt không phải làm việc quá tải. Bạn có thể bật chế độ tối (Dark Mode) trong phòng thiếu sáng. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng nếu bạn bị loạn thị, việc bật Dark Mode có thể khiến chữ bị nhòe hoặc xuất hiện vầng hào quang (halation), vô tình bắt mắt phải điều tiết nhiều hơn.

Thường đi đôi với hội chứng DES là cảm giác khô mắt. Tình trạng này gây ra sự khó chịu tột cùng, thường kèm theo cảm giác cộm, rát, như có cát trong mắt hoặc đỏ mắt.

Nguyên nhân rất đơn giản là khi quá tập trung vào màn hình, tần suất chớp mắt của chúng ta bị giảm nghiêm trọng. Chớp mắt là cơ chế tự nhiên để bôi trơn bề mặt - xối nước mắt lên nhãn cầu. Thông thường, chúng ta chớp khoảng 17 lần/phút, nhưng khi nhìn chằm chằm vào màn hình, con số này giảm nghiêm trọng xuống chỉ còn 4 lần/phút. Chưa kể, nhiều cú chớp mắt lúc đó chỉ là chớp nửa vời (không nhắm khít mắt).

Từ bây giờ, hãy chớp mắt có ý thức một cách thật sâu và trọn vẹn. Bạn có thể cài các ứng dụng nhắc chớp mắt như BlinkBlink (iOS), EyeD (Android) hoặc BlinkBuddy (Windows) để hỗ trợ. Nếu mắt quá khô, hãy chủ động sử dụng nước mắt nhân tạo không kê đơn tại các nhà thuốc để phục hồi màng phim nước mắt và giữ ẩm hiệu quả.

Khác với người lớn, thời gian sử dụng màn hình quá nhiều ở trẻ em có liên quan mật thiết đến nguy cơ hình thành và tăng độ cận thị (myopia). Ở độ tuổi học đường và vị thành niên, trục nhãn cầu của trẻ đang trong giai đoạn phát triển và dễ bị dài ra dưới áp lực điều tiết liên tục, khiến hình ảnh hội tụ ở trước võng mạc thay vì ngay trên võng mạc.

Một nghiên cứu công bố trên tạp chí BMC Public Health khẳng định mối liên hệ rõ rệt giữa thời gian dùng màn hình và bệnh cận thị ở trẻ em, trong đó màn hình máy tính có tác động lớn nhất.

Bên cạnh việc giới hạn thời gian xem của trẻ, chìa khóa vàng chính là ánh sáng tự nhiên. Theo nghiên cứu trên tạp chí Ophthalmology, việc vui chơi dưới ánh nắng mặt trời giúp giảm tới 54% tốc độ tiến triển cận thị ở trẻ em. Các chuyên gia nhãn khoa khuyến cáo trẻ em nên dành ít nhất 2 giờ mỗi ngày cho các hoạt động ngoài trời để phòng ngừa hoặc làm chậm quá trình tăng độ cận.

Sau cùng, màn hình bản chất không có lỗi. Vấn đề chỉ nảy sinh khi chúng ta lạm dụng nó quá mức. Hãy chủ động thay đổi thói quen ngay hôm nay để bảo vệ "cửa sổ tâm hồn" của chính bạn và gia đình.

Tin Gốc: Thanh Niên