Trong báo cáo xu hướng 2025-2026 của nền tảng tuyển dụng TopCV công bố cuối năm ngoái, IT và phần mềm đứng thứ hai trong nhóm ngành ưu tiên tuyển của doanh nghiệp với 8,64%. Báo cáo cũng chỉ ra, kỹ sư AI (12,2%), kỹ sư cầu nối (9,92%), kiến trúc sư giải pháp (9,16%), lập trình viên di động (7,63%) và kiến trúc sư phần mềm (6,87%) là 5 vị trí khó tuyển nhất trong ngành.
Chỉ số trên cho thấy lĩnh vực IT và phần mềm, trong đó có lập trình viên, vẫn có nhu cầu rất lớn. Tuy nhiên, doanh nghiệp khó tìm được ứng viên phù hợp, với 53% thiếu hụt kỹ năng cao và 34,3% nguồn cung ứng viên chất lượng cao còn hạn chế. Bên cạnh đó, ứng viên IT thiếu các kỹ năng quan trọng như giao tiếp và truyền đạt (57,3%), tư duy phản biện (39,7%) hay tư duy sản phẩm (33,6%).
Trong khi đó, Báo cáo xu hướng tuyển dụng 2025-2026 của ITViec đầu năm nay chỉ ra, thị trường có dấu hiệu phục hồi nhưng trở nên “kén chọn” hơn. Có 66,1% doanh nghiệp tăng nhân sự IT năm 2025 và 69,6% dự kiến tiếp tục tăng trong 2026, còn 34,3% nói AI giúp cải thiện năng suất nên không cần tuyển thêm.
Còn theo Báo cáo thị trường lao động 2026 của Navigos Group, khả năng hiểu và ứng dụng công nghệ trong công việc, gồm AI, là yêu cầu hàng đầu (76,8%), nhưng sự gia tăng của các ngành công nghệ cao như AI, Fintech, và Big Data đang đẩy mạnh việc tìm kiếm nhân lực có kỹ năng chuyên sâu hơn thay vì sinh viên mới ra trường.
Yêu cầu từ doanh nghiệp ngày một cao, nhất là kỹ năng AI, là trải nghiệm “khắc nghiệt” mà những lập trình viên như Lê Nam, 23 tuổi ở TP HCM, trải qua trong gần 10 lần phỏng vấn. Tháng 8/2025, sau khi nhận tấm bằng kỹ sư công nghệ thông tin loại khá cùng kinh nghiệm thực chiến khi đi làm thêm, anh tin mình đang tham gia một ngành nghề “khát nhân lực”. Nhưng sau nửa năm gửi CV và phỏng vấn, anh liên tục bị từ chối, hoặc mức lương không đạt kỳ vọng.
“Có công ty nói đang giảm tuyển junior vì AI đang hỗ trợ lập trình viên senior làm nhanh hơn”, Nam kể.
Trong lĩnh vực lập trình, junior chỉ người có kinh nghiệm 1-2 năm, hoặc mới gia nhập thị trường lao động sau thực tập. Trong khi đó, senior chỉ các nhân viên có trình độ chuyên môn cao, kinh nghiệm vững (thường từ 4-5 năm trở lên) và khả năng làm việc, giải quyết công việc phức tạp.
Nam cho biết từng kiếm 10-15 triệu mỗi tháng khi “code dạo” thời sinh viên, cũng như thường xuyên sử dụng AI “ở mức trên cơ bản”. Tuy nhiên, yếu tố này chưa đủ thuyết phục nhà tuyển dụng.
Khánh Linh, tốt nghiệp ngành khoa học máy tính năm 2025, lại có trải nghiệm khác. Từ năm thứ ba đại học, cô đã bắt đầu tìm hiểu và sử dụng một số công cụ AI lập trình. “Khi thực tập, mình không viết hết code nữa mà chủ yếu hướng dẫn AI viết rồi chỉnh sửa lại”, Linh nói. “Khi đó, công cụ chưa thông minh như bây giờ, nhưng giúp tôi nhận ra vai trò của mình trong thời đại AI, từ đó thay đổi để thích nghi”.
Dù sớm nhận thấy xu hướng, mọi thứ khó khăn hơn Linh nghĩ. “Khi mới vào làm, tôi chủ yếu được giao viết prompt và kiểm tra đầu ra”, Linh kể. “Sau hai tháng, tôi thấy mình không thực sự hiểu hệ thống chạy thế nào, sửa sai ở đâu. Giống như ‘dùng hộp đen’ vậy. Áp lực lớn nhất không phải khối lượng công việc, mà là cảm giác kiến thức bốn năm đại học không đủ dùng”.
Thực tế, nhiều số liệu thống kê cho thấy việc làm dành cho lập trình viên mới ra trường có xu hướng giảm. Nghiên cứu của Stanford Digital Economy Lab công bố cuối năm ngoái chỉ ra, việc làm cho nhóm lập trình viên 22-25 tuổi giảm gần 20% so với đỉnh 2022, thể hiện tác động rõ rệt của tự động hóa và AI trong công việc cấp thấp. Báo cáo về thị trường việc làm và mức lương trong lĩnh vực công nghệ năm 2025 của Ravio công bố tháng 2 cũng chỉ ra, việc tuyển dụng nhân sự công nghệ cấp độ đầu vào đã giảm mạnh 73,4% so với 2024.
Giữa 2025, báo cáo Tương lai Việc làm của Diễn đàn Kinh tế Thế giới WEF cho thấy 41% nhà tuyển dụng toàn cầu dự kiến cắt giảm vị trí AI có thể tự động hóa. Dữ liệu từ công ty đầu tư SignalFire chỉ ra mức tuyển dụng sinh viên mới ra trường tại 15 công ty công nghệ lớn nhất thế giới giảm hơn 50% kể từ năm 2019.
Những con số kể trên phản ánh thực tế: AI không làm biến mất ngành lập trình, nhưng đang thay đổi mạnh cách tuyển dụng. Ông Phan Đức Thắng, CEO một công ty phần mềm di động tại Đà Nẵng, cho biết trước 2020, ông ưu tiên nhân sự sắp hoặc mới ra trường. “Chúng tôi từng săn lập trình viên giỏi khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Nhưng từ giữa năm ngoái, chúng tôi ưu tiên đào tạo kỹ năng AI cho đội ngũ hiện có nhiều hơn”, ông nói.
Ông Nguyễn Đức Hoài, nhà đồng sáng lập kiêm CEO Bizino – công ty đứng sau phần mềm hỗ trợ lập trình Bizino AI, đánh giá thị trường việc làm đang thay đổi rất lớn. Những việc trước đây junior mất hàng giờ như viết code mẫu, sửa lỗi, viết tài liệu, tạo bài kiểm thử… thì hiện AI làm trong vài phút. Quan trọng hơn, AI đã tiến từ “gợi ý code” sang tự chủ hành động nhận yêu cầu, phân tích, viết code, chạy kiểm thử, gần như không cần người can thiệp.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông cho rằng đây là kỹ năng mỗi lập trình viên “buộc phải có”, thay vì chỉ “giá trị tăng thêm” như trước. “Ngay tại Bizino, những workflow trước đây cần 3-4 junior duy trì, giờ một senior cùng AI hoàn thành nhanh hơn 55%”, ông Hoài lấy ví dụ.
Ông cũng nêu một nghịch lý tại thị trường Việt Nam. Trong khi ngày càng nhiều doanh nghiệp tích hợp AI, nhân sự có chất lượng ở lĩnh vực này vẫn thiếu. “Thị trường thiếu người giỏi AI nhưng thừa người biết code cơ bản”, ông đánh giá. “AI không ‘cướp việc’ nhưng đang đẩy thanh tiêu chuẩn tuyển dụng lên cao hơn”.
Theo ông, có ba rào cản khi lập trình viên “newbie” tiếp cận thị trường lao động. Thứ nhất, nhiều vị trí gán nhãn “entry-level” (cơ bản) nhưng đòi hỏi 2-5 năm kinh nghiệm; thứ hai là sinh viên vừa phải cạnh tranh nhau vừa cần chứng minh giá trị vượt lên cả AI miễn phí; và doanh nghiệp kiểm tra khả năng “phối hợp với AI”, không chỉ kiểm tra thuật toán như trước.
“AI đang ‘nén’ bậc thang nghề nghiệp của lập trình viên, buộc họ thay đổi kỹ năng cần thiết”, ông Hoài giải thích. “Vai trò cũng thay đổi. Junior không còn là ‘lập trình viên cấp thấp’ mà phải là ‘người điều phối AI với tư duy sản phẩm'”.
Ông Hoàng Minh Báu, Giám đốc sản xuất của công ty RikkeiSoft, cho biết trong 1-2 năm qua, công ty áp dụng nhiều tác nhân AI vào toàn bộ vòng đời phát triển phần mềm. “Sự chuyển đổi kéo theo thay đổi đáng kể trong chiến lược nhân sự”, ông nói. “Nhu cầu đối với vị trí ở mức độ cơ bản giảm dần, trong khi nhu cầu về nhân sự có kinh nghiệm, có khả năng kiểm soát chất lượng đầu ra của AI và thiết kế quy trình làm việc hiệu quả với AI ngày càng gia tăng. Trọng tâm tuyển dụng đang dịch chuyển từ ‘làm’ sang ‘kiểm soát và tối ưu'”.
Bên cạnh nền tảng kỹ thuật, người mới tốt nghiệp còn cần chú trọng trí tuệ cảm xúc (EQ), tức kỹ năng thấu cảm và quản trị cảm xúc – điều AI chưa thể thay thế trong việc phối hợp nhóm và hiểu khách hàng, theo đại diện RikkeiSoft.
Lê Nam cho biết đã đăng ký học văn bằng hai chuyên ngành xử lý dữ liệu và hệ thống AI, đồng thời cố gắng dự các workshop về trí tuệ nhân tạo khi có thể. Anh cảm thấy mọi thứ “vẫn ổn” nếu so với một số người bạn cùng lớp đang “gác bằng” để làm trái nghề hoặc chấp nhận học việc ở các doanh nghiệp để lấy kinh nghiệm.
Trong khi đó, Linh vẫn làm tại doanh nghiệp với vai trò thử việc, chưa được nhận chính thức. Tuy nhiên, cô cảm nhận bản thân đã học hỏi được rất nhiều so với kiến thức đã được đào tạo và nhanh chóng thích nghi với môi trường mới. Mỗi tối, cô tranh thủ học thêm kỹ năng mới để tăng hiệu quả công việc cũng như chia sẻ kinh nghiệm lên các mạng xã hội như cách để “dẫn đường” cho những người mới khác.
Khi thiết lập một hệ thống rạp chiếu phim tại gia trong phòng khách hoặc không gian tương tự, việc quyết định cách lắp đặt TV là một trong những yếu tố quan trọng. Người dùng có hai lựa chọn chính: treo lên tường hoặc đặt trên giá đỡ. Mỗi phương án đều có những ưu nhược riêng và không có lựa chọn nào hoàn toàn vượt trội.
Trước khi quyết định, người dùng nên cân nhắc nhiều yếu tố, bao gồm sở thích cá nhân và tình hình sinh hoạt của mình, chẳng hạn nhà sở hữu hay thuê. Quan điểm về thiết kế nội thất và thẩm mỹ cũng là những yếu tố cần lưu ý. Hiểu rõ ưu nhược điểm của từng lựa chọn sẽ giúp người dùng có cái nhìn rõ hơn về cách bố trí TV phù hợp.
Treo TV lên tường có thể không phải là lựa chọn khả thi trong một số trường hợp, đặc biệt nếu người dùng đang thuê nhà và không được phép khoan lỗ. Ngoài ra, nếu tường không đủ chắc chắn, việc treo TV cũng có thể gây nguy hiểm. Nếu thường xuyên thay đổi cách sắp xếp không gian, việc tháo lắp TV treo tường sẽ khó khăn hơn so với đặt trên giá đỡ.
Nhưng treo tường có thể giúp không gian sàn nhà gọn gàng hơn và mang lại vẻ tối giản, phù hợp với xu hướng thiết kế hiện đại. Cách làm này cũng cho phép điều chỉnh độ cao và góc độ của TV để có trải nghiệm xem thoải mái hơn. Đặc biệt, nếu nhà có trẻ nhỏ, treo tường sẽ an toàn hơn so với việc để TV trên giá đỡ vì TV có thể bị đổ nếu bị va chạm.
Giá đỡ TV thường mang lại sự linh hoạt hơn trong việc sắp xếp lại hệ thống giải trí tại nhà. Người dùng có thể chọn từ nhiều kiểu dáng khác nhau để phù hợp với không gian và ngân sách của mình. Một số giá đỡ còn có tính năng chống đổ giúp khắc phục nhược điểm của các loại giá đỡ khác.
Giá đỡ TV cũng có thể tích hợp ngăn chứa đồ và hệ thống quản lý dây cáp, giúp người dùng dễ dàng giấu dây và cất giữ các vật dụng cần thiết cho hệ thống giải trí. Việc lắp đặt giá đỡ cũng thường dễ dàng hơn.
Tuy nhiên, giá đỡ TV có thể chiếm diện tích sàn, sẽ không lý tưởng trong những không gian nhỏ. Chất lượng của giá đỡ cũng phụ thuộc vào số tiền người dùng sẵn sàng chi trả, với những sản phẩm giá rẻ có thể không đảm bảo độ ổn định.
Trong thông báo ngày 23/5, Viettel cho biết bắt đầu triển khai chương trình hỗ trợ xác thực thuê bao tại nhà cho người cao tuổi và nhóm khách hàng gặp khó khăn trong việc thực hiện thủ tục. Việc này nhằm chuẩn bị cho các mốc thời gian tiếp theo của Thông tư 08, trong đó có việc nhà mạng phải khóa thuê bao chưa xác thực khi đến hạn.
Cụ thể, người có nhu cầu sẽ gọi đến tổng đài 1800 8098 để gặp điện thoại viên và cung cấp thông tin cơ bản như họ tên, số điện thoại, địa chỉ. Sau khi tiếp nhận yêu cầu, nhân viên ở địa phương sẽ chủ động liên hệ và đến hỗ trợ hoàn tất thủ tục.
"Nếu không được hỗ trợ kịp thời, một bộ phận khách hàng có nguy cơ bị gián đoạn liên lạc, ảnh hưởng trực tiếp tới sinh hoạt hằng ngày cũng như khả năng kết nối với người thân, đặc biệt trong các tình huống khẩn cấp", đại diện nhà mạng nói.
VinaPhone cũng cho biết, với nhóm người dùng cao tuổi, người không sử dụng điện thoại thông minh, người dân ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo hoặc các nhóm cần hỗ trợ đặc biệt, nhà mạng sẽ "phối hợp với lực lượng công an cấp xã tổ chức xác thực trực tiếp tại nơi cư trú".
Hiện chưa có thống kê về số lượng thuê bao di động chưa xác thực thông tin tại Việt Nam. Theo Viettel, trong số khách hàng chưa hoàn thành thủ tục tại nhà mạng này, nhóm lớn tuổi chiếm hơn 30%. Họ cũng gặp nhiều khó khăn nhất trong quá trình thực hiện do hạn chế về sức khỏe, khả năng di chuyển, chưa quen sử dụng điện thoại thông minh hoặc chưa thành thạo thao tác công nghệ. Ngoài ra, nhiều người vẫn sử dụng điện thoại phổ thông, ít theo dõi tin nhắn hoặc chưa nhận thức đầy đủ về những thay đổi trong quy định quản lý thuê bao.
Bên cạnh hỗ trợ tại nhà, nhà mạng cũng triển khai nhiều biện pháp thúc đẩy, như tặng tiền vào tài khoản di động cho người hoàn thành xác thực, cộng điểm trên ứng dụng cho người giới thiệu, nhằm khuyến khích các thành viên trong gia đình giúp nhau hoàn tất thông tin thuê bao.
Thông tư 08 được Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành ngày 31/3 nhằm siết quản lý SIM không chính chủ. Thông tư có hai điểm mới là cho phép người dùng chủ động xác nhận số điện thoại đang sử dụng qua ứng dụng VNeID (từ 15/4); và yêu cầu xác thực lại khuôn mặt khi thực hiện đổi SIM sang thiết bị mới (từ 15/6).
Theo quy định, nhà mạng phải đảm bảo thuê bao di động có đủ bốn trường thông tin gồm số định danh cá nhân, họ tên, ngày tháng năm sinh, sinh trắc học khuôn mặt, và dữ liệu này phải khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an. Có bốn cách xác thực được chấp nhận, gồm: trực tuyến thông qua VNeID; qua ứng dụng của nhà mạng; trực tiếp tại địa điểm dịch vụ của nhà mạng; và tại địa điểm được nhà mạng ủy quyền.
Về quy trình, ứng dụng VNeID sẽ gửi thông báo đến người dùng theo từng đợt, đề nghị xác nhận việc có hay không sử dụng các số điện thoại mà họ đang đứng tên ở tất cả các mạng. Trường hợp người dùng xác nhận không sử dụng, số điện thoại sẽ bị khóa một chiều và người đang dùng số đó được yêu cầu cập nhật thông tin chính xác. Với cách làm này, những thuê bao chính chủ đang sử dụng, vốn đã được xác thực trong các đợt chuẩn hóa trước đây, sẽ không cần thao tác thêm. Các thuê bao không chính chủ sẽ bị khóa.
Ngoài ra, người vẫn sử dụng thông tin đăng ký là CMND 9 số, giấy tờ không phải CCCD, hoặc đăng ký SIM hộ người thân, được khuyến nghị đi xác thực lại. Để kiểm tra thuê bao của mình có thuộc diện phải chuẩn hóa hay không, người dân có thể soạn tin nhắn miễn phí với cú pháp TTTB kèm số CCCD hoặc CMND gửi đến đầu số 1414.
Tối 13-7, Phòng Cảnh sát giao thông - Công an Hà Nội cho biết từ ngày 15-7, Công an thành phố dự kiến đưa vào vận hành 36 màn hình LED cỡ lớn tại nhiều nút giao thông trọng điểm.
Hệ thống này sẽ được kết nối trực tiếp với Trung tâm điều khiển giao thông, giúp cập nhật tình trạng ùn tắc, ngập úng theo thời gian thực và hướng dẫn người dân lựa chọn lộ trình phù hợp.
Chiều 13-7, lực lượng chức năng đã phối hợp hoàn thiện các hạng mục cuối cùng của hệ thống màn hình LED thông báo giao thông trên đường Phạm Hùng (phường Từ Liêm), sẵn sàng đưa vào khai thác.
Theo kế hoạch, 36 màn hình LED sẽ chính thức vận hành tại nhiều nút giao thông trọng điểm ở thành phố.
Hệ thống có nhiệm vụ cung cấp thông tin giao thông theo thời gian thực, hỗ trợ người dân chủ động điều chỉnh lộ trình, góp phần giảm ùn tắc và nâng cao hiệu quả công tác chỉ huy, điều hành giao thông.
Các màn hình được lắp đặt tại nhiều vị trí có mật độ xe lớn như nút giao quốc lộ 3 - quốc lộ 18, Võ Chí Công - Nguyễn Hoàng Tôn, quốc lộ 2 - Võ Văn Kiệt, Quang Trung - Lê Trọng Tấn, Đàm Quang Trung - Cổ Linh, cầu vượt Mai Dịch cùng nhiều tuyến cửa ngõ và trục giao thông chính của thủ đô.
Theo Phòng Cảnh sát giao thông, trong các khung giờ cao điểm, màn hình sẽ hiển thị tình trạng giao thông tại nút giao phía trước, đồng thời đưa ra hướng dẫn phân luồng hoặc gợi ý lộ trình thay thế để người dân chủ động lựa chọn hướng đi phù hợp, hạn chế ùn tắc.
Khi xảy ra mưa lớn hoặc xuất hiện ngập úng cục bộ, hệ thống cũng sẽ kịp thời cập nhật thông tin, cảnh báo các khu vực bị ảnh hưởng, giúp người lái xe tránh các tuyến đường ngập sâu hoặc lưu thông khó khăn.
Ngoài thời gian cao điểm, các màn hình LED sẽ được sử dụng để tuyên truyền, phổ biến kiến thức về trật tự, an toàn giao thông, các quy định của pháp luật và cập nhật mức xử phạt đối với những hành vi vi phạm, góp phần nâng cao ý thức chấp hành của người tham gia giao thông.
Việc đưa vào vận hành hệ thống màn hình LED là một trong những giải pháp hướng tới xây dựng hệ thống giao thông thông minh, phục vụ bảo đảm trật tự, an toàn giao thông và nhu cầu đi lại của người dân.
