“Mình nghĩ ngành nghề bị đào thải đầu tiên vì AI có lẽ là thiết kế. Có thể lứa 9x đến 2000 là thế hệ cuối cùng trong ngành này”.
Đó là nội dung một bài đăng trên Threads thu hút hơn 100 nghìn lượt xem, hàng nghìn lượt tương tác đang gây ra tranh cãi gần đây.
Các công cụ AI tạo sinh có thể tạo ra hàng loạt sản phẩm thiết kế như áp phích, phướn, tờ rơi cùng nhiều sản phẩm truyền thông khác với tốc độ nhanh chóng và ngày càng hoàn thiện hơn.
Chính vì thế, một số người cho rằng nghề thiết kế đang đứng trước nguy cơ bị xóa sổ.
Nhưng dưới bài đăng trên, nhiều người đã bày tỏ quan điểm trái chiều.
“Ngày xưa lúc máy ảnh ra đời, họa sĩ cũng gọi đó là kẻ giết hội họa, nhưng cuối cùng thì vẫn tồn tại song song. Mỗi ngành vẫn có giá trị riêng của chính nó”, một người dùng nêu ý kiến.
Đồng thời, hầu hết bình luận đều khẳng định rằng AI chỉ có thể thay thế được các sản phẩm kinh phí thấp, nhu cầu tạm bợ của khách nhỏ.
Ngược lại, ở những mảng cao cấp, những dự án lớn, thiết kế vẫn cần đến con người. Chỉ có con người mới có cảm xúc, mới hiểu được khách hàng, công chúng và thực sự tạo ra sản phẩm truyền thông có giá trị, có tính chân thực.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, chuyên gia AI Nguyễn Phong Anh, nhận định nếu hiểu ở nghĩa rộng hơn thì nghề thiết kế là hoạt động chuyên môn nhằm xác định vấn đề, hiểu con người và bối cảnh, sau đó tổ chức các yếu tố hình ảnh, vật liệu, thông tin, chức năng hoặc trải nghiệm thành một giải pháp có thể vận hành trong thực tế.
Thiết kế bao gồm nhiều hơn những gì người ta thường nghĩ khi nhắc đến hai chữ “thiết kế”, nếu nhìn ở góc độ như vậy thì sân chơi cho ngành rộng hơn những gì AI có thể bao quát được.
Vị chuyên gia cho rằng: “Tất nhiên với sự tiến bộ như hiện nay, AI sẽ sớm tiếp quản được nhiều vùng trên sân chơi đó. Nó có thể tạo ra nhiều phương án rẻ hơn và nhanh hơn”.
Trong đó, phân khúc thiết kế đại trà gồm nhóm những người phải thường xuyên làm nhanh, làm nhiều, sửa lại mẫu có sẵn, dễ mô tả sẽ bị tác động mạnh.
Nhưng ở phân khúc cao cấp gồm những người phải tư duy ở tầm chiến lược sản phẩm, đưa ra định hướng, ý niệm thiết kế, quy trình kết hợp đòi hỏi tư duy sâu sắc và khả năng am hiểu các khía cạnh con người sẽ phát triển rất tốt.
Điều quan trọng mà AI thiếu
Chuyên gia Phong Anh khẳng định để tạo ra một thiết kế phù hợp với con người thì cần phải hiểu con người, có sự đồng cảm với những nhu cầu tinh tế.
Một trí tuệ được tạo ra bởi các vi mạch sẽ có những đặc tính khác với trí tuệ sinh học nên khó để đạt được sự đồng cảm ấy.
“Có thể thấy AI hiện tại vẫn còn kém trong việc hiểu nhu cầu thực sự của con người, thứ mà chuyên gia thiết kế sẽ phải cảm nhận bằng sự tinh tế rất khó số hóa”, ông nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, AI cũng chưa thực sự hiểu đầy đủ bối cảnh của một bài toán thiết kế, từ không gian văn hóa, môi trường sống, yếu tố tinh thần cho tới những tương tác phức tạp trong đời thực.
Không ít trường hợp AI còn sáng tạo quá mức, đưa ra những phương án thiếu tính thực tế, bất hợp lý hoặc suy diễn sai yêu cầu.
Theo vị chuyên gia, lợi thế lớn của con người nằm ở tính mục đích. Con người hiểu vì sao mình thiết kế, hiểu người sử dụng cần gì, có đạo đức nghề nghiệp và khả năng đưa ra quyết định dựa trên những giá trị mà AI chưa thể thay thế.
Thậm chí, nhiều người thiết kế có tư duy cởi mở sẽ không xem AI là đối thủ mà coi đây là công cụ giúp họ mở rộng giới hạn sáng tạo, nâng cao hiệu quả công việc.
Với những người làm nghề, lời khuyên của ông Phong Anh là song song với việc học cách làm chủ, thích nghi với công nghệ, người thiết kế giờ đây cần chủ động tích lũy thật nhiều trải nghiệm mà AI không có.
Đó là vuốt ve vài cuốn sách, thăm thêm vài triển lãm, ngắm thêm vài phút nắng chiều chơi đùa trên tán lá, gặp thêm những con người mới, nghe những câu chuyện mới, cố nhớ mùi của một vài loại cây cỏ.
Chính những trải nghiệm ấy mới là nguồn nguyên liệu cho sự sáng tạo, giúp con người tạo ra những giá trị khác biệt mà AI khó sao chép.
AI sau cùng có thể giúp người thiết kế đi nhanh hơn, nhưng việc đi đến đâu vẫn phụ thuộc vào chính con người.
“Nếu Van Gogh được kết nối thần kinh với máy chủ của Midjourney, ông ta sẽ từ chối công nghệ hay biến nó thành công cụ để đưa sức sáng tạo của mình đi xa hơn?”, vị chuyên gia đặt ra một giả định thú vị.
Trong kỷ nguyên số, con số 1 tỉ người dùng hoạt động hằng tháng (MAU) được ví như 'vương miện' dành cho những đế chế phần mềm. Nhưng bạn có biết ứng dụng nào đã khai phá cột mốc này và thế lực nào đang nắm giữ tốc độ tăng trưởng không tưởng?
Tháng 6.2015, thế giới chứng kiến một cơn địa chấn khi Facebook trở thành ứng dụng di động đầu tiên cán mốc 1 tỉ người dùng. CEO Mark Zuckerberg và các cộng sự đã mất 8,7 năm để đạt được kỳ tích này. Đây là thời điểm đánh dấu sự dịch chuyển hoàn hảo của Facebook từ nền tảng máy tính sang smartphone, biến mạng xã hội này thành lớp tương tác mặc định của toàn nhân loại.
Tiếp bước người đàn anh, các thành viên khác trong gia đình Meta cũng lần lượt đạt cột mốc đáng nhơ. Theo đó, Messenger nhờ chiến lược tách rời ứng dụng đã đạt mục tiêu chỉ sau 4,9 năm. Trong khi đó, WhatsApp - ứng dụng thay thế SMS tại hàng loạt quốc gia - vừa gây sốc khi vượt ngưỡng 3 tỉ người dùng vào năm 2025, trở thành cổng chiến lược cho AI toàn cầu.
Nếu Facebook là người khai phá, thì TikTok chính là nhân tố bứt phá nhất về tốc độ. Ra mắt cộng đồng quốc tế năm 2017, nhưng ứng dụng video ngắn này chỉ mất vỏn vẹn 5 năm để sở hữu 1 tỉ người dùng. Chìa khóa của TikTok không gì khác ngoài thuật toán khám phá nội dung gây nghiện, tạo ra những vòng lặp dopamine 60 giây khiến người dùng không thể rời mắt. Tốc độ này đã bỏ xa cả Instagram (7,7 năm) lẫn YouTube (8,1 năm).
Để thấy rõ sự tăng trưởng thần tốc của các ứng dụng di động, hãy nhìn lại những 'tượng đài' cũ. Cụ thể, Microsoft từng mất tới 25,8 năm để Windows có 1 tỉ người dùng và Office cần tới 21,7 năm. Ngay cả Google Search nổi tiếng cũng phải tốn 12 năm ròng rã.
Điểm chung của những ứng dụng 'tỉ dân' hiện nay chính là miễn phí, tính toàn cầu, tối ưu cho di động và quan trọng nhất là khả năng hình thành thói quen cho người dùng. Khi thế giới đang chuyển dịch sang AI tạo sinh và mạng xã hội phi tập trung, liệu kỷ lục 5 năm của TikTok có bị xô đổ bởi một 'tân binh' nào khác? Hãy cùng chờ đợi câu trả lời trong tương lai không xa.
Theo Sysdig, tác nhân AI mang tên JADEPUFFER đã đảm nhận toàn bộ chuỗi tấn công, từ khai thác lỗ hổng, đánh cắp thông tin đăng nhập, di chuyển sang các hệ thống khác trong mạng nội bộ đến mã hóa và xóa cơ sở dữ liệu của nạn nhân.
JADEPUFFER đã khai thác lỗ hổng CVE-2025-3248 trên Langflow - nền tảng mã nguồn mở dùng để xây dựng ứng dụng AI. Lỗ hổng này cho phép bất kỳ ai truy cập được máy chủ đều có thể chạy mã Python từ xa mà không cần xác thực, theo trang The Hacker News ngày 2-7.
Dù đã được vá từ phiên bản Langflow 1.3.0 và nằm trong danh sách lỗ hổng đang bị khai thác của Cơ quan An ninh mạng và Hạ tầng Mỹ (CISA) từ tháng 5-2025 song nhiều máy chủ vẫn chưa được cập nhật.
Sau khi xâm nhập, JADEPUFFER nhanh chóng thu thập khóa API của các dịch vụ AI như OpenAI, Anthropic, Gemini và DeepSeek, cùng thông tin đăng nhập của các nền tảng đám mây gồm AWS, Google Cloud, Azure, Alibaba Cloud và Tencent Cloud.
Để duy trì quyền truy cập, tác nhân này tạo tác vụ định kỳ liên lạc với máy chủ điều khiển sau mỗi 30 phút trước khi chuyển sang tấn công máy chủ MySQL và hệ thống Nacos (Alibaba) - nền tảng quản lý cấu hình phổ biến trong kiến trúc microservices.
Sau khi chiếm quyền quản trị, JADEPUFFER mã hóa toàn bộ 1.342 mục cấu hình của Nacos, xóa các bảng dữ liệu gốc rồi để lại thông báo đòi tiền chuộc bằng Bitcoin.
Sysdig phát hiện khóa mã hóa chỉ được JADEPUFFER tạo ngẫu nhiên rồi hiển thị một lần trên màn hình, không có sao lưu. Điều này đồng nghĩa nạn nhân không thể khôi phục dữ liệu ngay cả khi chấp nhận trả tiền chuộc.
Theo Sysdig, bằng chứng rõ nhất cho thấy cuộc tấn công do AI điều khiển nằm ở chính mã nguồn của các công cụ được sử dụng.
Chúng chứa hàng loạt chú thích bằng tiếng Anh giải thích mục đích của từng bước - kiểu "ghi chú" đặc trưng của mô hình ngôn ngữ lớn nhưng hiếm khi xuất hiện trong mã độc do con người viết.
Trong một trường hợp, JADEPUFFER chỉ mất 31 giây để tự phân tích nguyên nhân đăng nhập thất bại và chuyển sang phương án khắc phục phù hợp.
Tổng cộng, nhóm nghiên cứu ghi nhận hơn 600 hành động có chủ đích trong suốt chiến dịch.
Dù JADEPUFFER chưa sử dụng kỹ thuật tấn công mới, Sysdig cho rằng ý nghĩa lớn nhất nằm ở khả năng tự kết hợp nhiều bước riêng lẻ thành một cuộc tấn công hoàn chỉnh.
Các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần cập nhật phần mềm kịp thời, không để các dịch vụ như Langflow hay Nacos truy cập trực tiếp từ Internet công cộng, thay đổi toàn bộ tài khoản và khóa mặc định, đồng thời tăng cường giám sát hành vi bất thường trên hệ thống thay vì chỉ phụ thuộc vào việc vá lỗ hổng.
Theo AP, tên lửa RV-X rời khỏi bệ phóng và lơ lửng trước khi tiếp đất trong chuyến bay kéo dài chưa đầy một phút hôm 11/7 tại Trung tâm Thử nghiệm Noshiro của Cơ quan Thám hiểm Hàng không vũ trụ Nhật Bản (JAXA) ở đông bắc Nhật Bản. Trong cuộc họp báo trực tuyến từ trung tâm thử nghiệm, Takashi Ito, quản lý dự án tên lửa tái sử dụng của JAXA, cho biết phương tiện phóng lên cao 11 mét, di chuyển 16 mét theo chiều ngang và hạ cánh thẳng đứng theo đúng kế hoạch. Thử nghiệm diễn ra một ngày sau khi Trung Quốc thu hồi thành công tầng đầu tiên của tên lửa sau khi phóng với hệ thống lưới và dây cáp gắn vào giàn nổi trên biển.
Nhật Bản đang tìm cách bắt kịp công nghệ mà công ty hàng không vũ trụ Mỹ SpaceX của Elon Musk sử dụng trong vài năm qua nhằm giảm chi phí phóng hàng hóa vào không gian. Chuyến bay thử hôm 11/7 đánh dấu bước tiến của nước này trong quá trình phát triển công nghệ cần thiết để phát triển phiên bản kế nhiệm giá rẻ hơn dòng tên lửa sử dụng một lần H3 hiện nay. Tên lửa H3 của Nhật Bản được thiết kế để hiệu quả hơn về mặt chi phí so với dòng H-2A trước đó, vốn có tỷ lệ phóng thành công gần như hoàn hảo nhưng vẫn cần giảm giá thành để cạnh tranh trong thị trường không gian toàn cầu.
JAXA và Mitsubishi Heavy Industries hợp tác phát triển tên lửa thử nghiệm RV-X có đường kính 1,8 mét và dài 7,3 mét, trang bị động cơ độ bền cao và bốn càng hạ cánh giảm sốc. Động cơ của tên lửa này đã trải qua 165 thử nghiệm đốt cháy. JAXA dự định đưa tên lửa RV-X lên độ cao khoảng 100 mét trong các chuyến bay thử nghiệm trong tương lai.
Theo AFP, phần lớn tên lửa được thiết kế để sử dụng một lần với các bộ phận rơi xuống biển, cháy trong khí quyển hoặc lưu lại trên quỹ đạo dưới dạng mảnh vỡ. Tầng đầu tiên thường được coi là bộ phận đắt giá nhất của tên lửa. Do đó, triển khai tên lửa có thể tái sử dụng một phần sẽ giảm đáng kể chi phí phóng. SpaceX đã vận hành tên lửa Falcon 9 tái sử dụng từ năm 2017.
