Theo luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ được Quốc hội thông qua năm 2024, phương tiện tham gia giao thông di chuyển với tốc độ thấp hơn phải đi về bên phải theo chiều đi của mình, nhường bên trái cho xe cần vượt.
Người điều khiển ô tô không nhường đường cho xe xin vượt khi đã đủ điều kiện an toàn bị phạt 2-3 triệu đồng và trừ 2 điểm giấy phép lái xe (GPLX). Nếu hành vi không nhường đường dẫn đến tai nạn giao thông, mức phạt tăng lên 20-22 triệu đồng, trừ 10 điểm GPLX.
Dù luật đã quy định rõ ràng và có khung phạt nặng, nhưng nhiều tài xế Việt vẫn có thói quen đi chậm bám làn trái trên cao tốc, không nhường đường cho xe phía sau chạy nhanh hơn dù tài xế đã ra tín hiệu xi-nhan, bóp còi hay nháy đèn pha.
Trên mạng xã hội thậm chí còn có một hội nhóm “anti” (tẩy chay) thói quen “đi chậm ôm làn trái”. Quan điểm chung của các thành viên là, chỉ sử dụng làn trái khi cần vượt hoặc đi nhanh. Khi làn phải thông thoáng, nhanh chóng trả lại làn trái để tạo ra một “hành lang” chạy nhanh khi cần.
Ô tô đi chậm bám làn trái tạo ra tình trạng “ùn tắc ảo” trên cao tốc
Anh Trần Tiến Đức, sống tại Hà Nội, cho rằng, văn hóa giao thông trên cao tốc thể hiện rõ nhất qua cách chọn làn đường. Về cơ bản, làn trái ngoài cùng nên là “làn ưu tiên” dành cho xe di chuyển tốc độ cao hoặc để vượt.
“Từng lái xe ở Thái Lan, tôi thấy họ tuân thủ quy tắc này cực kỳ nghiêm túc (làn đường sát dải phân cách ở Thái Lan nằm ở bên phải). Kết quả là, dòng xe lưu thông luôn trôi chảy dù mật độ phương tiện rất cao. Ngược lại, trên các tuyến cao tốc ở Việt Nam, như cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, thường xuyên xảy ra tình trạng “ùn tắc ảo”.
Nhiều khi thấy dòng phương tiện nhích từng chút tưởng có tai nạn, nhưng đi vượt lên mới biết “nút thắt” là những xe chạy chậm dàn hàng ngang, mà lỗi nhiều nhất thuộc về xe bám làn trái chạy chậm, dù phía trước thông thoáng”, anh Đức cho biết.
Theo anh, việc quy định tốc độ tối thiểu theo làn, như cao tốc Hà Nội – Hải Phòng quy định làn bên trái tối thiểu 90km/h, làn giữa tối thiểu 80km/h, làn bên phải tối thiểu 60km/h, là bước đi đúng đắn để hạn chế tình trạng này. Nhưng, quan trọng nhất vẫn là ý thức và văn hóa của tài xế.
“Về lưu thông, đừng để sự thong dong của mình trở thành chướng ngại vật của người khác.
Về an toàn, đi làn phải luôn là lựa chọn thông minh khi muốn di chuyển tốc độ ổn định hoặc chưa có nhiều kinh nghiệm lái xe. Tài xế sẽ có không gian hai bên để phản ứng khi gặp tình huống, vật cản bất ngờ. Việc khư khư bám sát dải phân cách cứng vô tình tự bó hẹp khả năng xử lý, tăng rủi ro khi tình huống khẩn cấp”.
Hạn chế bám làn trái là an toàn cho chính mình
Vũ Ngọc Bách, sống tại TPHCM, cho biết: “Nhường làn trái cho xe cần vượt hoặc xe chạy nhanh hơn là cách tham gia giao thông văn minh. Tiếc là nhiều tài xế chưa nắm được điều này”.
“Không ít người giữ một quan điểm phổ biến là chạy tốc độ tối đa cho phép rồi, đâu còn xe nào nhanh hơn nên bám làn trái cũng chẳng sao. Nhưng tôi không cho là vậy. Bởi thực tế vẫn có nhiều trường hợp xe chạy quá tốc độ cho phép, ví dụ như trên xe có người đang nguy kịch cần đến bệnh viện gấp, hay xe bị kẹt chân ga không thể hãm tốc.
Họ có bị xử phạt hay không là việc của họ. Còn việc của mình là không làm cản trở giao thông, ưu tiên đưa xe về làn bên phải, để trống làn trái cho xe khác vượt lên khi cần. An toàn cho họ cũng là an toàn cho chính mình”, Bách nói.
Sau khi đi cả chục nghìn km đường cao tốc Việt Nam, Bách đúc rút rằng, bám làn trái tưởng an toàn, nhưng lại tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn. Tài xế sẽ không biết điều gì bất chợt “lao” ra từ dải phân cách. Ví dụ như người hoặc động vật sang đường hay có những trường hợp xe máy, xe đạp đi ngược chiều cao tốc. Do đó, đi ở làn phải sẽ có tầm nhìn thông thoáng hơn để sớm nhận biết tình huống bất ngờ.
Nguyễn Thành, sống tại TPHCM, có quan điểm tương tự. Anh cho biết thời đi học lái xe, thầy luôn khuyến khích học viên chọn làn bên phải nếu chạy chậm.
“Đúng là hạ tầng cao tốc hiện tại chưa cho phép bỏ trống hoàn toàn làn trái chỉ dành cho nhu cầu vượt, đặc biệt là những đoạn cao tốc mới, mỗi chiều chỉ có hai làn đường. Tuy nhiên, nếu mật độ thông thoáng, tôi vẫn ưu tiên đưa xe về làn phải.
Điều này không những là cách tham gia giao thông văn minh, tuân thủ luật giao thông, mà còn an toàn hơn nếu không may gặp sự cố hỏng xe hay nổ lốp. Do làn phải giáp làn khẩn cấp nên thời gian đưa xe tấp vào lề sẽ được rút ngắn đáng kể.
Hơn nữa, rất nhiều ô tô mới hiện nay đã có tính năng kiểm soát hành trình (Cruise Control). Tài xế sử dụng tính năng này lâu sẽ dẫn đến chán và buồn ngủ. Do đó, việc đi ở làn phải, vượt ở làn trái khiến tài xế phải đánh lái, từ đó làm giảm cơn buồn ngủ.
Cục Cảnh sát giao thông (CSGT) vừa qua đã đăng tải video cho thấy, một chiếc xe taxi cố tình chen giữa hai ô tô đang lưu thông trên đường để vượt xe đầy liều lĩnh. Kiểu vượt xe này thường được nhiều tài xế gọi là "bánh mì kẹp", vẫn thường xuất hiện trên một số tuyến cao tốc, quốc lộ… với 2 hoặc 3 làn xe.
Với những tình huống như vậy, chỉ cần một trong hai phương tiện đi bên cạnh đánh lái nhẹ, xe ở giữa sẽ rơi vào thế bị kẹp, dẫn đến tai nạn liên hoàn, có thể để lại hậu quả thảm khốc.
Ngoài ra, hành vi kể trên cũng vi phạm nghiêm trọng quy tắc giao thông trong luật hiện hành. Cụ thể, khoản 2, điều 13, luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định, trên đường có nhiều làn đường cho xe đi cùng chiều được phân biệt bằng vạch kẻ phân làn, người điều khiển phương tiện bắt buộc phải cho xe đi trong một làn đường. Việc tài xế cố tình lái xe đè vạch hoặc chiếm dụng không gian của hai làn cùng lúc để vượt lên là trái pháp luật.
Bên cạnh đó, quy tắc chuyển làn cũng được siết chặt nhằm đảm bảo an toàn. Việc thay đổi làn xe chỉ được thực hiện ở những nơi cho phép. Mỗi lần, tài xế chỉ được chuyển sang một làn đường liền kề, tuyệt đối không được tạt ngang qua nhiều làn đường cùng lúc. Trước khi thực hiện thao tác chuyển làn đường, người lái phải có tín hiệu báo trước, đồng thời quan sát để bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía trước, phía sau và hai bên.
Về quy định xử phạt, Nghị định 168/2024/NĐ-CP (Nghị định 168) đã ra chế tài xử lý đối với hành vi đi không đúng làn đường quy định sẽ bị phạt từ 4 - 6 triệu đồng theo điểm b, khoản 5, điều 6. Ngoài ra, lỗi này còn bị trừ 2 điểm trên giấy phép lái xe theo điểm a, khoản 16, điều 6 cùng Nghị định.
Nghiêm trọng hơn, nếu hành vi này gây tai nạn giao thông, mức xử phạt sẽ tăng lên 20 - 22 triệu đồng theo điểm a, khoản 10, điều 6 và bị trừ 10 điểm trên bằng lái theo điểm d, khoản 16, điều 6, cùng Nghị định.
Có thể thấy, thói quen vượt ẩu của một số bộ phận tài xế xuất phát từ sự thiếu kiên nhẫn, nóng vội và xem nhẹ tính mạng của bản thân và những người xung quanh. Chen giữa hai xe là tình huống người ngồi sau vô-lăng tự đưa mình vào thế nguy hiểm, dẫn đến nguy cơ tai nạn rất cao. Do đó, cần thượng tôn pháp luật, tuân thủ quy tắc đi đúng làn đường theo quy định.
Trong tháng 3, các thành viên thuộc Hiệp hội Các nhà Sản xuất Ô tô Việt Nam (VAMA) bán ra tổng cộng 3.149 xe hybrid, tăng gần 2,8 lần so với tháng trước. Bên cạnh xu thế tăng trưởng chung của thị trường, thuế tiêu thụ đặc biệt mới với các dòng xe hybrid được xem là một trong những yếu tố quan trọng.
Theo Luật Thuế Tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) được Quốc hội thông qua ngày 14/6/2025, từ ngày 1/1/2026, xe HEV (hybrid tự sạc) được áp dụng mức thuế tiêu thụ đặc biệt bằng 70% so với xe xăng, dầu cùng chủng loại. Trước đó, chỉ các dòng xe PHEV (hybrid cắm sạc) được hưởng ưu đãi này.
Thuế tiêu thụ đặc biệt ảnh hưởng trực tiếp tới giá bán cũng như biểu giá tính thuế trước bạ của các dòng xe HEV, qua đó giúp người dùng tiết kiệm tới cả trăm triệu đồng so với trước đây. Tuy nhiên, không phải dòng xe nào cũng đủ điều kiện hưởng ưu đãi này, mà cần đáp ứng một số quy chuẩn.
Dù vậy, nhiều dòng xe hybrid đã được giảm giá niêm yết trong quý I, điển hình như dải sản phẩm của Toyota Việt Nam. Trong 2 tháng đầu năm, hãng xe Nhật Bản lần lượt công bố giá bán mới của các sản phẩm xăng lai điện, ví dụ như Innova Cross Hybrid được giảm 45 triệu hay Alphard HEV được giảm tới 200 triệu đồng.
Giá bán lẻ đề xuất mới của các dòng xe Toyota hybrid (Đơn vị: Đồng).
Ngoài ra, tình hình biến động của giá xăng/dầu trong tháng 3 cũng có thể xem là một nguyên nhân thúc đẩy sức tiêu thụ của các dòng xe hybrid. Trước khi được điều chỉnh giảm mạnh như hiện tại, khách hàng có xu hướng lựa chọn những sản phẩm giúp tối ưu chi phí vận hành.
Điều này được thể hiện rõ ràng qua doanh số của các dòng xe hybrid. Những sản phẩm như Toyota Innova Cross, Corolla Cross, Camry, CR-V, HR-V hay Alphard đều ghi nhận sức tiêu thụ tốt hơn ở biến thể xăng lai điện, dù phiên bản thuần xăng có giá bán dễ tiếp cận hơn.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn vừa có chỉ đạo tại buổi làm việc với Công ty TNHH Ford Việt Nam về các kiến nghị liên quan đến ô tô tải pickup cabin kép (xe bán tải).
Kết luận buổi làm việc, Bộ Xây dựng ghi nhận phản ánh của hãng xe về những khó khăn, vướng mắc phát sinh khi áp dụng quy định đối với ô tô tải pickup cabin kép.
Trước đó, Bộ đã làm việc với Sở Xây dựng Hà Nội để tham mưu UBND thành phố ban hành Quyết định số 52/2026 sửa đổi Quyết định số 01/2026, nhằm tháo gỡ vướng mắc liên quan đến xe bán tải vào nội đô.
Đồng thời, Cục Đường bộ Việt Nam cũng có văn bản gửi các cơ quan quản lý đường bộ trên cả nước đề nghị rà soát, hướng dẫn tổ chức giao thông phù hợp với loại phương tiện này.
Tuy nhiên, theo quan điểm của hãng xe, các hướng dẫn hiện nay mới chỉ xử lý bước đầu, chưa giải quyết triệt để các vướng mắc. Còn tồn tại nhiều cách hiểu, cách áp dụng khác nhau liên quan đến phân loại phương tiện, báo hiệu đường bộ và tổ chức giao thông tại từng địa phương.
Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng giao Cục Đường bộ và Cục Đăng kiểm phối hợp rà soát Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ (QCVN 41:2024/BGTVT), Thông tư 53/2024/TT-BGTVT cùng các quy định liên quan.
Hai đơn vị được yêu cầu đánh giá hiệu quả triển khai văn bản hướng dẫn trước đó của Cục Đường bộ; làm rõ những nội dung đã xử lý được và các vấn đề còn vướng mắc trong thực tiễn liên quan đến tổ chức giao thông, phân loại phương tiện, kiểm định đối với xe tải pickup cabin kép.
Bộ Xây dựng cũng yêu cầu các đơn vị chủ động trao đổi với hãng xe và Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam để đề xuất phương án xử lý phù hợp.
Trong đó, Bộ Xây dựng nêu khả năng nghiên cứu sửa đổi, bổ sung QCVN 41:2024/BGTVT hoặc Thông tư 53/2024/TT-BGTVT nếu cần thiết; đảm bảo đúng quy định, thẩm quyền, khả thi, minh bạch và không làm phát sinh cách hiểu khác nhau trong thực thi.
Các đơn vị phải báo cáo Bộ Xây dựng trước ngày 3/6 để tổng hợp, xem xét.
Trước đó, trong kiến nghị gửi lãnh đạo Chính phủ và Bộ Xây dựng, hãng xe đề xuất bổ sung chương riêng về “phân loại phương tiện giao thông đường bộ phục vụ chính sách tổ chức giao thông đường bộ” vào dự thảo sửa đổi Thông tư 53/2024 về phân loại phương tiện.
Doanh nghiệp đề xuất quy định: “Ô tô tải pickup chở hàng cabin kép có khối lượng toàn bộ cho phép tham gia giao thông dưới 3.500kg được tổ chức giao thông như ô tô con”.
Thời gian qua, loại hình xe bán tải cabin kép chịu ràng buộc của những quy định tại Thông tư 53/2024 và QCVN 41:2024.
Các quy định trên khiến nhóm xe này bị xếp loại là ô tô tải thông dụng, từ đó phải tuân thủ hàng loạt biển báo hạn chế xe tải trong nội đô.
