Nhận lời mời của Tổng thống Philippines, Chủ tịch ASEAN 2026 Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Cebu từ ngày 7 đến 8-5.
“Chuyến công tác lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi đây là chuyến công tác nước ngoài đầu tiên, đồng thời cũng là lần đầu tiên Thủ tướng Lê Minh Hưng tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN trên cương vị mới”, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang chia sẻ trước thềm chuyến công tác, theo thông tin từ Bộ Ngoại giao.
Theo Thứ trưởng, sự tham dự của Thủ tướng Lê Minh Hưng thể hiện Việt Nam tiếp tục triển khai nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa theo tinh thần Đại hội Đảng XIV, trong đó ASEAN tiếp tục là ưu tiên chiến lược hàng đầu.
Đây cũng là thông điệp về cam kết của Việt Nam đối với tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, với tinh thần chủ động, tích cực và đóng góp thực chất.
Ông Đặng Hoàng Giang cho biết mục tiêu xuyên suốt của chuyến công tác là cùng các nước củng cố hòa bình, giữ vững đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN, nâng cao năng lực ứng phó. Qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển bền vững của khu vực và từng quốc gia thành viên, đồng thời thúc đẩy quan hệ song phương giữa Việt Nam với các nước ASEAN.
Việt Nam sẽ tập trung vào một số ưu tiên lớn sau:
Thứ nhất, phối hợp chặt chẽ với các nước ASEAN thúc đẩy triển khai hiệu quả các ưu tiên của năm Chủ tịch ASEAN 2026 và Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, hướng tới xây dựng một Cộng đồng ASEAN tự cường, năng động, sáng tạo và lấy người dân làm trung tâm.
Thứ hai, cùng ASEAN thúc đẩy duy trì môi trường hòa bình, an ninh và ổn định, đề cao thượng tôn luật pháp quốc tế và chủ nghĩa đa phương, tăng cường liên kết nội khối, đồng thời mở rộng và làm sâu sắc quan hệ với các đối tác, qua đó củng cố vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực.
Thứ ba, tham gia tích cực vào các nội dung ưu tiên của hội nghị, đặc biệt là các vấn đề cấp bách liên quan đến an ninh năng lượng, an ninh lương thực và hỗ trợ công dân. Việt Nam đã chủ động nghiên cứu, chuẩn bị các đề xuất, sáng kiến cụ thể, thiết thực nhằm nâng cao năng lực ứng phó chung của ASEAN trước các biến động và thách thức ngày càng phức tạp từ bên ngoài.
Nhân dịp này, Thủ tướng Lê Minh Hưng dự kiến sẽ có những cuộc gặp trực tiếp đầu tiên với lãnh đạo các nước ASEAN trên cương vị mới, qua đó củng cố quan hệ hữu nghị, tăng cường tin cậy chính trị và thúc đẩy hợp tác thực chất.
Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang bày tỏ tin tưởng chuyến tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN của Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ thành công tốt đẹp, tiếp tục khẳng định hình ảnh một Việt Nam chủ động, tích cực, chân thành, trách nhiệm và sẵn sàng đóng góp cho hòa bình, ổn định và phát triển chung của ASEAN, đồng thời tiếp tục nâng cao vai trò, vị thế của Việt Nam trong khu vực cũng như góp phần tăng cường quan hệ giữa Việt Nam với các nước thành viên ASEAN.
Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 và các hội nghị liên quan có chủ đề “Cùng chèo lái tương lai chung”.
Đây là hội nghị cấp cao thường niên đầu tiên trong năm Chủ tịch ASEAN 2026 của Philippines.
Hội nghị có ý nghĩa đặc biệt khi ASEAN bước vào giai đoạn phát triển mới sau 10 năm xây dựng Cộng đồng ASEAN (2015 – 2025), đồng thời là năm đầu tiên triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 cùng các kế hoạch trên bốn trụ cột chính trị – an ninh, kinh tế, văn hóa – xã hội và kết nối.
Hội nghị diễn ra trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới biến động nhanh, phức tạp, với nhiều thách thức về cạnh tranh chiến lược, gián đoạn chuỗi cung ứng, an ninh năng lượng, lương thực và bảo hộ thương mại.
Đây sẽ là dịp để lãnh đạo 11 quốc gia ASEAN trao đổi toàn diện, thống nhất định hướng chiến lược, củng cố đoàn kết và nâng cao năng lực tự cường, tiếp tục khẳng định giá trị chiến lược của ASEAN.
Hội nghị sẽ tập trung vào ba trọng tâm lớn sau:
Thứ nhất, củng cố đoàn kết, tự cường và năng lực ứng phó của ASEAN trước các thách thức cấp bách, nhất là về an ninh năng lượng, an ninh lương thực, ổn định chuỗi cung ứng và hỗ trợ công dân trong các tình huống khẩn cấp.
Thứ hai, thúc đẩy triển khai hiệu quả các ưu tiên chiến lược của ASEAN, đặc biệt là Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 và các trọng tâm hợp tác trong năm Chủ tịch ASEAN 2026 của Philippines.
Thứ ba, tiếp tục phát huy tiếng nói chung và vai trò trung tâm của ASEAN trên cơ sở đề cao thượng tôn pháp luật, ủng hộ chủ nghĩa đa phương, làm sâu sắc quan hệ với các đối tác, qua đó góp phần duy trì môi trường hòa bình, ổn định và thuận lợi cho phát triển, nâng cao vị thế và vai trò của ASEAN trong khu vực và trên thế giới.
Tara Buakamsri, giám đốc chương trình Climate Connectors, trong sự kiện hồi cuối tuần giới thiệu nghiên cứu Too Hot To Live: Climate Change In Thailand (Quá nóng để sống: Biến đổi Khí hậu tại Thái Lan) của Owen Mulhern.
Theo nghiên cứu, 19 trong tổng số 20 năm nóng nhất lịch sử rơi vào giai đoạn sau năm 2001. Điều đáng lo ngại là kịch bản nhiệt độ trung bình năm vượt quá 29 độ C, điều kiện chỉ xuất hiện trên khoảng 0,8% diện tích đất liền của Trái Đất, chủ yếu tập trung ở sa mạc Sahara.
Vùng khí hậu như vậy có thể mở rộng mạnh trước tình hình biến đổi khí hậu hiện nay, đặc biệt đáng lo ngại đối với Thái Lan. Các dự báo cho thấy đến cuối thế kỷ này, nhiệt độ trung bình năm (MAT) của Thái Lan có thể vượt mốc 29 độ C, tương đương Sahara ngày nay.
MAT được tính bằng cách lấy trung bình cộng của nhiệt độ tất cả các ngày trong một năm tại một địa điểm nhất định. MAT của Thái Lan hiện vào khoảng 26 độ C, gần ngưỡng nguy hiểm.
Nghiên cứu này nêu ra khái niệm "vùng khí hậu phù hợp cho con người", nói rằng lịch sử cho thấy con người sống tốt nhất ở những nơi có MAT 11-15 độ C. Nghiên cứu cho rằng MAT tăng không chỉ là thêm vài ngày nắng gắt, mà là một bước ngoặt về hệ thống khí hậu. Nó tạo ra môi trường khắc nghiệt, phá vỡ những điều kiện tự nhiên vốn giúp đời sống và kinh tế phát triển ổn định suốt hàng nghìn năm qua.
Bà Buakamsri cho biết những dấu hiệu này đã hiện hữu. Từ tháng 3 đến tháng 5 hàng năm, Thái Lan thường xuyên ghi nhận mức nhiệt trên 40 độ C. Hơn 50 thị trấn, thành phố chạm hoặc vượt mức nhiệt lịch sử.
Tại Thái Lan, nắng nóng cực đoan còn đi kèm hạn hán, lũ lụt xảy ra thường xuyên và thảm khốc hơn, cùng tình trạng mực nước biển dâng đe dọa các cộng đồng ven biển và những vùng kinh tế trọng điểm.
Theo bà Buakamsri, đây không phải những sức ép riêng lẻ, mà là các rủi ro khí hậu chồng lấn, khiến công tác thích ứng trở nên khó khăn và tốn kém hơn nhiều.
"Vì thế, câu hỏi hiện nay không còn đơn thuần là làm thế nào để ứng phó thời tiết nóng hơn, mà là liệu Thái Lan có thể tái thiết kế các đô thị, hệ thống năng lượng, năng lực y tế công cộng và mô hình kinh tế đủ nhanh để duy trì khả năng chống chịu trong môi trường khí hậu khắc nghiệt hơn rất nhiều hay không", bà nói.
"Đã có những đề xuất mới, trong đó có hai bên ngừng các cuộc tập kích tầm xa. Rõ ràng đề xuất được đưa ra vì các đòn phản công của chúng ta mạnh mẽ hơn, gây tác động lớn hơn và thẳng thắn mà nói là mang tính hủy diệt cao hơn", Tổng thống Vladimir Putin cho biết trong cuộc phỏng vấn với truyền hình nhà nước Nga hôm 28/6.
Theo ông Putin, Ukraine còn đưa ra một đề xuất là giới hạn giao tranh ở 4 tỉnh mà Nga tuyên bố sáp nhập hồi năm 2022, gồm Donetsk, Lugansk, Zaporizhzhia và Kherson, chấm dứt mọi hoạt động quân sự ở các vùng lãnh thổ khác.
Tổng thống Putin cho rằng thỏa thuận này sẽ cho phép quân đội Ukraine rút lực lượng khỏi tỉnh Mykolaiv, Dnipropetrovsk, Kharkov, Sumy và một số khu vực ở biên giới để triển khai đến 4 vùng nêu trên. "Ukraine dường như tin rằng đây có thể là phương án giúp họ đối phó tình trạng thiếu nhân lực trầm trọng, song cứu giúp họ không nằm trong kế hoạch của chúng ta", ông nói.
Lãnh đạo Nga cũng bày tỏ kỳ vọng nỗ lực ngoại giao do Mỹ dẫn đầu nhằm chấm dứt xung đột sẽ được nối lại, cũng như đặc phái viên Mỹ Jared Kushner và Steve Witkoff sẽ một lần nữa thăm Moskva sau khi "giai đoạn nóng" trong xung đột giữa Mỹ - Iran được giải quyết.
Tổng thống Putin dường như đồng tình với bình luận mà Ngoại trưởng Marco Rubio đưa ra gần đây, trong đó quan chức Mỹ nói rằng không có thỏa thuận nào được ký trong hội nghị thượng đỉnh giữa lãnh đạo hai nước tại Alaska năm ngoái, dù hai bên đã thảo luận về các đề xuất từ Washington.
"Không ai ký kết gì cả, nhưng chúng tôi đã trao đổi về một số khả năng nhằm chấm dứt xung đột Ukraine", ông cho hay.
Ông Putin cho biết Mỹ đã đề nghị có những sự nhượng bộ và nội dung này được nêu trong những đề xuất mà Washington đưa ra trong tiến trình đàm phán. Tổng thống Nga gợi ý rằng người đồng cấp Belarus Alexander Lukashenko có thể hỗ trợ nỗ lực hòa đàm, sau khi hai lãnh đạo có cuộc đối thoại kéo dài hai ngày hồi tuần trước.
Văn phòng Tổng thống Ukraine chưa đưa bình luận về thông tin.
Nga và Ukraine thường xuyên tiến hành các cuộc tập kích tầm xa nhằm vào lãnh thổ của nhau kể từ đầu xung đột. Trong những tuần gần đây, Kiev liên tiếp tập kích hệ thống hậu cần, cơ sở năng lượng và những mục tiêu ở bán đảo Crimea và khu vực mà Moskva giành được trong chiến sự, cũng như các vùng đô thị nằm sâu trong lãnh thổ Nga.
Các đợt tấn công bằng UAV đã khiến nhà máy lọc dầu Moskva phải ngừng hoạt động, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu nhiên liệu tại Nga. Reuters dẫn nguồn thạo tin cho biết nhà máy này cần ít nhất 6 tháng để sửa chữa trước khi có thể hoạt động trở lại.
Trong cuộc họp với các bộ trưởng tại Điện Kremlin hôm 28/6, Tổng thống Putin thừa nhận chiến dịch tập kích của Ukraine đã gây ra tình trạng "thiếu hụt nhiên liệu nhất định" trong ngắn hạn ở nhiều vùng tại Nga, thêm rằng chính phủ đang giải quyết vấn đề này.
Những cuộc tấn công quy mô lớn của Nga cũng gây nhiều tổn thất cho Ukraine. Hồi đầu tháng, 23 người đã thiệt mạng và 130 người bị thương sau cuộc tập kích bằng hàng loạt tên lửa siêu vượt âm, đạn đạo, hành trình và UAV của Nga, trong đó nhiều cơ sở quốc phòng và công nghiệp ở thủ đô Kiev đã hứng thiệt hại nặng.
Cảnh sát thành phố Houston, bang Texas ngày 4/5 phát hiện thi thể 4 thành viên trong gia đình Thy Mitchell tại nhà riêng ở phố Kingston. Dựa vào các bằng chứng ở hiện trường, điều tra viên nhận định người chồng Matthew Mitchell, 52 tuổi, đã bắn vợ là Thy Mitchell, 39 tuổi, cùng hai người con rồi tự sát.
Thảm kịch khiến nhiều người dân ở Houston bàng hoàng, bởi hai vợ chồng Mitchell vốn là những gương mặt quen thuộc trong giới ẩm thực và thời trang thành phố. Họ là chủ hai nhà hàng nổi tiếng Traveler's Table và Traveler's Cart, đồng thời sở hữu thương hiệu thời trang Foreign Fare.
"Tôi thực sự sốc. Thy Mitchell là người có tầm nhìn, sáng tạo và chân thành", Gloria Benedict, người quen của gia đình, nói.
Các chủ nhà hàng trên khắp Houston cũng bày tỏ nỗi bàng hoàng, tiếc thương trước thảm kịch. Tuần trước, bà Thy Mitchell còn chủ trì cuộc họp hội đồng quản trị Hiệp hội Nhà hàng Houston, với 50 chủ nhà hàng tham dự.
"Đúng là một bi kịch. Tôi vô cùng đau lòng. Chúng tôi sẽ rất nhớ họ", Ronnie Nguyen, chủ sở hữu nhà hàng Roostar Vietnamese Grill, bày tỏ.
"Không từ ngữ nào diễn tả được mất mát này. Cô ấy là một người đi đầu thực thụ trong ngành, không ngại lên tiếng và thường nâng đỡ những người xung quanh", Sandy Nguyen, chủ sở hữu Saigon Hustle và Sunday Press, viết trên Instagram.
Hiệp hội Nhà hàng Texas cho biết sẽ "sát cánh cùng cộng đồng ngành dịch vụ nhà hàng khách sạn ở khu vực Greater Houston trước thảm kịch".
Nguyên nhân thảm kịch chưa được cảnh sát công bố. Trong cuộc phỏng vấn với Morning Honey hồi tháng 12/2024, Thy từng chia sẻ về áp lực và rủi ro khi điều hành hai nhà hàng.
"Điều căng thẳng nhất luôn là nguy cơ thất bại khi biết nhiều nhân viên và gia đình họ đang dựa vào doanh nghiệp của bạn để mưu sinh", Thy nói, cho biết hai nhà hàng có hơn 150 nhân viên.
Thy và Matthew Mitchell đều lớn lên ở Houston. Thy sinh ra ở Chicago, là con của người nhập cư gốc Việt. Từ nhỏ, cô phụ gia đình vận hành nhà hàng Việt Nam. Matthew trước đây làm việc trong ngành dược phẩm, báo chí.
Khu phố nơi gia đình sinh sống nằm cách trung tâm Houston khoảng 8 km, là nơi ở của nhiều người nổi tiếng như mục sư truyền hình Joel Osteen, thượng nghị sĩ Ted Cruz và cựu võ sĩ quyền anh George Foreman. Một hàng xóm cho biết gia đình Mitchell mới chuyển đến khu vực này chưa lâu.
Thảm kịch xảy ra 6 tháng sau vụ doanh nhân gốc Việt Paula Truong tự sát sau khi bắn chết chồng và hai con gái tại nhà riêng, gây rúng động California. Bà Truong từng sở hữu loạt cơ sở cà phê ở Mỹ, nhưng làm ăn thua lỗ, vỡ nợ sau đại dịch Covid-19.
