Chuyến thăm của Thủ tướng Fico diễn ra ngày 12-14/4. Đón đoàn tại sân bay quốc tế Nội Bài có Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong, Thứ trưởng Ngoại giao Ngô Lê Văn và Đại sứ Việt Nam tại Slovakia Phạm Trường Giang, theo TTXVN.
Tháp tùng Thủ tướng Fico thăm Việt Nam có hai Phó thủ tướng và một số bộ trưởng, quan chức cấp cao, cũng như Đặc phái viên Thủ tướng tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á Lê Hồng Quang.
Đại sứ Phạm Trường Giang cho biết đây là đoàn khách cấp chính phủ nước ngoài đầu tiên thăm Việt Nam sau khi ta vừa hoàn thiện tổ chức, bộ máy sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, đánh dấu giai đoạn mới sau hơn 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao hai nước, mở ra cơ hội hợp tác thực chất hơn sau các chuyến thăm cấp cao trước đó.
Thủ tướng Fico luôn thể hiện tình cảm tốt đẹp và coi trọng thúc đẩy quan hệ với Việt Nam. Ông đã có những quyết sách ủng hộ thiết thực, nổi bật là tạo điều kiện để cộng đồng người Việt Nam được công nhận là dân tộc thiểu số thứ 14 tại Slovakia. Ông cũng đã có hai chuyến thăm chính thức tới Việt Nam vào năm 2008 và 2016.
Sau khi Slovakia tách khỏi Liên bang Tiệp Khắc năm 1993, Việt Nam và Slovakia tuyên bố kế thừa các mối quan hệ giữa Việt Nam và Tiệp Khắc trước đây, lấy ngày 2/2/1950 là ngày thiết lập quan hệ ngoại giao hai nước.
Kim ngạch thương mại song phương trong năm 2025 đạt khoảng 1,781 tỷ USD.
Tính đến tháng 12/2025, Slovakia có 16 dự án đầu tư trực tiếp còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn đầu tư đăng ký là 140,87 triệu USD, đứng thứ 47 trong tổng số 153 quốc gia và vùng lãnh thổ có hoạt động đầu tư tại Việt Nam. Việt Nam có một dự án đầu tư tại Slovakia với tổng vốn đầu tư 447.000 USD, xếp thứ 74 trên 85 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư của Việt Nam.
Khoảng 10.000 người Việt Nam đang cư trú tại Slovakia, trong đó gần 70% đã có quốc tịch hoặc giấy phép cư trú dài hạn của sở tại, 85% hoạt động kinh doanh nhỏ.
Theo Hãng tin Bloomberg, hai siêu tàu chở dầu ngày 12-4 đã cố gắng đi qua eo biển Hormuz để vào vịnh Ba Tư nhưng bất ngờ quay đầu vào phút chót, đúng lúc Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột.
Cụ thể, dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy ba tàu chở dầu cỡ rất lớn - không có liên hệ trực tiếp với Iran - đã tiếp cận eo biển từ vịnh Oman tối 11-4 (giờ địa phương) và đến khu vực gần đảo Larak (Iran) vào sáng sớm hôm sau.
Tuy nhiên tại điểm được xem như "cửa ngõ" vào vịnh Ba Tư, hai tàu Agios Fanourios I (hướng đến Iraq) và Shalamar (cờ Pakistan, dự kiến đến UAE) bất ngờ quay đầu rời đi.
Trong khi đó, tàu còn lại là Mombasa B tiếp tục hành trình và đi qua tuyến giữa đảo Larak và Qeshm - lộ trình được Iran cho phép - để tiến vào vịnh Ba Tư. Hiện tàu này chưa phát tín hiệu về điểm đến cụ thể.
Nguyên nhân cụ thể về việc hai tàu quay đầu - cũng như việc tàu thứ ba đi tiếp - vẫn chưa rõ ràng, bởi trước đó cả Iraq và Pakistan đều đã được Iran cấp phép quá cảnh qua eo biển. Các doanh nghiệp sở hữu các tàu trên hiện chưa đưa ra phản hồi về sự việc.
Đáng chú ý hơn, quyết định thay đổi hành trình này diễn ra đúng thời điểm các nhà đàm phán tại thủ đô Islamabad (Pakistan) thông báo Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột, tiếp tục làm leo thang lo ngại về an ninh hàng hải và nguồn cung năng lượng toàn cầu khi lệnh ngừng bắn hiện tại vốn đã mong manh.
Eo Hormuz là tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới, nhưng đã bị tắc nghẽn nghiêm trọng kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích vào Iran. Do đó, việc nối lại hoạt động vận tải qua tuyến hàng hải này là một điểm quan trọng trong các cuộc đàm phán, nhưng đến nay các bên vẫn chưa đạt được đồng thuận.
Thời gian gần đây, nhiều tàu cũng đã phải hủy hành trình giữa chừng khi cố gắng đi qua eo Hormuz, cho thấy tình hình an ninh khu vực liên tục biến động và rủi ro cao. Phần lớn tàu đang tìm cách rời khỏi vịnh Ba Tư, nhưng các tàu trống vẫn cần đi vào để nhận hàng mới.
Dù vậy hôm 11-4 vẫn ghi nhận tín hiệu tích cực khi hai siêu tàu chở dầu của Trung Quốc và một tàu Hy Lạp đã thành công rời vịnh Ba Tư qua eo Hormuz, chở đầy dầu thô.
Vì vậy, nếu cả ba tàu trong ngày 12-4 đều đi qua thành công, đây sẽ là dấu hiệu lạc quan cho thấy hoạt động vận tải qua eo biển đang dần ổn định trở lại. Tuy nhiên, việc hai tàu bất ngờ quay đầu cho thấy tình hình vẫn còn bất ổn và khó đoán.
Lần đầu tiên, EPC tổ chức hội nghị cấp cao ở khu vực Caucasus và mời quốc gia ngoài châu Âu là Canada tham dự. Hội nghị diễn ra trong bối cảnh cuộc xung đột Ukraine vẫn dai dẳng, khi Armenia và Azerbaijan đã hòa giải và cả hai đều xa lánh Nga để ngả hẳn về phía phương Tây.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gây ra cho các quốc gia châu Âu nhiều thách thức lớn về chính trị, an ninh, kinh tế và thương mại, gần như phó mặc EU và NATO tự giải quyết chuyện hậu thuẫn Ukraine và đối phó Nga. Ông Trump còn áp thuế quan bảo hộ thương mại đối với EU và tiến hành triệt thoái một phần quân đội Mỹ ra khỏi Đức, Ý và Tây Ban Nha. Rồi cuộc xung đột Iran, thương chiến Mỹ - Trung khiến cho chuỗi cung ứng toàn cầu về năng lượng và đất hiếm, kim loại quý bị ảnh hưởng tiêu cực nghiêm trọng.
Trong tình thế đó, châu Âu buộc phải tự thân vận động nhiều hơn trước để thoát khó. Tại hội nghị cấp cao này của EPC, chương trình nghị sự bị chi phối bởi nhu cầu tự "giải cứu" ấy. Sự kiện này không đưa lại kết quả cụ thể nào nhưng những thông điệp chính trị phát đi từ đấy lại rất đáng kể đối với châu lục.
Trước hết là thông điệp châu Âu quyết tâm vượt khó, đoàn kết nội bộ, thống nhất quan điểm và phối hợp hành động để vượt khó, đặc biệt trong những chuyện có liên quan Nga, Mỹ, Trung Quốc và đến chuyện hậu thuẫn Ukraine.
Tiếp đấy là thông điệp xem vùng Caucasus là tâm điểm ưu tiên chính sách mới, đẩy lùi ảnh hưởng của Nga, ngăn chặn ảnh hưởng của Mỹ và Trung Quốc. Rồi đến thông điệp về tăng cường tự chủ trong đảm bảo an ninh, cung ứng năng lượng và nguyên vật liệu. Những thông điệp này giúp cho sự kiện lớn tưởng chỉ là danh nghĩa mà có được ý nghĩa.
Trang Axios ngày 18.5 đưa tin trong một buổi phỏng vấn qua điện thoại, ông Trump nhấn mạnh nếu chính quyền Iran không đưa ra một đề xuất thỏa thuận tốt hơn, họ sẽ hứng chịu những đòn không kích "nặng nề hơn nhiều" và "sẽ không còn lại gì".
Viết trên mạng xã hội Truth Social sau đó, ông Trump cảnh báo: “Với Iran, thời gian đang cạn dần và họ cần hành động nhanh chóng”.
Các quan chức Mỹ tiết lộ ông Trump dự kiến triệu tập đội ngũ an ninh quốc gia cấp cao tại Phòng tình huống vào ngày 19.5 để thảo luận phương án quân sự, trong bối cảnh Iran từ chối nhượng bộ về chương trình hạt nhân.
Phản ứng trước sức ép từ Mỹ, Reuters ngày 18.5 dẫn lời ông Abolfazl Shekarchi, người phát ngôn cấp cao của lực lượng vũ trang Iran, tuyên bố rằng nếu Mỹ thực hiện các lời đe dọa, Washington sẽ "đối mặt với những kịch bản mới, quyết liệt, bất ngờ và chìm sâu vào vũng lầy do chính họ tạo ra".
Căng thẳng Trung Đông leo thang trong ngày 17.5, với loạt sự cố liên quan máy bay không người lái (UAV) tại khu vực vùng Vịnh.
Theo thông cáo từ Bộ Quốc phòng Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), một UAV đã tấn công trúng nhà máy điện hạt nhân Barakah vào ngày 17.5, gây hỏa hoạn và làm hư hỏng máy phát điện, Reuters đưa tin.
Cơ quan Quản lý Hạt nhân UAE và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết mức độ an toàn bức xạ không bị ảnh hưởng. Giới chức UAE cũng đã đánh chặn thành công hai UAV khác xâm nhập không phận từ "hướng biên giới phía tây" và đang mở cuộc điều tra.
Axios dẫn lời một cố vấn ngoại giao UAE Anwar Gargash nói rằng: "Việc nhắm mục tiêu vào nhà máy điện hạt nhân Barakah, dù được thực hiện trực tiếp bởi chủ thể chính hay thông qua một trong các bên ủy nhiệm, đều thể hiện sự leo thang nguy hiểm”, được cho là ám chỉ đến Iran.
Giới chức Tehran chưa bình luận về vụ UAV tập kích UAE.
Cùng ngày 17.5, Ả Rập Xê Út thông báo lực lượng phòng không đã đánh chặn thành công 3 UAV xâm nhập từ không phận Iraq, đồng thời cảnh báo Riyadh sẽ áp dụng mọi biện pháp tác chiến cần thiết để bảo vệ chủ quyền quốc gia.
