Tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm của ngành nội vụ, diễn ra sáng 9.7, ông Vũ Hải Nam, Vụ trưởng Vụ Tổ chức biên chế (Bộ Nội vụ), đã thông tin về tiến độ sắp xếp cơ sở giáo dục công lập theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Báo cáo tại hội nghị, đại diện Bộ GD-ĐT cho biết, đến cuối năm 2025, các địa phương đã hoàn thành phương án sắp xếp cơ sở giáo dục công lập theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bảo đảm tiến độ theo yêu cầu của Trung ương.
Việc sắp xếp được thực hiện theo nguyên tắc giữ ổn định mạng lưới trường lớp, chỉ điều chỉnh những cơ sở có quy mô nhỏ, phân tán hoặc chưa đáp ứng yêu cầu tổ chức và chất lượng giáo dục.
Đến nay, cả nước đã sáp nhập 1.955 cơ sở giáo dục, giải thể 1.017 cơ sở, thành lập mới 857 cơ sở và tổ chức lại 1.518 cơ sở. Qua đó, tổng số cơ sở giáo dục công lập giảm từ 45.390 xuống còn 39.581, tức giảm 5.809 đầu mối.
Trong đó, số trường mầm non, tiểu học, THCS và các trung tâm giáo dục thường xuyên đều giảm, trong khi số trường THPT tăng thêm 10 trường và số trường phổ thông nhiều cấp học tăng 106 trường, cho thấy xu hướng phát triển mô hình trường liên cấp.
Sau sắp xếp, số trung tâm học tập cộng đồng cũng giảm từ 6.630 xuống còn 2.140 trung tâm. Hiện vẫn còn hơn 1.000 điểm trường dôi dư, bỏ trống và khoảng 1.370 cơ sở được chuyển đổi công năng.
Theo Bộ GD-ĐT, việc sắp xếp đã góp phần tinh gọn đầu mối quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng đội ngũ, cơ sở vật chất và nguồn lực đầu tư. Tuy nhiên, tại nhiều địa phương miền núi, vùng sâu, vùng xa, việc sắp xếp điểm trường vẫn gặp khó do địa hình chia cắt, dân cư phân tán; việc xử lý cơ sở vật chất dôi dư ở một số nơi cũng còn chậm.
Bộ GD-ĐT đề nghị Bộ Nội vụ tiếp tục phối hợp để hướng dẫn, chỉ đạo các địa phương sắp xếp, tổ chức các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên phù hợp với chủ trương của Đảng, chỉ đạo của T.Ư về sắp xếp tổ chức bộ máy và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; đồng thời phát huy tính chủ động, trách nhiệm của địa phương trong tổ chức thực hiện.
Bộ GD-ĐT kiến nghị Chính phủ tiếp tục bổ sung biên chế giáo viên, nhất là giáo viên mầm non và giáo viên phục vụ dạy học 2 buổi/ngày; đồng thời hoàn thiện cơ chế quản lý giáo dục theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và bố trí tối thiểu một công chức phụ trách giáo dục tại cấp xã.
Nêu thực tế tại địa phương, bà Cao Thị Huyền Trân, Giám đốc Sở Nội vụ Đà Nẵng, cho biết tại các đô thị trung tâm, mỗi quận, huyện hiện quản lý từ 30 – 50 trường học bậc mầm non, tiểu học và THCS. Vì vậy, việc tổ chức theo mô hình mỗi xã, phường chỉ có một trường ở mỗi cấp học sẽ rất khó thực hiện ngay và cần có lộ trình phù hợp.
Theo bà Trân, địa phương này sẽ nghiên cứu thí điểm mô hình trường liên cấp, trường quy mô lớn trước khi nhân rộng triển khai trong những năm tới.
Liên quan đến lộ trình này, ông Vũ Hải Nam cho biết, Nghị quyết 19 xác định khu vực sự nghiệp giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội. Đến nay, các bộ đã giảm hơn 21% số đơn vị sự nghiệp công lập.
Đối với ngành giáo dục, theo tinh thần chỉ đạo của T.Ư và Chính phủ, thời gian tới sẽ tiếp tục sắp xếp và hoàn thiện lại mô hình các cơ sở giáo dục từ mầm non đến phổ thông với mục tiêu giảm tối thiểu 30% đầu mối.
“Chúng ta phải áp dụng mô hình trường liên cấp quy mô lớn hoặc một trường có nhiều cấp học tùy theo điều kiện thực tế, bảo đảm học sinh tiếp cận tốt dịch vụ giáo dục”, ông Nam nói.
Đối với ngành giáo dục, Bộ Nội vụ đề nghị các địa phương đẩy nhanh việc sắp xếp mạng lưới trường học theo đúng chỉ đạo của T.Ư và Chính phủ.
Còn đối với các trường đại học, cao đẳng, Chính phủ đã có định hướng tại Nghị quyết 19. Bộ Nội vụ cũng đã yêu cầu các địa phương báo cáo kết quả thực hiện và kế hoạch đến hết quý 3 để tổng hợp, báo cáo Chính phủ, bảo đảm hoàn thành mục tiêu sắp xếp hệ thống giáo dục phổ thông trong tháng 8 và các trường đại học, cao đẳng trong quý 3 năm nay.
GS Nguyễn Ngọc Hà, Phó cục trưởng Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo, nêu quan điểm về đề Văn, tại họp báo kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, chiều 12/6.
Ông Hà cho biết sau khi kết thúc thời gian làm bài môn Ngữ văn vào trưa 11/6, Bộ nhận được nhiều ý kiến liên quan câu nghị luận xã hội (2 điểm):
Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk,... với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới.
Từ gợi dẫn trên, với tư cách người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: Làm thế nào để có những "Steve Jobs Việt Nam"?.
Theo ông Hà, đây là câu hỏi đánh giá khả năng hiểu biết, lập luận của thí sinh. Điểm khác biệt của đề năm nay là câu nghị luận xã hội chỉ có 2 điểm, thay vì 4 điểm như năm ngoái, bởi mang tính phân hóa và tính mới.
Ông cho biết từng câu, chữ trong đề đã được ban biên soạn chắt lọc kỹ. Chẳng hạn, ban đầu, nhóm tác giả cân nhắc những cụm từ như "những phát minh của", sau đó chọn dùng cụm "với những phát minh" và đề cập ba người, đều là những biểu tượng về công nghệ và lãnh đạo tập đoàn lớn.
Trước băn khoăn rằng Steve Jobs cùng các nhân vật nổi tiếng người Mỹ có thể xa lạ với học sinh miền núi, ông Hà cho biết yếu tố vùng miền đã được tính đến, với lệnh hỏi "hết sức rõ ràng, đầy đủ", không yêu cầu học sinh phải nhớ máy móc thông tin cá nhân của Steve Jobs.
Bên cạnh đó, cụm từ "Steve Jobs Việt Nam" được đặt trong ngoặc kép, là hình ảnh ẩn dụ. Việc nhận biết nội dung ẩn dụ này là phần đánh giá, cho điểm thí sinh.
"Môn Văn vừa có tính chất khoa học, vừa có tính chất nghệ thuật. Sự hiểu biết, phân tích làm nên sự khác biệt của môn này", ông Hà nói.
Buổi thi môn Văn diễn ra sáng 11/6, là môn đầu tiên trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026. Câu nghị luận xã hội về Steve Jobs trong đề thi Ngữ văn sau đó nhanh chóng vào nhóm nội dung nổi bật trên các mạng xã hội với hàng trăm nghìn lượt thảo luận, tìm kiếm.
Nhiều người băn khoăn "Tại sao lại lấy hình mẫu một người nước ngoài để Việt Nam tìm kiếm", thay vì một nhân tài của đất nước. Ngoài ra, ba nhân vật được đề dẫn không phải nhà phát minh, mà là người sáng lập, điều hành tập đoàn công nghệ. Trong khi đó, không ít bày tỏ "không biết Steve Jobs là ai".
Trong hơn 8.300 độc giả tham gia khảo sát của VnExpress đến 16h hôm nay, khoảng 58% đánh giá đề thi về Steve Jobs lạ lẫm với thí sinh. Số người thấy "đề hay nhưng khó đưa ra giải pháp" là 29%.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT diễn ra trong hai ngày 11-12/6 với hơn 1,2 triệu thí sinh. Thí sinh sẽ biết điểm thi tốt nghiệp vào ngày 1/7, đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học đến chiều ngày 14/7.
Điểm chuẩn đại học, kết quả đỗ - trượt với mỗi thí sinh được công bố sau 17h ngày 9/8.
Bùi Trần Quang Khải, 22 tuổi, sinh viên năm cuối ngành Công nghệ thông tin, trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP HCM, dự kiến bảo vệ đồ án tốt nghiệp vào tháng 8.
Tháng trước, Khải nhận thông báo trúng tuyển chương trình tiến sĩ của Đại học Duke - ngôi trường top 7 trên bảng xếp hạng đại học Mỹ, theo US News. Chương trình kéo dài 5 năm với học bổng toàn phần cùng hỗ trợ sinh hoạt phí gần 44.000 USD mỗi năm.
"Quá trình làm hồ sơ quá gấp gáp nên việc trúng tuyển Duke là một bất ngờ dù đây là nguyện vọng 1 trong lòng mình", Khải nói.
Vốn định tiếp nối truyền thống gia đình làm việc trong ngành Hóa nhưng dịch Covid-19 đã thay đổi hoàn toàn định hướng nghề nghiệp của Khải.
Theo nam sinh, phần lớn công việc ngành Hóa đòi hỏi làm trực tiếp ở phòng thí nghiệm (lab). Nếu có đại dịch hay giãn cách xã hội, công việc sẽ bị đình trệ. Trong khi ngành Công nghệ thông tin có tính linh hoạt cao hơn, cho phép làm việc từ xa và kết nối với môi trường quốc tế chỉ thông qua chiếc laptop. Vì vậy, Khải rẽ hướng từ lớp 11.
Nam sinh tự bổ sung kiến thức môn Tin bằng các tài liệu, khóa học trên mạng. Khải nói khó nhất là thay đổi tư duy giữa hai môn học. Ở môn Tin, cùng một bài toán nhưng thay đổi cách triển khai thuật toán tạo ra hiệu quả và tốc độ khác biệt rõ rệt. Điều này đòi hỏi tư duy và cách nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ, phối hợp với khả năng sáng tạo để tìm ra phương pháp tối ưu hơn.
Đỗ vào ngành Công nghệ thông tin của trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Khải chịu khó thực hành code để rèn luyện tư duy và kỹ năng giải quyết vấn đề. Cuối năm thứ hai, nam sinh cùng nhóm bạn đọc thêm nhiều bài báo khoa học chuyên ngành. Với mỗi bài nghiên cứu, Khải đều thử lập trình nhằm hiểu sâu hơn về phương pháp và cách triển khai.
Trong giai đoạn này, Khải cũng tìm đọc các hướng nghiên cứu mới về AI trên thế giới, từ đó hứng thú du học.
"Khi được tiếp cận với kiến thức và xu hướng mới nhanh hơn, mình sẽ có nhiều cơ hội tạo ra được những kết quả tốt hơn, có giá trị hơn", Khải nhìn nhận. Nam sinh bắt đầu tìm hiểu viết bài báo khoa học, tìm kiếm và liên hệ chuyên gia ở các đại học Mỹ để tham gia các dự án nghiên cứu, tích lũy kinh nghiệm.
Từ giữa tháng 10 năm ngoái, nam sinh bắt tay làm hồ sơ ứng tuyển học bổng tiến sĩ ở Mỹ. Thời điểm này khá gấp gáp vì Khải phải chuẩn bị nhiều bộ hồ sơ, trong khi hạn chót của các trường đa phần rơi vào đầu tháng 12. Khải liên tục kết nối, xin lịch phỏng vấn trước với một số giáo sư để kịp tiến độ.
"Phải chuẩn bị nhiều thứ nên thời gian viết bài luận cá nhân không còn nhiều. Ngay cả với Đại học Duke, lúc mình nộp hồ sơ cũng là những giờ cuối trước khi hệ thống đóng đơn", Khải kể.
Hồ sơ của Khải nổi bật với 9 bài báo khoa học, một số đăng tại các hội nghị chuyên ngành uy tín cùng nhiều dự án hợp tác với sinh viên, giáo sư Đại học Carnegie Mellon, Northwestern, North Carolina A&T State và Y khoa Đài Bắc. Cùng đó, nam sinh đạt điểm trung bình (GPA) 3.86/4 và IELTS 7.5.
Với Đại học Duke, Khải trải qua 5 lượt phỏng vấn ở 3 vòng. Chàng trai đánh giá vòng phỏng vấn thứ hai căng thẳng và có tính chất quyết định cao nhất. Ba sinh viên ngành AI của trường, mỗi người phỏng vấn sâu Khải 30 phút, sau đó là các giáo sư.
Quá trình này, nam sinh thể hiện sự đầu tư nghiêm túc, hứng thú với hướng nghiên cứu của ngành học. Khải nhìn nhận điều này đã tạo ấn tượng tốt với hội đồng tuyển sinh.
Theo Khải tìm hiểu, Duke có thế mạnh trong lĩnh vực STEM và Y khoa với bệnh viện, phòng nghiên cứu lớn, được xếp trong nhóm tốt nhất ở Mỹ. Đây là lợi thế khi hướng nghiên cứu chính của nam sinh là ứng dụng AI trong y tế.
Giảng viên hướng dẫn đồ án tốt nghiệp cho Khải ở khoa Công nghệ thông tin đánh giá điểm khác biệt, vượt trội của học trò là chủ động kết nối, gầy dựng mối quan hệ hợp tác nghiên cứu với các nhóm, giáo sư ở một số đại học hàng đầu ở Mỹ.
"Không phải sinh viên nào cũng làm được như vậy. Khải không thể hiện bản thân nhiều trên lớp học nhưng kết quả các bài kiểm tra đều rất tốt, biết rõ mình muốn gì", thầy nói.
Hong Wang, 35 tuổi, là một trong những cái tên thu hút nhất trong giới toán học trước thềm giải Fields năm nay. Cô là giáo sư bậc hai (Associate Professor) tại Viện Courant, Đại học New York, Mỹ.
Hướng nghiên cứu chính của Hong Wang là giải tích điều hòa và lý thuyết độ đo hình học, vốn nổi tiếng với các bài toán khó và trừu tượng.
Wang được biết đến nhiều nhất từ năm 2025, khi cô cùng cộng sự Joshua Zahl giải được giả thuyết Kakeya trong không gian ba chiều - bài toán làm "đau đầu" nhiều nhà toán học trong 100 năm qua.
Theo giới chuyên gia, kết quả của Wang đánh dấu cột mốc quan trọng, có ý nghĩa sâu rộng trong nghiên cứu toán học, có thể tác động đến các ứng dụng trong khoa học máy tính và mật mã như tạo hình ảnh, xử lý dữ liệu và truyền thông không dây.
Hong Wang sinh ra ở Quảng Tây, Trung Quốc. Cô được coi là "thần đồng" vì đạt 653/750 điểm trong kỳ thi tuyển sinh đại học khi mới 16 tuổi. Wang được nhận vào khoa Khoa học Trái đất của Đại học Bắc Kinh, sau đó chuyển sang khoa Toán.
Wang lấy bằng thạc sĩ tại Đại học Paris Sud và Ecole Polytechnique (Pháp), bằng tiến sĩ tại Viện Công nghệ Massachusetts - MIT (Mỹ), trước khi về giảng dạy tại Đại học New York. Hiện, cô là giáo sư tại Viện Courant của trường này và Viện nghiên cứu khoa học cao cấp Pháp (IHES).
Nhiều giải thưởng quan trọng trong Toán học được trao cho Wang như Breakthrough, Clay, Maryam Mirzakhani New Frontiers, giải Salem và Ostrowski, Huy chương vàng của Hiệp hội quốc tế các nhà toán học Trung Quốc...
Yu Deng, giáo sư Toán tại Đại học Chicago (Mỹ), cũng đang nổi lên như một ứng viên sáng giá. Anh nghiên cứu về phương trình sóng và tán sắc phi tuyến, động lực học chất lỏng, phân tích hài hòa, lý thuyết xác suất cho phương trình vi phân riêng phần và vật lý thống kê.
Năm 2025, anh và các cộng sự công bố một công trình, mà nó giúp trả lời cho thách thức kéo dài 125 năm về xây dựng các định luật cơ bản của vật lý một cách chính xác về mặt toán học. Đây là bài toán thứ sáu trong số 23 bài toán nổi tiếng do David Hilbert trình bày tại Đại hội Toán học Quốc tế năm 1900.
Theo các chuyên gia, công trình của Deng và cộng sự không chỉ vượt qua "bức tường" 50 năm của giới toán học, tạo ra chiếc cầu nối hoàn chỉnh cho vật lý lý thuyết mà còn khai phá một phương pháp luận hoàn toàn mới - phân rã phân tử.
Yu Deng lớn lên ở Thâm Quyến, Trung Quốc. Từ nhỏ, anh đã nổi bật ở các cuộc thi toán học trong nước. Năm 2006, Deng giành huy chương vàng tại Olympic Toán quốc tế, đứng thứ 6 trong tổng số gần 500 thí sinh, nên được tuyển thẳng vào khoa Toán của Đại học Bắc Kinh. Anh ở đây hai năm rồi chuyển sang Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) vào năm 2009.
Anh nhận bằng tiến sĩ từ Đại học Princeton, bắt đầu sự nghiệp giảng dạy ở Đại học Nam California trước khi về Chicago.
Anh cùng nhận giải Clay với Hong Wang hồi tháng 4 năm nay. Trước đó, Yu Deng được trao nhiều giải thưởng danh tiếng như giải Oberwolfach, giải MCA của Hội đồng Toán học châu Mỹ, Huy chương vàng của Hiệp hội quốc tế các nhà toán học Trung Quốc,...
Fields, được ví như "Nobel Toán học", dành cho tối đa 4 nhà toán học dưới 40 tuổi, được trao 4 năm một lần. Hội đồng tuyển chọn do Ban chấp hành Liên minh Toán học quốc tế (IMU) chỉ định. Người đoạt giải sẽ nhận một huy chương bằng vàng 14 carat có khắc hình Archimedes và khoản tiền thưởng 15.000 CAD (khoảng 270 triệu đồng).
Lễ vinh danh năm nay diễn ra trong phiên khai mạc Đại hội Toán học quốc tế (ICM) vào ngày 23/7 tại Philadelphia, Mỹ.
Nếu được xướng tên, họ nối tiếp thành công của Shing Tung Yau và Terence Tao - hai nhà Toán học gốc Hoa từng nhận huy chương Fields đến nay. Điểm khác biệt là Wang học tập và tốt nghiệp từ một đại học ở đại lục.
