Ở những hiện trường tìm kiếm hài cốt quân nhân Mỹ mất tích trong chiến tranh, “rà từng nắm đất” không phải là cách nói giàu hình ảnh mà đúng nghĩa đen. Một buổi chiều đầu tháng 4, giữa cái nắng đầu hè gay gắt của miền Trung, chúng tôi có mặt tại một khu đất thuộc thôn Long Đại (xã Trường Ninh, tỉnh Quảng Trị), nơi đang diễn ra hoạt động tìm kiếm hài cốt quân nhân Mỹ mất tích trong chiến tranh. Đây là một trong những điểm tìm kiếm phối hợp giữa Cơ quan VN tìm kiếm người mất tích (VNOSMP – Bộ Ngoại giao) và Cơ quan Tìm kiếm tù binh và quân nhân mất tích Mỹ (DPAA).
Thật ấn tượng với một “dây chuyền” khép kín, nơi có khoảng 70 người, cả Việt lẫn Mỹ, được bố trí thành từng vị trí cụ thể, liên kết chặt chẽ với nhau. Ở khu vực nghi ngờ có dấu tích của quân nhân Mỹ mất tích, máy múc bóc tách từng lớp đất theo phương pháp bậc thang, tạo thành những hố vuông vức. Từng gàu đất sau đó được chuyển vào các xô nhựa, rồi theo tay người chuyền dần qua các công đoạn tiếp theo.
Ở công đoạn sàng lọc, đất từ gàu được đổ lên những máng kim loại, nước từ hệ thống ống dẫn xối trực tiếp xuống. Dưới dòng nước chảy mạnh, đất dần trôi qua lớp lưới, để lại phía trên những vật thể lớn hơn: có thể là đá, cũng có thể là những mảnh kim loại, xương hoặc bất cứ thứ gì đáng nghi ngờ.
Từ đây, mọi người sẽ dùng đôi tay trần lặng lẽ rà đi rà lại lớp đất ướt. Khi phát hiện vật thể lạ, công việc lập tức dừng lại ở điểm đó. Các chuyên gia tiến đến, quan sát kỹ lưỡng, rồi đưa ra quyết định: giữ lại để phân tích hay loại bỏ. Quy trình ấy lặp đi lặp lại đều đặn, nghiêm ngặt, gần như không có sai sót. Riêng tại địa điểm này, lực lượng tìm kiếm đã quay trở lại lần thứ 3…
Có khoảng 50 nông dân được thuê làm việc tại hiện trường tìm kiếm. Họ đều là người dân ở thôn Long Đại, hầu hết là phụ nữ trung niên. Bà Phan Thị Trưng (52 tuổi) tham gia công việc này gần 1 tháng. Mỗi ngày, bà cùng mọi người làm việc theo khung giờ cố định: từ 8 giờ 30 đến 11 giờ và từ 12 giờ 45 đến 15 giờ 15. “Trước khi vào làm, tụi tôi được hướng dẫn rất kỹ. Công việc chủ yếu là tay chân nên cũng không quá khó. Nhưng riêng phần xử lý những vật tìm thấy thì tụi tôi không được đụng vào, đó là việc của chuyên gia”, bà Trưng nói, tay vẫn đều đặn sàng từng vốc đất.
Bà Nguyễn Thị Khai (53 tuổi) tiết lộ mỗi ngày công được nhận 230.000 đồng. “Chúng tôi vẫn đang ở trong mùa vụ đồng áng. Nhưng rõ ràng ở quê mà được trả 230.000 đồng/ngày thì thật khó để từ chối. Những phụ nữ nông thôn như chúng tôi đến với công việc này trước hết là vì thu nhập. Nhưng nếu chúng tôi góp phần để giúp họ tìm thấy dấu vết quân nhân Mỹ mất tích thì cũng tuyệt vời. Họ vui, mình cũng vui… Bởi ai cũng là con người, ai cũng có người thân đang mong ngóng mà chiến tranh thì cũng qua lâu rồi”, bà Khai nói.
Cũng trong dây chuyền làm việc khép kín ấy, có không ít chuyên gia, nhân viên Mỹ đang mướt mồ hôi làm việc. Quỳnh Như, sinh ra tại VN nhưng lớn lên ở Mỹ, đang làm phiên dịch. Đây là lần thứ 2 Quỳnh Như trở về VN trong vai trò này. Lần trước, chị ở lại suốt 2 tháng để tham gia hỗ trợ công việc. Dù nhiệm vụ chính là phiên dịch, nhưng Quỳnh Như không chỉ đứng ngoài quan sát mà thường xuyên tham gia trực tiếp vào dây chuyền, cùng mọi người sàng đất, tìm kiếm…
“Em rất vui khi được tham gia đoàn. Thỉnh thoảng cũng buồn khi nghĩ đến chiến tranh ngày xưa, đến những người mất tích. Nhưng em thấy mình đang làm một công việc có ý nghĩa, góp phần nhỏ để kết nối 2 quốc gia”, Quỳnh Như chia sẻ.
Ông Lê Công Tiến, Cơ quan VN tìm kiếm người mất tích (VNOSMP – Bộ Ngoại giao), cho rằng vụ tai nạn máy bay năm 2001 làm 16 người hy sinh nhắc nhở rằng hợp tác nhân đạo về MIA là công việc khó khăn, nguy hiểm, chứa đựng những rủi ro; nhưng từ đó các biện pháp đảm bảo an toàn cho hoạt động MIA được tăng cường. “Từ năm 2001 đến nay, có thêm gần 100 đợt hoạt động đã được triển khai an toàn, góp phần vào kết quả trao trả hàng trăm hòm đựng hài cốt và xác định được danh tính nhiều trường hợp quân nhân Mỹ mất tích để trả về gia đình họ”, ông Tiến khẳng định.
Ông John McIntyre, Đại biện Mỹ tại VN, cũng thường xuyên dõi theo những thành tựu chung mà hai bên đạt được trong nỗ lực khắc phục hậu quả chiến tranh, trân trọng ghi nhận những bước tiến to lớn trong công tác tìm kiếm quân nhân Mỹ mất tích. “Các đội tìm kiếm quân nhân mất tích hoạt động trong những điều kiện địa hình khắc nghiệt bậc nhất của đất nước xinh đẹp này. Thời tiết khó lường, địa hình núi dốc hiểm trở và rừng rậm dày đặc khiến mỗi nhiệm vụ tìm kiếm, khai quật đều trở nên vô cùng phức tạp. Những ai từng bay tới các khu vực hẻo lánh và băng rừng lội suối để tiếp cận hiện trường khai quật đều thấu hiểu rằng công việc này đòi hỏi trình độ chuyên môn cao cùng sự chuẩn bị kỹ lưỡng đến mức nào”, ông John McIntyre nói.
Cũng theo ông John McIntyre, việc kiếm hài cốt quân nhân Mỹ mất tích trong chiến tranh sẽ tiếp nối. Bởi mỗi nhiệm vụ tìm kiếm, mỗi cuộc khai quật, mỗi lần xác định danh tính đều là minh chứng cho một lời hứa không phai nhạt theo thời gian. “Đó là lời hứa với các gia đình. Đó là lời hứa giữa hai quốc gia. Và đó là lời hứa mà chúng ta quyết tâm thực hiện đến cùng”, ông John McIntyre nhấn mạnh.
Theo báo cáo của UBND P.Cao Xanh, khoảng 19 giờ 15 ngày 29.5, Bệnh viện đa khoa tỉnh Quảng Ninh tiếp nhận cháu Vũ Văn Q. trong tình trạng ngừng tuần hoàn. Sau quá trình cấp cứu, các bác sĩ xác định cháu bé đã tử vong ngoài viện chưa rõ nguyên nhân. Đáng chú ý, trên cơ thể bệnh nhi có một số vết bầm tím.
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, các cơ quan chức năng đã vào cuộc điều tra nguyên nhân vụ việc.
Theo kết quả điều tra ban đầu của Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Quảng Ninh, khoảng 19 giờ ngày 29.5, tại nơi ở của gia đình tại tổ 13, khu 2A, P.Cao Xanh, do bực tức về việc cháu Vũ Văn Q. không mặc quần áo ở nhà, Phạm Thúy Nga (33 tuổi, mẹ kế cháu Q.) đã tát, đánh vào mặt và người cháu bé. Hậu quả, cháu Q. bị thương tích dẫn đến tử vong.
Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Quảng Ninh đã ra quyết định tạm giữ hình sự đối với Phạm Thúy Nga để điều tra về hành vi cố ý gây thương tích, theo quy định của bộ luật Hình sự.
Theo UBND P.Cao Xanh, sau khi bố mẹ ly hôn, cháu Vũ Văn Q. từng sinh sống cùng người bác và theo học tại Trường tiểu học Võ Thị Sáu. Sau đó, cháu được chuyển về sống cùng bố và mẹ kế tại P.Cao Xanh.
Ngày 14.5, Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP.HCM đã bàn giao Nguyễn Phước Thắng (45 tuổi, ở phường Vườn Lài) và Ngô Hồng Phi (53 tuổi, ở phường Xóm Chiếu) cho Công an phường Bình Lợi Trung để làm rõ hành vi gây rối trật tự công cộng.
Theo điều tra ban đầu, Nguyễn Phước Thắng hiện đang làm nghề tài xế ô tô công nghệ, còn Ngô Hồng Phi là tài xế xe tải. Cả 2 được xác định có liên quan vụ đánh nhau trong làn ô tô đường Phạm Văn Đồng.
Trước đó, trên mạng xã hội lan truyền clip ghi lại cảnh 2 người đàn ông dừng xe giữa đường, cự cãi. Trong đó, một người cầm theo thanh gỗ, liên tục chửi bới rồi lao vào đuổi đánh người kia ngay giữa làn xe đang lưu thông.
Vụ việc khiến nhiều phương tiện đi qua khu vực bị ảnh hưởng, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông.
Vào cuộc xác minh, cơ quan chức năng xác định vụ việc xảy ra vào sáng 13.5 trong làn ô tô đường Phạm Văn Đồng, đoạn qua phường Bình Lợi Trung, hướng đi sân bay Tân Sơn Nhất.
Hai người có hành động đuổi đánh nhau gây ảnh hưởng trật tự công cộng được xác định là Thắng và Phi. Tại cơ quan công an, cả 2 khai nguyên nhân dẫn đến vụ ẩu đả là do va quẹt giao thông.
Hiện vụ việc đang được công an tiếp tục làm rõ.
Đường Phạm Văn Đồng là một trong những tuyến giao thông huyết mạch của TP.HCM, kết nối sân bay Tân Sơn Nhất với cửa ngõ phía đông thành phố. Tuyến đường có mật độ phương tiện lớn, đặc biệt vào các khung giờ cao điểm nên các hành vi dừng xe, cự cãi hay đánh nhau giữa đường tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, dễ gây ùn ứ và tai nạn.
Thời gian qua, Công an TP.HCM đã xử lý, thậm chí khởi tố nhiều trường hợp đánh nhau, gây náo loạn trên đường phố về hành vi gây rối trật tự công cộng. Nhiều vụ xuất phát từ va chạm giao thông nhỏ nhưng do không kiềm chế được cảm xúc đã dẫn đến ẩu đả, sử dụng hung khí, ảnh hưởng an ninh trật tự và gây bức xúc dư luận.
Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân khi xảy ra va chạm giao thông cần bình tĩnh, ứng xử văn minh, không giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực để tránh hậu quả pháp lý đáng tiếc.
Nội dung được Bảo hiểm xã hội TP HCM gửi UBND thành phố khi góp ý sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Bảo hiểm y tế và các chính sách liên quan, ngày 2/6.
Theo đề xuất, Điều 2 Luật BHXH cần bổ sung tài xế công nghệ và người bán hàng online vào nhóm tham gia BHXH bắt buộc. Đây là những lao động có việc làm, thu nhập ổn định, thường xuyên nhưng chưa được bảo đảm đầy đủ quyền lợi an sinh xã hội.
Về phương thức thực hiện, BHXH TP HCM kiến nghị xây dựng cơ chế đóng hằng tháng thông qua các doanh nghiệp vận hành ứng dụng công nghệ, đơn vị quản lý sàn thương mại điện tử, nền tảng thanh toán và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực kinh tế số theo quy định của Chính phủ.
Nghiên cứu của Trung tâm Tư vấn ứng dụng Kinh tế (Viện Nghiên cứu Phát triển TP HCM) giữa năm ngoái cho thấy thành phố có khoảng 400.000 tài xế xe ôm công nghệ hoạt động trên các nền tảng.
Với nhóm bán hàng online, thống kê của cơ quan Thuế năm 2024 cho thấy riêng khu vực TP HCM cũ có hơn 90.200 người kinh doanh trực tuyến, trong đó cá nhân và hộ kinh doanh chiếm gần 65.000 người.
Việc đưa tài xế công nghệ vào diện tham gia BHXH bắt buộc từng được nhiều chuyên gia đề xuất khi góp ý sửa đổi Bộ luật Lao động 2019 và Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Theo Bộ luật Lao động, người lao động là người làm việc theo thỏa thuận, được trả lương và chịu sự quản lý, điều hành, giám sát của người sử dụng lao động. Tài xế công nghệ và shipper được cho là đáp ứng các tiêu chí này.
Ngoài lao động trên nền tảng số, BHXH TP HCM cũng kiến nghị mở rộng diện tham gia đối với người làm việc theo hợp đồng dưới một tháng; tăng chế tài với doanh nghiệp tại các công trình xây dựng không đóng BHXH cho người lao động...
Theo cơ quan này, các đề xuất phát từ thực tiễn tại địa phương có quy mô dân số, lao động và doanh nghiệp lớn nhất cả nước. Ở đây các hình thức lao động linh hoạt phát triển nhanh nhưng chưa được bao phủ đầy đủ bởi chính sách BHXH bắt buộc.