Chiều 2/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì cuộc làm việc với Ban Chỉ đạo Trung ương về sơ kết một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Ông nhấn mạnh việc sơ kết không thể chỉ dừng ở các con số như giảm bao nhiêu đầu mối, sắp xếp bao nhiêu tổ chức, xử lý bao nhiêu trụ sở hay phân cấp được bao nhiêu nhiệm vụ, mà phải đánh giá được chất lượng vận hành của mô hình mới.
Theo người đứng đầu Đảng, Nhà nước, báo cáo cần trả lời rõ các câu hỏi: bộ máy có tinh gọn hơn không, vận hành có thông suốt hơn không, quyền hạn và trách nhiệm có rõ ràng hơn không, việc phục vụ người dân và doanh nghiệp có tốt hơn không, mô hình mới có tạo động lực phát triển hay không, và quan trọng nhất là có nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị hay không.
Ông ghi nhận hệ thống chính trị đã triển khai khối lượng công việc rất lớn với phạm vi rộng và yêu cầu cao. Tuy nhiên, thành công trong giai đoạn sắp xếp tổ chức chưa đồng nghĩa với thành công trong giai đoạn vận hành. “Từ nay trở đi yêu cầu trọng tâm là phải chuyển từ sắp xếp xong bộ máy sang vận hành tốt bộ máy, từ ổn định tổ chức sang nâng cao chất lượng quản trị, từ phân cấp nhiệm vụ sang bảo đảm năng lực thực thi”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.
Đề cập những vấn đề cần tiếp tục làm rõ trong quá trình sơ kết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu nhìn thẳng vào các điểm nghẽn lớn đang đặt ra. Về thể chế và cơ chế vận hành, ông cho rằng một số quy định, quy trình hướng dẫn đã được ban hành nhưng chưa thực sự đồng bộ, chưa theo kịp yêu cầu của mô hình mới.
Đối với phân cấp, phân quyền, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phải gắn với nguồn lực. Việc giao quyền phải đi đôi với giao trách nhiệm, tài chính, nhân lực, dữ liệu và công cụ thực hiện. Nếu chỉ giao việc mà không bảo đảm điều kiện thực thi thì cấp dưới và cán bộ cơ sở sẽ gặp nhiều khó khăn. Ngược lại, nếu phân cấp mạnh nhưng thiếu kiểm tra, giám sát sẽ dễ phát sinh rủi ro trong thực thi quyền lực, thậm chí dẫn đến tâm lý e ngại, không dám làm.
Về mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý nhiều nhiệm vụ trước đây thuộc cấp huyện nay được chuyển xuống cấp xã, trong khi năng lực cán bộ, hạ tầng, cơ sở vật chất, nguồn lực tài chính và cơ chế hỗ trợ chuyên môn giữa các địa bàn vẫn chưa đồng đều.
Ông cũng chỉ ra điểm nghẽn về chuyển đổi số, dữ liệu và năng lực tổ chức thực hiện. Đây là yếu tố mang tính quyết định bởi chủ trương đúng, thể chế đúng và mô hình đúng nhưng nếu khâu thực hiện yếu thì kết quả sẽ không đạt yêu cầu. Vì vậy, báo cáo cần chỉ rõ nơi làm tốt, nơi còn lúng túng, cấp nào còn yếu, khâu nào còn chậm và trách nhiệm của người đứng đầu ở từng ngành, địa phương.
Định hướng hoàn thiện báo cáo sơ kết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị nâng cao hơn nữa tính khái quát, chiều sâu lý luận, tính thực tiễn và sức thuyết phục. Báo cáo cần có luận điểm trung tâm rõ ràng, tập trung đánh giá việc sắp xếp tổ chức bộ máy gắn với nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực quản trị và năng lực tổ chức thực hiện của toàn hệ thống chính trị.
Ông yêu cầu bổ sung các nội dung đánh giá sự đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong mô hình mới; năng lực vận hành của chính quyền địa phương hai cấp, nhất là cấp xã; hiệu quả phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực và kiểm soát quyền lực; mức độ chuyển đổi số, quản trị dựa trên dữ liệu; đồng thời nghiên cứu xây dựng bộ tiêu chí đánh giá hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả vận hành của mô hình mới và tiếp tục rà soát chức năng, nhiệm vụ để điều chỉnh phù hợp.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh cuộc cải cách tổ chức bộ máy lần này có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển lâu dài của đất nước. Mục tiêu không chỉ là giảm đầu mối mà phải xây dựng bộ máy mạnh hơn, vận hành thông suốt hơn, trách nhiệm hơn, hiệu quả hơn và phục vụ nhân dân tốt hơn; đồng thời tạo nền tảng cho mô hình quản trị quốc gia hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Chiều 4.5, chính quyền xã Bình An (thành phố Đồng Nai) đã chỉ đạo lực lượng công an, dân quân đến Trường tiểu học Bình An hỗ trợ nhà trường sửa chữa lại mái tôn của một dãy nhà học bị dông lốc cuốn rơi xuống sân trường.
Trước đó, khoảng 14 giờ 15 phút cùng ngày, trên địa bàn xã Bình An có mưa lớn kèm dông lốc, trong cơn dông mái tôn của một dãy nhà học tại Trường tiểu học Bình An đã bị cuốn rơi xuống sân trường.
Rất may thời điểm đó học sinh đang ở trong lớp học nên không có học sinh hay giáo viên nào bị ảnh hưởng.
Sau khi sự cố xảy ra, nhà trường đã thông báo phụ huynh đến đón học sinh về sớm để đảm bảo an. Nhà trường sẽ thông báo cho học sinh đi học trở lại sau khi khắc phục xong sự cố.
Nội dung được nêu tại cuộc họp của UBND tỉnh ngày 25/5 về điều chỉnh hướng tuyến dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đoạn đi qua khu vực tháp Hòa Lai.
Tháp Hòa Lai gồm cụm tháp xây từ thế kỷ 8 trên khu đất gần 5.000 m2 cạnh quốc lộ 1, thuộc xã Thuận Bắc (Ninh Thuận cũ). Đây được xem là một trong những công trình kiến trúc cổ và đẹp nhất của Champa, lưu giữ nhiều giá trị đặc sắc về văn hóa, kiến trúc vương quốc Chăm Pa xưa.
Công trình được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2016 và là điểm tham quan, nghiên cứu của nhiều du khách, học giả.
Theo Sở Xây dựng Khánh Hòa, rà soát giai đoạn tiền khả thi, tuyến đường sắt tốc độ cao đoạn qua tỉnh có cầu cạn ảnh hưởng trực tiếp tháp cùng một số nhà thờ và nghĩa trang. Công trình được xem di tích quốc gia đặc biệt nên theo Luật Di sản văn hóa, toàn bộ khu vực di tích là bất khả xâm phạm.
Sau khi nghe báo cáo, ông Nguyễn Long Biên, Phó chủ tịch thường trực UBND tỉnh, đề nghị Sở Xây dựng phối hợp các đơn vị liên quan khẩn trương khảo sát thực tế, rà soát các vướng mắc và kiến nghị Bộ Xây dựng tính toán lại hướng tuyến để không xâm phạm di tích.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đoạn qua Khánh Hòa dài khoảng 191 km, dự kiến có ba ga gồm hai ga hành khách Diên Khánh, Tháp Chàm và ga hàng hóa Ninh Hòa nhằm kết nối Khu kinh tế Vân Phong.
Để phục vụ giải phóng mặt bằng, tỉnh dự kiến bố trí 31 khu tái định cư với tổng kinh phí hơn 1.740 tỷ đồng, trong đó có 13 khu hiện hữu, còn lại xây mới hoặc mở rộng.
Ông Nguyễn Quốc Hoàn, Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật (Bộ Tư pháp), nêu quan điểm tại hội thảo “Luật Thủ đô (sửa đổi): Kiến tạo thể chế, không gian phát triển vượt trội cho thành phố Hà Nội” do Bộ Tư pháp phối hợp với UBND TP Hà Nội tổ chức, ngày 2/4.
Theo ông Hoàn, dự thảo luật hướng tới mở rộng tối đa “không gian pháp lý” để thúc đẩy phát triển, trao quyền chủ động nhiều hơn cho chính quyền Hà Nội cũng như khuyến khích đổi mới sáng tạo, nâng cao trách nhiệm giải trình.
Dự thảo luật không dừng lại ở việc điều chỉnh kỹ thuật lập pháp, mà còn phản ánh sự thay đổi sâu sắc về tư duy phát triển: Từ “quản lý để ổn định” sang “kiến tạo để bứt phá”, từ “tuân thủ thụ động” sang “chủ động thiết kế và dẫn dắt chính sách” để Hà Nội chủ động bứt phá trong kỷ nguyên mới.
Một điểm đột phá nổi bật nêu tại dự thảo, theo ông Hoàn, là việc chuyển đổi căn bản vai trò của chính quyền Hà Nội từ thực thi chính sách sang chủ động thiết kế chính sách.
“Với cách tiếp cận mới, TP Hà Nội được trao thẩm quyền rộng hơn để chủ động xây dựng, lựa chọn và điều chỉnh các chính sách phù hợp với đặc thù phát triển của mình. Với cơ chế này, Hà Nội sẽ từng bước trở thành chủ thể kiến tạo chính sách, có khả năng dẫn dắt mô hình phát triển mới, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng thủ đô trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, thành phố toàn cầu trong kỷ nguyên mới”, ông Hoàn cho hay.
Cũng tại dự thảo luật do Bộ Tư pháp chủ trì xây dựng, Hà Nội được đề xuất giao tổng số 192 thẩm quyền (thẩm quyền của HĐND là 124, thẩm quyền của UBND là 56 và thẩm quyền của Chủ tịch UBND là 12). Trong đó, 85 thẩm quyền hoàn toàn mới, 57 thẩm quyền khác với quy định của cơ quan Nhà nước cấp trên.
Cơ chế cho phép HĐND TP Hà Nội chủ động quyết định lựa chọn áp dụng quy định pháp luật thuận lợi hơn cho phát triển thủ đô khi có sự khác biệt giữa Luật Thủ đô với các văn bản pháp luật được ban hành sau đó cũng là điểm mới nổi bật.
“Cơ chế này không chỉ góp phần tháo gỡ vướng mắc do chồng chéo, mâu thuẫn pháp luật mà còn tạo lập không gian pháp lý mở, cho phép Hà Nội chủ động thích ứng với những biến động nhanh của thực tiễn”, ông Hoàn phân tích.
Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Lê Trung Hiếu nhận định dự thảo luật được xây dựng trên cơ sở quán triệt tinh thần các nghị quyết của Trung ương, với định hướng xuyên suốt chuyển mạnh từ tư duy “quản lý hành chính” sang “kiến tạo phát triển”.
Dự thảo luật đã đề xuất nhiều cơ chế đột phá trên các lĩnh vực then chốt như tổ chức bộ máy, tài chính - ngân sách, đầu tư, quy hoạch, đất đai, tài nguyên; đồng thời cho phép thí điểm các mô hình mới như ban hành văn bản quy phạm pháp luật mang tính đặc thù, triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox).
Với tầm nhìn dài hạn 100 năm, ông Hiếu nói dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng thể chế ổn định, bền vững, khơi thông nguồn lực, phát huy vai trò đầu tàu và lan tỏa của Hà Nội, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững.
Chủ trì hội thảo, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu khẳng định dự án luật được Bộ này phối hợp với UBND TP Hà Nội cùng các bộ ngành, địa phương liên quan chuẩn bị hết sức công phu, nghiêm túc.
Bộ Tư pháp và Hà Nội cũng đã đánh giá kết quả 1 năm thực hiện Luật Thủ đô năm 2024, tổ chức nhiều buổi làm việc trực tiếp với các Bộ, cơ quan ngang Bộ có liên quan, nhiều cuộc tham vấn chuyên gia, nhà khoa học để lấy ý kiến xây dựng chính sách.
Trên cơ sở đó, Bộ Tư pháp lập hồ sơ dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) trình Chính phủ cho ý kiến và trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI theo quy trình thông qua tại một kỳ họp.
