Từ lâu, các gia đình Trung Quốc đã coi trọng các nghi thức mai táng, trong đó việc có ngôi mộ trang trọng được xem là hành động hiếu thảo.
Do quá trình đô thị hóa nhanh chóng làm hạn chế diện tích đất có sẵn và dân số già hóa làm tăng nhu cầu, không gian chôn cất ngày càng khan hiếm, dẫn đến giá tăng cao.
Ví dụ, tính đến tháng 7/2025, Thượng Hải có hơn 54 nghĩa trang thương mại và đã gần như được bán hết. Vào tháng 3/2023, nghĩa trang Songhe ở Thượng Hải gây xôn xao dư luận sau khi giá đất tại đây được tiết lộ lên tới khoảng 760.000 nhân dân tệ (3 tỷ đồng) mỗi m2.
Thời điểm đó, giá nhà trung bình ở Thượng Hải khoảng 55.000 nhân dân tệ (210 triệu đồng) mỗi m2, theo một số trang web bất động sản trực tuyến.
Theo khảo sát về chi phí tang lễ toàn cầu năm 2020 do công ty bảo hiểm SunLife thực hiện, chi phí tang lễ của Trung Quốc đứng thứ hai thế giới, chỉ sau Nhật Bản và tương đương nửa thu nhập cả năm của một người.
Ngược lại, giá bất động sản đã giảm 40% từ năm 2021 đến năm 2025, một phần do sự điều tiết của chính phủ – “nhà cửa là để ở, không phải để đầu cơ”.
Khi giá đất tại các nghĩa trang truyền thống ngày càng trở nên đắt đỏ, người dân bắt đầu tìm kiếm các giải pháp thay thế. Một số người chọn mua căn hộ để lưu trữ tro cốt như một lựa chọn thiết thực hơn.
Cách tiếp cận này không chỉ giải quyết vấn đề vị trí lưu trữ mà còn mang lại lợi ích về mặt tài chính, vì bất động sản có thể giữ được giá trị và cho phép sử dụng lâu hơn để lưu trữ tro cốt.
Ví dụ, tại Bắc Kinh, một lô đất nghĩa trang tầm trung chỉ có quyền sử dụng trong 20 năm. Với ngân sách tương tự, các gia đình có thể mua một căn hộ nhỏ hơn ở một thành phố hạng hai hoặc hạng ba với quyền sở hữu 70 năm. Như thế, họ có thể trang trí linh hoạt và đến viếng thăm bất cứ lúc nào, mang đến hình thức tưởng niệm cá nhân hơn.
Trong trường hợp khó khăn về tài chính, gia chủ cũng có thể bán hoặc cho thuê như một tài sản thông thường.
Cách làm này gây ra nhiều tranh cãi, với những lo ngại có thể làm phiền hàng xóm và gây khó chịu về mặt tâm lý. Nó cũng có khả năng ảnh hưởng đến giá trị bất động sản.
Tại Thiên Tân, miền bắc Trung Quốc, một khu lưu giữ tro cốt công cộng ở thị trấn Zhongtang từng được xây dựng với 16 tòa nhà được bán hoặc cho thuê như “nhà thờ tổ tiên gia đình”. Nơi này được sử dụng riêng để lưu trữ tro cốt, chứa được hàng chục nghìn hũ tro cốt.
Vào nhiều dịp trong đó có Thanh Minh, việc đốt hương và các hoạt động nghi lễ đã làm phiền lòng cư dân sống gần đó.
Dừng tất cả dự án nghĩa trang tư nhân
Quy định mới về quản lý dịch vụ tang lễ chính thức có hiệu lực tại Trung Quốc vào ngày 30/3 vừa qua đã đánh dấu sự điều chỉnh lớn đầu tiên sau gần 30 năm.
Chính sách sửa đổi này định nghĩa lại dịch vụ tang lễ là hoạt động xã hội phi lợi nhuận, không được phép thêm bất kỳ hạng mục hoặc khoản phí nào ngoài những gì đã được liệt kê chính thức trong danh mục. Giá các dịch vụ mai táng do chính phủ quy định.
Quy định nêu rõ sẽ không có nghĩa trang tư nhân hoặc thương mại nào được phê duyệt kể từ thời điểm này trở đi.
Các bệnh viện được yêu cầu thực hiện kiểm soát nội bộ nghiêm ngặt để ngăn nhân viên làm rò rỉ thông tin bệnh nhân hoặc giới thiệu dịch vụ bất hợp pháp.
Ngoài ra, một cơ chế quản lý chung đã được triển khai toàn quốc, chính sách mới kỳ vọng đảm bảo hành trình cuối đời được xử lý một cách trang trọng và công bằng hơn.
Ngoài ra, luật cũng cấm mua căn hộ chung cư làm nơi lưu trữ tro cốt người. Động thái này đã gây tranh cãi khi nhiều ý kiến cho rằng: “Nếu tôi giữ tro cốt trong nhà, làm sao mà người ta biết được? Vấn đề thực sự là đất nghĩa trang quá đắt và việc này chỉ giải quyết triệu chứng chứ không phải nguyên nhân”.
“Thật trớ trêu. Người sống không đủ tiền mua nhà, còn người chết lại không đủ tiền mua đất chôn cất”, một người khác nêu quan điểm.
Luật cũng đặt mục tiêu giảm chi phí tang lễ, kiểm soát dịch vụ và thúc đẩy hình thức mai táng “xanh”.
Quy định mới nhấn mạnh dịch vụ tang lễ phải tuân theo nguyên tắc tiết kiệm, văn minh và thân thiện môi trường; đồng thời thúc đẩy cải cách phong tục mai táng truyền thống.
Luật mới cũng nhấn mạnh các hình thức được khuyến khích để “hạ nhiệt” thị trường đất nghĩa trang, hạn chế đầu cơ đất nghĩa trang và tiết kiệm đất đô thị. Các biện pháp gồm: hỏa táng không bia mộ lớn, hải táng, chôn cây (tree burial), tưởng niệm không mộ…
Trung Quốc là một trong những quốc gia có dân số già hóa tăng nhanh nhất thế giới. Nước này ghi nhận 11,3 triệu ca tử vong vào năm 2025, cao hơn nhiều so với 7,9 triệu ca sinh cùng năm.
Trước tình trạng số lượng người được chôn cất ngày càng tăng và nguồn cung đất ngày càng hạn chế, chính quyền các thành phố lớn như Thượng Hải đang trợ cấp chi phí cho những người lựa chọn “phương pháp chôn cất sinh thái”, bao gồm “chôn cất sâu dưới lòng đất hoặc chôn cất tro cốt dưới biển”.
Năm 2025, số lượng các vụ chôn cất người chết trên biển ở Thượng Hải đạt mức cao kỷ lục với hơn 10.000 trường hợp.
Chiều 20/5, hai cựu Cục trưởng An toàn thực phẩm Bộ Y tế Nguyễn Thanh Phong và Trần Việt Nga cùng 33 người được Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội xem xét đơn xin giảm nhẹ hình phạt. Với cáo buộc nhận hối lộ hơn 52 tỷ đồng, ông Phong và bà Nga bị tòa sơ thẩm tuyên 20 và 15 năm tù về tội Nhận hối lộ.
Tại tòa hôm nay, cả 35 người đều giữ nguyên kháng cáo, xin giảm nhẹ hình phạt, không ai kêu oan. Nhiều bị cáo nộp thêm căn cứ về các tình tiết giảm nhẹ mới để mong tòa xem xét, riêng ông Phong nộp thêm 70 triệu đồng để khắc phục hậu quả.
Theo hồ sơ vụ án, giai đoạn 2018-2025, một số lãnh đạo, chuyên viên Cục An toàn thực phẩm Bộ Y tế bị cáo buộc đã lợi dụng quy định pháp luật còn chung chung để hình thành cơ chế "xin - cho", nhận hối lộ có hệ thống trong nhiều khâu quản lý.
Sai phạm chủ yếu xảy ra trong hoạt động thẩm định, cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm; giấy xác nhận nội dung quảng cáo; thẩm định, hậu kiểm và cấp giấy chứng nhận GMP. Trong đó, việc cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm được "báo giá" từ 5 đến 10 triệu đồng mỗi hồ sơ, thông qua các cá nhân, doanh nghiệp làm dịch vụ trung gian.
Cơ quan tố tụng xác định ông Phong, bà Nga cùng 32 cấp dưới đã nhận hối lộ từ 21 cá nhân, doanh nghiệp với tổng số tiền 93,7 tỷ đồng trong cấp giấy tiếp nhận; 12,7 tỷ đồng trong cấp phép quảng cáo và một tỷ đồng liên quan GMP.
Tổng số tiền các doanh nghiệp đưa hối lộ được xác định là 77,4 tỷ đồng; còn 27,5 tỷ đồng tiếp tục được điều tra, làm rõ.
Tưởng doanh nghiệp tự đưa tiền cảm ơn thì không phải nhận hối lộ
HĐXX hỏi ông Phong: "Bị cáo cho thu tiền ngoài để làm gì? Có phải để bỏ qua sai phạm không?".
Cựu cục trưởng đáp rằng trong thời gian công tác, một trong những chỉ đạo quyết liệt nhất của mình là "không được bỏ qua sai phạm". Hàng năm, ông yêu cầu phòng nghiệp vụ rút ngẫu nhiên một tỷ lệ hồ sơ để kiểm tra, nếu phát hiện sai phạm thì xử lý ngay.
Theo lời ông Phong, trước khi vụ án xảy ra, Thanh tra Chính phủ và Ủy ban Kiểm tra Trung ương từng kiểm tra và xác định đơn vị không có sai phạm. Ông cho rằng bản chất các hồ sơ "nếu làm đúng chỉ cần sửa một lần là trôi".
"Tôi còn dặn chuyên viên, hồ sơ đúng là phải ký, không được vì không có tiền bôi trơn mà om hồ sơ doanh nghiệp. Còn hồ sơ chưa đủ thì dứt khoát không được trình tôi ký mà phải thật chuẩn chỉnh", ông trình bày.
Ông Phong khai nhiều doanh nghiệp không làm tốt hồ sơ, có trường hợp được hướng dẫn nhiều lần vẫn không hoàn thiện được nên chuyên viên phải hỗ trợ thêm ngoài giờ, thậm chí "mua hồ sơ hộ", rồi được doanh nghiệp cảm ơn bằng tiền.
Cựu cục trưởng nói thời điểm đó "nhận thức pháp luật không đúng", chỉ nghĩ rằng nếu làm đúng quy định rồi doanh nghiệp tự đưa tiền cảm ơn thì không phải nhận hối lộ. "Nếu ép doanh nghiệp phải đưa tiền mới xử lý hồ sơ thì mới là nhận hối lộ. Đến khi bị bắt, làm việc với công an, bị cáo mới hiểu ra sai lầm", ông khai.
Người kế nhiệm ông Phong là bà Trần Việt Nga phụ trách mảng cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo. Theo cáo buộc, bà Nga yêu cầu chuyên viên đưa ít nhất 2 triệu đồng cho lãnh đạo Cục với mỗi hồ sơ trình ký nhưng phải "tế nhị, kín đáo".
Đầu mối tiếp nhận hồ sơ là Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và thông tin truyền thông do Trần Thị Thu Liễu phụ trách. Được cho là có "bật đèn xanh" từ bà Nga, các chuyên viên đề nghị doanh nghiệp muốn được cấp giấy đúng hạn, không phải sửa đi sửa lại nhiều lần thì phải chi thêm tiền ngoài lệ phí, từ 2 đến 8 triệu đồng.
Tiền thu được, các chuyên viên chia theo từng cấp độ. Riêng bà Nga bị xác định nhận từ 2 đến 3,5 triệu đồng mỗi hồ sơ.
Tại tòa hôm nay, bà Nga không chối tội và khai "khởi nguồn sai phạm" bắt đầu từ cuộc trao đổi với cấp dưới Trần Thị Thu Liễu. Tuy nhiên, bà cho rằng mục đích chỉ là tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, không chỉ đạo hay đặt ra mức thu tiền cụ thể.
"Thế tại sao bị cáo lại nghĩ ra việc thu tiền ngoài hồ sơ?", chủ tọa truy vấn.
Bà Nga đáp rằng khi đó chỉ nghĩ mình không làm sai hồ sơ, còn sau khi chuyên viên hướng dẫn, doanh nghiệp đưa tiền thì xem như "cảm ơn".
Tòa sơ thẩm trước đó đánh giá sai phạm của các bị cáo diễn ra trong thời gian dài, có sự cấu kết giữa nhiều lãnh đạo, quản lý trong hoạt động quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm. Sai phạm tiềm ẩn nguy cơ để thực phẩm không đảm bảo chất lượng, không rõ nguồn gốc lưu thông trên thị trường, ảnh hưởng trực tiếp sức khỏe người tiêu dùng.
Phiên tòa tạm nghỉ, sáng 21/5 sẽ chuyển sang phần tranh luận.
Chiều 1-4, phiên tòa xét xử ông Hoàng Văn Thắng, cựu Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (cũ), cùng 22 người khác trong vụ đưa, nhận hối lộ hơn 40 tỉ tiếp tục phần tranh luận.
Cựu Thứ trưởng Hoàng Văn Thắng bị Viện kiểm sát đề nghị 4-5 năm tù về tội nhận hối lộ. Ông nhận tiền tác động cấp dưới tạo điều kiện cho Công ty Hoàng Dân được trúng thầu dự án hồ chứa nước Bản Mồng (tỉnh Nghệ An).
Trong phần thẩm vấn, ông Thắng thừa nhận vào một buổi tối được ông Dân hẹn đến nhà và cầm theo một túi giấy. Khi đến, chủ doanh nghiệp này nói "có chút quà biếu" và để cạnh bàn uống nước. Ông Thắng mở túi quà ra có 200.000 USD.
Thứ trưởng Thắng khi đương chức còn nhiều lần được ông Dân tặng quà vào các dịp lễ, Tết, tổng 500 triệu đồng.
Được tự bào chữa, ông Thắng cho rằng cáo trạng và bản luận tội của viện kiểm sát đã "nhân văn, có tình, có lý" nên không có ý kiến về cáo buộc hành vi phạm tội.
Nói về hành vi nhận hối lộ, cựu Thứ trưởng phân trần rằng trong trại tạm giam đã nhiều đêm trăn trở và nhận ra "cái đau đớn nhất là không giữ được thanh danh người làm thủy lợi".
Người bị cáo buộc hối lộ nhóm cựu quan chức Bộ Nông nghiệp tổng hơn 40 tỉ là ông Nguyễn Văn Dân, Giám đốc Công ty Hoàng Dân.
Viện kiểm sát đề nghị ông Dân 3-4 năm tù về tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, 8-9 năm tù về tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng, 2-3 năm tù về tội đưa hối lộ.
Tổng hợp hình phạt ông Dân bị đề nghị 13-16 năm tù với cáo buộc đưa hối lộ 40 tỉ, gây thiệt hại tổng 351 tỉ.
Bào chữa cho ông Dân, luật sư Bùi Tuấn Anh đưa ra quan điểm, doanh nghiệp hoạt động lĩnh vực xây lắp, để có công ăn việc làm thì phải có công trình, dự án. Do đó việc bị cáo Dân có thỏa thuận chung chi để tạo điều kiện thực hiện dự án là sai phạm "nhưng xét cho cùng cũng xuất phát từ mục đích tìm kiếm công ăn, việc làm".
Theo luật sư, doanh nghiệp làm dự án "đâu phải cái nào cũng lãi, có cái được, có cái mất" và nhất là khâu tạm ứng, thanh quyết toán công trình nếu chủ đầu tư gây khó dễ thì "lỗ là cái chắc". Muốn sớm được thanh toán thì nhà thầu phải "chi cơ chế" và "thế là vướng vào hành vi đưa hối lộ".
"Cái khổ của doanh nghiệp là vậy. Không có quan hệ tế nhị, cứ thẳng băng mà đi thì chẳng có dự án nào mà làm. Cũng không ai muốn tự dưng phải chạy chọt, mất tiền. Tôi không bao biện cho hành vi của bị cáo, nhưng quả thật trong quá trình làm kinh tế mà không có những quan hệ kiểu tế nhị thì hoạt động kinh doanh không dễ dàng chút nào", luật sư nêu quan điểm.
Người bào chữa cho biết ngay từ khi bị khởi tố, ông Dân đã chủ động tố giác tội phạm, khai báo về hành vi đưa hối lộ của mình. Căn cứ các quy định pháp luật, luật sư đề nghị nếu không xem xét miễn trách nhiệm hình sự cho bị cáo về tội đưa hối lộ thì "cũng nên có mức án nhân văn nhất để vừa cảnh tỉnh, nhưng cũng vừa khoan hồng đối với thân chủ".
Về khắc phục hậu quả, luật sư cho biết ông Dân và gia đình đã nộp 15 tỉ đồng, cùng 175 lượng vàng bị thu giữ, tổng giá trị tạm tính gần 45 tỉ đồng.
Ngoài ra, trong quá trình xét xử, gia đình tiếp tục nộp thêm 20 tỉ đồng từ nguồn giao dịch chuyển nhượng thửa đất 1.000m2 không bị kê biên, số tiền này đã được nộp vào tài khoản của cơ quan thi hành án.
Luật sư đề nghị hội đồng xét xử ghi nhận sự nỗ lực khắc phục hậu quả của bị cáo và gia đình. Từ đó, phía bào chữa đề nghị tòa xem xét thêm các yếu tố bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tích cực hợp tác với cơ quan tố tụng, tự nguyện khắc phục hậu quả... để tuyên mức án dưới khung đề nghị của viện kiểm sát.
Hai người nhận hối lộ nhiều nhất là ông Trần Tố Nghị (cựu quyền Cục trưởng) tổng cộng 13 tỉ đồng và ông Trần Văn Lăng (cựu Giám đốc Ban 2) tổng 13,4 tỉ đồng.
Ông Nghị bị viện kiểm sát đề nghị từ 7-8 năm tù, ông Lăng từ 15-16 năm tù. Ông Nghị cũng không nêu quan điểm bào chữa mà ủy quyền cho luật sư.
Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Tuyên Quang, chỉ sau 13 giờ kể từ khi xảy ra vụ án mạng kinh hoàng tại thôn Nước Mỏ, xã Phù Lưu, lực lượng Công an tỉnh Tuyên Quang đã phối hợp triển khai đồng bộ các biện pháp truy tìm, nhanh chóng tóm gọn đối tượng Nguyễn Quang Thoại đang lẩn trốn tại Hà Nội.
Trước đó, vào khoảng 23h15 ngày 3/5, tại thôn Nước Mỏ, xã Phù Lưu, tỉnh Tuyên Quang, xảy ra một vụ án giết người nghiêm trọng. Nạn nhân được xác định là chị B.T.B. (SN 1994, trú tại xã Phù Lưu). Hung thủ gây án là Nguyễn Quang Thoại (SN 1989, trú tại khu Minh Giang, xã Chí Đám, tỉnh Phú Thọ).
Được biết, Thoại và chị B.T.B. đã tổ chức đám cưới nhưng chưa đăng ký kết hôn, 2 người chung sống với nhau từ tháng 4/2025 và thuê nhà tại Hà Nội để làm ăn. Ngày 1/5, chị B.T.B. về nhà bố mẹ đẻ tại xã Phù Lưu chơi. Đêm 3/5, Thoại từ Hà Nội bất ngờ tìm về nhà vợ thì bắt gặp chị B.T.B. đang ở cùng anh B.V.K. (SN 1993, trú tại tỉnh Lào Cai). Cơn ghen nổi lên, sau khi anh B.V.K. bỏ chạy, Thoại và chị B.T.B. đã xảy ra tranh cãi. Trong lúc tranh cãi, Thoại lấy dao tại khu bếp tấn công chị B.T.B. khiến nạn nhân tử vong tại chỗ. Sau khi gây án, đối tượng đã nhanh chóng trốn khỏi hiện trường.
Ngay sau khi nhận tin báo, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Tuyên Quang đã chủ trì, phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ Bộ Công an, Phòng Kỹ thuật nghiệp vụ và ngoại tuyến, công an tỉnh khẩn trương khám nghiệm hiện trường và triển khai các biện pháp truy bắt hung thủ.
Đến 13h30 ngày 4/5, các trinh sát đã phát hiện và khống chế thành công Nguyễn Quang Thoại khi đối tượng này đang di chuyển tại khu vực Bến xe Nước Ngầm, Tp.Hà Nội để tìm đường tiếp tục lẩn trốn.
Tại cơ quan công an, Nguyễn Quang Thoại đã thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình. Nguyên nhân bước đầu được xác định do mâu thuẫn tình cảm và ghen tuông nhất thời.
