Trung Quốc tuần tra Biển Đông giữa lúc Philippines và đồng minh tập trận

"Có thể gọi nó là tên lửa đối không giá rẻ. Đối với chúng tôi, đây là bước tiến nhằm hướng tới công nghệ cho phép thiết bị bay không người lái (drone) hoạt động trong điều kiện tầm nhìn bằng không", phi công Ukraine Tymur Fatkullin viết trên mạng xã hội hôm 23/4.

Video đăng kèm cho thấy drone đánh chặn P1-Sun được phóng từ giá treo dưới cánh vận tải cơ hạng nhẹ An-28 và phá hủy máy bay không người lái (UAV) dòng Geran Nga. Trong video còn có cảnh drone đánh chặn AS-3 Surveyor, thuộc hệ thống Merops do Mỹ sản xuất, triển khai từ phi cơ An-28 trong nhiệm vụ huấn luyện.

Máy bay An-28 dường như được gắn ít nhất ba giá treo dưới mỗi cánh, cho phép mang tối đa 6 drone đánh chặn trong một lần xuất kích. Phi cơ cũng được trang bị cảm biến quang họ, giúp tổ bay xác định vị trí UAVmục tiêu trước khi phóng vũ khí đánh chặn.

An-28 là sản phẩm của Cục Thiết kế Antonov, thực hiện chuyến bay thử đầu tiên năm 1969, đưa vào biên chế không quân Liên Xô và hãng hàng không dân dụng Aeroflot năm 1986. Tổng cộng 191 máy bay đã được xuất xưởng trong giai đoạn 1975-1993, trong đó 16 chiếc vẫn được sử dụng tại một số quốc gia trước năm 2016.

Không rõ số lượng máy bay An-28 mà Ukraine sở hữu. Đây là một trong những phương án giá rẻ được nước này sử dụng để đối phó UAV tầm xa Nga. Các tổ bay An-28 Ukraine trước đây thường lái phi cơ đến gần UAV Nga rồi nã đạn súng máy từ cửa bên để phá hủy mục tiêu. Hàng chục UAV Nga đã bị phá hủy bằng chiến thuật này, giúp An-28 được đặt biệt danh là "thợ săn Geran".

"Phương án phóng drone đánh chặn từ An-28 biến nó trở thành một dạng tàu sân bay trên không", biên tập viên Matthew Loh của trang Business Insider nhận định.

Loh cho rằng An-28 mang đến một số lợi thế cho Ukraine trong vai trò bệ phóng drone đánh chặn. Máy bay cho phép tiếp cận mục tiêu nhanh hơn phương tiện cơ giới trên mặt đất, trong khi chi phí vận hành rẻ hơn nhiều so với triển khai tiêm kích đánh chặn.

Phi cơ có khả năng cất hạ cánh trên đường băng dã chiến, không cần sân bay và đường băng chuyên biệt, cho phép mở rộng số địa điểm triển khai và hạn chế nguy cơ hứng đòn phủ đầu của Nga. Tốc độ hành trình hơn 300 km/h cũng giúp drone phóng từ An-28 có sơ tốc cao hơn, dễ dàng bắt kịp mục tiêu hơn phương pháp triển khai từ mặt đất.

Tin Gốc: Vnexpress

Theo Cơ quan Phòng vệ Đài Loan ngày 23-6, quân đội hòn đảo đã sử dụng các biện pháp tình báo, giám sát và trinh sát phối hợp để theo dõi chặt chẽ hoạt động của tàu Phúc Kiến, khi con tàu di chuyển qua tuyến đường thủy nhạy cảm giữa hai bên.

Cơ quan này cũng công bố một bức ảnh đen trắng chụp từ trên cao cho thấy tàu sân bay Trung Quốc đang hoạt động trên biển.

Tuy nhiên Đài Loan không tiết lộ địa điểm hoặc phương thức chụp bức ảnh. Trên boong tàu cũng không xuất hiện máy bay chiến đấu nào tại thời điểm được chụp lại.

Bộ Quốc phòng Trung Quốc chưa đưa ra bình luận về thông tin trên.

Động thái mới nhất diễn ra trong bối cảnh Đài Loan liên tục cáo buộc Trung Quốc gia tăng sức ép quân sự và chính trị đối với hòn đảo.

Theo chính quyền Đài Bắc, Trung Quốc gần như triển khai các hoạt động quân sự quanh Đài Loan hằng ngày, như một phần của chiến dịch gây áp lực lên hòn đảo.

Đặc biệt trong tháng 6, Đài Loan cho rằng Trung Quốc đã áp dụng một hình thức gây sức ép mới, khi điều các tàu hải cảnh hoạt động dọc bờ biển phía đông của hòn đảo.

Theo Đài Bắc, động thái này nhằm tạo cảm giác rằng Bắc Kinh có quyền tài phán đối với các vùng biển quanh Đài Loan.

Phát biểu trước Câu lạc bộ Phóng viên nước ngoài tại Đài Loan cùng ngày, người đứng đầu Hội đồng Các vấn đề đại lục của Đài Loan, ông Chiu Chui Cheng, khẳng định chính quyền hòn đảo không chấp nhận điều mà ông gọi là "mục tiêu cuối cùng của Bắc Kinh là thống nhất với Đài Loan".

"Mặc dù Đài Loan đang đối mặt với áp lực ngày càng gia tăng, phức tạp và chưa từng có tiền lệ, quyết tâm bảo vệ chủ quyền và hệ thống dân chủ của chúng tôi chưa bao giờ mạnh mẽ đến vậy", ông Chiu tuyên bố.

Ông cũng nhấn mạnh Đài Loan sẽ không thỏa hiệp trước các sức ép từ Trung Quốc và khẳng định tương lai của hòn đảo chỉ có thể do người dân Đài Loan quyết định.

"Đài Loan sẽ không bao giờ đầu hàng", ông nói.

Phúc Kiến hiện được xem là tàu sân bay tiên tiến nhất trong hạm đội Trung Quốc. Khác với hai tàu sân bay Liêu Ninh và Sơn Đông sử dụng thiết kế nhảy cầu (boong kiểu dốc) để phóng máy bay, Phúc Kiến được trang bị boong phẳng cùng hệ thống máy phóng điện từ hiện đại, cho phép triển khai nhiều loại tiêm kích có tải trọng lớn hơn và tăng đáng kể năng lực tác chiến.

Theo Hãng tin Reuters, Trung Quốc lâu nay vẫn khẳng định có chủ quyền đối với eo biển Đài Loan, trong khi Đài Loan và Mỹ coi đây là vùng biển quốc tế. Hải quân Mỹ cùng một số đồng minh vẫn thường xuyên đưa tàu chiến đi qua tuyến hàng hải quan trọng này nhằm khẳng định quyền tự do hàng hải.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Mỹ và Iran xác nhận Tổng thống hai nước hôm 17/6 đã ký vào Bản ghi nhớ hiểu biết (MOU) nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài gần 4 tháng qua.

Hai bên đều đã phải đưa ra những nhượng bộ để đạt được thỏa thuận sơ bộ trước khi tiến đến giai đoạn đàm phán tiếp theo nhằm giải quyết những vấn đề nan giải hơn.

Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, Mỹ dường như đang đưa ra nhiều nhượng bộ hơn khi bất kỳ thỏa thuận nào cũng là một lựa chọn thay thế tốt hơn cho tình trạng hiện tại.

Bản chất của MOU gồm 14 điểm này trên thực tế là Iran nhận được rất nhiều thứ ngay bây giờ, bao gồm cả hàng chục tỷ USD, để đổi lấy việc không bắn vào các tàu thuyền ở eo biển Hormuz.

MOU được chia thành hai giai đoạn. Giai đoạn 1 được triển khai ngay bây giờ và giai đoạn 2 đẩy tất cả những thứ khác sang để giải quyết trong một “thỏa thuận cuối cùng” được đàm phán trong 60 ngày tới. Khoảng thời gian 60 ngày đó có thể được gia hạn bằng sự đồng thuận của cả hai bên.

Những nhượng bộ trước mắt của Mỹ

Giống như nhiều thỏa thuận với Iran, văn bản này có một số điều khoản dẫn chiếu đến các điều khoản khác, và một số quy định tập trung vào tương lai trong khi những quy định khác có hiệu lực ngay lập tức.

Điều 13 tuyên bố rằng ngay sau khi ký kết, “các điều 4, 5, 10 và 11” của MOU phải được triển khai. Vì vậy, đó là các điều khoản áp dụng ngay lập tức, và phải có hiệu lực trước khi các cuộc đàm phán giai đoạn 2 thậm chí còn chưa bắt đầu.

Theo Điều 4 và 5, Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân và Iran loại bỏ các chướng ngại vật (như thủy lôi) để đảm bảo rằng lưu thông qua eo biển Hormuz trở lại mức trước xung đột trong vòng 30 ngày tới. Nếu thỏa thuận dừng lại ở đây, thì đó là một thỏa thuận tốt cho Mỹ và nền kinh tế toàn cầu vì nó giải quyết được vấn đề cốt lõi của eo biển khi cả hai nước đồng ý cho phép các tàu vận chuyển ở mức trước xung đột. Tuy nhiên, thỏa thuận không dừng lại ở đó, mà đây chính là nơi các nghĩa vụ của Iran kết thúc và các nghĩa vụ của Mỹ bắt đầu.

Theo Điều 10 về miễn trừ trừng phạt, “ngay sau khi ký kết, Mỹ sẽ ban hành các lệnh miễn trừ đối với hoạt động xuất khẩu dầu thô, các sản phẩm hóa dầu và các dẫn xuất của chúng của Iran, cùng tất cả các dịch vụ liên quan, bao gồm ngân hàng, bảo hiểm, vận tải và các dịch vụ tương tự”.

Đây là một sự nhượng bộ đáng kể. Về mặt bề nổi, nó đưa Iran trở lại vị thế mà nước này từng được hưởng theo thỏa thuận hạt nhân thời cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama (JCPOA) với việc bán dầu và hóa dầu không giới hạn theo giá thị trường. Một số chuyên gia năng lượng đánh giá, chỉ riêng điều khoản này sẽ mang lại 60-70 tỷ USD mỗi năm trực tiếp cho Iran.

Đó là 60-70 tỷ USD cho việc không làm gì khác ngoài việc mở cửa eo biển Hormuz, nơi vốn đã mở cửa trước xung đột.

Trong khi đó, Điều 11 về các quỹ bị đóng băng của Iran nêu rõ: “Mỹ... cam kết rằng các quỹ và tài sản bị đóng băng hoặc bị hạn chế của Iran sẽ được giải phóng và hoàn trả để sẵn sàng sử dụng hoàn toàn”.

Bên trong dấu ba chấm đó, văn bản viết “với sự cân nhắc đến tiến trình của các cuộc đàm phán hướng tới một thỏa thuận cuối cùng”.

Điều đó có thể được hiểu là việc giải phóng các quỹ đi kèm điều kiện ràng buộc với sự thể hiện của Iran trong các cuộc đàm phán 60 ngày hướng tới một thỏa thuận lâu dài hơn.

Tuy nhiên, Điều 13 quy định các cuộc đàm phán 60 ngày đó sẽ không bắt đầu nếu không có việc “thực thi” điều khoản này về các quỹ bị đóng băng. Do đó, các quỹ bị đóng băng phải được xử lý dưới một hình thức nào đó ngay bây giờ và có lẽ thậm chí là trước khi Iran được yêu cầu đáp ứng các đòi hỏi của họ tại eo biển.

Một điểm đáng chú ý nữa là điều khoản này quy định rằng ngân hàng trung ương của Iran có thể xác định bên thụ hưởng các quỹ sau khi được giải phóng. Điều này khác với các thỏa thuận khác với Iran vốn chỉ cho phép các quỹ này có sẵn cho các bên thụ hưởng không bị trừng phạt.

Văn bản cuối cùng được công bố hôm qua thêm vào một điều kiện ràng buộc đối với "các thủ tục được hai bên nhất trí" sẽ được xác định sau, nhưng Điều 13 yêu cầu các quỹ bị đóng băng phải được xử lý trước khi các cuộc đàm phán rộng hơn bắt đầu. Đây có thể là một lĩnh vực gây tranh cãi trong những ngày tới.

Các quy định dài hạn hơn

Liệu Iran có đưa ra bất kỳ cam kết mới nào với Mỹ trong thời gian dài hơn để đổi lấy những nhượng bộ này không?

Theo Điều 8 về vũ khí hạt nhân, Iran “tái khẳng định rằng họ sẽ không mua sắm hoặc phát triển vũ khí hạt nhân”.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đang ca ngợi điều khoản này như một cách nào đó ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân mãi mãi. Tuy nhiên, thỏa thuận JCPOA thời ông Obama cũng tương tự: “Iran tái khẳng định trong bất kỳ hoàn cảnh nào Iran cũng sẽ không bao giờ tìm kiếm, phát triển hoặc mua lại vũ khí hạt nhân”.

Vì vậy, ngôn từ về vũ khí hạt nhân không có gì mới, và bản MOU này đang khiến Mỹ nhượng bộ chỉ để Iran “tái khẳng định” điều đó. MOU hiện tại không vạch ra lộ trình dẫn đến một thỏa thuận rộng lớn hơn và lâu dài hơn.

Đối với các vật liệu hạt nhân và bản thân chương trình hạt nhân, những vấn đề đó “bằng cách thích hợp sẽ được giải quyết trong một thỏa thuận cuối cùng”. Nói cách khác, Iran không đưa ra cam kết chắc chắn nào về các vấn đề này.

MOU nói rằng vật liệu đã làm giàu, trong trường hợp tối thiểu, sẽ được “pha loãng giảm cấp độ ngay tại cơ sở”, song điều này đi ngược lại với yêu cầu trước đó của ông Trump rằng vật liệu đó phải được chuyển đi nơi khác.

Điều 9 đề cập đến quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD dành cho Iran được thảo luận rất nhiều. Bản MOU không thành lập một quỹ như vậy ngay lập tức, nhưng yêu cầu Mỹ “cùng với các đối tác khu vực của mình, tạo ra một kế hoạch toàn diện được cả hai bên nhất trí cho việc phục hồi và phát triển kinh tế của Iran, đồng thời đảm bảo nguồn tài chính ít nhất là 300 tỷ USD”.

Kế hoạch này sẽ được “xây dựng trong vòng 60 ngày” và sẽ là một phần của thỏa thuận cuối cùng với Iran.

Nói cách khác, sẽ không có “thỏa thuận cuối cùng” nếu không có quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD hay Iran sẽ không đồng ý với các cam kết hạt nhân hay bất cứ điều gì khác trừ khi quỹ này trở thành hiện thực.

Một trong những điều khoản quan trọng nhất của MOU là Điều 7 về tất cả các lệnh trừng phạt Iran. Điều khoản nêu rõ: “Mỹ cam kết chấm dứt, theo một lịch trình được nhất trí như một phần của thỏa thuận cuối cùng, tất cả các loại lệnh trừng phạt mà Iran đang phải đối mặt”.

MOU tiếp tục liệt kê các lệnh trừng phạt của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, các nghị quyết của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), và “tất cả các lệnh trừng phạt đơn phương của Mỹ, cả sơ cấp và thứ cấp”.

Điều đó vượt xa bất kỳ điều gì Mỹ từng làm hoặc đề xuất trong quá khứ, đổi lại, Iran có lẽ sẽ cần phải từ bỏ sự hỗ trợ của mình dành cho các lực lượng ủy nhiệm. Theo các nhà phân tích, nó có thể sẽ khiến việc đàm phán một thỏa thuận dài hạn trở nên khó khăn

Tin Gốc: Dân Trí