Nguyễn Lê Hoàng Nam (25 tuổi, ngụ ở đường Phan Văn Hớn, P.Đông Hưng Thuận, TP.HCM) sống và làm việc xa nhà. Mỗi ngày, mẹ Nam vẫn đều đặn nhắn tin “Hôm nay thế nào con?”. Nam thường trả lời ngắn gọn về việc đã đi đâu, làm gì. Nhưng khi thật sự thấy không ổn, cậu cũng không tâm sự với ba mẹ mà chọn tự vượt qua.
“Có lần gặp chuyện mệt và áp lực quá cũng khóc, mẹ hỏi thì vẫn trả lời là mọi việc ổn và bình thường hết á”, Nam chia sẻ. Lý do, theo Nam: “Mỗi lần định nói là lại thấy ngại ngại, không biết bắt đầu từ đâu. Có những chuyện nếu kể ra thì ba mẹ sẽ giận và trách mắng thay vì hiểu và đồng cảm được”.
Vũ Lê Quang Trung (29 tuổi, ngụ tại đường Nguyễn Trọng Tuyển, P.Phú Nhuận, TP.HCM), cũng chọn giấu đi cảm xúc. “Mình biết gia đình cũng có những mối lo riêng, nên dù có ổn hay không cũng sẽ nói ổn, để ba mẹ không phải lo nghĩ nhiều về mình”, Trung nói.
Điều khiến Trung chọn im lặng còn ở chỗ: anh không tin ba mẹ có thể đồng cảm được với những điều mình chia sẻ. “Vài lần thử mở lòng, mình cũng chỉ nhận lại những câu trả lời qua loa”, Trung kể.
Phạm Trần Phương Anh (27 tuổi, ngụ ở đường Đoàn Văn Bơ, P.Xóm Chiếu, TP.HCM) thì cảm nhận mỗi lần cần được lắng nghe thì chỉ nhận lại vô số lời khuyên, không được lắng nghe thực sự. “Có nhiều lần mình kể nhưng ba mẹ lại không hiểu mà cố khuyên bảo theo hướng khác hoàn toàn. Mình thấy hụt hẫng nên từ đó cũng ít nói lại”.
Với nhiều bạn trẻ, tình yêu thương dành cho gia đình vẫn nguyên vẹn, nhưng có một bức tường vô hình ngăn họ chia sẻ những phần nặng lòng nhất.
Theo tiến sĩ Quách Tuấn Khanh, chuyên gia phát triển con người, việc bộc lộ nỗi lòng, đặc biệt là những cảm xúc tiêu cực chưa bao giờ là điều dễ dàng với bất cứ thế hệ nào. “Để có thể bộc lộ, tâm sự, người ta cần cảm nhận được sự an toàn về mặt tâm lý. Khi họ thấy có nguy cơ bị phán xét, bị chê, thì họ sẽ không mở lòng được”, tiến sĩ Khanh phân tích.
Theo ông Khanh, an toàn tâm lý được dựng nên từ bốn yếu tố: được đón nhận, được tôn trọng, được yêu thương, và được lắng nghe. Ông giải thích: “Lắng nghe ở đây là không phán xét, không bắt bẻ, không vội vã đưa ra lời khuyên khi người kia đang nói. Nhiều gia đình, cha mẹ cho rằng yêu thương con, nhưng thật ra họ chưa biết yêu thương đúng cách”.
PGS.TS Trần Thành Nam, Hiệu trưởng Trường ĐH Giáo dục (ĐHQG Hà Nội) thì chỉ ra một mâu thuẫn cốt lõi trong giao tiếp giữa hai thế hệ: mục tiêu giao tiếp khác nhau. “Nhiều khi người trẻ chỉ muốn được lắng nghe cảm xúc, nhưng cha mẹ lại nghe theo kiểu phán xét và đưa ra cách “giải quyết vấn đề” mang tính áp đặt. Điều này khiến người trẻ không muốn chia sẻ nữa”.
Khoảng cách thế hệ, theo tiến sĩ Khanh, cũng kéo theo khác biệt về môi trường sống, điều kiện sống và những quy ước xã hội của từng thời kỳ. “Tất cả suy nghĩ, quyết định, niềm tin của chúng ta đều bị chi phối bởi trải nghiệm và môi trường lớn lên. Điều đó vô cùng khó để tách khỏi mình. Cho nên khi đưa ra một lời khuyên cho con, cha mẹ cần nhìn mọi thứ thật khách quan, sáng suốt, tránh áp đặt lên con”, tiến sĩ Khanh nói.
Hệ quả của việc không tâm sự lâu dài, theo PGS.TS Trần Thành Nam, có ảnh hưởng không hề nhỏ. Cảm xúc dồn nén, ức chế kéo dài có thể khiến người trẻ tăng lo âu, dễ cáu gắt, kiệt sức tinh thần. “Việc không chia sẻ làm giảm cảm giác thuộc về, người trẻ không còn thấy mình là thành viên của gia đình, từ đó cảm thấy cô đơn ngay giữa chính ngôi nhà mình”, ông Nam nhận xét.
Khi được hỏi điều mong nhất từ cha mẹ, nhiều bạn trẻ có chung một câu trả lời: được lắng nghe và tôn trọng cảm xúc. Theo cô bạn Phương Anh: “Có lần mình vừa kể được vài câu thì ba mẹ đã bắt đầu đưa lời khuyên liền, mà lúc đó mình chỉ cần có người nghe thôi”. “Mình chỉ mong ba mẹ đừng áp đặt tư tưởng hồi xưa ba mẹ thế này mà con thế kia, hay so sánh mình với các bạn cùng lứa”, Nam chia sẻ thêm.
Theo tiến sĩ Quách Tuấn Khanh, cốt lõi của việc kéo gần khoảng cách giữa người trẻ và bậc cha mẹ cần phải đến từ nỗ lực của cả hai phía. “Cả hai bên phải mở lòng, cùng hướng đến mục đích đó, và cùng hỗ trợ nhau thay đổi hành vi, thay đổi cách nghĩ”. Mọi sự thay đổi đều bắt đầu từ thay đổi nhận thức. Người trẻ cần tin rằng những gì mình nói ra sẽ được đón nhận, còn cha mẹ cũng cần học cách đón nhận tâm sự của con.
Một gợi ý thiết thực mà tiến sĩ Khanh đưa ra là tạo ra “nghi thức” trong gia đình: “Chẳng hạn dành 5-10 phút mỗi tối trước khi ngủ để cả nhà chia sẻ chuyện trong ngày, thật sự lắng nghe nhau, không phán xét, không xao nhãng. Dần dần, những điều như vậy sẽ giúp hình thành một kết nối, để thấy rằng à, chuyện tâm sự ra là an toàn”.
Còn theo PGS.TS Trần Thành Nam, người trẻ có thể bắt đầu bằng việc biểu đạt rõ nhu cầu của mình, thay vì kỳ vọng cha mẹ tự đoán: “Hãy nói thẳng: con chỉ cần mọi người lắng nghe con, con đã có suy nghĩ và cách giải quyết của mình rồi.
Một giải pháp khác mà các chuyên gia gợi ý đó là thay vì chờ đến khi có “chuyện lớn” mới mở lời, hãy bắt đầu bằng những chia sẻ nhỏ hằng ngày. “Hôm nay con thấy áp lực ở chỗ…”, một câu ngắn có thể là viên gạch đầu tiên xây lại nhịp cầu giữa hai thế hệ. Bởi suy cho cùng, gia đình không tự nhiên trở thành nơi “an toàn tâm lý”, mà được hình thành từ vun đắp và rút kinh nghiệm, cùng với nỗ lực từ tình yêu thương.
Khám phá bánh nghệ thuật kỷ niệm 30.4, một tác phẩm sáng tạo lấy cảm hứng từ hình ảnh bộ đội, địa đạo và người mẹ Việt Nam anh hùng trong thời chiến. Chiếc bánh không chỉ là món ăn mà còn chứa đựng tình cảm tri ân dành cho thế hệ đi trước.
Ân cho biết ý tưởng về tác phẩm bắt nguồn từ một câu hỏi tưởng chừng giản đơn tình cờ đọc được trên mạng xã hội: “Ước mơ của mẹ là gì?”. Khi nhiều câu trả lời xoay quanh con cái và gia đình, Ân lại suy nghĩ theo một hướng khác. “Mình đặt người mẹ vào bối cảnh chiến tranh và nhận ra, có lẽ ước mong lớn nhất khi ấy chỉ là ngày đất nước hòa bình, con được trở về nhà. Từ dòng suy nghĩ đó, ý tưởng cho chiếc bánh dần hình thành”, Ân chia sẻ.
Chàng trai 26 tuổi cho biết tác phẩm nằm trong dự án bánh nghệ thuật “Việt Nam tinh hoa”, được chăm chút tỉ mỉ từ nguyên liệu chính là kẹo mềm fondant và bột gạo. Tổng thể chiếc bánh tái hiện không gian thời chiến với những chi tiết thu nhỏ như: bộ đội, địa đạo, người mẹ Việt Nam anh hùng, gợi nhắc đến đời sống gian khó nhưng giàu nghị lực của người Việt. “Điểm nhấn nổi bật nhất chính là tạo hình khuôn mặt người mẹ”, Ân nói.
Chia sẻ về quá trình thực hiện, Ân cho biết nhiều người thường nghĩ phần khó nhất nằm ở những chi tiết thu nhỏ bên trong “lòng địa đạo”. Tuy nhiên, với anh, thử thách lớn nhất lại là làm sao để tác phẩm có thể chạm đến cảm xúc người xem chỉ qua ánh nhìn. Đặc biệt, ở phần tạo hình khuôn mặt người mẹ, anh không chỉ hướng đến sự giống thật về đường nét, mà còn phải thể hiện được chiều sâu tâm trạng.
“Mình muốn gương mặt người mẹ vừa có nét buồn vì mất đi người thân, vừa ẩn chứa sự căm phẫn khi chiến tranh đã cướp đi quá nhiều thứ, để lại nỗi đau không thể diễn tả. Ở mỗi góc nhìn khác nhau, người xem có thể cảm nhận những sắc thái cảm xúc khác nhau”, Ân chia sẻ.
Để hoàn thiện tác phẩm, Ân mất khoảng 2 tháng. Anh bắt đầu từ khâu lên ý tưởng, dựng phác thảo và bố cục tổng thể. Sau đó, Ân tiến hành tạo hình nhân vật người mẹ trước, rồi đến phần vách núi và hệ thống địa đạo. Cuối cùng là giai đoạn đặc tả, hoàn thiện từng chi tiết nhỏ để đảm bảo tổng thể tác phẩm đạt được chiều sâu cả về hình ảnh lẫn cảm xúc.
Thông qua tác phẩm, chàng trai trẻ mong muốn gửi gắm thông điệp về lòng biết ơn. "Đó là sự tri ân dành cho những người lính đã hy sinh vì độc lập dân tộc, cũng như những người mẹ, người vợ âm thầm chịu đựng nỗi đau chiến tranh. Họ không trực tiếp cầm súng, nhưng lại mang những “vết thương” kéo dài suốt cả cuộc đời", Ân nói.
Ân cho biết quá trình thực hiện chiếc bánh lần này diễn ra khá suôn sẻ. Mọi chi tiết đều được anh hình dung rõ ràng từ trước, giúp việc thực hiện đúng với ý tưởng ban đầu. Đây cũng là một trong những tác phẩm mà Ân tâm đắc nhất trong hành trình theo đuổi dòng bánh nghệ thuật.
Không chỉ dừng lại ở kỹ thuật làm bánh, Ân đang từng bước khẳng định hướng đi riêng khi kết hợp hội họa với ẩm thực, tạo nên những tác phẩm mang đậm bản sắc Việt. “Mỗi chiếc bánh không chỉ để thưởng thức mà còn là một câu chuyện, thông điệp được kể bằng hình khối, màu sắc và cảm xúc”, Ân bộc bạch.
16 giờ 30 mỗi ngày, trong con hẻm trên đường Tùng Thiện Vương bắt đầu đông người qua lại. Trong làn khói nghi ngút từ bếp than, anh Đặng Tiến Du tất bật trở từng miếng sườn, chuẩn bị cơm cho khách đến mua mang về.
Ít ai biết rằng người đàn ông đứng bếp ấy từng làm giám đốc marketing tại một công ty thực phẩm nước ngoài. Sau hơn 14 năm làm việc trong môi trường doanh nghiệp, anh quyết định nghỉ việc để quay về bán cơm tấm - nghề mà mẹ anh đã gắn bó gần 30 năm.
Trước khi trở thành "anh chủ quán cơm tấm", anh Du từng giữ chức Giám đốc Marketing cho công ty ở Đài Loan. Nhiệm vụ của anh là phát triển thị trường và xây dựng bộ nhận diện thương hiệu tại Việt Nam. Một tương lai rộng mở ở nước ngoài đang chờ đón anh.
Thế nhưng, ngay khi vừa chuẩn bị cho chuyến đi Đài Loan làm việc, biến cố lớn ập đến khi mẹ anh đột ngột lâm bệnh. Anh Du lập tức hoãn chuyến đi, xin nghỉ việc một tháng để túc trực trong bệnh viện. Khi mẹ vượt qua cơn nguy kịch nhưng không thể nói chuyện, tinh thần suy sụp, anh Du đã không ngừng trò chuyện, tìm mọi cách để vực dậy tinh thần cho mẹ anh.
"Lúc đó mẹ mình không nói chuyện, mình cũng không biết làm sao cho mẹ lấy lại tinh thần. Rồi một ngày, mẹ bỗng mở miệng nói được chữ cơm tấm. Thế là mình mới nghĩ mẹ muốn mở lại quán cơm tấm ngày xưa", Anh Du nghẹn ngào kể lại.
Hiểu được tâm nguyện của mẹ là muốn nhìn thấy quán cơm tấm ngày xưa của gia đình được đỏ lửa trở lại, anh Du quyết định nghỉ việc ở công ty. Anh gạt bỏ hết công việc sang một bên, chỉ giữ lại một mục tiêu duy nhất: làm sao cho mẹ thoải mái và vui vẻ.
Gia đình anh Du vốn có truyền thống bán cơm tấm từ năm 1995. Thời còn đi học, anh từng có 11 năm thức khuya dậy sớm để phụ mẹ nướng sườn. Thế nhưng, khi thực sự bắt tay vào làm chủ một quán cơm, anh mới thấu hiểu hết những nhọc nhằn.
Chỉ sau ba ngày mở quán, anh Du đã có lúc muốn bỏ cuộc "Chỉ mới vài ngày thôi nhưng mình đã thấy đuối sức. Đứng liên tục khiến lưng và đầu gối đau vì bệnh viêm khớp tái phát", anh Du chia sẻ và cho biết lúc mới bắt đầu gần như không có kinh nghiệm gì nên mọi thứ đều không hề dễ dàng
Khó khăn lớn nhất chính là công thức ướp thịt. Khi quán mở lại, mẹ anh vẫn chưa thể nói chuyện nên không thể chỉ dạy bất cứ điều gì. Anh Du phải tự mày mò bằng quán tính, liên tục thử nghiệm và làm các bài kiểm tra hương vị suốt 8 đến 9 ngày mới tìm lại được đúng cái "vị của mẹ" ngày xưa. Nhờ sự kiên trì và tư duy đổi mới, đĩa sườn của anh giờ đây không chỉ giữ được hồn cốt cũ mà còn được cải tiến để miếng sườn mềm hơn, mọng nước hơn, phù hợp với nhu cầu ăn uống kỹ tính hiện đại. Nhiều khách sau khi ăn xong đều tấm tắc khen anh bán còn ngon hơn cả mẹ anh ngày trước.
Đối với anh Du, niềm vui lớn nhất không nằm ở những con số doanh thu, mà nằm ở sự chuyển biến diệu kỳ trong phòng bệnh của mẹ. Anh nhớ mãi khoảng thời gian mẹ nằm trong phòng hồi sức, nhìn thấy tâm nguyện của mình được con trai hiện thực hóa chỉ trong vòng 2 tuần thông qua những thước phim ngắn anh quay lại, ánh mắt người mẹ đã sáng rực lên vì bất ngờ và xúc động. Ngày mẹ xuất viện về nhà, dù ban đầu cơ hàm còn yếu, chỉ ăn được cháo trắng, nhưng đến ngày thứ tư, bà đã chủ động bảo con trai cắt cho mình một miếng sườn để nếm thử. Nhấm nháp hương vị quen thuộc, người mẹ đã nghẹn ngào rơi nước mắt.
Anh Du cho biết mẹ anh bị một chứng bệnh tổn thương hệ thần kinh rất nặng, nhưng sự hồi phục của mẹ anh giống như một kỳ tích.
"Bác sĩ nói mẹ mình hồi phục như một kỳ tích. Người ta phải ở bệnh viện khoảng 4-5 tháng để hồi phục thì mẹ chỉ mất khoảng 65 ngày là được ra viện. Bác sĩ cũng nói khoảng 5 tháng mới đi lại được, vậy mà mới gần 2 tháng là mẹ đã tự chập chững đi được 4 đến 5 bước rồi", anh Du chia sẻ.
Dù hiện tại mẹ vẫn chưa thể xuống bếp xem con trai làm việc, nhưng thỉnh thoảng mẹ cũng góp ý cho anh trong cách nấu nướng, kỹ tính nhắc nhở con trai từng chút một. Chính điều đó giúp tinh thần của mẹ anh luôn vui vẻ và có thêm động lực để chiến thắng bệnh tật.
Anh Du kể có những khi đang bận rộn chuẩn bị đồ ăn dưới bếp, nghe tiếng mẹ trên lầu gọi cần là anh lại tất tả buông tay chạy lên liền. Hay những ngày thời tiết đổ mưa giông đột ngột, anh phải chạy lên lầu để đóng các cửa sổ, kiểm tra xem mẹ có bị lạnh không rồi mới lật đật chạy xuống lo cho quán cơm.
Ngay cả khi quán xá đã vơi khách vào cuối ngày, sự bận rộn của anh vẫn chưa dừng lại. Đêm nào cũng vậy, sau một ngày dài đứng bếp mệt rã rời, anh vẫn tự tay chuẩn bị một đĩa cơm nóng hổi, cắt từng miếng sườn nhỏ mang cho mẹ nếm thử và góp ý. Anh xem đĩa cơm ấy như một sợi dây kết nối tinh thần đặc biệt để chữa bệnh cho mẹ. "Khi thấy mình làm công việc bán cơm thì mẹ rất vui. Đó cũng là động lực, là liều thuốc tinh thần giúp mẹ mình nhanh chóng hồi phục", anh Du chia sẻ thêm.
Trần Cẩm Thương (26 tuổi), nhân viên đồng hành cùng quán cơm từ những ngày đầu mở quán, cho biết anh Du là một người rất tốt bụng, luôn sẵn sàng giúp đỡ người khác. "Khi biết câu chuyện anh Du chấp nhận bỏ chức giám đốc, để về gầy dựng lại quán cơm tấm vì tình yêu thương quá lớn dành cho mẹ, mình đã vô cùng cảm động. Chính tình cảm thiêng liêng đó đã thôi thúc để qua đây đứng bếp phụ anh phụ giúp gia đình cho đến tận bây giờ", Cẩm Thương chia sẻ.
Chú Nguyễn Trọng Nghĩa, một người hàng xóm bán hàng ngay cạnh quán và là thực khách quen thuộc mỗi ngày, chia sẻ: "Tôi bán hàng ở đây nên ngày nào cũng ghé ăn cơm của Du nấu. Tôi biết rõ hoàn cảnh gia đình, mẹ của Du hiện tại vẫn còn đang bệnh nặng nằm một chỗ. Khi nghe tin một người đang làm giám đốc mà lại dám buông bỏ để về đứng bếp bán cơm tấm chăm mẹ, tôi nể phục lắm. Tôi nhận thấy ở Du một sự hiếu thảo cực kỳ lớn, đó là một nghĩa cử quá tốt đẹp".
Sáng nay 24.5, tại TP.Đà Nẵng, Ban Bí thư T.Ư Đoàn tổ chức chương trình ra quân ngày Chủ nhật xanh đồng loạt toàn quốc lần thứ 2, phát động Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè và hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em năm 2026.
Tham dự chương trình có anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch T.Ư Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam; ông Ngô Xuân Thắng, Phó bí thư Thành ủy Đà Nẵng cùng hơn 1.000 đoàn viên, thanh niên.
Chương trình ra quân Ngày Chủ nhật xanh nhằm lan tỏa sâu rộng phong trào bảo vệ môi trường, nâng cao ý thức, trách nhiệm của đoàn viên, thanh niên và người dân trong xây dựng nếp sống văn minh, hình thành thói quen sống xanh – sạch, hướng tới phát triển bền vững.
Phát biểu tại chương trình, anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch T.Ư Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam, cho biết trong bối cảnh biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và những thách thức về phát triển bền vững đang ngày càng tác động mạnh mẽ đến đời sống xã hội, việc xây dựng ý thức bảo vệ môi trường, hình thành lối sống xanh và phát huy vai trò xung kích của thanh niên là nhiệm vụ hết sức quan trọng.
Theo anh Lâm, thời gian qua, các cấp bộ Đoàn trên cả nước đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực, hiệu quả nhằm hưởng ứng phong trào chống rác thải nhựa, bảo vệ môi trường và xây dựng cảnh quan xanh – sạch – đẹp.
Anh Nguyễn Tường Lâm nhấn mạnh, trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, thanh niên Việt Nam không chỉ dừng lại ở những việc làm đơn giản mà cần tiên phong ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số vào các giải pháp bảo vệ môi trường và phát triển cộng đồng bền vững.
"Chương trình hôm nay không chỉ là hoạt động hưởng ứng phong trào bảo vệ môi trường, mà còn là dịp để tuổi trẻ cả nước tiếp tục lan tỏa tinh thần sống xanh, sống trách nhiệm, xây dựng nếp sống văn minh và khẳng định vai trò tiên phong của thanh niên trong các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước", anh Lâm nhấn mạnh.
Bí thư T.Ư Đoàn cũng cho rằng, việc phát động Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè thành phố Đà Nẵng năm 2026 có ý nghĩa thiết thực, mở đầu cho chuỗi hoạt động tình nguyện sôi nổi của tuổi trẻ thành phố trong thời gian tới.
"Tôi tin rằng với tinh thần "Đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên", các đội hình thanh niên tình nguyện sẽ tiếp tục phát huy tinh thần xung kích, sáng tạo, triển khai hiệu quả các hoạt động bảo vệ môi trường, xây dựng đô thị văn minh, chuyển đổi số cộng đồng, chăm lo an sinh xã hội…", anh Lâm chia sẻ.
Nhân dịp này, Ban Bí thư T.Ư Đoàn đã trao tặng 30 suất quà cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, 20 suất quà cho các gia đình chính sách; đồng thời trao tặng nhiều công trình an sinh xã hội gồm nguồn lực tổ chức ngày Chủ nhật xanh, mô hình rác thải nhựa, mô hình vườn ươm thanh niên và tuyến đường "sáng – xanh – sạch – đẹp".
