Ra đời từ những năm 1960, pin lithium-ion vẫn giữ nguyên nguyên lý hoạt động cơ bản. Nhưng với sự gia tăng sử dụng xe điện, cùng những tiến bộ trong khoa học vật liệu, chúng ta đang đứng trước cơ hội lớn để cải thiện công nghệ pin. Một trong những giải pháp được kỳ vọng thay thế pin lithium-ion đã được đưa ra chính là ion canxi.
Pin là thiết bị lưu trữ năng lượng thông qua quá trình điện hóa, bao gồm ba thành phần chính: cực dương, cực âm và chất điện giải. Nguyên lý hoạt động của pin dựa trên sự di chuyển của các hạt mang điện giữa các cực. Mặc dù pin lithium-ion có nhiều ưu điểm như mật độ năng lượng cao và thời gian sạc nhanh, nó cũng tồn tại nhiều nhược điểm, bao gồm nguy cơ cháy nổ và yêu cầu về nhiệt độ hoạt động hẹp.
Với nguyên liệu chính là canxi, một khoáng chất phong phú và an toàn cho môi trường, pin ion canxi hứa hẹn sẽ mang lại nhiều lợi ích. Canxi có độ dẫn điện cao và mật độ năng lượng lý thuyết vượt trội hơn so với pin lithium-ion. Tuy nhiên, một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là chất điện phân gốc canxi, vốn gặp phải hiện tượng hòa tan điện cực làm giảm dung lượng pin sau mỗi chu kỳ sạc-xả.
Mới đây, một nhóm nghiên cứu từ Đại học Khoa học và Công nghệ Hồng Kông đã phát triển thành công chất điện phân canxi bán rắn nhằm cải thiện khả năng vận chuyển ion và giảm thiểu sự hao mòn. Kết quả cho thấy pin có thể duy trì 74% dung lượng sau 1.000 chu kỳ sạc-xả.
Bất chấp những lợi ích này, pin ion canxi vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua trước khi chúng có thể được áp dụng rộng rãi trong các thiết bị như smartphone. Kích thước lớn hơn của ion canxi so với ion lithium làm cho việc sạc nhanh trở nên khó khăn hơn, trong khi cơ sở hạ tầng cần thiết để sản xuất pin canxi vẫn chưa được phát triển.
Trong quá trình chờ đợi những tiến bộ tiếp theo đối với pin canxi, người dùng có thể tìm đến các sản phẩm hiện có đi kèm pin silicon-carbon nếu muốn đáp ứng nhu cầu sử dụng lâu dài. Mặc dù vậy, pin silicon-carbon mới chỉ xuất hiện trên các sản phẩm thương hiệu Trung Quốc, trong khi các ông lớn như Apple hay Samsung vẫn tiếp tục gắn bó với pin lithium-ion.
Hình ảnh được Williams ghi lại vào cuối tháng 4 và mới đăng trên mạng xã hội X. Phi hành gia cho biết ông bắt được khoảnh khắc khi đang quan sát bầu trời để tìm kiếm Progress MS-34, tàu vũ trụ Nga vận chuyển hàng hóa lên trạm ISS.
"Ngay khi trạm bay qua Tây Phi, tôi thấy một vật thể sáng rực bên dưới, lao qua tầng khí quyển trên cao. Đuôi nó dài ra rồi vỡ thành nhiều mảnh nhỏ. Tôi nghĩ chắc hẳn là mảnh rác quỹ đạo hoặc vệ tinh nào đó phân rã khi đi vào khí quyển Trái Đất. Đúng là một màn trình diễn ánh sáng ngoạn mục", Williams mô tả.
Theo Space, cầu lửa mà Williams nhìn thấy nhiều khả năng bắt nguồn từ chính vụ phóng tàu Progress. Tầng trên của Soyuz, tên lửa đưa Progress MS-34 bay lên quỹ đạo, có vẻ đã rơi trở lại khí quyển đúng lúc để tạo ra màn trình diễn ánh sáng.
Progress MS-34 phóng lên không gian ngày 25/4 và đến trạm ISS hai ngày sau, mang theo khoảng ba tấn thực phẩm, vật tư, bộ thí nghiệm khoa học. Con tàu sẽ ghép nối với trạm khoảng 7 tháng, sau đó tách ra, lao xuống khí quyển và cháy rụi.
Chris Williams là phi hành gia "tân binh" đang thực hiện nhiệm vụ kéo dài 8 tháng trên ISS. Ông đến trạm bằng tàu Soyuz MS-28 cùng hai phi hành gia người Nga Sergey Kud-Sverchkov và Sergei Mikaev vào ngày 27/11/2025. Theo Reuters, Cơ quan vũ trụ Nga Roscosmos sau đó xác nhận vụ phóng thành công nhưng khiến bệ phóng tại sân bay vũ trụ Baikonur (Kazakhstan) hư hại. Buồng bảo trì, hay bệ dịch vụ - nằm trong rãnh thoát lửa của Khu vực 31/6 và thiết yếu trong quá trình chuẩn bị phóng tàu - đã sập. Đến tháng 3, Roscosmos thông báo sửa xong Khu vực 31/6, bệ phóng duy nhất đang hoạt động của nước này cho các tàu vũ trụ chở người.
Williams và hai đồng đội đang làm việc trên trạm cùng phi hành đoàn Crew-12, bay lên không gian ngày 13/2 bằng tàu Crew Dragon của SpaceX. Crew-12 gồm phi hành gia Jessica Meir (NASA), Jack Hathaway (NASA), Sophie Adenot (Cơ quan Vũ trụ châu Âu ESA) và Andrey Fedyaev (Cơ quan vũ trụ Nga Roscosmos).
Trong bài báo trên tạp chí Earth's Future giữa tháng 5, các nhà nghiên cứu bày tỏ lo ngại về tác động từ carbon đen khi phóng vệ tinh lên quỹ đạo Trái Đất. Từ khi kỷ nguyên siêu chòm vệ tinh bắt đầu năm 2020, nồng độ ô nhiễm không khí ở độ cao lớn từ những vụ phóng và hồi quyển vệ tinh tăng đáng kể. Theo Eloise Marais, giáo sư hóa học khí quyển và chất lượng không khí tại Đại học College London, tình trạng ô nhiễm này có thể biến đổi khí hậu Trái Đất trong tương lai.
"Ô nhiễm từ ngành công nghiệp vũ trụ giống một thí nghiệm địa kỹ thuật quy mô nhỏ không được kiểm soát, có thể gây ra nhiều hậu quả môi trường nghiêm trọng không thể lường trước", Marais nhận định.
Marais và cộng sự đang nghiên cứu tác động của ô nhiễm không khí liên quan đến vệ tinh. Họ tính toán, vào năm 2029, ô nhiễm không khí từ các vụ phóng vệ tinh thuộc siêu chòm như Starlink, Amazon Leo hoặc dự án Guowang và Quianfan của Trung Quốc sẽ chiếm hơn 40% tổng mức ô nhiễm do ngành công nghiệp vũ trụ tạo ra.
Theo Space, siêu chòm vệ tinh thường dùng để truyền Internet đến người dùng ở các khu vực xa xôi từ không gian gần Trái Đất đang trở thành một xu hướng phát triển nhanh chóng. Do sử dụng những vệ tinh tuổi thọ hạn chế, cần thay thế sau khoảng 5 năm bằng công nghệ hiện đại và mạnh mẽ hơn, siêu chòm đòi hỏi phóng và hồi quyển vệ tinh thường xuyên hơn so với nhiệm vụ dài hạn, dẫn tới ô nhiễm không khí nặng hơn ở tầng trên của khí quyển Trái Đất.
Marais giải thích, phần lớn vụ phóng siêu chòm ngày nay đốt nhiên liệu kerosine do dựa vào tên lửa đẩy Falcon 9, sản sinh carbon đen. Carbon đen giải phóng vào tầng cao hơn của khí quyển và tồn tại ở đó 2,5-3 năm, vì vậy, có tác động khí hậu lớn gấp 540 lần so với carbon đen từ nguồn trên mặt đất như tàu thuyền, ôtô và nhà máy điện. Carbon đen là một thành phần của vật chất dạng hạt, có hiệu suất hấp thụ nhiệt cao, hình thành thông qua quá trình đốt cháy không hoàn toàn nhiên liệu hóa thạch, sinh khối và nhiên liệu sinh học, sau đó xâm nhập vào không khí dưới dạng hạt mịn (PM2.5).
Nhóm nghiên cứu ước tính tác động của ô nhiễm không khí từ các vụ phóng tên lửa bằng cách tính toán lượng ô nhiễm có khả năng phát sinh từ hoạt động phóng và hồi quyển vệ tinh trong một khoảng thời gian nhất định. Trong khi phóng vệ tinh chủ yếu tạo ra carbon đen, có khả năng làm ấm tầng thượng quyển, quá trình hồi quyển tạo ra oxit nhôm có thể phá hủy tầng ozone. Các nhà nghiên cứu sau đó chạy mô hình khí hậu cho thấy tác động dự kiến của chất ô nhiễm đối với Trái Đất.
Theo Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA), có hơn 15.000 vệ tinh đang hoạt động quay quanh hành tinh, lớn gấp ba lần so với năm 2020. Số lượng gia tăng chủ yếu do siêu chòm Starlink của SpaceX với hơn 10.000 vệ tinh. Các đối thủ mới bao gồm Amazon LEO hoặc Guawang và Qianfan của Trung Quốc, đang trong quá trình xây dựng. Tính đến 2030, khoảng 100.000 vệ tinh có thể quay quanh Trái Đất với số lượng tăng trưởng mạnh hơn nữa trong những thập kỷ tới.
Marais cảnh báo với số vụ phóng gia tăng không kiểm soát, lượng hạt thải vào tầng thượng quyển có thể đạt nồng độ gây ảnh hưởng đến khí hậu Trái Đất. Dù đến 2029, nồng độ chất ô nhiễm từ hoạt động phóng và hồi quyển vệ tinh mới chiếm 1% lượng cần thiết để gây ra tác động địa kỹ thuật, sự tích lũy liên tục của chất ô nhiễm do triển khai vệ tinh vẫn được đánh giá đáng lo ngại.
Từng một thời bị coi là 'miếng mồi ngon' cho tin tặc với hệ thống bảo mật lỏng lẻo, Windows giờ đây đã không còn là mục tiêu dễ bị tấn công. Gã khổng lồ công nghệ Mỹ khẳng định Microsoft Defender (trước đây là Windows Defender) đã trở thành lá chắn vững chắc, đủ sức thay thế hoàn toàn các giải pháp trả phí cho đa số người dùng phổ thông.
Trong một thông báo mới nhất trên Windows Learning Center, Microsoft nhấn mạnh đối với phần lớn người dùng Windows 11, Microsoft Defender đã bao quát được hầu hết rủi ro hằng ngày. Không còn là một phần mềm cài thêm hời hợt, Defender hiện nay được tích hợp sâu vào nhân hệ điều hành, hoạt động mặc định và liên tục cập nhật dữ liệu từ đám mây để đối phó với các biến thể mã độc mới nhất.
Thay vì phải trả phí hằng năm cho các bên thứ ba, Microsoft tuyên bố giải pháp 'cây nhà lá vườn' này là đủ để bảo vệ người dùng trước các liên kết độc hại, ứng dụng không tin cậy và các hành vi can thiệp dữ liệu trái phép.
Microsoft liệt kê hàng loạt công cụ bảo vệ thông minh đi kèm:
Điểm mạnh nhất của hệ thống này là khả năng vận hành âm thầm trong nền, ít gây tốn tài nguyên máy tính hơn so với các phần mềm diệt virus nặng nề từ bên thứ ba.
Dù Microsoft rất tự tin, nhưng các chuyên gia bảo mật vẫn đưa ra những cái nhìn đa chiều. Các thử nghiệm từ PC Mag hay SE Labs cho thấy Defender vẫn còn những kẽ hở nhất định trong việc phát hiện lừa đảo (phishing) và chống mã độc tống tiền (ransomware) khi so sánh với các giải pháp chuyên nghiệp đạt điểm tuyệt đối.
Các chuyên gia nhận định nếu người dùng chỉ dùng máy tính để giải trí, lướt web và làm việc văn phòng cơ bản, Microsoft Defender là lựa chọn tuyệt vời và tiết kiệm. Tuy nhiên, đối với môi trường doanh nghiệp hoặc những cá nhân thường xuyên xử lý dữ liệu nhạy cảm, việc đầu tư thêm một lớp bảo mật chuyên sâu từ bên thứ ba vẫn là điều cần thiết.
