Sau thông tin về việc siết chặt sử dụng phần mềm và nội dung số không bản quyền, nhiều doanh nghiệp nhỏ bắt đầu rà soát lại các công cụ đang dùng trong hoạt động hằng ngày.
Với các lĩnh vực như thiết kế nội thất, truyền thông, dựng phim, đồ họa hay sản xuất nội dung số, phần mềm chuyên dụng gần như là công cụ bắt buộc. Tuy nhiên, chi phí để sử dụng bản quyền đầy đủ lại không nhỏ, đặc biệt với những doanh nghiệp có nhiều nhân sự cùng dùng phần mềm.
Chị Đào Thu Trang, chủ một doanh nghiệp thiết kế và thi công nội thất tại Hà Nội, cho biết công ty của chị hiện có hơn 30 nhân sự, trong đó khoảng 5 người phụ trách thiết kế và một số nhân sự kỹ thuật triển khai bản vẽ.
Theo chị Trang, một nhân sự thiết kế nội thất thường phải sử dụng nhiều phần mềm cùng lúc như AutoCAD, SketchUp, 3ds Max, phần mềm render và một số công cụ hỗ trợ khác. Mỗi phần mềm có thể tiêu tốn khoảng 50 đến 60 triệu đồng mỗi năm cho một máy. Nếu một nhân sự cần 4 đến 5 phần mềm, tổng chi phí có thể lên khoảng 300 triệu đồng mỗi năm.
“Với những bạn có nhu cầu sử dụng nhiều công cụ hơn để nâng chất lượng hình ảnh hoặc nâng tay nghề, chi phí có thể còn cao hơn”, chị Trang chia sẻ.
Theo nữ chủ doanh nghiệp, khoản chi này tạo áp lực không nhỏ bởi trong ngành nội thất, giá trị của bản thiết kế đôi khi chưa được khách hàng nhìn nhận đúng mức. Nhiều khách hàng vẫn cho rằng thiết kế là phần có thể được miễn phí hoặc tham khảo từ các mẫu có sẵn trên mạng.
Trong khi đó, bản thiết kế lại là nền tảng cho việc dự toán, lựa chọn vật liệu và triển khai thi công. Nếu doanh nghiệp phải tăng chi phí phần mềm bản quyền, giá dịch vụ thiết kế cũng khó giữ ở mức thấp như trước.
Theo Phạm Dương, một nhân viên văn phòng từng làm việc tại một số công ty truyền thông, việc sử dụng phần mềm trong doanh nghiệp phụ thuộc vào lĩnh vực và vị trí công việc.
Có công ty cấp tài khoản Photoshop, Premiere, CapCut hoặc phần mềm animation cho nhân viên. Tuy nhiên, để tối ưu chi phí, không phải đơn vị nào cũng mua trực tiếp từ nhà cung cấp mà có thể thông qua bên trung gian.
Dương đánh giá, những tập đoàn lớn hoặc doanh nghiệp có yêu cầu cao về tính chính thống thường sẽ mua trực tiếp bản quyền. Trong khi đó, các công ty nhỏ và vừa có xu hướng cân nhắc nhiều hơn do áp lực ngân sách.
Phần mềm lậu và cái giá từ lỗi hệ thống đến mất dữ liệu
Dù giúp giảm chi phí ban đầu, phần mềm không bản quyền cũng đi kèm nhiều rủi ro trong quá trình sử dụng.
Chị Trang cho biết trước đây, chi phí phần mềm của doanh nghiệp chủ yếu nằm ở các thư viện phục vụ thiết kế, với mức khoảng 10 triệu đồng mỗi năm. Trong khi đó, nhiều phần mềm chuyên dụng khác được sử dụng dưới dạng không bản quyền, giúp doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí vận hành.
Tuy nhiên, việc sử dụng các phần mềm này không phải lúc nào cũng ổn định. Với phần mềm thiết kế, lỗi có thể xảy ra ở nhiều khâu như bung file, lỗi vật liệu, lỗi render hoặc không xuất được hình ảnh đúng yêu cầu. Những sự cố này đôi khi chỉ là lỗi nhỏ, nhưng có thể làm gián đoạn tiến độ công việc.
“Có phần mềm phải cài đi cài lại nhiều lần trong năm. Với phần mềm bản quyền, do có hỗ trợ và cập nhật chính thống, việc sử dụng thường ổn định hơn”, chị nói.
Với doanh nghiệp thiết kế, mất file hoặc lỗi dữ liệu không chỉ ảnh hưởng tới nội bộ mà còn có thể tác động trực tiếp tới khách hàng. Một bản vẽ bị lỗi, một file render không thể mở hoặc phần mềm dừng hoạt động giữa chừng đều có thể khiến tiến độ dự án bị chậm.
Ngoài rủi ro kỹ thuật, phần mềm crack còn đặt ra vấn đề về bảo mật. Nhiều bản cài không rõ nguồn gốc có thể yêu cầu người dùng tắt phần mềm bảo vệ máy tính, cấp quyền truy cập sâu vào hệ thống hoặc chặn cập nhật. Điều này khiến dữ liệu doanh nghiệp, tài liệu khách hàng và thông tin dự án đứng trước nguy cơ bị ảnh hưởng.
Đối với các doanh nghiệp làm việc với khách hàng lớn, yếu tố bản quyền cũng ngày càng được chú ý. Một số khách hàng có thể yêu cầu đối tác sử dụng phần mềm hợp pháp, đặc biệt trong các dự án liên quan tới thương hiệu, dữ liệu hoặc hợp đồng có tiêu chuẩn chặt chẽ.
Vì vậy, việc dùng phần mềm không bản quyền không còn đơn thuần là câu chuyện tiết kiệm chi phí, mà có thể trở thành rủi ro về vận hành, uy tín và pháp lý.
Thích ứng với tình hình mới
Chị Trang cho biết doanh nghiệp của chị có lo ngại khi đọc thông tin về việc siết bản quyền, nhất là khi chi phí chuyển đổi có thể rất lớn. Tuy nhiên, công ty sẽ cố gắng triển khai dần, có thể bắt đầu từ một đến hai nhân sự trước, sau đó mở rộng tùy theo khả năng tài chính.
Theo một số doanh nghiệp, giải pháp trước mắt có thể là rà soát lại toàn bộ phần mềm đang dùng, xác định công cụ nào thật sự cần thiết, công cụ nào có thể thay thế bằng lựa chọn chi phí thấp hơn.
Thay vì mua tràn lan, doanh nghiệp có thể ưu tiên bản quyền cho các vị trí cốt lõi hoặc các phần mềm ảnh hưởng trực tiếp tới sản phẩm đầu ra.
Một số công ty cũng có thể chuyển sang các công cụ dạng thuê bao, phần mềm miễn phí, công cụ trực tuyến hoặc giải pháp AI để giảm phụ thuộc vào các phần mềm chuyên dụng đắt tiền.
Với các doanh nghiệp thiết kế, việc tối ưu quy trình sản xuất, đào tạo nhân sự dùng phần mềm hiệu quả hơn và điều chỉnh lại bảng giá dịch vụ cũng là hướng cần tính đến.
Từ góc nhìn vận hành, bài toán bản quyền không chỉ là chuyện “mua hay không mua” phần mềm. Đây còn là vấn đề về cấu trúc chi phí, định giá dịch vụ và cách doanh nghiệp nhỏ thích ứng với môi trường kinh doanh ngày càng chính quy hơn.
Trong bối cảnh bản quyền số được siết chặt, các doanh nghiệp nhỏ có thể sẽ phải trả thêm chi phí để vận hành hợp pháp. Nhưng ở chiều ngược lại, việc sử dụng phần mềm chính thống cũng giúp giảm rủi ro kỹ thuật, bảo vệ dữ liệu và nâng tính chuyên nghiệp khi làm việc với khách hàng.
Một ví dụ điển hình được giới trẻ ngày nay quan tâm là đĩa than và máy nghe đĩa than. Từng bị thay thế bởi băng 8-track, băng cassette và đĩa CD, nhưng đĩa than đã hồi sinh mạnh mẽ từ năm 2000 cho đến nay.
Sự trở lại của các thiết bị cổ điển có thể được lý giải bởi nhiều nguyên nhân, từ nỗi nhớ về quá khứ đến mong muốn phá vỡ các xu hướng hiện tại và thể hiện cá tính. Đặc biệt, phong trào này đang được dẫn dắt bởi Gen Z, những người chưa từng trải nghiệm thời kỳ mà các thiết bị này là công nghệ tiên tiến.
Mặc dù đã bị đĩa CD thay thế vào đầu những năm 90, băng cassette đang có sự trở lại đáng ngạc nhiên. Năm 2014, chỉ có 50.000 album được bán ra dưới dạng băng cassette; nhưng đến năm 2022, con số này đã tăng vọt lên 439.700 album. Dự báo doanh số bán băng cassette vượt quá 600.000 vào cuối năm 2025.
Thậm chí, nhiều nghệ sĩ nổi tiếng như Sabrina Carpenter, Mumford & Sons và Taylor Swift đã phát hành album mới dưới dạng băng cassette, với hơn một nửa doanh số đến từ người dùng trẻ tuổi từ 18 đến 24 - những người coi băng cassette như một điều mới lạ.
Trong khi phần lớn thế giới đã chuyển sang tai nghe không dây, tai nghe có dây lại đang trở nên thịnh hành. Chúng không chỉ rẻ hơn mà còn được nhiều người nổi tiếng như Harry Styles và Ariana Grande ưa chuộng.
Đối với một số người, tai nghe có dây gợi nhớ về một thời kỳ đơn giản hơn và là cách để ngắt kết nối khỏi thế giới số. Ngoài ra, tai nghe có dây cũng được ưa chuộng vì độ tin cậy và sự tiện lợi, trong khi tai nghe không dây thường gặp trục trặc và cần sạc pin.
Từng là biểu tượng của công nghệ mới vào thời kỳ đầu, điện thoại gập đang trở lại với sự phát triển của các mẫu điện thoại hiện đại từ Samsung và Motorola. Apple cũng được cho là đang phát triển một chiếc điện thoại gập.
Mặc dù doanh số không ấn tượng bằng, nhưng sự đơn giản và dễ sử dụng của điện thoại nắp gập vẫn thu hút nhiều người, đặc biệt là người cao tuổi. Bên cạnh đó, xu hướng sử dụng điện thoại "cơ bản" cũng đang gia tăng, đặc biệt trong giới trẻ muốn ngắt kết nối với mạng xã hội.
Trong khi các nền tảng chơi game cầm tay hiện đại như Nintendo Switch và Steam Deck vẫn chiếm ưu thế, nhiều game thủ trẻ đang tìm về các hệ máy cũ như PlayStation Portable. Các thiết bị chơi game cổ điển mới ra mắt gần đây như Analogue Pocket cho phép người dùng chơi các băng game cũ, từ đó mang đến trải nghiệm không thể thay thế.
Mặc dù Polaroid đã ngừng sản xuất vào năm 2008, nhưng thương hiệu này đã trở lại vào năm 2017, cùng với sự thành công của dòng máy ảnh Fujifilm instax. Máy ảnh chụp lấy liền không chỉ mang lại sự thú vị mà còn giúp người dùng nâng cao kỹ năng chụp ảnh, khi mà việc có được một bức ảnh in ra giấy ngày càng trở nên hiếm hoi.
Sự trở lại của các thiết bị cổ điển không chỉ là một xu hướng mà còn là một cách để thế hệ trẻ kết nối với quá khứ và tìm kiếm những trải nghiệm độc đáo trong thế giới công nghệ hiện đại.
Theo dữ liệu từ sàn tiền số Bitget, giá tiền ảo Pi từ mức 0,144 USD nhanh chóng sụt giảm về mức 0,118 USD (18%) trưa ngày 4/6, trước khi hồi trở lại ở mức 0,13 USD. Đây cũng là mức đáy mới được thiết lập kể từ khi dự án Pi Network mở mạng. Trước đó mức thấp nhất với tiền ảo này là 0,13 USD mỗi đồng.
Lê Bình, một người am hiểu thị trường tiền số tại TP HCM, đánh giá việc Pi giảm giá nằm trong bối cảnh chung của thị trường tiền số, khi giá Bitcoin cũng giảm 4%, từ 64.000 USD về mức 61.366 USD trưa hôm nay. "Nhưng sự 'hắt hơi' của Bitcoin đang khiến Pi chao đảo, dù trước đó nếu Bitcoin tăng giá mạnh, Pi vẫn không có dấu hiệu tương tự", ông Bình cho biết.
Việc giá Pi Network giảm mạnh diễn ra khi niềm tin về dự án này dần mai một, dù đang sắp đến ngày Pi2Day (28/6) - cột mốc được cộng đồng mong chờ khi đội ngũ nòng cốt Pi Core Team (PCT) thường ra thông báo quan trọng hoặc cập nhật tính năng đột phá. Theo Hoàng Anh, quản trị viên nhóm Facebook về Pi Network với hơn 200.000 thành viên, số lượng thành viên tạo chủ đề thảo luận hiện giảm "khoảng 80%" so với lúc đỉnh điểm những năm trước.
Trong khi đó, ghi nhận cho thấy không ít hội nhóm Facebook về Pi Network đã đổi tên hoạt động ở các nội dung khác, trong khi những nhóm tồn tại không có nhiều đợt thảo luận sôi nổi. Theo Hoàng Anh, điều này cho thấy cộng đồng Pi Network đang suy yếu nhanh chóng chỉ sau một năm quyết định "mở mạng".
Thực tế, giá tiền ảo Pi liên tiếp giảm thời gian qua, với mức hơn 20% trong 30 ngày, 42% trong 180 ngày và giảm tới 96% so với mức đỉnh 3 USD thiết lập đầu năm ngoái. Theo ông Bình, việc dự án liên tục "bơm" token khiến thị trường "loãng" dần. Hiện nguồn cung lưu hành Pi đạt 10,64 tỷ token, tăng hơn 28% so với mức hơn 8,3 tỷ ghi nhận hồi tháng 2.
Trên một số sàn tiền số, các giao dịch cũng giảm dần. Chẳng hạn, dữ liệu trên sàn OKX cho thấy, khối lượng giao dịch Pi hiện khoảng 7 triệu USD mỗi ngày - con số nhỏ đối với một token có vốn hóa thị trường hơn 1,2 tỷ USD và thấp hơn nhiều so với mức hàng chục triệu USD mỗi ngày năm ngoái. Trên Bitget, khối lượng giao dịch 24h qua cũng khoảng 2,9 triệu USD.
Thời gian qua, dự án Pi Network không công bố nhiều thông tin, ngoài việc ra tính năng hợp đồng thông minh (smart contract) nhưng chỉ đăng ký trên mạng thử nghiệm Testnet. Tức là hệ thống vẫn tiếp tục duy trì tình trạng chưa có smart contract chính thức - yếu tố được đánh giá cần thiết với bất cứ dự án tiền số nào. Đầu tháng 5, hai đồng sáng lập Nicolas Kokkalis và Chengdiao Fan xuất hiện, phát biểu tại Hội nghị Consensus 2026 về tiền số và AI, nhưng bị xem là "mờ nhạt" khi không nhắc nhiều đến tương lai dự án, theo CCN.
Ông Ryan Lee, trưởng bộ phận phân tích Bitget UEX Research, cho rằng giá Pi hiện chủ yếu chịu ảnh hưởng bởi những yếu tố như sự kỳ vọng về việc chuyển đổi mainnet mở - động lực chính của tâm lý thị trường; sự phát triển hệ sinh thái cộng đồng; cùng với xu hướng chung trên thị trường tiền điện tử và sự chuyển dịch thanh khoản sang các dự án mới nổi.
"Hiện tại, chưa có nhiều dấu hiệu cho thấy ba yếu tố này đang cùng hội tụ rõ nét. Thị trường tiền điện tử trong năm nay vẫn chưa thực sự thuận lợi khi dòng tiền có xu hướng thận trọng và tập trung vào một số tài sản lớn. Do đó, diễn biến giá Pi trong thời gian tới nhiều khả năng sẽ tiếp tục phụ thuộc vào tiến độ phát triển hệ sinh thái, các cột mốc của dự án cũng như xu hướng chung của thị trường", ông Lee nhận định.
Trước đó, nhiều chuyên gia cũng cho rằng Pi Network khó bứt phá sau giai đoạn mở mạng, khi tính tập trung của tiền số này khá cao. Theo Market Periodical, không như Solana hay Ethereum, người nắm giữ Pi "không có tiếng nói" trong các hoạt động. Tổ chức Pi Foundation thành lập năm 2025 đang nắm giữ hàng tỷ token trong hàng trăm ví, tạo rủi ro tập trung hóa. Ngoài ra, Pi Network gặp khó khăn trong việc tạo dựng uy tín trên thị trường, khi nhiều nhà tiên phong bắt đầu "đầu hàng", bán tháo token.
Pi Network ra đời năm 2019, được cho là giúp người tham gia sở hữu tiền ảo miễn phí bằng cách vào ứng dụng trên điện thoại "bấm tia sét" để điểm danh mỗi ngày. Việt Nam là một trong những thị trường có nhiều người tham gia "đào Pi". Dự án gây tranh cãi khi gần 6 năm mới "mở mạng", tức cho phép người dùng di chuyển Pi sang các nền tảng khác để trao đổi. Dù đã công bố "mở mạng" từ tháng 2/2025, Pi Network vẫn bị đánh giá là một dự án blockchain chưa hoàn chỉnh, thử thách sự kiên nhẫn của người chơi.
Nhà tôi hướng nắng sáng, lắp dàn nóng treo tường ngoài trời. Những ngày nắng gắt như này cảm giác điều hòa không mát lắm. Tôi cân nhắc lắp hệ thống phun sương giải nhiệt nhưng không rõ có hiệu quả không và dùng lâu có ảnh hưởng đến tuổi thọ sản phẩm?.
