Sau thông tin về việc siết chặt sử dụng phần mềm và nội dung số không bản quyền, nhiều doanh nghiệp nhỏ bắt đầu rà soát lại các công cụ đang dùng trong hoạt động hằng ngày.
Với các lĩnh vực như thiết kế nội thất, truyền thông, dựng phim, đồ họa hay sản xuất nội dung số, phần mềm chuyên dụng gần như là công cụ bắt buộc. Tuy nhiên, chi phí để sử dụng bản quyền đầy đủ lại không nhỏ, đặc biệt với những doanh nghiệp có nhiều nhân sự cùng dùng phần mềm.
Chị Đào Thu Trang, chủ một doanh nghiệp thiết kế và thi công nội thất tại Hà Nội, cho biết công ty của chị hiện có hơn 30 nhân sự, trong đó khoảng 5 người phụ trách thiết kế và một số nhân sự kỹ thuật triển khai bản vẽ.
Theo chị Trang, một nhân sự thiết kế nội thất thường phải sử dụng nhiều phần mềm cùng lúc như AutoCAD, SketchUp, 3ds Max, phần mềm render và một số công cụ hỗ trợ khác. Mỗi phần mềm có thể tiêu tốn khoảng 50 đến 60 triệu đồng mỗi năm cho một máy. Nếu một nhân sự cần 4 đến 5 phần mềm, tổng chi phí có thể lên khoảng 300 triệu đồng mỗi năm.
“Với những bạn có nhu cầu sử dụng nhiều công cụ hơn để nâng chất lượng hình ảnh hoặc nâng tay nghề, chi phí có thể còn cao hơn”, chị Trang chia sẻ.
Theo nữ chủ doanh nghiệp, khoản chi này tạo áp lực không nhỏ bởi trong ngành nội thất, giá trị của bản thiết kế đôi khi chưa được khách hàng nhìn nhận đúng mức. Nhiều khách hàng vẫn cho rằng thiết kế là phần có thể được miễn phí hoặc tham khảo từ các mẫu có sẵn trên mạng.
Trong khi đó, bản thiết kế lại là nền tảng cho việc dự toán, lựa chọn vật liệu và triển khai thi công. Nếu doanh nghiệp phải tăng chi phí phần mềm bản quyền, giá dịch vụ thiết kế cũng khó giữ ở mức thấp như trước.
Theo Phạm Dương, một nhân viên văn phòng từng làm việc tại một số công ty truyền thông, việc sử dụng phần mềm trong doanh nghiệp phụ thuộc vào lĩnh vực và vị trí công việc.
Có công ty cấp tài khoản Photoshop, Premiere, CapCut hoặc phần mềm animation cho nhân viên. Tuy nhiên, để tối ưu chi phí, không phải đơn vị nào cũng mua trực tiếp từ nhà cung cấp mà có thể thông qua bên trung gian.
Dương đánh giá, những tập đoàn lớn hoặc doanh nghiệp có yêu cầu cao về tính chính thống thường sẽ mua trực tiếp bản quyền. Trong khi đó, các công ty nhỏ và vừa có xu hướng cân nhắc nhiều hơn do áp lực ngân sách.
Phần mềm lậu và cái giá từ lỗi hệ thống đến mất dữ liệu
Dù giúp giảm chi phí ban đầu, phần mềm không bản quyền cũng đi kèm nhiều rủi ro trong quá trình sử dụng.
Chị Trang cho biết trước đây, chi phí phần mềm của doanh nghiệp chủ yếu nằm ở các thư viện phục vụ thiết kế, với mức khoảng 10 triệu đồng mỗi năm. Trong khi đó, nhiều phần mềm chuyên dụng khác được sử dụng dưới dạng không bản quyền, giúp doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí vận hành.
Tuy nhiên, việc sử dụng các phần mềm này không phải lúc nào cũng ổn định. Với phần mềm thiết kế, lỗi có thể xảy ra ở nhiều khâu như bung file, lỗi vật liệu, lỗi render hoặc không xuất được hình ảnh đúng yêu cầu. Những sự cố này đôi khi chỉ là lỗi nhỏ, nhưng có thể làm gián đoạn tiến độ công việc.
“Có phần mềm phải cài đi cài lại nhiều lần trong năm. Với phần mềm bản quyền, do có hỗ trợ và cập nhật chính thống, việc sử dụng thường ổn định hơn”, chị nói.
Với doanh nghiệp thiết kế, mất file hoặc lỗi dữ liệu không chỉ ảnh hưởng tới nội bộ mà còn có thể tác động trực tiếp tới khách hàng. Một bản vẽ bị lỗi, một file render không thể mở hoặc phần mềm dừng hoạt động giữa chừng đều có thể khiến tiến độ dự án bị chậm.
Ngoài rủi ro kỹ thuật, phần mềm crack còn đặt ra vấn đề về bảo mật. Nhiều bản cài không rõ nguồn gốc có thể yêu cầu người dùng tắt phần mềm bảo vệ máy tính, cấp quyền truy cập sâu vào hệ thống hoặc chặn cập nhật. Điều này khiến dữ liệu doanh nghiệp, tài liệu khách hàng và thông tin dự án đứng trước nguy cơ bị ảnh hưởng.
Đối với các doanh nghiệp làm việc với khách hàng lớn, yếu tố bản quyền cũng ngày càng được chú ý. Một số khách hàng có thể yêu cầu đối tác sử dụng phần mềm hợp pháp, đặc biệt trong các dự án liên quan tới thương hiệu, dữ liệu hoặc hợp đồng có tiêu chuẩn chặt chẽ.
Vì vậy, việc dùng phần mềm không bản quyền không còn đơn thuần là câu chuyện tiết kiệm chi phí, mà có thể trở thành rủi ro về vận hành, uy tín và pháp lý.
Thích ứng với tình hình mới
Chị Trang cho biết doanh nghiệp của chị có lo ngại khi đọc thông tin về việc siết bản quyền, nhất là khi chi phí chuyển đổi có thể rất lớn. Tuy nhiên, công ty sẽ cố gắng triển khai dần, có thể bắt đầu từ một đến hai nhân sự trước, sau đó mở rộng tùy theo khả năng tài chính.
Theo một số doanh nghiệp, giải pháp trước mắt có thể là rà soát lại toàn bộ phần mềm đang dùng, xác định công cụ nào thật sự cần thiết, công cụ nào có thể thay thế bằng lựa chọn chi phí thấp hơn.
Thay vì mua tràn lan, doanh nghiệp có thể ưu tiên bản quyền cho các vị trí cốt lõi hoặc các phần mềm ảnh hưởng trực tiếp tới sản phẩm đầu ra.
Một số công ty cũng có thể chuyển sang các công cụ dạng thuê bao, phần mềm miễn phí, công cụ trực tuyến hoặc giải pháp AI để giảm phụ thuộc vào các phần mềm chuyên dụng đắt tiền.
Với các doanh nghiệp thiết kế, việc tối ưu quy trình sản xuất, đào tạo nhân sự dùng phần mềm hiệu quả hơn và điều chỉnh lại bảng giá dịch vụ cũng là hướng cần tính đến.
Từ góc nhìn vận hành, bài toán bản quyền không chỉ là chuyện “mua hay không mua” phần mềm. Đây còn là vấn đề về cấu trúc chi phí, định giá dịch vụ và cách doanh nghiệp nhỏ thích ứng với môi trường kinh doanh ngày càng chính quy hơn.
Trong bối cảnh bản quyền số được siết chặt, các doanh nghiệp nhỏ có thể sẽ phải trả thêm chi phí để vận hành hợp pháp. Nhưng ở chiều ngược lại, việc sử dụng phần mềm chính thống cũng giúp giảm rủi ro kỹ thuật, bảo vệ dữ liệu và nâng tính chuyên nghiệp khi làm việc với khách hàng.
Gmail là một trong những dịch vụ email phổ biến nhất thế giới với hàng tỉ người dùng, nhưng suốt nhiều năm qua người dùng không thể thay đổi địa chỉ @gmail.com sau khi tạo tài khoản, gây nhiều bất tiện trong công việc và giao tiếp.
Mới đây, Google đã bắt đầu triển khai tính năng cho phép đổi phần tên trước @gmail.com mà vẫn giữ nguyên dữ liệu và dịch vụ liên kết, hiện đang áp dụng theo từng đợt tại Mỹ, đánh dấu bước thay đổi lớn sau hơn 20 năm.
Trong nhiều năm, người dùng Gmail gần như không có cách nào thay đổi địa chỉ email của mình. Nếu muốn một địa chỉ mới, họ buộc phải tạo tài khoản khác và chuyển toàn bộ dữ liệu, một quá trình mất thời gian và dễ gây gián đoạn công việc.
Google hiện đã thay đổi điều đó khi cho phép người dùng đổi phần tên trước @gmail.com mà không cần tạo tài khoản mới. Tất cả email, danh bạ, Google Drive, YouTube, Maps và các dịch vụ liên quan vẫn được giữ nguyên.
Điều này đặc biệt có ý nghĩa với những người từng tạo email từ thời còn đi học với những cái tên không còn phù hợp khi đi làm hoặc giao dịch với đối tác. Theo các báo công nghệ, đây là một trong những tính năng được yêu cầu nhiều nhất kể từ khi Gmail ra mắt cách đây hơn 20 năm.
Theo thông tin từ Google, người dùng có thể kiểm tra khả năng đổi địa chỉ Gmail trực tiếp trong phần cài đặt tài khoản Google. Khi truy cập mục thông tin cá nhân và chọn email, hệ thống sẽ hiển thị tùy chọn thay đổi địa chỉ nếu tài khoản nằm trong nhóm được hỗ trợ trong giai đoạn triển khai.
Tính năng này được thiết kế nhằm giúp người dùng thay đổi địa chỉ email mà không làm ảnh hưởng đến dữ liệu hiện có. Sau khi cập nhật tên mới, địa chỉ này sẽ trở thành email chính, trong khi địa chỉ cũ vẫn được giữ lại như một email thay thế để tiếp tục nhận thư, đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra liền mạch. Mọi email gửi đến hai địa chỉ đều được quản lý trong cùng một hộp thư.
Google cho biết tính năng hiện đang được triển khai theo từng khu vực và không phải tài khoản nào cũng có ngay trong giai đoạn đầu.
Sau khi thay đổi địa chỉ Gmail, người dùng sẽ phải chờ khoảng 12 tháng mới có thể thực hiện lần thay đổi tiếp theo, một giới hạn được áp dụng nhằm đảm bảo tính ổn định trong quá trình triển khai.
Việc cho phép thay đổi địa chỉ Gmail được xem là một trong những cập nhật đáng chú ý nhất của Google trong nhiều năm qua. Trong bối cảnh email ngày càng trở thành một phần của danh tính số và hoạt động công việc, khả năng thay đổi địa chỉ giúp người dùng linh hoạt hơn trong việc xây dựng hình ảnh cá nhân mà không cần tạo tài khoản mới.
Động thái của Google cũng cho thấy hãng đang từng bước điều chỉnh Gmail theo hướng linh hoạt và thân thiện hơn với người dùng, nhất là khi các dịch vụ số ngày càng phụ thuộc vào tài khoản email để xác thực và quản lý dữ liệu.
Khả năng thay đổi địa chỉ mà vẫn giữ nguyên toàn bộ hệ sinh thái được xem là bước đi hợp lý, giúp Gmail tiếp tục duy trì vị thế là một trong những nền tảng email phổ biến nhất thế giới.
Tên lửa New Glenn cao 98 m rời bệ phóng tại mũi Canaveral ở bang Florida của Mỹ lúc 7h25 ngày 19/4 (18h25 giờ Hà Nội), mang theo vệ tinh liên lạc của công ty AST SpaceMobile.
Sau hơn 3 phút, tầng đẩy thứ hai tách rời và kích hoạt động cơ để đưa vệ tinh lên quỹ đạo. Tầng đẩy thứ nhất hạ cánh thành công xuống xà lan trên Đại Tây Dương khoảng 9 phút 30 giây sau khi rời bệ phóng.
Vụ phóng đánh dấu lần đầu Blue Origin, công ty của tỷ phú Jeff Bezos, tái sử dụng thành công tầng đẩy cho tên lửa New Glenn, chứng tỏ khả năng làm chủ công nghệ và gia tăng sức cạnh tranh với đối thủ SpaceX của Elon Musk. Blue Origin đã thay thế toàn bộ động cơ và điều chỉnh nhiều chi tiết trên tầng đẩy cho lần phóng này.
Blue Origin từng hai lần phóng tên lửa New Glenn, nhưng chỉ dùng tầng đẩy hoàn toàn mới. Công ty cũng phóng rocket New Shepard có kích thước nhỏ hơn, chủ yếu dùng cho các chuyến du lịch dưới quỹ đạo, với một số linh kiện tái sử dụng và hoạt động ít thách thức về mặt kỹ thuật hơn.
Hồi tháng 11/2025, Blue Origin lần đầu thu hồi thành công tầng đẩy của New Glenn. Nỗ lực thu hồi tầng đẩy hồi tháng 1/2025 đã thất bại, do động cơ không kích hoạt trong quá trình hạ độ cao.
New Glenn là trọng tâm với tham vọng vũ trụ của Jeff Bezos, khi Blue Origin và SpaceX đang cạnh tranh trong chương trình Artemis của NASA và cùng chế tạo phương tiện đưa người đáp xuống Mặt Trăng.
Mỹ đang đẩy mạnh nỗ lực đưa các nhà du hành trở lại bề mặt Mặt Trăng vào năm 2028, trước khi nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump kết thúc và trước thời hạn do Trung Quốc đặt ra.
Mặc dù những thiết bị định vị GPS cho phép phụ huynh theo dõi vị trí của con mình, chúng cũng tiềm ẩn rủi ro về bảo mật. Theo báo cáo từ Consumer Reports, không phải tất cả thiết bị theo dõi đều được thiết kế với tiêu chuẩn an toàn cao.
Cụ thể, một số thiết bị thiếu khả năng cho phép trẻ em hoặc phụ huynh tắt việc thu thập hoặc bán dữ liệu cá nhân, vốn là vấn đề đặc biệt đáng lưu ý vì dữ liệu đó thuộc về trẻ em, những người mang thiết bị GPS. Hơn nữa, không phải tất cả thiết bị đều có tính năng bảo mật trực tuyến cần thiết để ngăn chặn truy cập trái phép.
Khi tìm kiếm thiết bị định vị cho trẻ em, phụ huynh có thể lựa chọn từ ba loại định vị chính: Bluetooth, GPS và smartwatch dành cho trẻ em. Thiết bị định vị Bluetooth thường được dùng để theo dõi hành lý, nhưng giờ cũng được áp dụng cho trẻ em. Thiết bị định vị GPS thường yêu cầu phí thuê bao hằng tháng để truyền vị trí. Trong khi smartwatch dành cho trẻ em không chỉ có chức năng theo dõi GPS mà còn cho phép liên lạc với cha mẹ.
Consumer Reports chỉ ra một số sản phẩm theo dõi trẻ em không có khả năng xác thực đa yếu tố (MFA), làm tăng nguy cơ bị truy cập trái phép. Ví dụ, thiết bị GPS Tracki (có giá 12 USD trên Amazon) không phải là lựa chọn lý tưởng cho việc theo dõi trẻ em. Ngược lại, thiết bị giám sát an toàn GPS của AngelSense (59 USD) được thiết kế đặc biệt cho trẻ em và có tính năng bảo mật MFA, nhưng tồn tại những vấn đề về quyền riêng tư khi micrô có thể ghi âm mà không được thông báo.
Smartwatch dành cho trẻ có thể cung cấp nhiều tính năng giao tiếp hơn, nhưng cũng có khả năng thu thập dữ liệu nhiều hơn so với các thiết bị không dùng để giao tiếp. Các chi tiết có thể thu thập bao gồm thông tin về địa điểm, tin nhắn và các tính năng sử dụng trên đồng hồ.
Mặc dù vậy, không phải thiết bị nào cũng có vấn đề. Ví dụ smartwatch Garmin Bounce (150 USD) cung cấp tính năng nhắn tin, gọi điện, chia sẻ vị trí và hỗ trợ MFA. Thiết bị theo dõi GPS BoT Talk (60 USD) cũng có tính năng MFA và cung cấp theo dõi vị trí theo thời gian thực. Cuối cùng, thiết bị định vị Bluetooth Eufy SmartTrack Link (20 USD) cung cấp bảo mật tài khoản MFA, mặc dù không được thiết kế đặc biệt để theo dõi trẻ em.
Chính vì vậy, trước khi quyết định mua thiết bị định vị cho trẻ em, phụ huynh nên nghiên cứu để tìm ra sản phẩm phù hợp nhất với nhu cầu và yêu cầu bảo mật của gia đình.
