Sắc xanh lan tỏa trên thị trường chứng khoán trong phiên giao dịch hôm nay (7-5), giúp chỉ số VN-Index bật tăng gần 18 điểm (+0,94%), tạm dừng ở mốc 1.909 điểm khi chốt phiên.
Đáng chú ý, chỉ tháng 4 qua, VN-Index đã tăng hơn 10%. Phản ánh tâm lý của nhà đầu tư trước tin vui về việc chứng khoán Việt Nam được Tổ chức FTSE Russell xác nhận nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 21-9-2026, trở thành chất xúc tác thúc đẩy sự chuyển dịch của dòng tiền theo hướng chọn lọc và chuyên nghiệp hơn.
Tuy nhiên đà tăng này mang tính phân hóa rõ rệt, khi phần lớn đến từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn, riêng nhóm Vingroup đã đóng góp hơn 186 điểm. Trong khi đó nhiều nhóm cổ phiếu khác diễn biến kém tích cực hơn, chủ yếu đi ngang hoặc điều chỉnh.
Thanh khoản thị trường không đồng thuận với đà tăng. Giá trị giao dịch bình quân trong tháng vừa qua chỉ đạt khoảng 26.300 tỉ đồng/phiên, giảm 22% so với tháng liền trước, phản ánh tâm lý thận trọng của dòng tiền và xu hướng đầu tư có chọn lọc, thay vì lan tỏa rộng.
Diễn biến này khiến hiệu suất thực tế của nhà đầu tư có độ lệch đáng kể so với chỉ số. Có thể hiểu dù thị trường tăng mạnh về mặt điểm số, nhưng không nhiều nhà đầu tư thực sự hưởng lợi tương xứng.
Khi thị trường Việt Nam tiến tới thị trường mới nổi thứ cấp, dòng tiền bắt đầu dịch chuyển theo những tiêu chí khắt khe hơn, trạng thái chọn lọc cao hơn, thay vì vận động theo diện rộng. Với nhà đầu tư cá nhân tự quản lý danh mục, sân chơi mới không còn dễ, không phải vì thiếu thông tin, mà vì thiếu hệ thống để xử lý thông tin.
Trong bối cảnh đó, dữ liệu một năm của nhiều quỹ mở cổ phiếu trên Fmarket – nền tảng phân phối quỹ mở lớn nhất Việt Nam – vẫn đang ghi nhận mức sinh lời 30-49%, vượt đáng kể mức tăng thực tế của thị trường nếu loại trừ nhóm cổ phiếu dẫn dắt.
Đáng chú ý, 5 quỹ mở có hiệu suất tốt bậc nhất lần lượt gồm: VNDAF (49%), MAGEF (44%%), BVFED (39%), VDEF (38%) và DCDS (37%).
Kết quả này đến từ cách tiếp cận có hệ thống của quỹ khi phân bổ linh hoạt giữa các nhóm ngành, chủ động điều chỉnh tỉ trọng theo chu kỳ và tập trung vào các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt.
Bà Trần Thị Hồng Tươi, CFA – Trưởng Phòng Quản lý danh mục, Công ty Quản lý Quỹ Mirae Asset Việt Nam, cho biết bên cạnh việc nắm giữ dài hạn các cổ phiếu vốn hóa lớn, quỹ còn phân bổ một phần danh mục vào nhóm cổ phiếu có tính động lượng (Momentum Trading Portfolio), đó là những cổ phiếu vừa và nhỏ có những chuyển biến tích cực trong kết quả kinh doanh và được ủng hộ bởi điều kiện thị trường.
Nhiều quỹ mở ghi nhận lợi nhuận 1 năm trên 30% – Nguồn: Fmarket
Dòng vốn ngoại được kỳ vọng có thể sớm chảy mạnh vào thị trường chứng khoán Việt Nam. Khi chỉ còn hơn bốn tháng nữa, cổ phiếu Việt sẽ chính thức được đưa vào các rổ chỉ số của FTSE.
Theo phía Chứng khoán VNDirect, lượng vốn hút về có thể đạt khoảng 1 – 1,5 tỉ USD từ các quỹ đầu tư nước ngoài, đặc biệt là các quỹ ETF (dạng quỹ mô phỏng theo chỉ số chứng khoán).
Bà Nguyễn Hoài Thu, CFA – Phó tổng giám đốc Công ty Quản lý Quỹ VinaCapital, nhận định việc nâng hạng thị trường chứng khoán không chỉ là một cột mốc mang tính kỹ thuật, mà còn là bước chuyển quan trọng về cấu trúc dòng vốn và chất lượng.
“Giúp tăng chiều sâu cho thị trường chứng khoán, khắc phục tình trạng nhà đầu tư cá nhân chiếm khoảng 90% giao dịch như hiện nay. Sự tham gia của nhà đầu tư tổ chức, với dòng vốn ổn định, sẽ góp phần làm giảm biến động thị trường, nâng cao tính bền vững và chất lượng giao dịch”, bà Thu nhấn mạnh.
Theo chuyên gia, khi thị trường ngày càng vận hành theo chuẩn tổ chức, lợi thế cạnh tranh sẽ thuộc về những nhà đầu tư có hệ thống phân tích và kỷ luật quản lý danh mục. Những người thiếu hành trang sẽ khó theo kịp nhịp vận động, dễ bị hụt hơi trong cuộc đua gay cấn về lợi nhuận.
Nhiều điểm thu đổi ngoại tệ ở TP HCM sáng nay niêm yết giá mua vào mỗi USD quanh 26.100 đồng, còn bán ra cho người dân khoảng 26.330-26.400 đồng. So với ngày đầu tuần, mỗi đồng bạc xanh trên thị trường tự do (hay còn gọi "chợ đen") giảm khoảng 250 đồng. Đây là mức điều chỉnh mạnh nhất trong vòng một tháng qua.
Giá USD tự do đã mất khoảng 2.000 đồng, tương đương 7%, so với giai đoạn mua bán lên cao kỷ lục 28.150 đồng hồi đầu tháng 3.
Tỷ giá tự do tiếp tục biến động trái chiều với kênh ngân hàng. Các nhà băng lớn sáng nay giữ nguyên giá mua bán hoặc nhích nhẹ vài chục đồng so với hôm qua. Vietcombank mua vào 26.110 đồng và bán ra 26.490 đồng mỗi USD, còn Vietinbank nâng lên 26.133 và 26.513 đồng.
Điều này đồng nghĩa nếu có nhu cầu đổi ngoại tệ từ USD sang VND, người dân giao dịch tại ngân hàng sẽ nhỉnh hơn so với kênh tự do, dù chênh lệch không quá lớn. Ngược lại, nếu muốn mua USD, kênh tự do đang rẻ hơn ngân hàng.
Giá USD tự do cũng đi ngược tỷ giá trung tâm. Sáng nay, Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm lên 25.260 đồng, mức cao nhất kể từ cuối tháng 8/2025.
Tỷ giá tự do thường được quyết định bởi cung cầu thực của thị trường, khác với yếu tố ảnh hưởng chính đến tỷ giá trung tâm là cân đối vĩ mô và điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước. Đà giảm sâu một tháng trở lại đây, theo nhiều chuyên gia, chủ yếu bởi tâm lý đầu cơ hạ nhiệt. "Tâm lý ngại rủi ro pháp lý của người dân với thị trường phi chính thức đang tác động mạnh đến tỷ giá tự do", PGS.TS Nguyễn Quốc Anh, giảng viên cao cấp Khoa Ngân hàng, Đại học Kinh tế TP HCM, nói.
Bổ sung thêm, bà Lý Thị Hiền, Trưởng phòng phân tích cấp cao khách hàng cá nhân tại Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam (YSVN), nhận định biến động của thị trường vàng cũng ảnh hưởng không nhỏ đến đà giảm của giá USD tự do. Đầu năm tới nay, vàng trong nước và thế giới lần lượt mất 2-4,5% và có thể tiếp tục đi xuống. Điều này dẫn tới tâm lý nắm giữ USD bên ngoài hệ thống ngân hàng của người dân nguội dần, qua đó giảm áp lực tỷ giá trong ngắn hạn.
"Tuy nhiên, dư địa giảm thêm gần như không còn do tỷ giá tự do đã về ngang hoặc dưới ngưỡng bán ra tại các ngân hàng thương mại", bà Hiền dự báo.
Theo khảo sát mới nhất từ Reuters đối với các nhà máy lọc dầu tại châu Á, tập đoàn dầu khí quốc gia Saudi Aramco dự kiến sẽ giảm mạnh giá bán chính thức (OSP) cho tất cả các dòng dầu thô vận chuyển sang khu vực này vào tháng 8 tới. Đây được xem là động thái phản ứng nhanh trước bối cảnh giá dầu chuẩn của Trung Đông liên tục lao dốc.
Dự kiến, dòng dầu chủ lực Arab Light sẽ được điều chỉnh giảm từ 6,5-8 USD mỗi thùng. Không dừng lại ở đó, các dòng dầu khác như Arab Extra Light, Arab Medium và Arab Heavy cũng sẽ đồng loạt áp dụng mức giảm sâu tương tự.
Mức chiết khấu này sẽ đưa giá dầu Arab Light giao tháng 8 sang thị trường châu Á về mức chênh lệch chỉ còn cao hơn từ 1,5-3 USD mỗi thùng so với giá trung bình của rổ dầu chuẩn Dubai/Oman.
Nhìn lại chu kỳ định giá của Saudi Aramco, có thể thấy bước đi này thể hiện một sự đảo chiều rất mạnh mẽ của doanh nghiệp. Trước khi bước vào xu hướng giảm hiện tại, mức giá áp cho các lô hàng bốc lên tàu vào tháng 6 từng được neo ở đỉnh điểm. Ngay sau đó, bước sang tháng 7, tập đoàn đã phải chấp nhận cắt giảm 6 USD mỗi thùng để duy trì mức chênh lệch 9,5 USD so với rổ dầu đối chiếu.
Với đợt giảm bổ sung dự kiến cho tháng 8, giá dầu Arab Light sẽ chính thức bị đẩy xuống mức thấp nhất trong vòng 4 tháng qua, đánh dấu một giai đoạn cạnh tranh khốc liệt về giá nhằm kích cầu từ các khách hàng châu Á sau nhiều tháng nguồn cung bị gián đoạn.
Nút thắt Hormuz được tháo gỡ, nguồn cung bung hàng
Nguyên nhân chính thúc đẩy làn sóng giảm giá này đến từ việc eo biển Hormuz - tuyến đường thủy huyết mạch của ngành năng lượng toàn cầu - đang từng bước mở cửa trở lại. Kết quả này đạt được sau một thỏa thuận tạm thời giữa Mỹ và Iran, giúp giải tỏa tâm lý lo ngại rủi ro của các hãng vận tải biển và khơi thông dòng chảy hàng hóa vốn bị ứ đọng bấy lâu nay.
Dự kiến khi các rào cản chính trị được gỡ bỏ, làn sóng tàu chở dầu rời eo biển sẽ kéo theo sự sụt giảm dây chuyền của giá giao ngay và giá kỳ hạn tại Trung Đông. Dữ liệu từ LSEG cho thấy lượng dầu thô vận chuyển qua eo biển chiến lược này trong tuần qua đã tăng vọt lên mức cao nhất kể từ khi cuộc xung đột khu vực nổ ra vào tháng 2. Dù tổng lưu lượng hiện tại vẫn thấp hơn so với giai đoạn trước chiến tranh, nhưng đây là tín hiệu tích cực cho thấy dòng chảy thương mại đang hồi sinh mạnh mẽ.
Bên cạnh đó, các nguồn cung lớn tại Trung Đông cũng đang ồ ạt quay trở lại thị trường khi Iran đẩy mạnh xuất khẩu sau khi được tạm dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Cùng lúc đó, Saudi Arabia cũng chuẩn bị nối lại hoạt động bốc dỡ dầu thô tại cảng Ras Tanura thuộc Vịnh Ba Tư sau gần 4 tháng gián đoạn.
Dữ liệu vận tải ghi nhận hai tàu chở dầu siêu lớn với sức chứa tới 2 triệu thùng đã bắt đầu nhận hàng tại đây, tạo áp lực lớn lên biên độ giá giao ngay của các dòng dầu Oman và Dubai, đẩy các chỉ số này rơi xuống mức thấp nhất trong vòng 6 năm qua.
Áp lực kép lên thị trường toàn cầu
Làn sóng giải phóng nguồn cung diễn ra đúng vào thời điểm nhu cầu tiêu thụ năng lượng tại các thị trường lớn, đặc biệt là Trung Quốc, vẫn chưa có dấu hiệu khởi sắc rõ rệt. Áp lực kép từ việc nguồn cung tăng mạnh kết hợp với sức mua yếu đã phản ánh ngay lập tức lên bảng điện tử trong phiên giao dịch cuối tuần.
Kết thúc phiên, giá dầu thô tương lai Brent giảm 3,32%, xuống còn 72,76 USD một thùng, trong khi giá dầu thô ngọt nhẹ Mỹ (WTI) cũng mất 2,99%, giao dịch ở mức 69,77 USD một thùng. Tính chung cả tuần, dầu chuẩn Brent đã bốc hơi khoảng 9,7% giá trị, và dầu WTI giảm tới 8,9%, đảo ngược hoàn toàn đà tăng ngắn hạn trước đó khi thị trường lo ngại về các sự cố an ninh hàng hải.
Bà June Goh, chuyên gia phân tích thị trường cấp cao tại Sparta Commodities, nhận định thị trường đang chứng kiến một làn sóng bán tháo trên diện rộng khi dòng chảy dầu thô qua eo biển Hormuz gia tăng đáng kể. Đồng quan điểm, ông Tamas Varga từ công ty môi giới PVM cho rằng mối lo ngại về một đợt dư cung ngắn hạn đang chiếm lĩnh tâm lý giới đầu tư.
Mặc dù vẫn còn những biến số như việc Nga cân nhắc cấm xuất khẩu dầu diesel do các sự cố hạ tầng năng lượng nội địa, giới phân tích tại Commerzbank nhận định cục diện thị trường tuần tới sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào tốc độ thông quan của các chuyến tàu qua eo biển Hormuz. Nếu lưu lượng giao thông tiếp tục duy trì đà phục hồi vững chắc, làn sóng giảm giá năng lượng có thể sẽ còn kéo dài.
Hiện, Ngân hàng Nhà nước áp dụng trần 4,75% với các khoản tiền gửi kỳ hạn dưới 6 tháng. Nhiều nhà băng cũng đã áp dụng mức trần cho khách hàng gửi kỳ hạn ngắn.
Tuy nhiên, lãi suất huy động thực tế trên thị trường hiện cao hơn đáng kể so với mức niêm yết, thông qua ưu đãi lãi suất khi khách hàng có mã giới thiệu của nhân viên.
Theo đó, một ngân hàng cổ phần có trụ sở tại Hà Nội đang triển khai loại sản phẩm chứng chỉ tiền gửi với lãi suất 6,7-7,1% một năm cho các kỳ hạn 1-3 tháng. Khách hàng có thể đăng ký trực tuyến trên ứng dụng, nhập mã giới thiệu của nhân viên. Số tiền tối thiểu từ 200.000 đồng và là bội số của 100.000 đồng.
"Điểm khác biệt của loại chứng chỉ tiền gửi so với tiết kiệm thông thường là không tự động tái tục khi đáo hạn, nhưng vẫn có thể rút gốc từng lần hoặc tất toán trước hạn", nhân viên nhà băng này cho biết.
Với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, thị trường ghi nhận "làn sóng" nâng lãi suất, nhiều đơn vị sẵn sàng đưa mức lãi xấp xỉ 9% cho khoản tiền gửi chỉ từ vài trăm triệu đồng.
Mới nhất, Ngân hàng Đông Nam Á (SeABank) tung ưu đãi lãi suất lên tới 9% một năm cho khoản tiền gửi từ 800 triệu đồng, kỳ hạn 12 tháng. Với các khoản tiền từ 100 triệu đến dưới 800 triệu đồng, lãi suất khoảng 8,9% một năm.
Tại Ngân hàng Vikki (Vikki Bank), lãi suất kỳ hạn 6-12 tháng được nhân viên chào lãi suất 9-9,2% một năm, áp dụng cho khoản tiền gửi từ 200 triệu đồng. Khách hàng có thể chủ động giao dịch trực tuyến, chỉ cần nhập mã khách hàng giới thiệu.
Tại Ngân hàng Tiên Phong (TPBank), tiền gửi từ 100 triệu đồng được chào lãi suất 8,5% một năm cho kỳ hạn 6 tháng; 8,6% một năm với kỳ hạn 12 tháng. Với khoản tiền dưới 100 triệu đồng, mức lãi suất khoảng 7,8% một năm.
Ngân hàng Nam Á (Nam A Bank) áp dụng lãi suất lên tới 8,7% một năm, đồng thời triển khai chương trình lì xì lên đến 2 triệu đồng cho khách hàng gửi tiền. Trong khi đó, Ngân hàng Quốc dân (NCB) niêm yết lãi suất 8,8% một năm cho kỳ hạn 6 tháng, các kỳ hạn 12-13 tháng ở mức 8,85% một năm...
Động thái trên diễn ra trong bối cảnh mặt bằng lãi suất liên ngân hàng duy trì ở mức cao, phiên 30/3 lên tới 12% một năm. Đồng thời, theo chuyên gia, tỷ giá chịu sức ép khi đồng USD mạnh lên, khiến cơ quan điều hành phải cân nhắc giữa mục tiêu ổn định tỷ giá và hỗ trợ tăng trưởng, qua đó phần nào hạn chế dư địa nới lỏng tiền tệ (tức lãi suất thấp).
Ngân hàng Nhà nước ngày 30/3 nhắc nhở các nhà băng phải tập trung triển khai giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất, tuân thủ quy định về niêm yết lãi suất tiền gửi và trần lãi suất. Đồng thời, ngân hàng tăng cường kiểm tra nội bộ, xử lý nghiêm các vi phạm liên quan đến lãi suất.
