Ngày 8/4, Quốc hội phê chuẩn bổ nhiệm PGS. TS Hoàng Minh Sơn làm Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo. Đây luôn là “ghế nóng” với bộ máy nhân sự khổng lồ – hơn 1,6 triệu thầy cô, tác động đến khoảng 26 triệu học sinh, sinh viên.
Ông Lê Như Tiến, nguyên Phó chủ nhiệm Uỷ ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng (cũ) của Quốc hội, nhận định: “Tân Bộ trưởng sẽ đối mặt những thách thức mang tính thời đại khi giáo dục đang ở giai đoạn đổi mới toàn diện”.
“Mục tiêu của giáo dục không chỉ là truyền thụ kiến thức mà phải trang bị kỹ năng để người học thích ứng với thay đổi. Đó là đòi hỏi rất cao, người đứng đầu ngành phải có tầm nhìn để hiện thực hóa”, ông nói thêm.
Cuộc ‘đại phẫu’ mạng lưới giáo dục đại học
Cả nước có khoảng 240 trường đại học. Nghị quyết 71 nêu rõ hệ thống đại học hiện phát triển manh mún, chưa đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và nghiên cứu khoa học. Bộ Chính trị yêu cầu khẩn trương sắp xếp, tái cấu trúc hoặc sáp nhập, giải thể trường không đạt chuẩn.
Trả lời báo chí khi còn là Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội, ông Hoàng Minh Sơn nói đây là cơ hội và sứ mệnh để đẩy mạnh chất lượng giáo dục đại học.
Bộ đã có định hướng về việc này, đề nghị các bên hoàn thành hồ sơ trình cấp thẩm quyền trước 30/6. Tuy nhiên, chuyên gia nhìn nhận như vậy là chưa đủ.
TS Lê Viết Khuyến, Phó chủ tịch Hiệp hội các trường đại học, cao đẳng Việt Nam, nhấn mạnh tái cấu trúc hệ thống giáo dục đại học không chỉ cốt tinh gọn bộ máy, mà còn phải kiến tạo được một trục liên thông, giúp người học thuận lợi đi lên các bậc cao hơn.
Cùng đó là nhiều bài toán khác như bảo đảm quyền tự chủ toàn diện cho các trường mà không phụ thuộc mức độ tài chính; đầu tư cho nhóm ngành công nghệ mũi nhọn, thu hút giảng viên giỏi… để Việt Nam có ít nhất 8 trường thuộc nhóm 200 đại học hàng đầu châu Á, một trường vào top 100 thế giới ở một số lĩnh vực vào năm 2030, theo Nghị quyết 71.
“Việc có đại học trong top 100 thế giới sẽ là thách thức lớn với ngành giáo dục”, ông Tiến nói.
Xáo trộn tuyển sinh
Hơn 20 năm qua, tuyển sinh đại học có 6 lần thay đổi lớn. Từ chỗ thí sinh đăng ký trường nào phải thi tại trường đó; tổ chức kỳ thi “ba chung”: chung đề, chung đợt thi và sử dụng chung kết quả; đến tự chủ tuyển sinh, bùng nổ hàng loạt phương thức, kỳ thi riêng.
Năm ngoái, các trường phải bỏ xét tuyển sớm, quy đổi điểm tương đương các phương thức, tổ hợp. Mỗi trường lại đưa ra công thức tính riêng, dựa trên nhiều yếu tố như phổ điểm thi, kết quả của sinh viên khóa trước, đặc thù ngành…
Đến năm nay, cách mùa tuyển sinh khoảng 4-5 tháng, Bộ lại yêu cầu điều chỉnh xét tuyển học bạ với ràng buộc về điểm thi tốt nghiệp, đổi cách tính điểm cộng với chứng chỉ ngoại ngữ.
Các thay đổi, theo Bộ, giúp việc tuyển sinh công bằng hơn và giảm áp lực, song chuyên gia nhìn nhận việc này không có “thời gian chờ”, khiến thí sinh, phụ huynh bị động, rối loạn thông tin.
Trên thế giới, chính sách tuyển sinh đại học về cơ bản ổn định với hai hướng chủ đạo: Trung Quốc, Hàn Quốc tổ chức kỳ thi đại học chung toàn quốc; Mỹ, châu Âu để đại học tự chủ.
Tranh cãi dạy thêm – học thêm
Thông tư 29 của Bộ về dạy thêm, học thêm được coi như “liều thuốc mạnh” khi hạn chế dạy thêm trong trường và phải miễn phí. Song, nó gây tranh cãi suốt một năm qua, nhiều hiệu trưởng, chuyên gia cho rằng các quy định chỉ giải quyết “phần ngọn”, không làm giảm nhu cầu, trong khi phụ huynh tốn tiền gấp 2-4 lần vì phải đưa con em ra bên ngoài.
Ông Hoàng Minh Sơn trong hội nghị tiếp xúc cử tri đầu tháng 3 ở Hà Nội đã khẳng định một mặt “đấu tranh với những hiện tượng chưa lành mạnh” trong dạy thêm, học thêm, song sẽ tiếp thu các góc nhìn khác.
Trả lời VnExpress hồi tháng 3, TS Trần Thành Nam, Phó hiệu trưởng trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, cho rằng về lâu dài, ngành giáo dục cần làm tốt ba việc: đổi mới thi cử, đào tạo được những thế hệ giáo viên có phẩm chất tốt, học sinh có kỹ năng và tinh thần tự học.
Thiếu giáo viên dai dẳng
Nhiệm kỳ của Tân Bộ trưởng còn đối mặt một bài toán dai dẳng: cả nước thiếu khoảng 124.000 giáo viên, tính đến tháng 2/2026. Nhưng áp lực còn nằm ở sự mất cân đối, thừa – thiếu cục bộ, “khát” giáo viên mầm non, Tiếng Anh và các môn đặc thù như Tin học và Nghệ thuật. Nhiều địa phương có biên chế nhưng không có nguồn để tuyển. Cùng đó, tình trạng giáo viên nghỉ việc, chuyển việc có xu hướng gia tăng tại một số nơi.
Trong khi đó, cả nước đang triển khai đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục; thực hiện phổ cập mầm non cho trẻ từ 3 tuổi; tiếp tục đổi mới chương trình phổ thông theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực; đẩy mạnh chuyển đổi số… nên đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với đội ngũ nhà giáo.
Điều này đòi hỏi phải có chính sách và giải pháp phát triển đội ngũ đồng bộ, có hệ thống và dài hạn.
Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học
Bộ Chính trị từ tháng 8/2024 đề nghị từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
Hiện, môn Tiếng Anh là bắt buộc từ lớp 3. Chưa địa phương nào dạy tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai trên quy mô toàn tỉnh, mà mới ở dạng thí điểm. Năm học trước, khoảng 190.000 học sinh được học môn khác bằng ngôn ngữ này hoặc chương trình tích hợp.
Theo Bộ, để tiếng Anh được dùng rộng rãi ở tất cả 52.000 trường học, cả nước cần thêm 12.000 thầy cô có khả năng dạy bằng tiếng Anh vào năm 2030. Trong khi đó, hiện nhiều tỉnh, thành vẫn loay hoay vì không tuyển được giáo viên môn này. Ngoài ra, cơ sở vật chất, điều kiện để dạy và học tiếng Anh còn nhiều khó khăn, đặc biệt ở khu vực miền núi.
Trước đó, em này nhận điểm 0 cả môn Toán, Văn, Anh. Sau khi rút bài thi, kiểm tra lại, điểm ba môn lần lượt được điều chỉnh lên 8; 8,5 và 4,2 điểm. Vì thế, từ chỗ bị điểm liệt, trượt hai nguyện vọng, nữ sinh đủ điểm trúng tuyển vào trường THPT Nguyễn Thị Lợi (điểm chuẩn 17,97), thừa gần 3 điểm.
Chiều 16/7, trả lời VnExpress, ông Đoàn Đăng Khoa, Trưởng phòng Khảo thí và Kiểm định chất lượng, Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa, khẳng định đây là "sơ xuất của cán bộ coi thi, không có dấu hiệu cá nhân". Giám thị đã nhầm vị trí của em với một thí sinh khác cùng phòng, nên đánh dấu là "vắng thi".
Sở đã nhắc nhở, chấn chỉnh các cá nhân liên quan rút kinh nghiệm, tránh xảy ra sai sót tương tự.
Ngoài trường hợp trên, trường THPT Nguyễn Thị Lợi còn có hai thí sinh khác được điều chỉnh điểm sau phúc khảo do lên điểm nhầm. Một em tăng điểm môn Toán từ 7 lên 7,75, em còn lại tăng điểm Tiếng Anh từ 4,6 lên 5,2.
Cũng do lên điểm nhầm, một thí sinh dự thi lớp chuyên Lịch sử - Địa lý được nâng điểm từ 3,9 lên 6 sau phúc khảo, đỗ trường chuyên Lam Sơn. Một em khác tăng điểm tiếng Anh từ 7,2 lên 8,2, đỗ trường THPT Đông Sơn 1.
Kỳ thi vào lớp 10 công lập tại Thanh Hóa diễn ra ngày 5-6/6 với hơn 51.000 thí sinh. Năm nay, trường THPT Hàm Rồng lấy điểm chuẩn cao nhất ở khối đại trà với 25,6/30 điểm, THPT Thường Xuân 3 thấp nhất với 4,25 điểm.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo, phần lớn trường lấy điểm chuẩn từ 14 đến 18 điểm cho ba môn, thể hiện sự phân hóa rõ giữa các trường khu vực trung tâm và vùng khó khăn, vùng xa.
Học viện Ngân hàng năm nay tuyển 4.690 sinh viên cho 45 chương trình đào tạo, tăng 9 chương trình so với năm ngoái. Trường sử dụng 4 phương thức gồm: xét tuyển thẳng, xét tuyển kết hợp, dựa trên học bạ, xét điểm thi tốt nghiệp THPT.
So với dự kiến hồi tháng 1, Học viện Ngân hàng không còn bỏ xét học bạ độc lập nữa. Dù vậy, thí sinh phải đảm bảo điều kiện đạt từ 16 điểm thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp.
Với xét tuyển kết hợp, trường kết hợp học bạ với các chứng chỉ quốc tế như IELTS từ 5.5, TOEFL iBT từ 46, SAT 1200, ACT 26, chứng chỉ tiếng Nhật JLPT N5 trở lên. Ngoài ra, thí sinh có thể xét kết hợp học bạ với điểm thi đánh giá năng lực HSA của Đại học Quốc gia Hà Nội (đạt 85 điểm trở lên) hoặc điểm thi V-SAT (300 điểm trở lên).
Ở phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT, Học viện Ngân hàng quy đổi IELTS và các chứng chỉ ngoại ngữ sang điểm môn Tiếng Anh như sau:
Ở các phương thức, trường đều cộng điểm ưu tiên khu vực, đối tượng, điểm cộng theo quy chế của Bộ, trong đó có thí sinh đạt giải ba học sinh giỏi cấp tỉnh trở lên, học sinh chuyên, có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế tương đương IELTS 5.5 trở lên.
Chỉ tiêu, tổ hợp xét tuyển Học viện Ngân hàng 2026
Học phí Học viện Ngân hàng năm học tới dự kiến là 27,8-29,4 triệu đồng một năm với chương trình chuẩn, tăng 1,3-1,4 triệu đồng so với năm ngoái.
Các chương trình chất lượng cao thu khoảng 45 triệu đồng, tăng 5 triệu đồng. Với chương trình liên kết quốc tế, học phí năm đầu là 50 triệu đồng, các năm sau tăng lên, tương tự năm trước. Chương trình cử nhân Kế toán định hướng Nhật Bản thu 50 triệu đồng một năm và giữ nguyên trong 4 năm.
Năm ngoái, điểm chuẩn Học viện Ngân hàng (BAV) từ 21 đến 26,97 xét theo điểm thi tốt nghiệp THPT, cao nhất ở ngành Luật kinh tế.
Sáng 1/7, hơn 4.200 thí sinh đã hoàn thành kỳ khảo sát vào lớp 6 Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa năm học 2026-2027. Với tỷ lệ chọi lên đến 1/12, đây được xem là kỳ khảo sát mang tính khốc liệt nhất để tranh suất lớp 6.
Năm nay bài khảo sát có thời gian làm bài 90 phút, gồm 2 phần: trắc nghiệm 20 câu (30 phút); phần tự luận (60 phút) gồm 3 nội dung: Khảo sát năng lực tiếng Anh (nghe hiểu, đọc hiểu, viết) bằng tiếng Anh; Khảo sát năng lực toán học và tư duy logic bằng tiếng Việt; Khảo sát năng lực đọc hiểu và làm văn làm bài bằng tiếng Việt.
Cấu trúc điểm từng phần của bài khảo sát được phân bổ như sau: Trắc nghiệm: 40 điểm; Tự luận 60 điểm được chia đều cho 3 phần năng lực toán, tiếng Việt và tiếng Anh mỗi phần 20 điểm.
Trong khi đó, các năm trước, cấu trúc phân bổ điểm các phần như sau: Trắc nghiệm: 40 điểm; phần tự luận 60 điểm trong đó tiếng Anh: 30 điểm, tiếng Việt 15 điểm và toán 15 điểm.
Như vậy, phân bổ điểm của đề khảo sát vào lớp 6 Trần Đại Nghĩa năm nay đã có sự thay đổi khá mạnh so với các năm trước, nhằm đánh giá toàn diện hơn năng lực tiếng Anh, toán học và tiếng Việt của học sinh, tránh tình trạng thí sinh học “lệch”.
Ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM cho hay, nội dung đề khảo sát vào lớp 6 Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa năm nay được giữ ổn định như các năm trước nhằm đảm bảo không gây xáo trộn và áp lực cho học sinh. Đề thuộc nhiều lĩnh vực như toán, khoa học tự nhiên, lịch sử, địa lý, đạo đức, năng lực sử dụng tiếng Anh, kiến thức thường thức đời sống xã hội…
Đề khuyến khích học sinh tiếp cận với thực tiễn, rèn luyện, các câu hỏi không nhằm kiểm tra liều lượng kiến thức cụ thể nào trong chương trình tiểu học mà đòi hỏi thí sinh phải tư duy, biết vận dụng các kiến thức đã học để xử lý tình huống đặt ra. Học sinh không thể học tủ học vẹt được…
Theo chia sẻ của nhiều thí sinh, đề khảo sát năm nay dễ hơn so với mọi năm. Chỉ riêng phần nghe của phần khảo sát năng lực tiếng Anh “khó nhằn”, còn lại các phần đề khảo sát đều dễ thở, đặc biệt là đề toán - vốn luôn được đánh giá lắt léo tư duy của học sinh lớp 5.
Đề dễ thở, cấu trúc phân bổ điểm chấm chia đều, do đó, mức điểm chuẩn vào lớp 6 Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa năm học 2026-2027 dự báo sẽ tăng mạnh, vượt ngưỡng 73,5.
