Lão hóa là quá trình tự nhiên của cơ thể. Tuy nhiên, nhiều thói quen hàng ngày có thể khiến các dấu hiệu tuổi tác như nếp nhăn, da chảy xệ, suy giảm sức khỏe tổng thể… xuất hiện sớm hơn.
Thường xuyên thiếu ngủ
Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong quá trình phục hồi và tái tạo của cơ thể. Theo Healthline, ngủ không đủ giấc có liên quan đến tình trạng da xỉn màu, quầng thâm và các dấu hiệu lão hóa xuất hiện sớm hơn. Theo Times of India, thói quen uống cà phê quá muộn trong ngày có thể làm giảm chất lượng giấc ngủ ở một số người, khiến cơ thể không có đủ thời gian để phục hồi.
Thiếu ngủ kéo dài còn làm tăng nồng độ hormone cortisol, ảnh hưởng đến quá trình sản sinh collagen. Sự suy giảm collagen theo thời gian có thể khiến da mất độ đàn hồi, dễ hình thành nếp nhăn và chảy xệ. Người trưởng thành nên ngủ 7-9 giờ mỗi đêm để duy trì sức khỏe và hỗ trợ làm chậm quá trình lão hóa.
Ăn nhiều đường và thực phẩm chế biến sẵn
Chế độ ăn uống cũng ảnh hưởng đáng kể đến tốc độ lão hóa của cơ thể. Tiêu thụ quá nhiều đường có thể thúc đẩy quá trình glycation – phản ứng khiến các phân tử đường liên kết với protein như collagen và elastin. Điều này làm các sợi collagen trở nên cứng, kém đàn hồi hơn, từ đó khiến da dễ xuất hiện nếp nhăn.
Ngoài ra, thực phẩm siêu chế biến thường chứa nhiều đường bổ sung, chất béo không lành mạnh và natri. Chế độ ăn giàu thực phẩm nguyên cám, rau xanh, trái cây và chất xơ có liên quan đến tốc độ lão hóa sinh học chậm hơn, theo Verywell Health.
Không bảo vệ da
Theo Medical News Today, tiếp xúc thường xuyên với tia cực tím (UV) từ ánh nắng mặt trời mà không có biện pháp bảo vệ là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây lão hóa da sớm. Tia UV có thể phá hủy collagen và elastin – hai thành phần quan trọng giúp da săn chắc và đàn hồi. Theo thời gian, da có thể xuất hiện nếp nhăn, đốm sắc tố, tình trạng khô ráp, chảy xệ.
Các chuyên gia khuyến cáo nên sử dụng kem chống nắng phổ rộng mỗi ngày, kể cả khi trời nhiều mây, đồng thời đội mũ rộng vành và đeo kính râm khi hoạt động ngoài trời.
Hút thuốc lá
Hút thuốc không chỉ làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đột quỵ và ung thư mà còn thúc đẩy quá trình lão hóa. Các hóa chất trong khói thuốc làm giảm lưu lượng máu đến da, khiến da nhận được ít oxy và dưỡng chất hơn. Hút thuốc cũng làm tăng stress oxy hóa, đẩy nhanh quá trình phá hủy collagen, elastin.
Người hút thuốc thường xuất hiện nếp nhăn sâu quanh mắt, miệng và có làn da kém săn chắc hơn so với người không hút thuốc.
Căng thẳng kéo dài
Stress không chỉ ảnh hưởng đến tinh thần mà còn tác động đến sức khỏe làn da và cơ thể. Căng thẳng mạn tính có thể làm tăng các phản ứng viêm, stress oxy hóa trong cơ thể. Đây là những yếu tố liên quan đến nhiều bệnh mạn tính cũng như quá trình lão hóa.
Căng thẳng kéo dài cũng thường đi kèm với mất ngủ, ăn uống thiếu lành mạnh hoặc giảm vận động, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tổng thể. Các chuyên gia khuyến khích duy trì hoạt động thể chất, thiền, yoga hoặc dành thời gian cho các hoạt động thư giãn để kiểm soát căng thẳng hiệu quả hơn.
Bệnh viện Sir Run Run Shaw liên kết với trường Y thuộc Đại học Chiết Giang hôm 28/4 thông tin về trường hợp vợ chồng chị Li và anh Zhang ở thành phố Hàng Châu, khiến nhiều người xúc động, theo Sohu. Suốt 19 năm chung sống, cả hai được người ngoài ngưỡng mộ như một cặp hoàn hảo nhưng ít ai ngờ họ chưa từng giao hợp như những đôi vợ chồng bình thường.
Nguyên nhân bắt nguồn từ việc chị Li mắc hội chứng sợ bẩn (mysophobia) nghiêm trọng, cùng tâm lý lo âu và bài trừ đụng chạm thân thể. Suốt từng ấy năm, anh Zhang chọn cách bao dung, tôn trọng và kiên nhẫn bảo vệ cuộc hôn nhân của mình.
Tuy nhiên, khi tuổi tác ngày một lớn và chứng kiến con cái của bạn bè dần trưởng thành, nỗi khao khát về một mái ấm trọn vẹn trong hai vợ chồng càng thêm cháy bỏng, thôi thúc cả hai tìm đến sự hỗ trợ của y tế.
Kết quả kiểm tra cho thấy dự trữ buồng trứng của chị Li đang suy giảm, trong khi chức năng sinh sản của anh Zhang vẫn bình thường. Ban đầu, bác sĩ chỉ định lộ trình tư vấn tâm lý trong ba tháng để hướng tới việc thụ thai tự nhiên. Tuy nhiên, những rào cản tinh thần của chị Li quá lớn khiến nỗ lực này không mang lại kết quả.
Trước tình hình đó, các chuyên gia đã xây dựng một phác đồ hỗ trợ sinh sản (ART - gồm các phương pháp như thụ tinh nhân tạo IUI hay thụ tinh trong ống nghiệm IVF) chuyên biệt dành riêng cho cặp vợ chồng. Sau thất bại ở lần điều trị đầu tiên, hai vợ chồng không bỏ cuộc mà cùng nhau điều chỉnh tâm lý để bước vào liệu trình thứ hai. Sự bền bỉ của họ cuối cùng được đền đáp xứng đáng khi chị Li mang thai và sinh một bé gái khỏe mạnh. Giờ đây, tổ ấm nhỏ của họ tràn ngập tiếng cười và niềm vui nhờ sự hiện diện của thành viên mới.
Hội chứng sợ bẩn, hay còn gọi là mysophobia hoặc chứng sợ vi trùng, là một dạng rối loạn lo âu đặc trưng bởi nỗi sợ hãi tột độ, phi lý và dai dẳng đối với bụi bẩn, vi khuẩn hoặc sự lây nhiễm, thường liên quan mật thiết đến chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế.
Khác với thói quen ưa sạch sẽ thông thường, nỗi sợ của người bệnh lớn đến mức chi phối hoàn toàn các hoạt động sống. Họ thường có những hành vi làm sạch cưỡng chế như rửa tay hoặc tắm rửa liên tục đến mức bong tróc da, đồng thời né tránh việc đụng chạm thân thể, bắt tay, ôm ấp hay thậm chí là quan hệ tình dục. Họ cũng rất sợ không gian công cộng, từ chối chạm vào tay nắm cửa hay đi phương tiện giao thông chung, và nếu buộc phải đối mặt với môi trường mà họ cho là ô nhiễm, người bệnh có thể hoảng loạn, tim đập nhanh, khó thở, đổ mồ hôi và run rẩy.
Nguyên nhân dẫn đến hội chứng này thường là sự kết hợp của nhiều yếu tố như trải nghiệm sang chấn tâm lý trong quá khứ, yếu tố di truyền từ gia đình có người mắc rối loạn lo âu, hoặc do ảnh hưởng từ cách giáo dục quá khắt khe về vấn đề vệ sinh từ khi còn nhỏ. Đôi khi, các đợt dịch bệnh lớn cũng có thể kích hoạt chứng bệnh này ở những người nhạy cảm.
Việc điều trị không thể chỉ dựa vào những lời khuyên thông thường mà đòi hỏi sự can thiệp của y khoa thông qua liệu pháp nhận thức - hành vi, đặc biệt là phương pháp cho bệnh nhân tiếp xúc dần với các tác nhân gây sợ hãi trong môi trường kiểm soát để họ từ từ làm quen và giảm bớt lo âu. Trong những trường hợp nghiêm trọng, bệnh nhân có thể cần sử dụng thêm thuốc chống lo âu hoặc thuốc chống trầm cảm để kiểm soát các triệu chứng đi kèm.
Ngày 2.6, Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi cho biết các bác sĩ của bệnh viện vừa phẫu thuật thành công cho một bé gái 6 tuổi mắc u nang buồng trứng hiếm gặp. Hiện sức khỏe bệnh nhi đã ổn định, được theo dõi, chăm sóc sau phẫu thuật.
Theo thông tin từ bệnh viện, ngày 26.5, bệnh nhi P.T.Y.L (6 tuổi, ở tỉnh Quảng Ngãi) được gia đình đưa đến bệnh viện trong tình trạng đau bụng vùng hạ vị.
Qua thăm khám lâm sàng kết hợp siêu âm và chụp X-quang, các bác sĩ phát hiện bệnh nhi có khối u nang buồng trứng trái dạng nang bì kích thước lớn và chỉ định phẫu thuật nội soi để bóc tách khối u.
Trước khi tiến hành phẫu thuật, ê kíp liên chuyên khoa đã tổ chức hội chẩn kỹ lưỡng nhằm lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp nhất, vừa bảo đảm an toàn cho bệnh nhi, vừa bảo tồn tối đa chức năng sinh sản trong tương lai.
Trong quá trình phẫu thuật, các bác sĩ phát hiện bên trong khối u có chứa nhiều thành phần đặc trưng như mô tuyến bã, tóc và răng. Đây là dạng u quái buồng trứng.
Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi và bệnh nhi phục hồi tốt sau mổ. Khối u được lấy ra có kích thước khoảng 7 x 6 cm.
Theo người nhà bệnh nhi, trước thời điểm nhập viện, bé nhiều lần xuất hiện các cơn đau bụng thoáng qua. Tuy nhiên, gia đình cho rằng đây chỉ là những biểu hiện đau bụng thông thường nên chưa đưa trẻ đi thăm khám chuyên khoa.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Văn Sáu, Phó khoa phụ trách Khoa Phụ sản, Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi, cho biết u nang buồng trứng ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ gái mới 6 tuổi, là trường hợp rất hiếm gặp, với tỷ lệ chỉ khoảng 2 - 5 ca trên 100.000 trẻ gái mỗi năm.
Theo bác sĩ Sáu, nếu không được phát hiện sớm, khối u có thể gây xoắn buồng trứng, hoại tử buồng trứng hoặc ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của trẻ khi trưởng thành.
"Phụ huynh không nên chủ quan khi trẻ thường xuyên đau bụng, nhất là những cơn đau vùng hạ vị kéo dài hoặc tái phát nhiều lần. Việc thăm khám sớm giúp phát hiện bệnh kịp thời, hạn chế các biến chứng nguy hiểm và tăng khả năng bảo tồn chức năng sinh sản cho trẻ", bác sĩ Sáu khuyến cáo.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trẻ em là một trong những nhóm dễ bị tổn thương nhất trước các đợt nắng nóng kéo dài, với nguy cơ gặp các vấn đề sức khỏe liên quan đến mất nước, kiệt sức và sốc nhiệt.
Sốc nhiệt ở trẻ có thể xảy ra khi cơ thể trẻ không được bù đủ nước hoặc không có thời gian nghỉ ngơi hợp lý trong môi trường nóng. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu của kiệt sức do nóng và sốc nhiệt sẽ giúp cha mẹ bảo vệ con an toàn trong những ngày thời tiết khắc nghiệt như hiện nay.
Trước khi diễn tiến thành sốc nhiệt, trẻ thường trải qua giai đoạn nhẹ hơn như chuột rút do nóng hoặc kiệt sức do nóng. Tình trạng này thường xảy ra sau khi trẻ vận động hoặc vui chơi lâu dưới trời nắng nóng dẫn đến mất nước và điện giải qua mồ hôi.
Một số dấu hiệu cha mẹ có thể nhận thấy gồm: thân nhiệt tăng (thường dưới 40oC); da mát nhưng ẩm, ra nhiều mồ hôi; choáng, chóng mặt, mệt lả; đau đầu; khát nước nhiều; cáu gắt, khó chịu; chuột rút cơ; buồn nôn hoặc nôn mửa.
Một số trẻ có nguy cơ bị kiệt sức do nóng cao hơn như trẻ thừa cân hoặc béo phì; trẻ đang mắc bệnh; bị cháy nắng hoặc đang dùng một số loại thuốc.
Điều quan trọng là cần xử trí sớm để tránh tiến triển thành sốc nhiệt. Khi có các dấu hiệu nghi ngờ trẻ bị kiệt sức do nóng, cha mẹ nên:
- Đưa trẻ vào nơi mát, có bóng râm hoặc phòng có điều hòa.
- Cho trẻ uống nước mát, có thể bổ sung muối như nước điện giải, uống từng ngụm nhỏ thay vì uống nhiều một lần.
- Dùng khăn ướt bằng nước mát, không dùng nước đá lạnh lau khắp người cho trẻ, chú ý các vùng có mạch máu lớn như gáy, nách, bẹn, trán để hỗ trợ hạ nhiệt.
- Nếu trẻ bị chuột rút có thể xoa bóp nhẹ nhàng. Nếu trẻ không uống được hoặc có các biểu hiện như lừ đừ, lơ mơ, mệt nhiều, bứt rứt, da tái... thì cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.
Sốc nhiệt là tình trạng nghiêm trọng xảy ra khi cơ thể trẻ không còn khả năng điều hòa thân nhiệt. Nhiệt độ cơ thể tăng nhanh có thể dẫn đến tổn thương não, thậm chí đe dọa đến tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
Sốc nhiệt là một trường hợp cấp cứu y khoa tối khẩn cấp. Nếu con bạn ở ngoài trời hoặc trong bất kỳ môi trường nóng nào và có các triệu chứng trên hãy thực hiện các bước sau càng sớm càng tốt:
- Đưa trẻ vào nơi mát và cởi bớt quần áo cho trẻ.
- Dùng khăn tẩm nước mát lạnh đắp vùng trán, gáy, nách và lau khắp người để làm hạ nhiệt nhanh, có thể kèm quạt mát để thoát nhiệt, tản nhiệt dễ dàng hơn.
- Nếu có điều kiện có thể ngâm trẻ trong bồn nước mát, không dùng nước đá lạnh vì có thể làm trẻ bị co mạch.
- Theo dõi tình trạng ý thức và thân nhiệt liên tục, nếu nhiệt độ xuống dưới 38oC thì ngưng làm mát.
- Tránh cho trẻ uống quá nhiều chất lỏng trừ khi trẻ tỉnh táo và nhận thức được mọi việc. Tuyệt đối không cho trẻ uống nước nếu trẻ đang lơ mơ hoặc rối loạn ý thức.
