Viết trên mạng xã hội X ngày 15.6, Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres cho biết: “Tôi nhiệt liệt chúc mừng Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận hòa bình, trong đó quy định ngừng bắn ngay lập tức và vĩnh viễn, việc mở lại eo biển Hormuz, cũng như một khuôn khổ cho các cuộc đàm phán tiếp theo”.
Ông Guterres cũng bày tỏ lòng biết ơn đến các nước trung gian như Pakistan, Qatar, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ, Ả Rập Xê Út và các nước khu vực đã tham gia hỗ trợ các bên đạt thỏa thuận.
Về phía Anh, Thủ tướng Keir Starmer nêu rõ trọng tâm giờ đây phải được chuyển hướng sang việc đảm bảo khôi phục tuyến hàng hải tại eo biển Hormuz và không thu phí. Nhà lãnh đạo Anh lưu ý nếu cần thiết, Anh sẽ làm việc với đối tác để lập phái bộ đa phương do Anh và Pháp dẫn đầu, nhằm triển khai các hành động sau khi các bên đạt thỏa thuận, bao gồm hỗ trợ rà phá bom mìn.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết các nhà lãnh đạo nhóm 7 nền kinh tế hàng đầu (G7) sẽ thảo luận vào ngày 15.6 để bàn về việc mở cửa eo biển Hormuz trong dài hạn.
Nhóm 4 nước E4 (Anh, Pháp, Đức, Ý) tiết lộ nhiều bên đã sẵn sàng nới lỏng cấm vận Iran sau khi Washington và Tehran đạt thỏa thuận.
Thủ tướng Qatar Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim al-Thani cho hay Doha hoan nghênh thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột. “Chúng tôi mong muốn tất cả các bên tham gia vào các cuộc đàm phán sắp tới với tinh thần tích cực và mang tính xây dựng, điều này sẽ giúp củng cố và phát huy những tiến bộ đã đạt được”, ông viết trên X. Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã cảm ơn Qatar vì tham gia nỗ lực hòa giải.
Hiện chưa có phản ứng từ Israel, bên từng tuyên bố rằng không tham gia vào thỏa thuận Mỹ – Iran.
Theo dự thảo bản ghi nhớ (MOU) giữa Mỹ và Iran do Bloomberg đăng tải ngày 15.6, hai bên sẽ chấm dứt cuộc chiến ngay lập tức vào thời điểm ký MOU. Washington bắt đầu dỡ phong tỏa hàng hải, trong khi Tehran sẽ sắp xếp nối lại quy trình quá cảnh của tàu thương mại từ vịnh Ba Tư đến biển Oman và ngược lại. Mỹ cũng sẽ nới lỏng cấm vận Iran.
Sau đó, các bên sẽ tiến tới đàm phán ký thỏa thuận cuối cùng. Vào thời gian này, Mỹ cam kết giải phóng và cho phép Iran sử dụng hoàn toàn các quỹ và tài sản bị đóng băng hoặc hạn chế.
Trong vòng 30 ngày kể từ khi ký MOU, Mỹ đưa hoạt động vận tải hàng hải trở lại công suất tối đa, Iran sẽ khôi phục lưu lượng tàu thương mại quá cảnh trở lại mức trước xung đột và dọn dẹp thủy lôi trên biển.
Trong vòng 60 ngày kể từ khi ký MOU, Iran và Mỹ phải hoàn tất đàm phán và đạt được thỏa thuận sau cùng, sau đó hai bên sẽ thống nhất về các lộ trình chấm dứt cấm vận, tái thiết kinh tế, vấn đề hạt nhân Iran.
Mỹ và Iran chưa bình luận về nội dung chi tiết MOU hai bên đã đồng thuận. Lễ ký kết thỏa thuận Mỹ – Iran dự kiến diễn ra ngày 19.6 tại Thụy Sĩ.
Theo kênh CNBC, trong phiên giao dịch ngày 10-4 (giờ Việt Nam), giá dầu WTI của Mỹ giao tháng 5 đã tăng 0,55% lên 98,33 USD/thùng, trong khi giá dầu Brent chuẩn quốc tế giao tháng 6 tăng hơn 1% lên 96,91 USD/thùng.
Diễn biến này phản ánh thị trường dầu mỏ tiếp tục chịu áp lực khi lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz - nơi từng trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu - vẫn bị hạn chế nghiêm trọng bất chấp Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận ngừng bắn.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo Iran phải "dừng lại ngay" nếu có hành vi thu phí tàu chở dầu đi qua eo biển, cho rằng điều này có thể làm suy yếu thỏa thuận ngừng bắn vốn gắn với điều kiện mở lại tuyến hàng hải.
"Iran đang làm rất tệ, thậm chí có thể nói là đáng hổ thẹn, trong việc cho phép dầu đi qua eo biển Hormuz", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 9-4 giờ Mỹ.
Cố vấn kinh tế Nhà Trắng Kevin Hassett nhận định chỉ cần một tàu chở dầu đi qua cũng có thể bù đắp đáng kể phần nguồn cung đang thiếu hụt.
Ngoài ra, các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng của Saudi Arabia cũng tiếp tục làm gián đoạn năng lực sản xuất dầu của nước này.
Theo Hãng thông tấn Saudi Arabia (SPA), công suất khai thác của nước này đã giảm khoảng 600.000 thùng/ngày, trong khi lưu lượng qua đường ống Đông - Tây giảm thêm khoảng 700.000 thùng/ngày.
Truyền thông nhà nước Saudi Arabia cho biết các đòn tấn công của Iran đã đánh trúng một trạm bơm trên tuyến đường ống Đông - Tây, hệ thống vận chuyển dầu từ khu vực Vịnh Ba Tư tới cảng Yanbu bên Biển Đỏ. Trong bối cảnh vận chuyển qua eo Hormuz gặp rủi ro, Riyadh đang phụ thuộc lớn vào tuyến ống này để duy trì xuất khẩu.
Bên cạnh đó, các mỏ dầu lớn như Manifa và Khurais cùng một số nhà máy lọc dầu của Saudi Arabia cũng bị tấn công, khiến sản lượng giảm thêm khoảng 600.000 thùng/ngày và làm trầm trọng hơn tình trạng thiếu hụt nguồn cung.
Trước đó, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận ngừng bắn trong 2 tuần hôm 7-4 với điều kiện Tehran cho phép tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên theo lãnh đạo một tập đoàn dầu khí quốc gia UAE, tuyến hàng hải này vẫn chưa được khôi phục hoạt động bình thường.
Các nhà phân tích của Goldman Sachs cảnh báo trong bối cảnh nhập khẩu dầu từ vùng Vịnh giảm xuống dưới 2 triệu thùng/ngày và thời gian vận chuyển kéo dài, thị trường có thể phải phụ thuộc vào nguồn dự trữ và nguồn cung thay thế ít nhất trong một tháng tới, ngay cả khi giá nhiên liệu tăng cao bắt đầu kìm hãm nhu cầu.
Ngày 28/6, Nga một lần nữa phóng loạt tên lửa đạn đạo làm rung chuyển thủ đô Kiev, gây thiệt hại cho nhiều địa điểm trong thành phố.
Chính quyền Ukraine xác nhận 36 người đã bị thương khi Nga nhắm mục tiêu vào Kiev bằng tên lửa đạn đạo Iskander-M trong cuộc tấn công vào ban đêm.
Cảnh báo không kích đã được kích hoạt ở các khu vực miền trung và miền đông Ukraine.
Các quan chức địa phương cho biết hệ thống phòng không cũng được kích hoạt ở Kiev. Hình ảnh và video được đăng tải trên mạng xã hội cho thấy một số tên lửa đã bị đánh chặn trên bầu trời thủ đô của Ukraine.
Không quân Ukraine tuyên bố đánh chặn toàn bộ 6 tên lửa đạn đạo Iskander-M, một trong hai tên lửa siêu vượt âm Zircon hay tên lửa Onyx, và 125 trong số 142 máy bay không người lái do Nga phóng trong đêm.
Theo chính quyền địa phương, 2 người bị thương ở Kiev. Hỏa hoạn đã được ghi nhận tại một tòa nhà dân cư và các tòa nhà khác trong thành phố.
Một nhà máy của hãng sản xuất dược phẩm Darnytsia đã bị trúng đạn trong cuộc tấn công, nhưng hiện chưa rõ mức độ thiệt hại. Không có thương vong nào được báo cáo tại nhà máy.
Ở những nơi khác, các cuộc tấn công của Nga đã khiến 21 người bị thương ở tỉnh Sumy. Nhiều tiếng nổ đã được nghe thấy ở các thành phố Sumy và Kharkov.
Vài ngày trước đó, vào ngày 25/6, lực lượng Nga đã tiến hành đợt tấn công tên lửa nhằm vào Kiev, khiến 2 người bị thương.
Cuộc tấn công quy mô lớn gần đây nhất của Nga vào Kiev diễn ra vào ngày 15/6. Đợt tấn công phối hợp quy mô lớn khiến tu viện lịch sử Kyiv Pechersk Lavra bốc cháy.
Ukraine đã đáp trả bằng cuộc tấn công chưa từng có tiền lệ vào Moscow, tấn công thủ đô của Nga và nhà máy lọc dầu chính của Moscow bằng các đợt máy bay không người lái vào các ngày 16 và 18/6. Đợt tập kích hôm 18/6 là cuộc tấn công bằng máy bay không người lái lớn nhất nhằm vào Moscow kể từ khi bắt đầu xung đột.
Ukraine cho rằng, trong bối cảnh đà tiến công của quân đội Nga trên chiến tuyến đang bị chững lại, Moscow ngày càng triển khai nhiều tên lửa đạn đạo để gây thiệt hại tối đa trong các cuộc không kích quy mô lớn vào các thành phố của Ukraine.
Khả năng bảo vệ các thành phố của Ukraine trước tên lửa đạn đạo của Nga phụ thuộc rất nhiều vào nguồn cung tên lửa đánh chặn Patriot đang cạn kiệt, loại đạn dược dành cho hệ thống phòng không do Mỹ sản xuất. Đây được xem là vũ khí duy nhất được chứng minh là hiệu quả trong việc đối phó với các mối đe dọa từ tên lửa đạn đạo.
Các cuộc tấn công của Nga được cho là đòn đáp trả việc Ukraine tăng cường tập kích các mục tiêu trong lãnh thổ Nga gần đây.
Trong vài tuần qua, các lực lượng Ukraine liên tục nhắm mục tiêu vào mạng lưới hậu cần, cơ sở hạ tầng năng lượng và cảm giác an toàn tương đối của Nga bằng cách phát động các cuộc tấn công dữ dội vào các vùng lãnh thổ do Nga kiểm soát ở Ukraine và thủ đô Moscow.
Các cuộc tấn công liên tiếp bằng máy bay không người lái vào Moscow trong tháng 6 đã khiến nhà máy lọc dầu Moscow phải ngừng hoạt động, làm trầm trọng thêm nguồn cung nhiên liệu ở Nga.
Chiến dịch "tập kích tầm trung" của Ukraine vào vùng Crimea đã làm gián đoạn nguồn hậu cần trên bán đảo này, cắt đứt các tuyến cung cấp quan trọng của Nga đồng thời đánh phá các cơ sở hạ tầng trọng yếu.
Moscow cho rằng việc Ukraine gần đây gia tăng các cuộc tấn công vào hạ tầng Nga là phản ứng với thực tế “tình hình tại mặt trận đang xấu đi nhanh chóng đối với Ukraine”.
Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 28/6 tuyên bố các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng dân sự của Nga được khắc phục nhanh chóng và không ảnh hưởng đến tình hình trên tiền tuyến, trong khi các cuộc tấn công trả đũa của Nga vào sâu bên trong lãnh thổ Ukraine mạnh hơn nhiều.
Hỗn loạn bùng phát vào tối 5/7, khi các phạm nhân thuộc hai băng nhóm ma túy đụng độ nhau tại nhà tù Negombo, cách thủ đô Colombo khoảng 35 km về phía bắc. Các vụ ẩu đả tiếp tục bùng phát hôm nay và biến thành bạo loạn, khi các phạm nhân cướp súng của giám thị.
"4 quản giáo đã thiệt mạng khi tìm cách giải tán vụ bạo loạn," một quan chức cảnh sát nói. "Tình hình đã vượt khỏi tầm kiểm soát vào sáng nay".
Khi tin tức về cuộc bạo loạn lan truyền khắp nhà tù, những nữ tù nhân ở khu vực liền kề đã trèo lên mái nhà và yêu cầu được trả tự do. Nhà chức trách cho biết sức nặng làm một phần mái nhà tù bị sập, khiến một số phụ nữ bị thương.
Cảnh sát đặc nhiệm đã được điều động đến nhà tù vào hôm nay nhưng chưa đột kích vào bên trong. Giới chức xác nhận ít nhất 25 người, gồm quản giáo và tù nhân, đã thiệt mạng.
Đông đảo người thân phạm nhân đã tập trung bên ngoài nhà tù, trong khi lực lượng không quân triển khai máy bay không người lái (UAV) và trực thăng để giám sát khu vực.
Người dân địa phương cho hay họ đã nghe thấy nhiều tiếng súng bên trong nhà tù. Chuẩn tướng Waruna Gamage, phát ngôn viên quân đội Sri Lanka, cho hay họ đã nhận được yêu cầu hỗ trợ cảnh sát nhưng hiện chưa có động thái trấn áp.
Pushpa Gamlath, giám đốc bệnh viện Negombo gần đó, cho biết cơ sở của bà đã tiếp nhận hơn 100 tù nhân cùng quản giáo bị thương. "Một số nạn nhân bị thương do trúng đạn, số khác bị các vết chém và bầm tím nghiêm trọng", bà nói.
Bộ trưởng Tư pháp Harshana Nanayakkara bày tỏ "bàng hoàng và đau xót", đồng thời cho biết giới chức đang nỗ lực tách các băng nhóm đối địch trong nhà tù.
"Họ là tù nhân hay thuộc thế giới ngầm không phải điều quan trọng đối với chúng tôi vào lúc này", ông phát biểu trước các phóng viên tại Colombo. "Có người đã thiệt mạng và đó là cú sốc lớn. Đây là điều đáng lẽ không bao giờ được phép xảy ra".
Phát ngôn viên nhà tù Chaminda Gajanayake cho hay một số tù nhân đã tìm cách vượt ngục vào sáng nay, trong khi những người khác đụng độ với lính gác trong giờ ăn sáng.
"Họ lao thẳng về phía cổng chính, nhưng chúng tôi đã kịp thời ngăn chặn", ông nói.
Đây là vụ bạo loạn nhà tù đẫm máu nhất tại Sri Lanka trong vòng 5 năm qua.
Nhà tù Negombo là nơi giam giữ vài nghìn phạm nhân. Hồi tháng 12/2020, vụ bạo loạn xảy ra tại một nhà tù khác ở Sri Lanka đã khiến 11 tù nhân thiệt mạng và 117 người bị thương ngay giữa đỉnh điểm đại dịch Covid-19. Lúc bấy giờ, chính phủ Sri Lanka đã buộc phải trả tự do cho hàng trăm tù nhân từ các trại giam quá tải.
Số liệu cho thấy tính đến ngày 5/7, các nhà tù trên khắp Sri Lanka đang giam 41.250 tù nhân, vượt khoảng 4 lần so với sức chứa.
