Lúc này, rạng sáng 5/4, chuyến bay của hãng hàng không Nhật Bản từ TP HCM đi Tokyo, còn khoảng 30 phút nữa là hạ cánh sân bay Haneda. Hệ thống loa trên máy bay vang lên bằng ba ngôn ngữ (Anh, Nhật, Việt), tìm kiếm bác sĩ hỗ trợ hành khách gặp sự cố y tế.
Bác sĩ Tiến, công tác tại Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ, có mặt trên chuyến bay, kể vừa dùng xong bữa ăn và đang định nghỉ ngơi thì nghe thông báo. Anh lập tức tiến về nơi một phụ nữ đang ngất xỉu được tổ bay đặt nằm nghiêng trên sàn. Sắc mặt bệnh nhân nhợt nhạt, gọi hỏi hoàn toàn không đáp ứng.
Chồng và con trai bệnh nhân đi cùng cho biết bà không có tiền sử đái tháo đường (nguyên nhân dễ dẫn đến hạ đường huyết), không tăng huyết áp, chưa từng bị ngất trước đó. Bác sĩ yêu cầu tiếp viên mang máy đo huyết áp tới, kiểm tra chỉ số của bệnh nhân 70/40 mmHg – mức tụt huyết áp rất sâu.
“Đây là mức huyết áp nguy hiểm”, bác sĩ Tiến cho biết, một ngày sau sự việc. Mức huyết áp này có thể gây rối loạn nhịp tim, giảm tưới máu đến các cơ quan trọng yếu như não, tim, thận, dẫn đến những biến chứng khó hồi phục như nhồi máu não hoặc nhồi máu cơ tim.
Trong điều kiện hạn chế trên không, không thể xác định ngay nguyên nhân bệnh nhân tụt huyết áp. Bác sĩ quyết định ưu tiên dùng dung dịch đẳng trương theo các khuyến cáo cấp cứu, cho đến khi tìm được nguyên nhân hoặc đủ phương tiện có thể chẩn đoán chính xác nguyên nhân.
Trong vali cấp cứu y tế (doctor kit) của tổ bay có dung dịch truyền đẳng trương (Normal Saline) và kim luồn. Bác sĩ quyết định thiết lập đường truyền tĩnh mạch ngay tại chỗ cho bệnh nhân.
Chuyên ngành chính là chấn thương chỉnh hình, bác sĩ Tiến cho biết những thao tác như đặt đường truyền tĩnh mạch thường xuyên thực hiện thời học bác sĩ nội trú song đã khá lâu anh không đụng đến. Trong khi đó không gian chật hẹp của khoang cabin, máy bay đang giảm độ cao, hơi rung lắc cùng ánh mắt dõi theo của nhiều hành khách xung quanh càng tạo thêm áp lực.
“Lúc đó tôi thực sự có chút lo vì mình không làm việc này hằng ngày, nhưng trong tình huống khẩn cấp, không có nhiều thời gian để chần chừ”, bác sĩ Tiến nói với VnExpress, ngày 6/5.
May mắn, thao tác diễn ra trơn tru, kim được đâm vào đúng vị trí và dòng dịch truyền bắt đầu chảy đều. Để cả tổ bay, gồm một tiếp viên người Việt và các tiếp viên người Nhật, có thể phối hợp nhịp nhàng, bác sĩ Tiến chủ động trao đổi hoàn toàn bằng tiếng Anh trong suốt quá trình cấp cứu.
Khoảng 10 phút sau, khi chai dịch vơi đi một nửa, huyết áp dần cải thiện, người phụ nữ tỉnh táo trở lại và có thể nói chuyện. Trong suốt thời gian còn lại của chuyến bay, tổ tiếp viên liên tục đo huyết áp bệnh nhân mỗi 5 phút và ghi nhận các chỉ số tăng dần.
Khi máy bay đáp xuống sân bay Haneda, toàn bộ hành khách được yêu cầu nán lại cabin để đội cấp cứu mặt đất gồm 8-10 người lên tiếp cận bệnh nhân. Bác sĩ Tiến trực tiếp bàn giao tình trạng bệnh nhân cùng các bước đã xử trí cho đội y tế địa phương.
Bác sĩ Tiến sau đó tiếp tục chuyến bay nội địa đến Toyama để tham gia khóa học chuyên sâu về cột sống kéo dài ba tháng. Trước đó, anh học ở Nhật 6 tháng tại tỉnh Yamagata. Anh cũng tham gia nhiều khóa học tại Thụy Sĩ, Đài Loan…
Nhìn lại sự việc, bác sĩ Tiến coi đây là một trải nghiệm khó quên. Quá trình diễn ra chớp nhoáng rồi nhanh chóng trở lại bình thường, nhưng cảm giác xử trí một ca cấp cứu giữa không trung, ở độ cao 10.000 m, là điều anh chưa từng trải qua.
Trạm Công dân số được xây dựng trên nền tảng định danh và xác thực điện tử quốc gia (VNeID), cho phép người dân tiếp cận nhiều dịch vụ thiết yếu một cách thuận tiện, an toàn, bảo mật mà không cần di chuyển đến cơ quan hành chính.
Tại đây, người dân có thể thực hiện 6 nhóm chức năng cốt lõi gồm: Hành chính công, An ninh an toàn, Y tế số, Tiện ích dân sinh, Tra cứu và đóng phạt nguội, Tài chính - ngân hàng.
Các thủ tục hành chính như nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán, tra cứu tiến độ, phản ánh an ninh trật tự… được thực hiện nhanh gọn chỉ bằng vài thao tác. Bên cạnh đó là các tiện ích thường nhật như thanh toán hóa đơn điện, nước, internet, học phí; đăng ký mua bảo hiểm y tế; sử dụng dịch vụ ngân hàng, viễn thông; tra cứu giao thông công cộng. Trạm còn tích hợp nút SOS kết nối trực tiếp lực lượng an ninh địa phương khi có sự cố.
Điểm nhấn đáng chú ý trong mô hình là hợp phần y tế số. Với sự tham gia vận hành của hệ thống Long Châu - đơn vị đã tích hợp VNeID từ sớm - người dân có thể kiểm tra các chỉ số sức khỏe cơ bản bằng thiết bị thông minh, được tư vấn, mua thuốc và tiếp cận các dịch vụ y tế ngay tại nơi cư trú.
Việc ứng dụng định danh điện tử trong mua thuốc giúp bảo đảm nguyên tắc “đúng người - đúng toa”, tăng tính minh bạch và an toàn. Quy trình được thiết kế đơn giản, giúp rút ngắn thời gian, hạn chế di chuyển, đặc biệt hữu ích với người cao tuổi và người bận rộn.
Theo Đại tá Ngô Xuân Thọ, Trưởng phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (PC06), Trạm Công dân số thể hiện sự chuyển đổi từ “quản lý hành chính” sang “phục vụ hành chính”, lấy người dân làm trung tâm. Thiết bị số tập trung, đa tiện ích được cung cấp miễn phí tại khu dân cư, không giới hạn đối tượng sử dụng, góp phần xây dựng lực lượng công an cơ sở gần dân, trọng dân, hiểu dân và vì dân.
Theo Đại tá Trần Hồng Phú, Phó cục trưởng Cục Quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06, Bộ Công an), Trạm Công dân số là minh chứng cho việc khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, chuyển phương thức phục vụ từ thủ công, phân tán sang tích hợp trên nền tảng dữ liệu. Mục tiêu trong năm 2026 là mở rộng lên 100 trạm, hình thành hệ sinh thái kiosk đa tiện ích gắn với định danh điện tử, bảo đảm an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Các chuyên gia đánh giá giá trị cốt lõi của mô hình không chỉ nằm ở tiện ích trước mắt mà còn ở khả năng kết nối, liên thông dữ liệu. Dữ liệu dân cư, dữ liệu y tế và các thông tin liên quan được xác thực trên nền tảng số, hướng tới hệ dữ liệu “đúng - đủ - sạch - sống”, phục vụ quản lý và chăm sóc người dân trong dài hạn, phù hợp định hướng chuyển đổi số quốc gia.
Hiện Trạm Công dân số đã có mặt tại một số khu đô thị lớn như Celadon City, Vinhomes Ba Son, Đảo Kim Cương và Cityland Park Hills. Trong thời gian tới, mô hình sẽ tiếp tục được mở rộng tại TP.HCM và nhiều địa phương khác.
Văn phòng UBND vừa có văn bản truyền đạt chỉ đạo của Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường, sau cuộc họp về vụ việc nghi ngờ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại Trường tiểu học Bình Quới Tây vừa qua.
Theo đó sau khi xảy ra vụ việc, Sở Y tế, Sở An toàn thực phẩm, Sở Giáo dục và Đào tạo cùng UBND phường Bình Quới, Trường tiểu học Bình Quới Tây và các đơn vị có liên quan khẩn trương xử lý theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền được giao.
Tuy nhiên việc phối hợp, thông tin báo cáo của các ngành, địa phương thiếu tính hệ thống, phân tán, chưa nhịp nhàng, nhất là thiếu cơ quan làm đầu mối phát ngôn, cung cấp thông tin báo chí.
Việc chăm lo cho học sinh bị triệu chứng, nhập viện và hậu cần phục vụ bán trú... sau khi vụ việc xảy ra chưa được quan tâm chu đáo. Đề nghị các ngành, địa phương, đơn vị nghiêm túc rút kinh nghiệm.
Để ứng phó, xử lý tình huống ngộ độc tập thể và chấn chỉnh việc cung cấp thông tin đối với những vụ việc tương tự có thể xảy ra, UBND TP.HCM giao Sở An toàn thực phẩm chủ trì, phối hợp các sở, ngành, địa phương khẩn trương xây dựng kịch bản xử lý, ứng phó khi có vụ việc nghi ngờ ngộ độc thực phẩm phát sinh.
Nghiên cứu biên tập thành những quyển cẩm nang bỏ túi để bất kỳ đơn vị, địa phương nào, cán bộ, công chức, viên chức nào dù là mới cũng có thể xử lý nhanh chóng, đảm bảo theo đúng quy định.
Giao Sở An toàn thực phẩm là cơ quan chủ trì, giữ vai trò điều phối, giải quyết vụ việc nghi ngờ ngộ độc thực phẩm và công bố thông tin (có thể giao một đơn vị, cá nhân thuộc sở là cơ quan, đầu mối phát ngôn, cung cấp thông tin báo chí định kỳ, thường xuyên, đột xuất một cách chủ động và khách quan).
Đơn vị liên quan, địa phương nơi xảy ra vụ việc... chủ động thông tin, báo cáo đến cơ quan báo chí trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền nhưng phải đảm bảo thống nhất số liệu, thông tin với Sở An toàn thực phẩm.
Đối với những vụ việc nhạy cảm, quy mô lớn cần có phương thức, cách làm chủ động hơn, nhanh hơn, thông tin kịp thời hơn, tần suất cao hơn để tránh gây tâm lý hoang mang, lo lắng, đồng thời hạn chế các thông tin sai lệch.
Khẩn trương tư vấn, hỗ trợ Trường tiểu học Bình Quới Tây và phường Bình Quới tạm chọn 1 nhà cung cấp suất ăn mới uy tín, chất lượng, đã được kiểm tra an toàn thực phẩm trong cung cấp suất ăn.
Giao Sở Y tế theo dõi chặt chẽ các trường hợp nhập viện, điều trị, chăm sóc tốt hơn, để các em học sinh sớm hồi phục và trở lại trường học, phối hợp Sở An toàn thực phẩm định kỳ cung cấp thông tin điều trị làm cơ sở để điều tra nguyên nhân.
Sở Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo, hỗ trợ nhà trường, đồng hành với trường, các thầy cô và đội ngũ nhân viên ổn định tư tưởng, hỗ trợ các trường hợp bị ngộ độc (các khoản chi phí điều trị có liên quan).
Đồng thời quan tâm sâu sát hơn, chỉ đạo các trường, phối hợp các địa phương thường xuyên kiểm tra, rà soát không chỉ các nhà cung cấp chính, nhỏ lẻ từ khâu nguyên vật liệu đầu vào đến khâu thành phẩm.
UBND phường Bình Quới chủ trì, phối hợp nhà trường, ban giám hiệu, tập thể giáo viên, nhân viên trường thăm hỏi, động viên tất cả gia đình các học sinh bị ngộ độc.
Dâu tây có vị ngọt tự nhiên nhưng chứa ít calo, giàu vitamin và nhiều chất chống oxy hóa. Loại quả này còn có hàm lượng chất xơ cao nên giúp làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu, đồng thời tạo cảm giác no lâu hơn, theo trang OnlyMyHealth (Ấn Độ).
Ông Manoj Chawla, chuyên gia tiểu đường tại Bệnh viện Hinduja và MRC Khar (Ấn Độ), cho biết dâu tây có chỉ số đường huyết thấp, khoảng 40. Nhờ vậy, loại quả này giúp đường huyết tăng chậm và ổn định hơn so với các loại trái cây có chỉ số đường huyết cao.
Dâu tây còn chứa anthocyanin - hợp chất thực vật có lợi cho quá trình trao đổi chất. Bên cạnh đó, tải lượng đường huyết của dâu tây cũng thấp nên hỗ trợ giảm tình trạng tăng đường huyết sau bữa ăn.
Theo ông Chawla, dâu tây là lựa chọn tốt cho người tiểu đường nếu ăn với lượng vừa phải và đúng cách.
Qua theo dõi thực tế bằng thiết bị đo đường huyết liên tục, ông nhận thấy bệnh nhân có mức đường huyết ổn định hơn khi ăn dâu tây tươi nguyên quả.
Trong khi đó, nước ép, sinh tố hoặc món tráng miệng từ dâu tây có thêm đường lại dễ làm đường huyết tăng nhanh hơn.
Dâu tây thường làm tăng đường huyết ít hơn các loại trái cây có chỉ số đường huyết cao. Tuy nhiên, người mắc tiểu đường loại 1 vẫn cần tính lượng carbohydrate khi sử dụng insulin hoặc máy theo dõi đường huyết liên tục.
Một nghiên cứu công bố trên Journal of Nutrition vào năm 2025 đã theo dõi người tiền tiểu đường trong 28 tuần. Kết quả cho thấy ăn dâu tây mỗi ngày giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn, giảm viêm và tăng mức chất chống oxy hóa trong cơ thể.
Người mắc tiểu đường nên ưu tiên ăn dâu tây tươi nguyên quả thay vì uống nước ép hoặc dùng sản phẩm có thêm đường.
Dâu tây có thể ăn cùng sữa chua, hạt hoặc các loại hạt dinh dưỡng để giúp đường huyết ổn định hơn. Loại quả này cũng phù hợp cho bữa phụ hoặc dùng trước khi tập luyện.
Khẩu phần vẫn rất quan trọng. Khoảng 120 - 150 g dâu tây được xem là lượng phù hợp cho người trưởng thành mắc tiểu đường.
Khẩu phần này cung cấp khoảng 7 - 9 g carbohydrate cùng lượng chất xơ giúp hạn chế tăng đường huyết và giảm cảm giác thèm đồ ngọt chế biến sẵn.
