Đo huyết áp tay phải có đúng chuẩn?

Thời tiết lạnh và ẩm có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, nhưng không trực tiếp gây đột quỵ. Điều quan trọng hơn là kiểm soát tốt huyết áp, tiểu đường, tuân thủ điều trị và nhận biết những dạng đau đầu thực sự có liên quan đến nguy cơ đột quỵ.

Bác sĩ chuyên khoa 1 Đào Duy Khoa, Khoa Thần kinh, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết tồn tại mối liên hệ giữa thời tiết, nhiệt độ môi trường và nguy cơ đột quỵ, nhưng chúng chỉ ảnh hưởng gián tiếp. Việc một số người thường xuyên mặc quần áo ẩm, mang giày ẩm vào mùa mưa không liên quan trực tiếp đến nguy cơ đột quỵ. Còn rất nhiều yếu tố khác mọi người cần cân nhắc như điều hòa nội môi cơ thể thay đổi, các vấn đề huyết áp, tiểu đường, sự tuân thủ thuốc men, trạng thái sức khỏe tinh thần… khi trời lạnh.

“Theo tây y, tình trạng đột quỵ xảy ra do tắc mạch máu thường được gây ra bởi cục máu đông, tức những bệnh lý nào tạo ra cục máu đông thì mới gây đột quỵ trực tiếp. Do đó, việc người dân mặc đồ ẩm, đồ lạnh, vớ lạnh… vào mùa mưa chủ yếu chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe chung thông qua bệnh lý về da hoặc sức đề kháng, dẫn tới việc dễ bị cảm, nhiễm siêu vi, ho, sốt, đau nhức…”, bác sĩ Duy Khoa chia sẻ.

Bên cạnh đó, trước quan niệm “đau đầu khi trời lạnh dễ gây đột quỵ” ở một số người, bác sĩ Đào Duy Khoa cho biết thời tiết thay đổi đúng là có thể khởi phát hoặc làm nặng thêm một số cơn đau đầu. Tuy nhiên, đa số trường hợp đau vùng gáy hoặc đau đầu thông thường không phải là dấu hiệu của đột quỵ.

Hai dạng đau đầu nguyên phát thường gặp nhất là đau đầu migraine (đau nửa đầu) và đau đầu căng cơ. Đau đầu căng cơ thường liên quan đến stress và trạng thái cảm xúc tiêu cực.

Đặc biệt, theo bác sĩ Khoa, đau đầu migraine - thường gặp nhất ở phụ nữ trẻ tuổi - là loại được ghi nhận có liên quan đến nguy cơ đột quỵ; cơn đau thường xuất hiện ở một bên đầu, có tính chất giật theo nhịp mạch. Các nghiên cứu cho thấy người mắc migraine có nguy cơ đột quỵ cao hơn khoảng 2 - 3 lần so với người bình thường, dù mối liên quan này chưa hoàn toàn chặt chẽ.

Điều kiện thời tiết âm u, độ ẩm hoặc nhiệt độ thay đổi cũng có thể tác động đến tâm trạng, làm các cơn đau đầu căng cơ hoặc migraine xuất hiện hoặc nặng hơn.

Bác sĩ cũng lưu ý, một số loại đau đầu thứ phát, đặc biệt là đau đầu mới xảy ra lần đầu tiên, khởi phát đau đột ngột dữ dội có thể là biểu hiện của đột quỵ xuất huyết trong não hoặc xuất huyết khoang dưới nhện. Nếu đau đột ngột như chích điện hoặc như kim châm ở vùng mặt, nguyên nhân thường do đau dây thần kinh tam thoa.

Do đó, người dân cần đi khám sớm nếu có các dấu hiệu đau đầu bất thường, không nên tự chẩn đoán và điều trị tại nhà.

Bác sĩ Duy Khoa khuyên, khi thời tiết hoặc nhiệt độ thay đổi, quan trọng nhất là giữ cơ thể ổn định, hạn chế thay đổi nhiệt độ hoặc môi trường đột ngột vì có thể ảnh hưởng đến nguy cơ đột quỵ, tim mạch.

Cần sinh hoạt và làm việc điều độ, vừa phải. Duy trì tập thể dục đều đặn, nhưng không nên tập vào những lúc thời tiết khắc nghiệt như nắng nóng gay gắt hoặc độ ẩm cao. Theo bác sĩ Khoa, tập thể dục vì lý do sức khỏe chứ không phải “vì thành tích”, nên chọn những lúc an toàn để tập luyện. Bên cạnh đó, nên bổ sung nước và điện giải đầy đủ để tránh mất nước; đồng thời giữ ấm kỹ mỗi khi trời lạnh, đặc biệt ở người lớn tuổi nhằm phòng tránh các biến cố tim mạch không mong muốn.

Tin Gốc: Thanh Niên

Tại Trung Quốc, Nhật Bản và phần lớn các quốc gia châu Á, ngồi xổm là một phần quen thuộc trong đời sống hàng ngày. Người dân có thể dễ dàng ngồi xổm khi chờ xe buýt, trò chuyện hay lúc ăn uống. Những đoạn video ghi lại cảnh khách du lịch phương Tây cố gắng bắt chước tư thế này nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội. Tuy nhiên, phần lớn họ bị ngã ngửa ra sau, nghiêng sang hai bên hoặc phải bám vào tường để giữ thăng bằng.

Các chuyên gia về chuyển động học cho biết sự chú ý của cộng đồng dành cho tư thế này thực chất đang phản ánh một vấn đề lớn hơn: tầm quan trọng của việc duy trì khả năng vận động linh hoạt của cơ thể khi chúng ta già đi. Vậy tại sao một số người có thể ngồi xổm rất dễ dàng, trong khi những người khác lại gặp khó khăn ngay cả khi đứng? Liệu tư thế "ngồi xổm kiểu châu Á" có thực sự mang lại nhiều lợi ích sức khỏe?

Ngồi xổm được coi là một trong những vận động cơ bản nhất của con người. Giáo sư Christopher Powers, chuyên gia về chuyển động tại Đại học Nam California (Mỹ), khẳng định: "Nếu không ngồi xổm, bạn hầu như không thể làm được gì. Từ việc ngồi vào ghế, bước ra khỏi ôtô, đi vệ sinh đến cúi người nhặt đồ vật, tất cả đều liên quan đến động tác này".

Nhiều người đã quen với bài tập ngồi xổm cơ bản (squat) tại các phòng tập thể hình, nơi người tập hạ thấp trọng tâm như thể đang ngồi ghế cho đến khi đùi song song với mặt đất. Tuy nhiên, tư thế "ngồi xổm kiểu châu Á", hay còn gọi là ngồi xổm sâu, lại có sự khác biệt rất lớn. Tư thế này đòi hỏi người thực hiện phải gập hoàn toàn khớp gối và đẩy gối ra ngoài, hai bàn chân mở rộng tách rời, giữ ngực thẳng và áp sát phần đùi sau vào bắp chân.

Matt Hsu, một huấn luyện viên người Mỹ gốc Á chuyên về cải thiện sức mạnh và khả năng vận động, thu hút hàng triệu lượt xem khi chia sẻ các video về tư thế này. Anh cho rằng tên gọi "ngồi xổm kiểu châu Á" đôi khi dễ gây hiểu nhầm: "Bạn sẽ thấy người châu Phi nói đây là cách ngồi xổm của họ, người Đông Âu cũng sẽ bảo tương tự. Thực chất, đây là cách ngồi xổm của toàn nhân loại".

Các bác sĩ vật lý trị liệu giải thích kiểu ngồi xổm sâu này đòi hỏi các khớp hông, khớp gối và cổ chân phải cực kỳ linh hoạt, đồng thời huy động nhiều nhóm cơ hơn so với động tác ngồi xổm thông thường. Các nghiên cứu cho thấy trạng thái kéo căng toàn bộ này giúp cải thiện độ dẻo dai, giảm đau lưng và duy trì khả năng tự chăm sóc bản thân về lâu dài.

Khi còn nhỏ, mọi người đều có thể thực hiện tư thế này nhờ các khớp xương có biên độ vận động lớn và tỷ lệ cơ thể đặc thù.

Tuy nhiên, việc mất đi khả năng này khi trưởng thành không đơn thuần là do biến đổi sinh lý, mà chủ yếu bắt nguồn từ lối sống phụ thuộc quá nhiều vào việc ngồi ghế và sử dụng bồn cầu bệt, khiến các cơ và khớp dần suy giảm khả năng vận động và sức mạnh.

Sự thay đổi trong lối sống hiện đại ít ảnh hưởng hơn tại một số khu vực ở châu Á như Nhật Bản, nơi người dân vẫn duy trì thói quen ngồi xổm khi ăn uống.

Huấn luyện viên Matt Hsu cho hay: "Nhiều người Nhật khi vào nhà hàng vẫn giữ nét văn hóa cởi giày, ngồi xổm trên chiếu tatami rồi mới hạ người xuống dùng bữa".

Sức mạnh của cơ chân và vùng hông này cũng được rèn luyện qua các sinh hoạt cơ bản hàng ngày, ví dụ sử dụng nhà vệ sinh ngồi xổm vẫn còn phổ biến ở một số vùng thuộc châu Á.

Ngay cả khi trả lời phỏng vấn hãng BBC, anh vẫn có thể duy trì tư thế ngồi xổm trong một thời gian dài và chỉ thỉnh thoảng đứng dậy nghỉ ngắn. Matt Hsu chia sẻ biến cố từ chính gia đình đã khiến anh nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng của khả năng này: "Cha tôi từng bị ngã và chúng tôi phải gọi xe cấp cứu vì ông không thể tự đứng dậy khỏi mặt sàn".

Bản thân anh, dù là người gốc Á, cũng từng mất khả năng ngồi xổm ở độ tuổi 20 do chấn thương thể thao và thói quen ngồi quá lâu do tính chất công việc. Sau một thời gian kiên trì tập luyện, anh đã lấy lại được khả năng đó và khẳng định đây là một kỹ năng hoàn toàn có thể rèn luyện được.

Với những người muốn học cách ngồi xổm sâu, huấn luyện viên khuyến cáo không nên nóng vội để tránh chấn thương. Người tập nên bắt đầu bằng cách vịn tay vào ghế hoặc bàn để hỗ trợ, chỉ hạ người xuống mức cơ thể cảm thấy thoải mái, sau đó mới tăng dần độ sâu theo thời gian. Việc kiên trì thực hiện vài lần mỗi ngày sẽ giúp các cơ khớp thích nghi đáng kể sau vài tuần.

Tuy nhiên, việc tập luyện này sẽ trở nên phức tạp hơn khi tuổi tác ngày một cao. Giáo sư Powers lưu ý: "Càng lớn tuổi, biên độ vận động của các khớp, cột sống, hông và cổ chân sẽ càng giảm, gây cản trở khả năng ngồi xổm".

Mặc dù các nghiên cứu chứng minh ngồi xổm ở bất kỳ mức độ nào cũng mang lại lợi ích, đối với những người có tiền sử mắc các bệnh lý về khớp gối, khớp hông hoặc cột sống, việc cố gắng ngồi xổm sâu không phải là giải pháp tối ưu cho họ.

Trong y học lâm sàng, bài tập ngồi xổm luôn được điều chỉnh linh hoạt dựa trên vóc dáng, tiền sử chấn thương và mục tiêu riêng của từng cá nhân. Những ai có xương đùi dài, cổ chân cứng hoặc cấu trúc khớp hông đặc biệt sẽ gặp nhiều khó khăn khi ngồi xổm sâu, dù cơ thể hoàn toàn khỏe mạnh.

Do đó, các chuyên gia vật lý trị liệu cho rằng điều quan trọng nhất khi bước vào tuổi già là duy trì được khả năng vận động độc lập, chứ không phải là việc có thể ngồi xổm thấp đến mức nào. Mục tiêu cốt lõi của việc rèn luyện là giúp mỗi người làm chủ được cơ thể, có thể tự đứng vững và chống lại tác động của trọng lực để nâng cao chất lượng cuộc sống.

Tin Gốc: Vnexpress

Tỷ lệ mắc cả hai bệnh lậu và giang mai trong năm 2024 ở mức cao nhất trong vòng hơn một thập kỷ qua, BBC dẫn số liệu mới công bố của ECDC. Cụ thể, số ca bệnh lậu đạt trên 106.000, tăng 303% so với năm 2015, trong khi số ca giang mai tăng hơn gấp đôi trong cùng kỳ, lên gần 46.000 ca.

Cơ quan y tế nhận định "khoảng trống ngày càng lớn trong công tác xét nghiệm và phòng ngừa" là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng lây nhiễm mạnh mẽ này. ECDC đồng thời kêu gọi các bên liên quan cần có hành động khẩn cấp.

Ông Bruno Ciancio, Trưởng bộ phận Các bệnh lây truyền trực tiếp và Có thể phòng ngừa bằng vaccine của ECDC, cảnh báo những bệnh nhiễm trùng này có thể gây biến chứng nghiêm trọng như đau mạn tính, vô sinh. Còn bệnh giang mai có thể gây các vấn đề về tim mạch hoặc hệ thần kinh.

Ông cũng nhấn mạnh số ca mắc giang mai bẩm sinh, trường hợp lây truyền trực tiếp từ mẹ sang con và có nguy cơ dẫn đến các biến chứng suốt đời, đã tăng gần gấp đôi từ năm 2023 đến năm 2024.

"Bảo vệ sức khỏe tình dục vẫn rất đơn giản: Hãy sử dụng bao cao su khi quan hệ với bạn tình mới hoặc nhiều bạn tình và đi xét nghiệm ngay nếu xuất hiện các triệu chứng", ông khuyên.

Trong số các quốc gia châu Âu tham gia báo cáo năm 2024, Tây Ban Nha là nước ghi nhận số ca bệnh lậu và giang mai cao nhất, lần lượt là hơn 37.000 và gần 12.000 ca.

Báo cáo của ECDC chỉ ra rằng nhóm nam giới có quan hệ tình dục đồng giới chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, thể hiện qua mức tăng trưởng dài hạn mạnh nhất ở cả hai bệnh lý trên. Bên cạnh đó, số ca mắc giang mai ở phụ nữ dị tính (người chỉ có quan hệ tình dục với nam giới) trong độ tuổi sinh sản cũng gia tăng mạnh mẽ.

Chlamydia vẫn là bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn được báo cáo phổ biến nhất tính trên tổng số, tuy nhiên số ca mắc đã giảm 6% so với năm 2015, xuống còn hơn 213.000 ca.

Kể từ sau sự kiện Brexit, Anh không còn nằm trong phạm vi nghiên cứu này, song chính phủ vẫn công bố số liệu riêng cho vùng England hàng năm. Theo báo cáo của Cơ quan An ninh Y tế Anh công bố hồi tháng 12, vùng England ghi nhận gần 72.000 ca bệnh lậu và gần 10.000 ca giang mai trong năm 2024. Trong cùng khoảng thời gian 12 tháng này, số ca chẩn đoán mắc chlamydia là gần 169.000.

Anh đã triển khai tiêm chủng vaccine phòng bệnh lậu vào năm 2025 sau khi số ca bệnh tại đây đạt kỷ lục là 85.000 vào năm 2023.

Về mặt lâm sàng, các triệu chứng bệnh lậu bao gồm đau buốt, tiết dịch bất thường và viêm bộ phận sinh dục. Một số trường hợp bệnh không biểu hiện triệu chứng rõ rệt.

Cơ quan Y tế Quốc gia Anh (NHS) khuyến cáo có thể phòng ngừa bệnh bằng cách sử dụng bao cao su đúng cách và tiêm vaccine nếu thuộc diện được chỉ định.

Đối với bệnh giang mai, các triệu chứng điển hình gồm các vết loét xung quanh cơ quan sinh dục và miệng, phát ban ở tay, rụng tóc cùng các biểu hiện giống cúm. Những dấu hiệu này thường khó nhận biết trong giai đoạn đầu và có thể tự biến mất rồi tái phát theo thời gian.

Tương tự bệnh lậu, bệnh giang mai có thể phòng ngừa bằng bao cao su và điều trị hiệu quả bằng kháng sinh. Cả hai căn bệnh đều có nguy cơ gây ra các biến chứng nghiêm trọng nếu không được can thiệp y tế kịp thời.

Tin Gốc: Vnexpress