Thói quen lướt video ngắn khiến nhiều người bỏ ăn, bỏ ngủ, tự thuyết phục bản thân với ý nghĩ: Đây là thời gian nghỉ ngơi và giải trí cá nhân, mình có quyền được “tự thưởng” sau những giờ làm việc mệt mỏi. Kết quả là khuây khỏa thì nhất thời, mà nguy cơ bệnh tật có thể tăng dần theo thời gian sử dụng.
Chị D.T.O (30 tuổi, nhân viên văn phòng, ở TP.HCM) thường xuyên dành thời gian nghỉ trưa để… lướt TikTok. Theo chị O., đây là cách nhanh nhất để vừa giải trí, vừa “cập nhật” các tin tức hoặc xu hướng mới nhất. Kết quả là đến giờ làm việc buổi chiều, tinh thần không hề khuây khỏa hơn mà ngược lại còn trì trệ và khó tập trung.
“Làm được mấy chục phút là cầm điện thoại để ‘lướt’ vài video. Tối về lúc ăn cơm hay trước khi đi ngủ cũng không dứt ra được. Tôi cũng xem phim ít đi để dành thời gian cho các nền tảng video ngắn”, chị O. thừa nhận, nhưng không biết làm cách nào để “cai nghiện” được thói quen phụ thuộc vào TikTok.
Anh H.D.T (27 tuổi, nhân viên công nghệ thông tin, ở TP.HCM) trước đây không tải TikTok vì sợ “lậm” video ngắn. Nhưng khi thấy xung quanh ai cũng dùng, cảm giác làm công việc liên quan tới công nghệ nhưng lại bị bạn bè, đồng nghiệp “bỏ lại phía sau” khiến anh T. cũng “gia nhập đường đua video ngắn”.
Bác sĩ chuyên khoa 1 Đào Duy Khoa, Khoa Thần kinh, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết các nền tảng video ngắn sử dụng thuật toán và AI để liên tục đề xuất nội dung phù hợp với sở thích người dùng, khiến họ dễ bị cuốn vào màn hình, kéo dài thời gian sử dụng, thậm chí gây nghiện.
Theo bác sĩ, dopamine là chất dẫn truyền thần kinh tạo cảm giác vui vẻ, hạnh phúc, được cơ thể tiết ra tự nhiên. Tuy nhiên, việc liên tục xem video ngắn có thể làm dopamine tăng cao bất thường, khiến não bộ thiết lập một “mức cân bằng” mới. Khi ngừng xem, dopamine giảm mạnh, người dùng dễ mệt mỏi, căng thẳng, lo âu, buồn chán và có xu hướng tiếp tục lướt để lấy lại cảm giác dễ chịu.
“Nếu tình trạng này kéo dài, các thụ thể dopamine có thể bị quá tải, giảm đáp ứng với những niềm vui bình thường trong cuộc sống. Khi đó, người xem phải dành nhiều thời gian hoặc xem nhiều nội dung hơn mới đạt được cảm giác thỏa mãn như trước”, bác sĩ Khoa cho hay.
Theo bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyên Phi Yến, Khoa Tâm thể, Bệnh viện đa khoa Thủ Đức, “trầm cảm chức năng cao” (high-functioning depression) là thuật ngữ thường dùng trong lâm sàng để mô tả những người vẫn duy trì công việc và sinh hoạt bình thường, dù bên trong đang suy sụp nghiêm trọng. Khi liên quan đến nghiện video ngắn, người bệnh thường có các biểu hiện sau:
Ngoài ra, một nghiên cứu quan trọng trên NeuroImage 2023 (Hà Lan) của Đại học Oxford cho thấy những người sử dụng video ngắn hơn 3 giờ/ngày có giảm mật độ chất xám đáng kể.
“Không thể khẳng định xem video đều có hại, bởi đây là nhu cầu giải trí bình thường. Vấn đề chỉ xuất hiện khi sử dụng quá mức và thiếu kiểm soát. Điều quan trọng là phải có giới hạn, cân bằng với các hoạt động khác và duy trì sự điều độ trong thời gian sử dụng”, bác sĩ Duy Khoa nói.
Khi chứng kiến Lionel Messi phô diễn đẳng cấp trên sân cỏ, nhiều người sẽ tò mò về chế độ ăn uống hàng ngày giúp siêu sao người Argentina duy trì thể trạng bền bỉ đến vậy. Để luôn giữ vững phong độ đỉnh cao, Messi hoàn toàn tuân thủ các tư vấn dinh dưỡng dựa trên bằng chứng khoa học từ chuyên gia Ismael Galancho.
Sự chuẩn bị kỹ lưỡng về thể chất này đã được đền đáp xứng đáng bằng màn trình diễn chói sáng của anh tại kỳ World Cup 2026. Trong trận bán kết kịch tính rạng sáng nay, người đội trưởng mang áo số 10 tỏa sáng rực rỡ và dẫn dắt lối chơi, giúp Argentina thắng ngược tuyển Anh.
Chia sẻ trên chuyên trang thể thao Marca, anh cho biết ưa chuộng những món ăn giản dị, thỉnh thoảng mới tự thưởng cho bản thân một chút đồ ngọt. Trong số các món ăn yêu thích, tiền đạo này đặc biệt gọi tên thịt nướng, mì Ý và milanesa. Thịt nướng hay mì Ý đã quá quen thuộc với người hâm mộ nhưng milanesa thực chất là món ăn gì mà lại được lòng nhà vô địch thế giới?
Trước khi chuyển sang thi đấu cho Inter Miami và Paris Saint-Germain, Lionel Messi từng có gần 20 năm gắn bó với câu lạc bộ FC Barcelona tại giải La Liga của Tây Ban Nha. Dù vậy, định nghĩa về món "thịt phi lê tẩm bột chiên" của Messi lại không có nhiều mối liên hệ với ẩm thực xứ sở bò tót.
Thực tế, milanesa là một món ăn phổ biến tại Argentina, quê hương của chính Messi. Món ăn này thường được làm từ thịt bò hoặc thịt gà, trong đó miếng thịt được đập mỏng thành phi lê, sau đó lăn qua bột mì, trứng, vụn bánh mì rồi đem chiên giòn.
Ẩm thực Argentina sở hữu các biến tấu của món ăn này, từ phiên bản chiên truyền thống ăn kèm khoai tây chiên đến món "milanesa napolitana" trứ danh được phủ đẫm sốt cà chua, thịt giăm bông và lớp phô mai tan chảy béo ngậy.
Xét về nguồn gốc, tên gọi milanesa bắt nguồn từ Milan, một thành phố của Italy. Dù vậy, thực khách khó lòng gọi được một đĩa milanesa và càng không thể tìm thấy "milanesa napolitana" tại Milan, bởi phục vụ sẽ nhìn bằng ánh mắt đầy bối rối trước sự kết hợp ngẫu hứng giữa phong cách ẩm thực miền Bắc và miền Nam. Thay vào đó, món ăn nguyên bản tại đây là "costoletta alla milanese", món sườn bê tẩm bột chiên giòn.
Theo dòng lịch sử, món ăn đã theo chân những người nhập cư Italy từ vùng Lombardy du nhập vào Argentina trong làn sóng di cư lớn từ châu Âu vào cuối thế kỷ 19, rồi dần trở thành món được yêu thích trên khắp cả nước. Sự linh hoạt của milanesa ngày nay cho phép người ta biến miếng thịt thành một chiếc đế bánh pizza để thỏa sức sáng tạo với đủ loại nguyên liệu phủ lên trên, từ chuối đến nấm hoặc thậm chí là kẹp vào bánh mì để mang theo.
Sự kết hợp giữa giá trị dinh dưỡng giàu protein, tính tiện lợi và khả năng biến tấu đa dạng chính là lý do Lionel Messi lựa chọn milanesa làm món ăn tiếp năng lượng để duy trì chuỗi phong độ đỉnh cao, Mashed nhận định.
Khai thác bệnh sử, ghi nhận khoảng 3 năm trước ông D. bắt đầu nhận thấy nước tiểu đôi lúc có màu đỏ, sau đó tình trạng xuất hiện ngày càng thường xuyên hơn. Tuy nhiên, thay vì đến bệnh viện kiểm tra, ông nhiều lần ra chợ, hỏi hàng xóm để mua các loại thuốc bắc, thuốc nam và các bài thuốc truyền miệng với hy vọng cầm máu và "thanh nhiệt", vì cho rằng mình chỉ bị nóng trong người hoặc có sỏi đường tiểu.
Trong suốt thời gian đó, tình trạng tiểu máu không chấm dứt hoàn toàn mà chỉ giảm từng đợt rồi tái phát. Chỉ đến khi xuất hiện mệt mỏi nhiều, tiểu khó và phải nhập viện cấp cứu, người bệnh mới được thăm khám đầy đủ.
Tại Bệnh viện An Bình (TP.HCM), kết quả chụp cắt lớp vi tính và nội soi bàng quang cho thấy bệnh nhân bị ung thư bàng quang giai đoạn tiến triển. Khối u đã xâm lấn ra ngoài bàng quang, lan vào tuyến tiền liệt, đồng thời chèn ép lỗ niệu quản bên trái gây ứ nước thận cùng bên và làm suy giảm chức năng thận.
Ngày 30.6, thạc sĩ - bác sĩ chuyên khoa 1 Trần Quốc Phong, Trưởng đơn vị Tiết niệu, Bệnh viện An Bình, cho biết bệnh nhân D. nhập viện ở giai đoạn bệnh đã tiến triển nặng, việc điều trị phức tạp hơn rất nhiều so với những trường hợp được phát hiện ở giai đoạn sớm.
Sau khi hội chẩn đa chuyên khoa, ê kíp tiến hành phẫu thuật cắt bàng quang tận gốc kết hợp cắt tuyến tiền liệt và chuyển lưu nước tiểu nhằm loại bỏ toàn bộ tổn thương ung thư và bảo tồn chức năng thận còn lại.
Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi. Sau mổ, người bệnh được theo dõi sát, chức năng thận cải thiện dần và hiện đã hồi phục ổn định.
Theo bác sĩ Phong, tiểu máu là một trong những dấu hiệu quan trọng nhất của các bệnh lý đường tiết niệu. Mặc dù nguyên nhân có thể xuất phát từ viêm nhiễm, sỏi hoặc các bệnh lý lành tính khác, nhưng đây cũng là triệu chứng thường gặp của ung thư bàng quang và ung thư đường tiết niệu trên.
"Điều đáng tiếc là nhiều bệnh nhân thấy tiểu máu nhưng không đi khám ngay. Một số nghĩ do nóng trong người, số khác tự mua thuốc cầm máu, thuốc bắc, thuốc nam hoặc các sản phẩm quảng cáo trên mạng để sử dụng hy vọng tình trạng tự chấm dứt. Việc triệu chứng giảm tạm thời khiến họ lầm tưởng bệnh đã khỏi, trong khi khối u vẫn tiếp tục phát triển bên trong", bác sĩ Phong chia sẻ.
Bác sĩ khuyến cáo người dân tuyệt đối không nên tự ý điều trị khi chưa xác định được nguyên nhân gây bệnh. Đặc biệt, các triệu chứng như tiểu máu, dù chỉ xuất hiện một lần, tiểu buốt kéo dài, tiểu khó hoặc đau vùng hạ vị đều cần được thăm khám bởi bác sĩ chuyên khoa tiết niệu.
Ngoài ra, hút thuốc lá là yếu tố nguy cơ hàng đầu của ung thư bàng quang. Ngoài ra, việc tiếp xúc lâu dài với một số hóa chất công nghiệp, nhiễm trùng tiết niệu mạn tính hoặc tuổi cao cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Trong khi không ít người tin vào tác dụng “thần kỳ” của dầu cá với huyết áp, các nghiên cứu liên quan lại cho kết quả không đồng nhất. Một số nghiên cứu cho thấy dầu cá có thể giúp hạ huyết áp, trong khi một số khác lại không ghi nhận tác dụng này. Do đó, cần nhìn nhận rõ hiệu quả này là có giới hạn để tránh lạm dụng, theo Health (Mỹ).
Một phân tích năm 2022 cho thấy bổ sung 2 - 3 g omega-3 mỗi ngày giúp hạ huyết áp ở mức khiêm tốn, hiệu quả này đặc biệt rõ hơn ở người đã tăng huyết áp. Tuy vậy, lợi ích bổ sung của dầu cá ở những người đang dùng thuốc hạ áp vẫn chưa được làm rõ.
Với người có huyết áp bình thường, việc bổ sung dầu cá thường ít hoặc không làm thay đổi huyết áp.
Một lý do khiến kết quả của các nghiên cứu khác nhau là vì trên thị trường có nhiều loại sản phẩm dầu cá với tỷ lệ DHA và EPA khác nhau. Ngoài ra, các nghiên cứu cũng sử dụng liều lượng không thống nhất; có liều cho thấy hiệu quả, có liều thì không.
Dù chưa có bằng chứng chắc chắn, một số nghiên cứu cho rằng omega-3 trong dầu cá có thể giúp mạch máu thư giãn và giãn rộng hơn. Điều này về lý thuyết có thể làm giảm viêm và cải thiện chức năng mạch máu.
Omega-3 cũng được cho là giúp giảm stress oxy hóa - tình trạng tích tụ các gốc tự do gây tổn thương tế bào và có liên quan đến tăng huyết áp.
Dầu cá nhìn chung khá an toàn, nhưng vẫn có thể gây tác dụng phụ. Nhẹ thì có thể gây vị tanh trong miệng, ợ nóng. Nặng hơn, một số nghiên cứu ghi nhận nguy cơ tăng rung nhĩ, tăng cholesterol LDL và nguy cơ chảy máu.
Các bác sĩ thường không khuyến khích dùng viên dầu cá như lựa chọn bổ sung thường quy nếu không có chỉ định cụ thể. Thay vào đó, chuyên gia ưu tiên bổ sung omega-3 từ thực phẩm tự nhiên.
Các loại cá béo như cá hồi, cá thu, cá ngừ albacore, cá hồi nước ngọt và cá mòi là nguồn omega-3 tốt. Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) khuyến nghị ăn 2 khẩu phần cá (mỗi khẩu phần khoảng 100 gram) mỗi tuần.
Trước khi sử dụng dầu cá, nên trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ để được tư vấn lợi ích và nguy cơ dựa trên tình trạng sức khỏe cá nhân.