Theo bác sĩ Vũ Thị Phương Dung – khoa khám bệnh, Bệnh viện Da liễu Trung ương, nắng nóng kéo dài khiến hàng rào bảo vệ da suy yếu, đồng thời làm tăng tiết mồ hôi và bã nhờn. Đây là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn và vi nấm phát triển, gây ra nhiều bệnh lý da.
Ghi nhận thực tế cho thấy ngay trong những ngày đầu nhiệt độ chạm ngưỡng 36 – 37°C, lượng bệnh nhân đến khám đã tăng đáng kể. Có những ngày, số ca nấm da và viêm nang lông liên quan trực tiếp đến thời tiết nắng nóng chiếm tỉ lệ lớn trong tổng số bệnh nhân.
Các bệnh thường gặp trong mùa hè gồm viêm da do ánh nắng, rôm sảy, nấm da (nấm thân, nấm bẹn, nấm kẽ), viêm nang lông, mụn trứng cá, viêm da cơ địa tái phát, dị ứng ánh nắng và các bệnh da do côn trùng.
Về cơ chế gây bệnh, bác sĩ Dung cho biết nguyên nhân chủ yếu từ việc tăng tiết bã nhờn dễ làm bít tắc lỗ chân lông, từ đó gây mụn và viêm nang lông. Trong khi đó, mồ hôi tiết nhiều khiến độ ẩm trên da tăng cao, tạo môi trường lý tưởng cho vi nấm phát triển và lan rộng.
Nhiều bệnh có tính chất tái đi tái lại theo mùa, đặc biệt nếu người bệnh không điều trị dứt điểm hoặc chăm sóc da chưa đúng cách.
Theo bác sĩ Dung, trong số các bệnh lý, nấm da là tình trạng phổ biến, thường xuất hiện ở vùng chân hoặc ở những người tiếp xúc với vật nuôi như mèo. Bệnh có thể khởi phát chỉ từ vài nốt nhỏ nhưng lan nhanh trong điều kiện nóng ẩm, nhất là khi người bệnh gãi nhiều gây trầy xước da.
Dấu hiệu điển hình là các dát đỏ hình tròn hoặc bầu dục, viền có mụn nước li ti, vùng trung tâm có xu hướng lành. Nếu không điều trị kịp thời, tổn thương có thể lan rộng khắp cơ thể, gây ngứa ngáy, ảnh hưởng sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.
Không chỉ vậy, nấm da còn có khả năng lây lan trong gia đình nếu dùng chung khăn tắm, quần áo hoặc tiếp xúc gần.
Một sai lầm phổ biến là người bệnh tự ý sử dụng thuốc, đặc biệt là các thuốc chứa corticoid, khiến bệnh tạm “lặn” rồi bùng phát nặng hơn, gây khó khăn cho điều trị.
“Bên cạnh đó, không chỉ người lao động ngoài trời, dân văn phòng cũng là nhóm có nguy cơ cao mắc nấm da chân do thói quen đi giày kín cả ngày. Môi trường ẩm trong giày, tất cùng việc không thay tất thường xuyên tạo điều kiện cho nấm phát triển.
Vào cao điểm mùa hè, mỗi ngày bệnh viện tiếp nhận khoảng 5 – 6 ca nấm da chân, trong đó nhiều trường hợp là nhân viên văn phòng”, bác sĩ Dung cho hay.
Bác sĩ Dung khuyến cáo trong mùa nắng nóng, việc chăm sóc da cần được chú trọng để hạn chế nguy cơ mắc bệnh. Da cần được giữ sạch và khô thoáng, sử dụng sản phẩm làm sạch phù hợp với từng loại da, ưu tiên dạng gel hoặc lỏng để tránh bít tắc.
Kem chống nắng là yếu tố không thể thiếu, cần bôi trước khi ra ngoài khoảng 20 phút và nhắc lại sau mỗi 2-3 giờ. Ngay cả khi ở trong nhà, việc sử dụng kem chống nắng vẫn được khuyến nghị để bảo vệ da trước tác động của tia UV.
Bên cạnh đó, dưỡng ẩm và cấp nước đầy đủ cũng rất quan trọng, đặc biệt với những người thường xuyên ngồi điều hòa. Việc uống khoảng 2 – 3 lít nước mỗi ngày giúp duy trì độ ẩm tự nhiên cho da.
Khi ra ngoài, người dân nên đội mũ, mặc quần áo chống nắng và hạn chế tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng. Trẻ nhỏ cần được mặc đồ cotton thoáng mát để tránh rôm sảy; người cao tuổi nên tăng cường dưỡng ẩm; người làm việc ngoài trời cần có biện pháp bảo hộ đầy đủ; còn những người thường xuyên đi giày kín nên thay tất mỗi ngày và chọn giày thoáng khí.
Các chuyên gia cũng lưu ý, khi xuất hiện dấu hiệu như da đỏ, ngứa kéo dài, tổn thương lan nhanh hoặc các mảng da bất thường, bong vảy, người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.
"Thói quen của nhiều người Việt là cứ ho, cảm thì tự mua kháng sinh uống, dùng lại toa thuốc cũ hoặc ngưng thuốc giữa chừng khi vừa thấy đỡ", PGS.TS.BS Trần Văn Ngọc, Chủ tịch Hội Hô hấp TP HCM, nói tại ký kết hợp tác giữa hội và chuỗi Nhà thuốc Long Châu cùng Sandoz Việt Nam nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy tuân thủ điều trị kháng sinh ngày 14/4.
Theo các báo cáo quốc tế, Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tình trạng kháng kháng sinh nghiêm trọng tại châu Á và trên thế giới, gây gánh nặng lớn cho hệ thống y tế và đe dọa trực tiếp tính mạng người bệnh. Dữ liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới giai đoạn 2020-2023 cho thấy gần 300.000 người Việt Nam tử vong do các nguyên nhân liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến kháng kháng sinh.
Lý giải thực trạng này, phó giáo sư Ngọc cho rằng một nguyên nhân đáng chú ý là việc người dân dễ dàng tiếp cận và mua kháng sinh. Nhiều người tự ý dùng thuốc cho các bệnh do virus như sốt siêu vi, cảm cúm - vốn không cần kháng sinh - hoặc trong trường hợp nhiễm khuẩn lại dùng sai thuốc, hay dùng đúng thuốc nhưng không đủ liệu trình.
Không ít bệnh nhân chỉ uống một vài ngày, khi các thuốc phối hợp như hạ sốt, giảm đau giúp giảm triệu chứng thì lầm tưởng đã khỏi và tự ý ngưng thuốc. Việc này khiến vi khuẩn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn, dễ gây tái phát bệnh, đồng thời làm tăng nguy cơ kháng thuốc, khiến những lần điều trị sau khó khăn và tốn kém hơn.
Bên cạnh đó, thói quen sử dụng lại toa thuốc cũ cũng góp phần làm tình trạng này trầm trọng. Khi dùng kháng sinh không đúng cách, các vi khuẩn nhạy cảm bị tiêu diệt trước, trong khi những vi khuẩn "lì thuốc" sống sót và tiếp tục phát triển trong đường hô hấp. Theo thời gian, chúng có thể gây bệnh nặng hơn như viêm phổi, buộc bệnh nhân phải nhập viện và sử dụng các loại kháng sinh mạnh hơn.
Để giải quyết bài toán lạm dụng kháng sinh, ông Ngọc đánh giá hệ thống nhà thuốc và dược sĩ đóng vai trò then chốt. Trong bối cảnh người dân dễ dàng mua thuốc ngoài cộng đồng, nhà thuốc không chỉ là nơi cung ứng mà còn là "điểm chốt" giúp định hướng sử dụng thuốc đúng cách.
Bà Nguyễn Đỗ Quyên, Phó tổng giám đốc FPT Retail kiêm Giám đốc điều hành Hệ thống nhà thuốc và Trung tâm tiêm chủng Long Châu, cho biết thực tế tại nhà thuốc cho thấy kháng sinh là nhóm thuốc được sử dụng rất phổ biến nhưng cũng dễ bị dùng sai. Nhiều người bệnh ngưng thuốc khi thấy đỡ hoặc điều trị theo kinh nghiệm cá nhân, vô tình làm giảm hiệu lực lâu dài của kháng sinh. Do đó, hệ thống này đang chú trọng để dược sĩ tư vấn rõ ràng, giúp người bệnh hiểu vì sao phải tuân thủ đủ liệu trình và đồng hành trong quá trình điều trị.
Theo phó giáo sư Ngọc, kháng sinh cần được xem là tài sản quý của y học, không phải hàng hóa thông thường, vì vậy chỉ nên sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ và tuân thủ đầy đủ liệu trình. Nếu dùng đúng cách, kháng sinh có thể bảo vệ sức khỏe lâu dài. Ngược lại, việc lạm dụng và sử dụng tùy tiện sẽ khiến thuốc dần mất tác dụng, đẩy người bệnh vào nguy cơ không còn lựa chọn điều trị hiệu quả trong tương lai.
Bà Lý, 61 tuổi, bị những cơn ớn lạnh và co giật dai dẳng, phải chạy chữa khắp nơi. Song mọi chẩn đoán ban đầu đều bị bác bỏ, đến khi bác sĩ Bệnh viện Não 39 Quảng Đông phát hiện một con sán dải dài 8 cm còn sống đang làm tổ trong não bà, theo Sina.
Ông Lưu, chồng bệnh nhân, kể năm 2021, bà Lý phẫu thuật điều trị vấn đề về cột sống thắt lưng. Tuy nhiên, sau ca mổ, bà bị tê bì tay chân bên trái, các chi thường bị run rẩy vào ban đêm. Hai năm qua, bà Lý luôn cảm thấy tê dại toàn bộ da đầu, thậm chí từng có ý định cạo trọc cho bớt khó chịu. Gia đình vẫn đinh ninh đây là di chứng từ bệnh cột sống. Tháng 6 năm ngoái, dù Quảng Đông đang trong đợt nắng nóng gay gắt, bà bị ớn lạnh toàn thân, đắp hai lớp chăn vẫn thấy lạnh. Tại bệnh viện địa phương, người phụ nữ được chẩn đoán nhồi máu não và xuất viện sau một tuần dùng thuốc.
Rạng sáng một ngày tháng 12 năm ngoái, bà Lý lên cơn co giật, sùi bọt mép và méo miệng. Sau vài ngày theo dõi tại bệnh viện, bà được cho về nhà song ngay đêm đó, các cơn co giật lại xuất hiện dồn dập. Suốt nhiều tháng sau, bà đi các bệnh viện và bị nghi ngờ mắc u tế bào thần kinh đệm hoặc ung thư di căn não. Bà đã được cạo tóc để chuẩn bị phẫu thuật nhưng ca mổ đột ngột bị đình chỉ vào ngày hôm sau. Sau khi hội chẩn, các chuyên gia nghi ngờ bà bị viêm hạt do nhiễm ký sinh trùng nhưng mọi xét nghiệm đều không tìm thấy dấu vết sán, khiến nguyên nhân vẫn là một ẩn số.
"Nghe tên bệnh nào cũng thấy sợ, chỉ nghĩ thôi đã thấy rùng mình khiến tôi mất ngủ hàng đêm", ông Lưu nhớ lại. Với hy vọng cuối cùng, gia đình đã đưa bà Lý đến Bệnh viện Não 39 Quảng Đông, một cơ sở chuyên khoa về não bộ.
Sau khi thăm khám, bác sĩ Lục Minh, Trưởng khoa Ngoại thần kinh số 5, phát hiện một manh mối quan trọng trên hình ảnh: vùng tổn thương không chỉ di chuyển mà còn để lại "dấu hiệu đường hầm", những vệt rãnh do sán bò để lại trong nhu mô não. Với kinh nghiệm nhiều năm "bắt sán", bác sĩ Lục cho hay đó là bệnh ấu trùng sán nhái ở não (cerebral sparganosis). Kết quả xét nghiệm huyết thanh sau đó đã xác nhận có kháng thể sán dải. Êkíp tiến hành phẫu thuật và gắp thành công một con sán còn sống từ não bà Lý.
"Con sán này rất tinh ranh. Khi chúng tôi tiến hành bắt, nó không ở trong 'nhà' mà đã bò ra ngoài 'đi chơi'. Cuối cùng, chúng tôi tìm thấy nó ở vị trí khá xa tổ của nó", bác sĩ Lục Minh chia sẻ với phóng viên khi chỉ vào video ghi lại ca mổ.
Ông Lưu cho biết những triệu chứng đeo bám vợ ông nhiều năm như tê da đầu và run rẩy chi trái đã cải thiện rõ rệt sau phẫu thuật. Theo bà Lý, thời thiếu nữ, mỗi khi đau răng, mẹ bà thường bắt ếch sống ngoài đồng, cắt đùi nhét vào kẽ răng khoảng nửa tiếng để "bắt sâu răng". Bà đã làm vậy nhiều lần, cho biết đây là mẹo dân gian rất phổ biến ở quê bà. Ngoài ra, hơn 20 năm trước, bà thường xuyên uống nước suối, gần đây còn uống rượu ngâm rắn sống và ăn cá sống.
Bác sĩ Lục Minh cảnh báo việc đắp thịt ếch, thịt rắn sống lên vết thương là hành vi rủi ro cực cao dẫn đến nhiễm ký sinh trùng. "Đặc biệt cần tránh các mẹo dân gian như 'nhét đùi ếch vào răng'", ông nói.
Ấu trùng sán dải chủ yếu ký sinh trên động vật hoang dã. Sau khi xâm nhập vào cơ thể người, chúng có thể di chuyển và xuyên thủng các cơ quan quan trọng như não, mắt, gây ra những tổn thương không thể phục hồi. Người dân tuyệt đối không tin vào các phương pháp chữa bệnh thiếu cơ sở khoa học và thực hiện ăn chín uống sôi.
Ngày 28/4, đại diện Sở Y tế TP HCM cho biết các bệnh nhân lần lượt nhập viện từ ngày 25 đến trưa 27/4, có các biểu hiện rối loạn tiêu hóa như đau bụng, tiêu chảy, nôn ói; một số trường hợp kèm sốt.
Bệnh viện Nguyễn Thị Thập tiếp nhận 13 học sinh, Bệnh viện Nhi đồng 2 tiếp nhận 9 học sinh, Bệnh viện Khánh Hội điều trị một học sinh. Hai bảo mẫu điều trị tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định.
Tại Bệnh viện Nhi đồng 2, một bệnh nhi sốt cao, mất nước nặng dẫn đến sốc, co giật và toan chuyển hóa. Trẻ được cấp cứu tích cực, chống sốc, dùng thuốc vận mạch liều cao và hỗ trợ thở máy. Sau một ngày điều trị, tình trạng cải thiện rõ rệt, bệnh nhi giảm sốt, giảm tiêu chảy, đã ngưng thuốc vận mạch và cai máy thở thành công.
Đến sáng nay, tất cả bệnh nhân đều ổn định sức khỏe, trong đó 23 ca điều trị nội trú, hai người đã xuất viện.
Chưa rõ bối cảnh xảy ra sự việc, các bệnh nhân ăn gì và vào lúc nào trước khi xảy ra các triệu chứng bất thường.
Sở Y tế TP HCM yêu cầu các cơ sở y tế rà soát tiếp nhận bệnh nhân có yếu tố dịch tễ liên quan, đảm bảo phân loại, thu dung và điều trị đúng phác đồ ngộ độc thực phẩm. Với các ca nặng, bệnh viện cần hội chẩn hoặc chuyển tuyến kịp thời. Đồng thời, các đơn vị báo cáo nhanh cho Sở Y tế và Sở An toàn thực phẩm, bao gồm số ca tiếp nhận, ca nặng, kết quả xét nghiệm vi sinh và các biến chứng (nếu có), nhằm phục vụ công tác điều phối và thống nhất hướng điều trị.
Ngành y tế khuyến cáo người dân khi có dấu hiệu nghi ngộ độc thực phẩm không tự ý dùng thuốc, đặc biệt là thuốc cầm tiêu chảy hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định. Cần đến cơ sở y tế sớm nếu xuất hiện nôn ói, tiêu chảy liên tục. Bù nước và điện giải đúng cách giúp cải thiện tình trạng và rút ngắn thời gian hồi phục.
Hồi đầu tháng, 266 học sinh Trường Tiểu học Bình Quới Tây bị ngộ độc, trong đó 190 em phải đi viện. Sở An toàn Thực phẩm TP HCM kết luận bánh flan và canh bắp cải là hai món trong bữa ăn bán trú tại trường khả năng nhiễm chéo vi khuẩn với "thủ phạm" chính gây ngộ độc là vi khuẩn Salmonella. Ngoài ra, mẫu thức ăn còn nhiễm vi khuẩn E.coli và tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus).
