Reuters đưa tin phi thuyền Orion chở 4 phi hành gia thuộc sứ mệnh Artemis 2 của NASA đã đi vào vùng ảnh hưởng trọng lực của mặt trăng vào rạng sáng 6.4 (giờ Mỹ).
Phi hành đoàn Artemis 2 sẽ được đánh thức vào khoảng 10 giờ 50 sáng 6.4 giờ miền Đông (21 giờ 50 cùng ngày, giờ VN). Đến 19 giờ 5 phút, phi thuyền sẽ đạt vị trí xa nhất của hành trình, cách trái đất 406.772 km, vượt xa kỷ lục do phi hành đoàn Apollo 13 nắm giữ trong 56 năm qua.
Khi đó, phi thuyền sẽ bay quanh phía xa của mặt trăng, giúp các phi hành gia chiêm ngưỡng cung trăng từ độ cao khoảng 6.437 km phía trên mặt tối của chị Hằng.
Khi bay qua phía xa của mặt trăng, tàu sẽ bị mất liên lạc trong thời gian ngắn khi mặt trăng che mất tín hiệu vô tuyến và laser giúp tàu kết nối với Mạng lưới Không gian sâu của NASA. Đây là mạng lưới toàn cầu gồm các ăngten liên lạc vô tuyến khổng lồ mà NASA sử dụng để liên lạc với phi hành đoàn.
Toàn bộ thời gian tàu Orion bay lướt qua mặt trăng kéo dài khoảng 6 giờ. Trong đó, các phi hành gia sẽ sử dụng máy ảnh chuyên nghiệp để chụp những bức ảnh chi tiết qua cửa sổ của tàu Orion về hình bóng mặt trăng, cho thấy một góc nhìn hiếm hoi và có giá trị khoa học về ánh sáng mặt trời lọc qua các rìa của mặt trăng.
Phi đoàn cũng sẽ có cơ hội chụp ảnh một khoảnh khắc hiếm hoi khi trái đất mọc lên từ đường chân trời mặt trăng khi tàu vũ trụ của họ nổi lên từ phía bên kia.
Một nhóm gồm hàng chục nhà khoa học mặt trăng được bố trí tại Phòng Đánh giá khoa học tại Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA ở thành phố Houston sẽ ghi chép lại khi các phi hành gia mô tả cảnh tượng họ nhìn thấy trong thời gian thực.
Sứ mệnh Artemis 2 kéo dài gần 10 ngày, là chuyến bay có người lái đầu tiên trong chương trình Artemis. Chương trình trị giá hàng tỉ USD này được thiết lập nhằm mục đích đưa các phi hành gia trở lại bề mặt mặt trăng vào năm 2028 và thiết lập sự hiện diện lâu dài của Mỹ ở đó trong tương lai. NASA nhắm đến xây dựng một căn cứ trên mặt trăng để làm nơi thử nghiệm cho các sứ mệnh tiềm năng trong tương lai đến sao Hỏa.
Theo trang web của quốc hội Mỹ, Thượng viện nước này ngày 18/5 thông qua đề cử bà Jennifer Wicks McNamara làm nữ đại sứ Mỹ đầu tiên tại Việt Nam, với 46 phiếu ủng hộ và 43 phiếu chống. Đại sứ Mỹ tại Việt Nam gần nhất là ông Marc Knapper đã kết thúc nhiệm kỳ vào hôm 18/1.
Bà Jennifer Wicks McNamara là công chức chuyên nghiệp với gần 31 năm kinh nghiệm làm việc trong chính phủ Mỹ, theo Thông cáo Chứng nhận năng lực cho Ứng viên Trưởng phái bộ được Bộ Ngoại giao Mỹ công bố ngày 29/10/2025.
Bà bắt đầu sự nghiệp trong chính phủ với công việc trong lục quân Mỹ, đồn trú tại Hàn Quốc, sau đó đến Hawaii và Virginia. Năm 2003, bà chuyển công tác sang Bộ Ngoại giao Mỹ và từ đó đã kinh qua nhiều vị trí như chánh văn phòng Cơ quan Nguồn lực Hỗ trợ Nước ngoài, cố vấn cấp cao về hành chính và các vấn đề công chúng cho Thứ trưởng Ngoại giao phụ trách điều hành và trợ lý đặc biệt cho Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách điều hành.
Bà giữ vị trí Giám đốc Văn phòng Bổ nhiệm của Tổng thống Mỹ tại Nhà Trắng từ tháng 11/2012 và đã phục vụ qua 4 chính quyền. Trong vị trí này, bà thường xuyên làm việc với quan chức cấp cao tại Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao.
Trong bài phát biểu mở đầu phiên điều trần trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ vào tháng 12/2025, bà Wicks tái khẳng định cam kết của Tổng thống Donald Trump và Ngoại trưởng Marco Rubio xem Việt Nam là một trong những đối tác quan trọng nhất của Mỹ tại khu vực. "Một Việt Nam vững mạnh, độc lập và bền bỉ sẽ mang lại lợi ích cho nước Mỹ", bà nói.
Bà mô tả hai nước đang phát triển quan hệ song phương năng động, với hợp tác trên nhiều lĩnh vực từ an ninh - quốc phòng, đến thương mại - đầu tư và ngoại giao nhân dân.
Bà cho rằng nền tảng hợp tác quốc phòng Việt - Mỹ là "nỗ lực sâu rộng để giải quyết hậu quả chiến tranh", trong đó có hỗ trợ rà phá bom mìn, tẩy độc dioxin tại Đà Nẵng và Biên Hòa. Bà nhắc lại rằng Việt Nam trong nhiều thập kỷ qua đã có nhiều hỗ trợ quan trọng trong việc hồi hương hơn 1.000 hài cốt quân nhân Mỹ.
Hai nước cũng đang mở rộng hợp tác trong các vấn đề đảm bảo ổn định khu vực và chống tội phạm xuyên quốc gia, trong đó có chống tội phạm lừa đảo trực tuyến.
Bà Wicks đồng thời ca ngợi hợp tác thương mại song phương Việt - Mỹ đã tăng trưởng vượt bậc trong vài năm qua, nhấn mạnh "tiềm năng cùng chia sẻ tăng trưởng kinh tế đáng kinh ngạc" của mối quan hệ này. Gắn kết giữa nhân dân hai nước cũng đang phát triển mạnh mẽ, trong đó người Mỹ gốc Việt hiện là cộng đồng gốc Á đông thứ tư tại Mỹ và hai nước có nhiều trao đổi song phương về giáo dục, văn hóa, du lịch.
"Thông qua đối thoại cởi mở, hai nước sẽ tiếp tục thúc đẩy an ninh khu vực, cùng chia sẻ thịnh vượng và phát triển quan hệ đối tác song phương", bà Wicks nói tại phiên điều trần.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng ngày 14/5 trả lời câu hỏi của phóng viên đề nghị nêu phản ứng của Việt Nam về việc Philippines và Trung Quốc đã cho người lên cắm cờ khẳng định chủ quyền tại đá Hoài Ân, quần đảo Trường Sa.
"Việc các bên liên quan cho người lên thực thể thuộc quần đảo Trường Sa mà không được sự cho phép của Việt Nam là hành vi xâm phạm chủ quyền của Việt Nam theo luật pháp quốc tế, đi ngược lại Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) cũng như nỗ lực của các nước trong đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) hiện nay", người phát ngôn nói.
Việt Nam yêu cầu các bên liên quan tôn trọng chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Trường Sa, không có các hành động làm phức tạp tình hình, tuân thủ luật pháp quốc tế, nghiêm túc thực hiện DOC, cùng đóng góp tích cực vào việc duy trì hòa bình, ổn định ở Biển Đông.
Đá Hoài Ân là một rạn san hô nửa nổi nửa chìm (cạn nước khi thủy triều thấp) có chiều dài khoảng 1,4 hải lý (2,6 km), chiều rộng khoảng 0,5 hải lý (0,93 km) và có một cồn cát nhỏ bên trên.
Đá Hoài Ân, đá Tri Lễ và đá Cái Vung là ba thực thể gần nhau, được gọi chung trong tiếng Anh là Sandy Cay. Ba thực thể này nằm trong cụm Thị Tứ của quần đảo Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa thuộc chủ quyền của Việt Nam.
