Khai mạc phiên trọng thể Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII

Theo Nghị định 90/2026/NĐ-CP, hành vi uống rượu, bia ngay trước, trong giờ làm việc, học tập và nghỉ giữa giờ làm việc, học tập có thể bị phạt từ 1 - 3 triệu đồng.

Không ít người trẻ bày tỏ sự đồng tình và mong chờ đến ngày Nghị định chính thức có hiệu lực vì cho rằng quy định này sát với thực tế, nhất là trong bối cảnh nhiều nơi làm việc đang hướng đến môi trường chuyên nghiệp.

Nguyễn Thu (28 tuổi), làm việc tại 232 Võ Thị Sáu, P.Xuân Hòa (TP.HCM), cho biết cô hoàn toàn đồng tình với việc siết chặt hành vi uống rượu, bia trước và trong giờ làm việc.

"Uống rượu, bia trước và trong giờ làm việc dẫn đến đầu óc không tỉnh táo, làm việc không hiệu quả. Mình mong là nghị định này sẽ triển khai mạnh tay ở các doanh nghiệp trên khắp cả nước để đỡ ảnh hưởng đến sức khỏe và công việc", Thu nói.

Theo Thu, ở nhiều nơi làm việc hiện nay, người trẻ đang dần hình thành một kiểu giao tiếp công sở khác. Thay vì những cuộc nhậu giữa giờ, nhiều người chọn những buổi trà chiều, đặt cà phê hay trà sữa để trò chuyện, kết nối với đồng nghiệp.

"Bây giờ công sở có văn hóa trà chiều. Gen Z cũng không thích rượu, bia mà thích trà sữa, cà phê hơn. Nó vẫn vui, vẫn gắn kết nhưng tỉnh táo và đỡ ảnh hưởng công việc", Thu chia sẻ.

Thu cho rằng hiện nay, người trẻ muốn sự nhẹ nhàng, tôn trọng lựa chọn cá nhân và không muốn bị cuốn vào những cuộc vui có thể ảnh hưởng đến hiệu quả công việc.

Cùng quan điểm, Nguyễn Quang Luận (29 tuổi), làm việc trên đường Đàm Thận Huy, P.Phú Thọ Hòa (TP.HCM), cho biết anh rất hoan nghênh quy định mới. Theo Luận, việc đi nhậu trước đây từng được xem là một cách tiếp khách, xây dựng quan hệ hoặc bàn công việc. Tuy nhiên, với nhiều người trẻ hiện nay, quan niệm đó đã thay đổi.

"Gen Z không nghĩ chuyện nhậu có thể tiếp khách. Theo mình, đi cà phê, ngồi trò chuyện, trao đổi công việc cũng là cách để có hợp đồng thành công", Luận nói.

Theo Luận, lao động trẻ hiện nay không còn nhìn bàn nhậu như nơi bắt buộc để kết nối. Điều họ cần ở môi trường làm việc là sự rõ ràng, chuyên nghiệp và đánh giá đúng năng lực, thay vì những áp lực vô hình như phải uống để hòa đồng, phải nhậu để thân thiết…

Trong khi đó, Cao Hoàng Phúc (22 tuổi), ngụ tại 86 Đình Phong Phú, P.Tăng Nhơn Phú (TP.HCM), nói anh rất ghét nhậu. "Nhậu làm mình không tập trung được", Phúc chia sẻ.

Phúc nói người trẻ hiện nay chú ý hơn đến sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. Vì vậy, việc siết hành vi uống rượu, bia trước và trong giờ làm không chỉ là kỷ luật, mà còn là cách bảo vệ người lao động khỏi những thói quen đã cũ nhưng vẫn tồn tại ở một số nơi.

Luật sư Trần Ngọc Thích, điều hành Công ty Luật Thích và Các cộng sự (TP.HCM), cho biết theo Nghị định 90/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15.5.2026, hành vi uống rượu, bia bị xử phạt khá rõ.

Luật sư Thích nói cụ thể, cá nhân có hành vi uống rượu, bia ngay trước, trong giờ làm việc, học tập và nghỉ giữa giờ làm việc, học tập có thể bị phạt tiền từ 1 - 3 triệu đồng. Mức phạt này còn áp dụng với hành vi ép buộc người khác uống rượu, bia. Đối với tổ chức, mức phạt gấp 2 lần so với cá nhân.

Theo luật sư Thích, việc quy định xử phạt hành vi này là có cơ sở xác đáng vì rượu, bia là chất kích thích có cồn, tác động trực tiếp đến hệ thần kinh và khả năng kiểm soát hành vi của con người.

"Việc sử dụng rượu, bia có thể dẫn đến 2 hệ quả tiêu cực. Thứ nhất là ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực hiện công việc. Thứ hai là dễ gây ra các xung đột. Trong trạng thái bình thường, một câu nói có thể không gây vấn đề gì, nhưng dưới tác động của rượu, bia, người nghe có thể phản ứng rất dữ dội", luật sư Thích phân tích.

Ngoài ra, ông Thích nói một điểm đáng chú ý khác là nghị định không giới hạn đối tượng áp dụng. Ban đầu, nhiều người có thể nghĩ quy định này chỉ dành cho cán bộ, công chức, viên chức. Tuy nhiên, trên thực tế, phạm vi áp dụng rộng hơn, bao gồm cả người lao động trong doanh nghiệp.

Theo luật sư Thích, đây là quy định hợp lý và thiết thực vì trước đây không ít doanh nghiệp đã tự đưa nội dung cấm rượu, bia vào nội quy. Tuy nhiên, khi pháp luật quy định rõ ràng hơn, doanh nghiệp sẽ có cơ sở pháp lý vững chắc để cụ thể hóa vào nội quy lao động và xử lý các hành vi vi phạm kỷ luật lao động thuận lợi hơn.

Bác sĩ Trần Ngọc Lưu Phương, Trưởng khoa Nội soi tiêu hóa, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương (TP.HCM), cảnh báo rượu, bia, đặc biệt khi uống không kiểm soát, tiềm ẩn rất nhiều nguy hiểm. Việc lạm dụng rượu, bia trong thời gian dài có thể gây tổn thương nặng nề cho gan, dẫn đến gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ gan; tụy có thể bị ảnh hưởng với nguy cơ viêm tụy cấp; dạ dày cũng là cơ quan chịu tác động lớn, dễ bị xuất huyết hoặc thủng do rượu, bia…

"Cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe là hạn chế tối đa việc uống rượu, bia", bác sĩ Phương nhấn mạnh.

Tin Gốc: Thanh Niên

Anh Vương Tiến Hảo (33 tuổi, làm việc ở đường Nguyễn Văn Linh, P.Tân Hưng, TP.HCM; trước đây là P.Tân Hưng, Q.7), cho biết từng suy nghĩ phải làm công ty lớn, lương cao, có chức vụ mới gọi là thành công. Nhưng hiện tại anh đã hạ chuẩn công việc. Anh nói: "Bây giờ tôi chọn công việc lương vừa phải nhưng ít áp lực, còn thời gian cho mình".

Chị Lê Thị Hồng Hải (32 tuổi, ngụ ở ấp 4B, xã Bình Mỹ, TP.HCM; trước là xã Bình Mỹ, H.Củ Chi), cho hay từng là nhân viên marketing với mức lương hơn 17 triệu đồng/tháng. Đổi lại là những ngày làm việc kéo dài đến 22 giờ, cuối tuần cũng phải online, điện thoại luôn trong trạng thái sẵn sàng trả lời.

"Tôi không nghỉ việc vì thất nghiệp hay bị đào thải. Tôi chủ động chọn công việc thấp hơn", chị kể.

Hiện tại, thu nhập của chị giảm gần một nửa. "Nhưng đổi lại, được ngủ đủ giấc, ăn uống đúng giờ, có thời gian chơi thể thao", chị cho hay.

Những câu chuyện của chị Hải, anh Hảo không còn hiếm. Một bộ phận người trẻ hiện nay đang chủ động hạ chuẩn công việc bằng cách chấp nhận việc nhẹ hơn, lương vừa đủ, không quá danh giá… để đổi lại được sự ổn định tinh thần, thời gian cá nhân và cảm giác đỡ áp lực trong cuộc sống.

Nguyễn Thị Kim Huyền (25 tuổi, ngụ ở đường 3/2, P.Hòa Hưng, TP.HCM; trước là P.12, Q.10) cho biết vẫn đi làm, vẫn kiếm tiền, vẫn có trách nhiệm với bản thân. Nhưng thay vì lao vào cuộc đua thành tích, Huyền kể đã chủ động bước chậm lại.

Huyền từng tốt nghiệp loại giỏi ngành tài chính, từng kỳ vọng sẽ theo đuổi công việc ngân hàng hoặc đầu tư tài chính, mong muốn có mức lương ngàn đô. Thế nhưng sau thời gian thực tập tại một công ty chứng khoán, Huyền quyết định rẽ hướng sang làm nhân viên vận hành cho một studio ảnh cưới.

"Lương thấp hơn rất nhiều, khoảng 11 - 12 triệu đồng/tháng. Nhưng tôi không còn phải thức tới 2-3 giờ sáng để chạy deadline", Huyền kể.

Huyền thừa nhận từng có cảm giác mặc cảm khi bạn bè khoe công việc "xịn", môi trường quốc tế hay mức thu nhập cao. Nhưng sau nhiều lần stress kéo dài vì công việc, Huyền nhận ra điều mình cần không phải sự ngưỡng mộ. "Tôi không muốn sống chỉ để đi làm. Nếu mỗi ngày đều căng thẳng, thì lương cao cũng không cứu nổi tâm trạng của mình", Huyền nói.

Một số người trẻ khác chọn công việc "ít tham vọng" hơn sau khi chứng kiến người thân, bạn bè hoặc đồng nghiệp đánh đổi sức khỏe cho công việc.

Nguyễn Thùy Trang (27 tuổi, ngụ ở đường số 6, P.Tam Bình, TP.HCM; trước là P.Bình Chiểu, TP.Thủ Đức), từng làm quản lý kinh doanh cho một công ty về lĩnh vực giải pháp phần mềm, nhớ lại giai đoạn đỉnh điểm gần như không có ngày nghỉ.

"Có tháng doanh số rất cao, nhưng tôi cũng mất luôn cảm giác vui vẻ. Sáng mở mắt ra là lo KPI (chỉ số đo lường hiệu quả công việc – PV)", Trang kể.

Trang cho biết đầu năm nay đã nghỉ việc, chuyển sang làm nhân viên bán hàng cho một thương hiệu xe đạp thể thao. Thu nhập giảm mạnh nhưng đổi lại, bản thân có thời gian tập luyện, đi du lịch ngắn ngày và ngủ ngon hơn. "Ngày trước tôi nghĩ mình phải cố thành công thật nhanh, lương thật cao. Giờ tôi nghĩ sống lâu và sống ổn mới quan trọng", Trang nói.

Theo các chuyên gia, sự thay đổi này phản ánh biến chuyển trong cách người trẻ định nghĩa thành công.

Chuyên gia xã hội học Lưu Thị Huyền Trân, Trung tâm tâm lý ứng dụng Mind Talk Space (P.Cát Lái, TP.HCM; trước là P.Cát Lái, TP.Thủ Đức), nói: "Nếu thế hệ trước xem công việc ổn định, lương cao, thăng tiến nhanh là đích đến, thì một bộ phận người trẻ hiện nay lại ưu tiên sức khỏe tinh thần, thời gian cá nhân và sự cân bằng cuộc sống".

Bà Trân nhận định nhiều người trẻ đang chuyển từ tư duy "phải thành công càng sớm càng tốt" sang "phải sống được lâu dài với công việc". Theo bà Trân, đây không hẳn là vì thiếu chí tiến thủ mà không ít người trẻ bây giờ quan tâm nhiều hơn đến chất lượng sống, họ không muốn đánh đổi toàn bộ sức khỏe tinh thần để lấy một công việc hào nhoáng.

Thạc sĩ tâm lý Huỳnh Hải Huy, Trung tâm tư vấn tâm lý Inner Light (P.Chợ Quán, TP.HCM; trước là P.2, Q.5), cảnh báo việc hạ chuẩn công việc cần đi kèm sự tỉnh táo.

"Nếu chỉ vì sợ áp lực mà né tránh mọi thử thách, người trẻ rất dễ mất động lực phát triển bản thân. Quan trọng là phải hiểu mình đang chọn sống cân bằng hay đang buông xuôi", ông Huy phân tích.

Ông Huy cho rằng xu hướng hạ chuẩn công việc không hoàn toàn tiêu cực nếu người trẻ hiểu rõ nhu cầu và khả năng của bản thân. Điều quan trọng không phải làm công việc lớn hay nhỏ, mà là công việc đó có giúp duy trì cuộc sống ổn định lâu dài hay không.

Theo ông Huy, người trẻ nên tự trả lời vài câu hỏi trước khi quyết định hạ chuẩn công việc, như: Công việc hiện tại đang khiến bản thân kiệt sức tạm thời hay thật sự không phù hợp? Bản thân muốn sống chậm lại để hồi phục hay đang né tránh áp lực? Nếu giảm thu nhập, có đủ khả năng duy trì cuộc sống lâu dài? Điều bản thân cần là cân bằng hay là trốn chạy?...

Bà Tô Thị Hải Vân, Trưởng phòng nhân sự Công ty TNHH CoreLink HR (P.Thới An, TP.HCM; trước là P.Thới An, Q.12), nhìn nhận một thực tế rằng có những người trẻ đang thay đổi cách nhìn về thành công. Họ không còn xem việc làm ở tập đoàn lớn, lương cao hay chức vụ quản lý là chuẩn mực duy nhất. Với họ, thành công đôi khi đơn giản là có thời gian ăn cơm với gia đình, không phải mang việc về nhà, ngủ ngon mỗi tối, không lo âu mỗi sáng thức dậy, vẫn còn năng lượng để sống sau giờ tan làm…

"Xu hướng này cũng phản ánh sự thay đổi trong văn hóa lao động hiện đại, khi nhiều người bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe tinh thần và chất lượng cuộc sống. Dĩ nhiên, không phải ai cũng có thể dễ dàng chọn công việc nhẹ hơn, lương thấp hơn. Áp lực tài chính, gia đình, nhà cửa hay tương lai vẫn khiến nhiều người phải tiếp tục chạy đua. Nhưng giữa một xã hội luôn thúc giục phải nhanh hơn, giỏi hơn, kiếm nhiều tiền hơn, việc chủ động bước chậm lại để giữ lấy sự bình yên cho mình cũng là một kiểu trưởng thành của người trẻ hiện nay", bà Vân nói.

Tin Gốc: Thanh Niên

Những ngày gần đây, niềm vui lớn đến với gia đình em Võ Ngọc Phương Nhi (học sinh lớp 7 Trường tiểu học phổ thông liên cấp Vinshool Grand Park Cambrige, TP.HCM), khi nữ sinh chính thức nhận tin trúng tuyển vòng chung kết cuộc thi Piano quốc tế Piara 2026 diễn ra tại Nhật Bản từ ngày 27.7 - 31.7.

Đằng sau thành tích đáng tự hào ấy là hành trình nhiều năm bền bỉ theo đuổi âm nhạc của cô học trò 13 tuổi. Phương Nhi cho biết cơ duyên đến với piano bắt nguồn từ chính gia đình. "Mẹ và gia đình là nguồn cảm hứng đưa em đến với bộ môn piano này", em nói.

Từ những buổi đầu làm quen với phím đàn, cô bé nhanh chóng bị cuốn hút bởi âm thanh đặc biệt của piano."Em yêu thích piano vì âm thanh của cây đàn rất hay và truyền cảm. Piano giúp em thể hiện cảm xúc của mình qua âm nhạc, đồng thời mang lại cho em niềm vui và sự thư giãn, nên em đã gắn bó với nó đến tận bây giờ", nữ sinh chia sẻ.

Có lẽ cũng chính vì thế mà theo thời gian, piano không còn đơn thuần là một môn học năng khiếu. "Khi em thả mình vào những nốt nhạc mà mình đánh, em nhận ra âm nhạc không chỉ là sở thích mà chính là đam mê thực sự của mình", Phương Nhi bộc bạch.

Để nuôi dưỡng đam mê ấy, mỗi ngày nữ sinh dành từ 45 phút đến 1 giờ 30 phút cho việc luyện đàn. Những hôm lịch học dày đặc hoặc cảm thấy mệt mỏi, em có cách riêng để duy trì việc tập luyện. "Em sẽ chia nhỏ thời gian, tập khoảng 15 phút mỗi lần để giảm mệt mỏi và căng thẳng", em cho biết.

Để có được những thành quả hôm nay không phải là điều dễ dàng. Phương Nhi cho biết thử thách lớn nhất chính là duy trì sự kiên trì và sắp xếp thời gian luyện tập đều đặn mỗi ngày.

Không chỉ học tốt âm nhạc, Phương Nhi còn là học sinh giỏi của trường. Nữ sinh có biệt tài chơi piano này vừa kết thúc năm học với danh hiệu học sinh giỏi.

"Em thường ưu tiên hoàn thành việc học ở trường trước, sau đó dành thời gian cố định mỗi ngày để luyện đàn. Việc sắp xếp hợp lý giúp em cân bằng giữa học văn hóa và học nhạc, đồng thời đạt hiệu quả tốt hơn trong cả hai lĩnh vực", em chia sẻ.

"Việc được tham dự một cuộc thi quốc tế tại Nhật Bản là cơ hội rất đặc biệt đối với em. Đây không chỉ là dịp để em thử sức và học hỏi từ các thí sinh khác mà còn giúp em tự tin hơn, tích lũy thêm nhiều kinh nghiệm và có những kỷ niệm đáng nhớ", tài năng piano nhỏ tuổi nói.

Dù đã đạt nhiều thành tích đáng khích lệ, nữ sinh lớp 7 vẫn giữ cho mình những ước mơ rất giản dị. "Trong tương lai, em muốn trở thành một ca sĩ. Em mong có thể tự đệm đàn piano và hát những bài hát mình yêu thích để mang âm nhạc đến với nhiều người hơn", Phương Nhi chia sẻ và bật mí, ngoài piano còn có nhiều năng khiếu nghệ thuật khác như hát, nhảy, múa...

Bà Nguyễn Thuỵ Mai Thảo, cô giáo trực tiếp giảng dạy piano cho Phương Nhi, nhận xét: "Phương Nhi có khả năng đọc nhạc tốt, nắm vững cả khóa sol và khóa fa, đồng thời nhận biết chính xác các dấu hóa. Khả năng đọc và phân biệt các hình tiết tấu được thực hiện tốt, thể hiện sự hiểu biết vững vàng về ngôn ngữ âm nhạc. Kỹ thuật ngón tay chắc chắn, có lực, độ linh hoạt và sự nhanh nhẹn tốt khi thực hiện các bài tập cũng như tác phẩm. Phương Nhi có khả năng ghi nhớ và tiếp thu bài học nhanh, đồng thời thể hiện tinh thần tự giác, chủ động luyện tập tại nhà".

Tin Gốc: Thanh Niên