Theo Nghị định 90/2026/NĐ-CP, hành vi uống rượu, bia ngay trước, trong giờ làm việc, học tập và nghỉ giữa giờ làm việc, học tập có thể bị phạt từ 1 – 3 triệu đồng.
Không ít người trẻ bày tỏ sự đồng tình và mong chờ đến ngày Nghị định chính thức có hiệu lực vì cho rằng quy định này sát với thực tế, nhất là trong bối cảnh nhiều nơi làm việc đang hướng đến môi trường chuyên nghiệp.
Nguyễn Thu (28 tuổi), làm việc tại 232 Võ Thị Sáu, P.Xuân Hòa (TP.HCM), cho biết cô hoàn toàn đồng tình với việc siết chặt hành vi uống rượu, bia trước và trong giờ làm việc.
“Uống rượu, bia trước và trong giờ làm việc dẫn đến đầu óc không tỉnh táo, làm việc không hiệu quả. Mình mong là nghị định này sẽ triển khai mạnh tay ở các doanh nghiệp trên khắp cả nước để đỡ ảnh hưởng đến sức khỏe và công việc”, Thu nói.
Theo Thu, ở nhiều nơi làm việc hiện nay, người trẻ đang dần hình thành một kiểu giao tiếp công sở khác. Thay vì những cuộc nhậu giữa giờ, nhiều người chọn những buổi trà chiều, đặt cà phê hay trà sữa để trò chuyện, kết nối với đồng nghiệp.
“Bây giờ công sở có văn hóa trà chiều. Gen Z cũng không thích rượu, bia mà thích trà sữa, cà phê hơn. Nó vẫn vui, vẫn gắn kết nhưng tỉnh táo và đỡ ảnh hưởng công việc”, Thu chia sẻ.
Thu cho rằng hiện nay, người trẻ muốn sự nhẹ nhàng, tôn trọng lựa chọn cá nhân và không muốn bị cuốn vào những cuộc vui có thể ảnh hưởng đến hiệu quả công việc.
Cùng quan điểm, Nguyễn Quang Luận (29 tuổi), làm việc trên đường Đàm Thận Huy, P.Phú Thọ Hòa (TP.HCM), cho biết anh rất hoan nghênh quy định mới. Theo Luận, việc đi nhậu trước đây từng được xem là một cách tiếp khách, xây dựng quan hệ hoặc bàn công việc. Tuy nhiên, với nhiều người trẻ hiện nay, quan niệm đó đã thay đổi.
“Gen Z không nghĩ chuyện nhậu có thể tiếp khách. Theo mình, đi cà phê, ngồi trò chuyện, trao đổi công việc cũng là cách để có hợp đồng thành công”, Luận nói.
Theo Luận, lao động trẻ hiện nay không còn nhìn bàn nhậu như nơi bắt buộc để kết nối. Điều họ cần ở môi trường làm việc là sự rõ ràng, chuyên nghiệp và đánh giá đúng năng lực, thay vì những áp lực vô hình như phải uống để hòa đồng, phải nhậu để thân thiết…
Trong khi đó, Cao Hoàng Phúc (22 tuổi), ngụ tại 86 Đình Phong Phú, P.Tăng Nhơn Phú (TP.HCM), nói anh rất ghét nhậu. “Nhậu làm mình không tập trung được”, Phúc chia sẻ.
Phúc nói người trẻ hiện nay chú ý hơn đến sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. Vì vậy, việc siết hành vi uống rượu, bia trước và trong giờ làm không chỉ là kỷ luật, mà còn là cách bảo vệ người lao động khỏi những thói quen đã cũ nhưng vẫn tồn tại ở một số nơi.
Luật sư Trần Ngọc Thích, điều hành Công ty Luật Thích và Các cộng sự (TP.HCM), cho biết theo Nghị định 90/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15.5.2026, hành vi uống rượu, bia bị xử phạt khá rõ.
Luật sư Thích nói cụ thể, cá nhân có hành vi uống rượu, bia ngay trước, trong giờ làm việc, học tập và nghỉ giữa giờ làm việc, học tập có thể bị phạt tiền từ 1 – 3 triệu đồng. Mức phạt này còn áp dụng với hành vi ép buộc người khác uống rượu, bia. Đối với tổ chức, mức phạt gấp 2 lần so với cá nhân.
Theo luật sư Thích, việc quy định xử phạt hành vi này là có cơ sở xác đáng vì rượu, bia là chất kích thích có cồn, tác động trực tiếp đến hệ thần kinh và khả năng kiểm soát hành vi của con người.
“Việc sử dụng rượu, bia có thể dẫn đến 2 hệ quả tiêu cực. Thứ nhất là ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực hiện công việc. Thứ hai là dễ gây ra các xung đột. Trong trạng thái bình thường, một câu nói có thể không gây vấn đề gì, nhưng dưới tác động của rượu, bia, người nghe có thể phản ứng rất dữ dội”, luật sư Thích phân tích.
Ngoài ra, ông Thích nói một điểm đáng chú ý khác là nghị định không giới hạn đối tượng áp dụng. Ban đầu, nhiều người có thể nghĩ quy định này chỉ dành cho cán bộ, công chức, viên chức. Tuy nhiên, trên thực tế, phạm vi áp dụng rộng hơn, bao gồm cả người lao động trong doanh nghiệp.
Theo luật sư Thích, đây là quy định hợp lý và thiết thực vì trước đây không ít doanh nghiệp đã tự đưa nội dung cấm rượu, bia vào nội quy. Tuy nhiên, khi pháp luật quy định rõ ràng hơn, doanh nghiệp sẽ có cơ sở pháp lý vững chắc để cụ thể hóa vào nội quy lao động và xử lý các hành vi vi phạm kỷ luật lao động thuận lợi hơn.
Bác sĩ Trần Ngọc Lưu Phương, Trưởng khoa Nội soi tiêu hóa, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương (TP.HCM), cảnh báo rượu, bia, đặc biệt khi uống không kiểm soát, tiềm ẩn rất nhiều nguy hiểm. Việc lạm dụng rượu, bia trong thời gian dài có thể gây tổn thương nặng nề cho gan, dẫn đến gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ gan; tụy có thể bị ảnh hưởng với nguy cơ viêm tụy cấp; dạ dày cũng là cơ quan chịu tác động lớn, dễ bị xuất huyết hoặc thủng do rượu, bia…
Quá trình chúng tôi thực hiện đề tài "Bị người yêu dùng clip nhạy cảm khống chế: Công an chỉ 3 việc phải làm ngay" (đăng trên Báo Thanh Niên ngày 26.4.2026), một đại diện công an phường trên địa bàn TP.HCM cho biết thực tế những vụ dùng clip nóng tống tiền, tống tình người yêu cũ rất nhiều.
Nhiều năm gắn bó với nghề, anh chỉ ra một vấn đề mà nhiều bạn trẻ hiện nay thờ ơ: không riêng hành vi dùng clip nóng với mục đích tống tiền nêu trên mà ngay cả gửi clip khiêu dâm, hình ảnh nhạy cảm của chính mình và người khác qua zalo, tin nhắn cũng có khả năng bị khởi tố hình sự nếu đủ cấu thành hành vi phạm tội.
Trao đổi với chúng tôi về nội dung này, luật sư Nguyễn Văn Hậu (Ủy viên Thường vụ Liên đoàn Luật sư Việt Nam) nói bí mật cá nhân là quyền bất khả xâm phạm, được quy định trong Hiến pháp.
"Video riêng tư nhạy cảm của hai vợ chồng, chồng gửi cho bạn bè cùng xem "tham khảo" thì người chồng có khả năng bị xử lý theo quy định pháp luật nếu vợ không cho phép, vợ làm đơn tố cáo", luật sư Nguyễn Văn Hậu nói.
Luật sư Hậu nhấn mạnh mọi người có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình, có quyền bảo vệ danh dự uy tín của mình. Bởi vậy việc phát tán, lưu trữ và chia sẻ những clip khiêu dâm, hình ảnh nhạy cảm mà không được sự cho phép của chính chủ thể là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Tùy theo mức độ mà đối tượng nhắn gửi clip này bị xử lý hình sự.
Cụ thể, tội truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy (Điều 326) phạt từ 8 triệu đồng đến 100 triệu đồng hoặc xử lý hình sự cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 15 năm nếu gây ra hậu quả nghiêm trọng. Nếu clip phát tán nhằm mục đích bôi nhọ, xúc phạm danh dự nhân phẩm người khác theo Điều 155 của bộ luật Hình sự, mức phạt lên tới 5 năm tù.
"Trường hợp thực hiện qua mạng internet, người vi phạm có thể xử lý theo quy định của Điều 288, tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin trên mạng máy tính, trên mạng viễn thông, mức phạt thể đến một tỉ đồng và phạt tù có thể đến 7 năm", luật sư Hậu cho biết.
Phân tích về câu chuyện "Vì sao gửi clip khiêu dâm qua zalo, tin nhắn cũng bị khởi tố hình sự", luật sư Đặng Thị Thúy Huyền (Công ty Luật TNHH HPL và Cộng sự, TP.HCM) nhấn mạnh pháp luật không đợi đến khi clip lan truyền khắp mạng mới xử lý.
"Chỉ cần hành vi phát tán đã xảy ra, dù chỉ trong một nhóm chat nhỏ, gửi cho vài người, thì về mặt pháp lý, hành vi đã hoàn thành. Đây là điểm mà rất nhiều người chủ quan, cho rằng "chỉ gửi bạn bè", "không đăng công khai" thì sẽ không sao", luật sư Huyền phân tích.
Nữ luật sư cho biết thực tế xét xử cho thấy, rất nhiều vụ án bị khởi tố chỉ từ việc chia sẻ trong phạm vi hẹp. Bên cạnh trách nhiệm hình sự, người phát tán clip còn phải đối mặt với trách nhiệm dân sự, bao gồm bồi thường thiệt hại về danh dự, nhân phẩm, uy tín cho người bị hại.
Những tổn thất này thường không thể đo đếm bằng tiền, nhưng pháp luật vẫn buộc người vi phạm phải chịu trách nhiệm. Đồng thời, nếu chưa đến mức truy cứu hình sự, hành vi này vẫn có thể bị xử phạt hành chính với mức phạt lên đến hàng chục triệu đồng và buộc phải gỡ bỏ nội dung vi phạm.
Từ góc nhìn thực tiễn hành nghề, theo nữ luật sư điều đáng lo ngại nhất không phải là mức án, mà là sự thiếu nhận thức pháp lý của người vi phạm. Nhiều người chỉ vì một phút nóng giận, một lần "trả thù tình cảm", hoặc thậm chí một hành động vô ý, đã tự đẩy mình từ một tranh chấp cá nhân sang một vụ án hình sự. Khi đó, hậu quả không chỉ là án tích, mà còn là sự nghiệp, danh dự và tương lai bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
"Phát tán clip sex không phải là chuyện riêng tư bị lộ, mà là hành vi có ranh giới pháp lý rất rõ ràng. Một khi vượt qua ranh giới đó, cái giá phải trả không chỉ là tiền bạc mà có thể là tự do cá nhân. Trong bối cảnh công nghệ phát triển, mỗi hành vi trên môi trường số đều để lại dấu vết và pháp luật luôn có cách để truy vết, xử lý. Hiểu đúng để không vi phạm, đó mới là cách bảo vệ mình trong thời đại số hôm nay", luật sư Đặng Thị Thúy Huyền chia sẻ.
Từ ngày áp dụng miễn phí xe buýt tại TP.HCM, nhiều bạn trẻ chọn phương tiện này để di chuyển nhiều hơn. Tuy nhiên, không ít người cho biết họ chưa từng biết những vật dụng như sầu riêng, mít hay động vật sống có thể khiến hành khách bị mời xuống xe.
Ngồi chờ xe buýt tại bến Văn Thánh (P.Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM), Lê Hoàng Ngọc Anh, sinh viên Trường ĐH Kiến trúc TP.HCM, ngạc nhiên khi biết mít là một trong những món đồ không được mang lên xe buýt.
"Tôi nghĩ chỉ có hành lý cồng kềnh, chiếm chỗ hoặc thuốc lá mới bị cấm thôi. Trên xe buýt tôi thấy có biển cấm ăn uống, xả rác. Còn việc không được mang mít lên xe buýt thì tôi không biết. Tôi nghĩ cứ bỏ trong bịch rồi xách lên bình thường", Ngọc Anh nói.
Đã đi xe buýt khoảng 3 năm nay, Ngọc Anh cho biết cô cũng không biết việc mang sầu riêng, mít, chó, mèo lên xe sẽ bị mời xuống.
"Tôi không thấy có biển thông báo hay biển cấm. Tôi thấy mít, sầu riêng cũng không phải hàng cồng kềnh, hành khách xách lên cũng được", Ngọc Anh nói.
Theo Ngọc Anh, nếu đã có quy định thì nên dán thông tin tại những vị trí dễ thấy như trạm dừng, bến xe và trên xe buýt để hành khách biết, tránh khó xử cho cả hành khách lẫn tiếp viên, bác tài.
"Tôi nghĩ nếu đã có quy định thì nên in ra dán trên xe hoặc các điểm chờ xe buýt để hành khách biết, tránh khó xử cho cả hành khách và tiếp viên, bác tài".
Không chỉ Ngọc Anh, chị Phạm Thị Cúc Hương (45 tuổi, ngụ đường số 18, P.Hiệp Bình) cũng cho biết đã đi xe buýt gần 4 năm nhưng đến ngày 7.7 mới bất ngờ khi bị mời xuống xe vì mang theo sầu riêng.
"Hồi giờ tôi đâu có biết quy định không được mang trái cây lên xe. Nếu biết thì tôi đã không mang sầu riêng. Trước đó tôi thấy người ta vẫn mang mít lên xe đó thôi. Chúng tôi đợi một chuyến xe mất nhiều thời gian, bị mời xuống như vậy lại phải chờ thêm 25 phút mới có chuyến khác. Xe sau thì họ đâu nói gì, tôi vẫn về bằng chuyến xe buýt đó", chị nhớ lại.
Nhiều ngày trong tháng 7, chúng tôi có mặt tại Bến xe Miền Đông cũ (đường Đinh Bộ Lĩnh, P.Bình Thạnh) và nhiều điểm chờ xe buýt để ghi nhận.
Khi chúng tôi đề nghị chụp hình biển báo về những vật dụng không được mang lên xe buýt để người dân biết, nhiều bác tài và tiếp viên cho biết đây là quy định nhưng không có biển thông báo.
"Xe không ghi nhưng tiếp viên, bác tài có phổ biến", một tiếp viên nói.
Quan sát trên nhiều tuyến xe, cả bên ngoài lẫn bên trong, chúng tôi cũng không tìm thấy thông báo này. Trên xe chỉ có các biển quy định như không hút thuốc, không mang đồ ăn, nước uống, không nói chuyện ồn ào, không xả rác... Phần trách nhiệm và quyền lợi của hành khách cũng không nêu rõ những vật dụng không được mang lên xe buýt.
Theo nhiều tiếp viên và hành khách, việc khách mang theo sầu riêng, mít, chó, mèo... diễn ra khá thường xuyên và tiếp viên phải mời khách xuống xe để tránh ảnh hưởng đến những hành khách khác.
Bác tài Nguyễn Đình Sơn (54 tuổi), chạy tuyến 24 (Bến xe Miền Đông – Hóc Môn), cho biết một số trường hợp khách mang gà, vịt năn nỉ xin lên xe nhưng anh vẫn phải từ chối vì đây là quy định. Có những hành khách chỉ cần ngửi thấy mùi đã bị say xe.
"Tôi thường giải thích với khách là cô chú, anh chị lên xe buýt không được mang những động vật sống như chó, mèo, gà, vịt... dùm em. Công ty chúng tôi quy định phải giải thích rõ ràng với khách hàng, không được cự cãi với khách", anh chia sẻ.
Đại diện Trung tâm Quản lý giao thông công cộng TP.HCM cho biết việc mang theo hàng hóa, vật dụng trên xe buýt đã được quy định tại Quyết định số 20/2014/QĐ-UBND của UBND TP.HCM và Quyết định số 1025/QĐ-SGTVT của Sở Xây dựng.
Theo đó, không được vận chuyển hàng hóa cồng kềnh, chiếm nhiều diện tích; chất cháy, nổ; hàng tanh hôi, lây nhiễm; gia súc, gia cầm; xe đạp, xe mô tô hai bánh, xe thô sơ và các loại hàng hóa bị cấm khác.
Theo đại diện Trung tâm, các nội dung này đã được triển khai và thường xuyên tập huấn cho đội ngũ lái xe, nhân viên phục vụ. Tuy nhiên, thực tế vẫn phát sinh một số trường hợp xử lý chưa phù hợp. Trung tâm tiếp thu các phản ánh và sẽ tiếp tục rà soát, thống nhất cách thực hiện.
"Để việc niêm yết công khai, rõ ràng hơn, trong thời gian tới Trung tâm sẽ quy định niêm yết cụ thể trên xe buýt các nhóm hàng hóa, vật dụng không được mang theo bằng hình ảnh trực quan, dễ nhận biết; xây dựng clip tình huống, infographic và phổ biến trên các kênh thông tin để hành khách dễ hiểu, dễ thực hiện. Ngoài ra, Trung tâm cũng yêu cầu các đơn vị vận tải phát loa trên xe nhằm hạn chế phát sinh những trường hợp tương tự", vị đại diện cho biết.
Theo bài đăng nói về vấn đề trước khi sát hạch lái xe phải xem clip cảnh báo về tai nạn giao thông, Cục cảnh sát giao thông thông tin đã hoàn thiện các clip (độ dài 15 phút) về hậu quả của các vụ tai nạn giao thông liên quan đến mô tô và ô tô. Đồng thời tổ chức cho học viên trước khi sát hạch lái xe bắt buộc phải xem các clip này, để nhận thức được sự quan trọng của an toàn giao thông đối với tính mạng, sức khỏe và tài sản của mình và người tham gia giao thông xung quanh.
Theo thông tin trên fanpage, việc xem clip được thực hiện đối với các khóa sát hạch từ tháng 5.2026. Đây cũng là một trong tiến trình xây dựng đạo đức, trách nhiệm tối thiểu cho lái xe ngoài kiến thức về kỹ thuật điều khiển phương tiện và pháp luật Trật tự an toàn giao thông.
Trần Hải Đình Văn (26 tuổi), làm việc tại đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, P.Phú Lợi, TP.HCM; trước đây là P.Phú Hòa, TP.Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương), yêu cầu bắt buộc này rất hợp lý.
"Trước giờ học lý thuyết toàn biển báo, quy định, học để thi là chính. Nhưng nếu được xem những clip thật như vậy, chắc chắn cảm giác sẽ khác. Có thể sẽ ám ảnh, nhưng chính sự ám ảnh đó khiến mình nhớ lâu hơn", Văn chia sẻ.
Trong khi đó, Lê Thảo Nguyên, sinh viên Trường ĐH Tôn Đức Thắng, cho rằng đây là cách "đánh thẳng vào cảm xúc".
"Người trẻ tụi em nhiều khi biết luật nhưng vẫn chủ quan. Nhưng nếu tận mắt thấy hậu quả, nhất là những tình huống giống mình ngoài đời, sẽ dễ chột dạ hơn. Em nghĩ xem xong rồi sẽ lái xe cẩn thận hơn", Nguyên nói.
Ông Đặng Minh Hải, giáo viên tại Trung tâm đào tạo lái xe Miền Nam, cho rằng trong thực tế, một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tai nạn giao thông không nằm ở việc thiếu hiểu biết luật, mà là thái độ chủ quan, xem nhẹ rủi ro.
"Mọi người thường đánh giá thấp nguy cơ khi chưa từng trực tiếp trải nghiệm hoặc chứng kiến hậu quả. Chính vì vậy, việc đưa hình ảnh tai nạn thực tế vào đào tạo lái xe được xem là một cách mô phỏng trải nghiệm mạnh mẽ", ông Hải nói.
Chuyên gia tâm lý Lại Thị Thanh Hà, Trung tâm tham vấn và trị liệu, tư vấn tâm lý Vạn Hạnh Psy (P.Bình Phú; trước là P.10, Q.6, TP.HCM) nhận định: "Khi người học lái xe được tiếp xúc với hình ảnh thật, cảm xúc sợ hãi sẽ được kích hoạt. Nếu được dẫn dắt đúng cách, nỗi sợ này không gây tiêu cực mà sẽ chuyển hóa thành ý thức phòng tránh. Đây là nguyên tắc rất phổ biến trong giáo dục hành vi".
Bà Hà nói thêm: "Trước khi thi, người học đang ở trạng thái tập trung cao, sẵn sàng tiếp nhận thông tin. Một "cú chạm" cảm xúc lúc này sẽ có khả năng lưu lại lâu dài, ảnh hưởng đến hành vi sau này khi họ chính thức cầm lái".
Ông Đặng Minh Hải cho rằng có một thực tế lâu nay là nhiều học viên học lái xe theo kiểu "đối phó". Theo đó, học lý thuyết để qua bài thi, luyện thực hành để đủ điểm… nhưng chưa thực sự hình thành ý thức tham gia giao thông an toàn.
Ông Hải thẳng thắn nhìn nhận: "Học viên bây giờ học rất nhanh, nhưng quên cũng rất nhanh. Có người thi xong vài tháng đã lái xe theo kiểu rất nguy hiểm, vì họ chỉ nhớ kỹ thuật, không nhớ hậu quả. Vì lẽ đó, việc bổ sung video clip cảnh báo tai nạn là cần thiết để lấp khoảng trống về nhận thức. Kỹ năng lái xe chỉ là một phần. Quan trọng hơn là thái độ. Nếu học viên hiểu rằng chỉ một giây bất cẩn có thể trả giá bằng cả mạng sống, họ sẽ tự điều chỉnh hành vi".
Anh Đỗ Minh Mẫn (32 tuổi), làm việc tại đường Nguyễn Thị Minh Khai, P.Sài Gòn, TP.HCM; trước là P.Đa Kao, Q.1), nói: "Trước khi sát hạch lái xe phải xem clip cảnh báo về tai nạn giao thông là điều cần thiết. Để khi thi đậu sát hạch và có giấy phép lái xe ô tô, khi tham gia giao thông, sẽ tự giác cẩn thận hơn, lái xe an toàn hơn".
Chuyên gia tâm lý Lại Thị Thanh Hà cho rằng cần cân bằng giữa yếu tố cảm xúc và tính giáo dục trong những clip. "Nếu hình ảnh quá nhẹ, sẽ không tạo được ấn tượng. Nhưng nếu quá nặng, có thể gây phản tác dụng. Quan trọng là cách xây dựng nội dung. Không chỉ cho thấy hậu quả, mà còn phải giải thích nguyên nhân, từ đó giúp người xem hiểu và rút ra bài học", bà Hà nói.
Một số ý kiến cũng đề xuất nên kết hợp clip với phần thuyết minh hoặc phân tích của giảng viên, thay vì chỉ chiếu đơn thuần.
Lê Nguyệt Như (25 tuổi), nhân viên cửa hàng thời trang ở 221 Võ Văn Ngân, P.Thủ Đức, TP.HCM (trước là P.Linh Chiểu, TP.Thủ Đức), nói: "Rất kỳ vọng thay đổi từ câu chuyện trước khi sát hạch lái xe phải xem clip cảnh báo về tai nạn giao thông, có thể giúp giảm đáng kể hành vi vi phạm giao thông trong nhóm người mới lái xe. Từ đó, những người mới thi đậu sát hạch lái xe sẽ hiểu rằng phía sau mỗi cú tăng ga, mỗi lần lấn làn hay vượt đèn đỏ là những rủi ro thực sự, họ sẽ cân nhắc nhiều hơn trước mỗi hành động để mỗi chuyến đi an toàn hơn cho bản thân và cộng đồng".
