Theo đó, 3 công ty dẫn đầu theo thứ tự lần lượt là Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội Viettel; Công ty cổ phần FPT và Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam VNPT. Tiếp theo sau là những cái tên như MobiFone, CMC Corp, Elcom, Hanel, CMC Telecom, VNTT và TPcoms.
Theo Vietnam Report, kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI) đang buộc ngành công nghệ thông tin và viễn thông (CNTT-VT) thực hiện một cuộc tái thiết toàn diện về cả mô hình vận hành lẫn tư duy cạnh tranh. Mô hình outsourcing (gia công) phần mềm truyền thống đang đứng trước nguy cơ bị suy giảm vị thế nghiêm trọng trước các hệ thống AI tạo sinh và các giải pháp có khả năng tự động hóa chu kỳ lập trình.
Luật chơi trên thị trường công nghệ thay đổi, buộc các doanh nghiệp phải dịch chuyển lên các tầng giá trị cao hơn, tăng trưởng tập trung nhiều hơn vào các mảng có hàm lượng công nghệ cao.
AI vừa là sức ép làm suy giảm biên lợi nhuận của dịch vụ gia công cấp thấp, nhưng đồng thời cũng là đòn bẩy để các doanh nghiệp bứt phá và xóa mờ khoảng cách với các đối thủ đi trước.
Đối với Việt Nam, đây là cơ hội lịch sử để toàn ngành tiến lên những nấc thang giá trị cao hơn trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.
Theo kết quả khảo sát của Vietnam Report, có tới 77,8% số doanh nghiệp lựa chọn “tái định hình sản phẩm và quy trình vận hành trên nền tảng AI” là chiến lược ưu tiên hàng đầu.
Nhu cầu của thị trường về các giải pháp công nghệ thông minh, có khả năng học hỏi từ dữ liệu, cá nhân hóa tương tác, tự động đề xuất và phản hồi theo thời gian thực buộc doanh nghiệp phải đi xa hơn việc tích hợp AI vào sản phẩm hiện hữu.
Với doanh nghiệp Việt Nam, lợi thế cạnh tranh nằm ở khả năng bản địa hóa AI thành các giải pháp phù hợp với ngôn ngữ, đặc thù dữ liệu, quy trình kinh doanh và khung pháp lý trong nước.
Tinh thần tự chủ công nghệ cũng được thể hiện với 72,2% doanh nghiệp ưu tiên tăng cường R&D, phát triển sản phẩm “Make in Vietnam”.
Chiến lược này có cơ sở thực thi khi Luật Công nghiệp công nghệ số, có hiệu lực từ ngày 1-1-2026, bao phủ các lĩnh vực then chốt như công nghiệp công nghệ số, bán dẫn, AI và tài sản số.
Trong một chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu ngày càng khắt khe về tính bảo mật và quyền kiểm soát hệ thống, năng lực tự nghiên cứu, làm chủ sản phẩm lõi và biến tri thức công nghệ thành giá trị thương mại là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp Việt tự định đoạt vị thế của mình.
Tham vọng của các doanh nghiệp CNTT-VT Việt Nam không dừng ở thị trường nội địa, mà hướng tới khả năng cạnh tranh toàn cầu bằng những sản phẩm có hàm lượng chất xám cao, có thể đóng gói, nhân rộng và thương mại hóa trên nhiều thị trường. Xu hướng này được phản ánh qua việc 55,6% doanh nghiệp xác định “mở rộng thị trường quốc tế và đa dạng hóa nguồn doanh thu” là một trong những ưu tiên chiến lược trong giai đoạn tới.
Đồng thời, mô hình kinh doanh lẫn năng lực nhân sự cũng là những trọng tâm then chốt mà các doanh nghiệp tập trung cải thiện.
Đổi mới mô hình kinh doanh hướng tới phát triển sản phẩm, giải pháp chuyên sâu theo ngành dọc và các dịch vụ “as-a-service” có khả năng tạo doanh thu lặp lại; trong khi đó, chất lượng nhân lực là nền tảng bảo đảm doanh nghiệp đủ năng lực làm chủ dữ liệu, AI, cloud, an ninh mạng và tư duy sản phẩm để hiện thực hóa mô hình cạnh tranh mới.
"Nhiều Các CEO đặc biệt dễ rơi vào tình trạng 'ảo tưởng AI', bởi họ đứng đủ xa so với công đoạn cuối cùng của công việc, nơi vẫn phải có con người hoàn thiện quá trình để AI thực sự tạo ra phần lớn giá trị", Aaron Levie viết trên X tuần trước.
Levie giải thích, các CEO thử nghiệm AI "bằng cách triển khai nguyên mẫu hoặc lập hợp đồng, sau đó vội vàng tin rằng tác nhân AI có thể làm được việc". Tuy nhiên, họ không phải người trực tiếp xem mã nguồn, phát hiện lỗi..., tức không chịu trách nhiệm đào tạo mô hình theo đặc thù của công ty hay phải dành nhiều ngày rà soát nhằm tìm ra các điểm bất cập. Nói cách khác, các CEO không thực sự hiểu rõ quy trình đến mức biết được điều gì có thể và không thể tự động hóa.
"Họ 'chơi đùa' với AI và chỉ thấy những kết quả theo kịch bản lý tưởng thay vì cân nhắc đến 10 hoặc 20 bước tiếp theo phải xảy ra", Levie viết. "Nhưng sự thiếu kiến thức đó không ngăn được họ hành động dựa trên niềm tin của mình".
Việc Levie công khai chỉ trích các CEO ảo tưởng sức mạnh và vội vã áp dụng AI diễn ra trong bối cảnh nhiều công ty viện cớ triển khai AI để sa thải hàng loạt.
Theo website theo dõi thị trường lao động Layoffs.fyi, trong 5 tháng đầu năm, ngành công nghệ chứng kiến số lượng cắt giảm nhân sự gần bằng cả năm 2025: 152 công ty cho 115.430 người thôi việc, gần tương đương mức 124.636 người bị sa thải bởi 275 công ty năm ngoái.
Levie cho biết ông không ghét AI. Ngược lại, ông chủ yếu đăng nội dung tích cực về trí tuệ nhân tạo trên tài khoản X có 2,7 triệu người theo dõi của mình. Ông cũng có tiếng nói trong lĩnh vực tích cực hỗ trợ các công ty khởi nghiệp AI với tư cách nhà đầu tư thiên thần.
Không chỉ Levie, một số chuyên gia khác cũng chỉ trích việc lấy AI làm cái cớ để sa thải nhân sự. "Tôi nghĩ luận điểm AI dẫn đến tình trạng mất việc mà nhiều CEO đang áp dụng là quá đơn giản", nhà sáng lập kiêm CEO Nvidia Jensen Huang nói với Channel News Asia ngày 26/5.
Ông lập luận, tác nhân AI hỗ trợ công việc hiệu quả mới xuất hiện nửa năm trở lại đây, trong khi "sa thải vì AI" đã diễn ra từ hai năm trước. "Làm sao có thể mất việc ngay? Làm sao AI mới trở nên hiệu quả và hữu ích cách đây 6 tháng, nhưng từ hai năm trước họ đã sa thải người lao động vì AI?", ông Huang liên tục đặt câu hỏi.
Cũng theo người đứng đầu Nvidia, nhiều CEO đang tạo ra sự sợ hãi khi lấy AI làm lý do sa thải, và đây là hành động "vô trách nhiệm". Theo ông, giới lãnh đạo công nghệ cần "kể một câu chuyện cân bằng, một lời giải thích khách quan" về tiềm năng AI.
Ông nhắc lại một số quan điểm đã nêu trong những cuộc phỏng vấn trước đó, rằng mọi người sẽ không mất việc vì AI, nhưng ai không biết cách sử dụng AI tốt hơn sẽ bị loại bỏ. "AI sẽ nâng tầm công việc. Hãy cố gắng tham gia thay vì sợ hãi", ông nói. "Tất nhiên, ngành công nghiệp cần thực sự thận trọng khi xây dựng AI an toàn, có kiểm soát, đồng thời đảm bảo triển khai đúng cách".
Thực tế, nhiều số liệu cũng chứng minh luận điểm AI là công cụ hữu ích nhưng chưa đủ khiến doanh nghiệp tiến hành sa thải hàng loạt. Chẳng hạn, Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia Mỹ trong nghiên cứu công bố hồi tháng 3 kết luận việc áp dụng AI giúp cải thiện năng suất, nhưng "mức tăng cảm nhận lớn hơn mức tăng thực tế được đo lường".
Kết quả nghiên cứu của Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) công bố ngày 1/4 cũng chỉ ra, trong nhiều trường hợp, tác nhân AI chưa thể làm việc với chất lượng như con người. Theo dự đoán, với tốc độ cải tiến hiện tại của mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), chúng có khả năng hoàn thành hầu hết nhiệm vụ liên quan đến văn bản với tỷ lệ thành công trung bình 80-95% vào năm 2029 "ở mức chất lượng tối thiểu đủ dùng".
Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA tuần này đăng lên mạng xã hội những hình ảnh về SER, cơ sở bên trong Trung tâm Điều khiển Nhiệm vụ Christopher C. Kraft Jr. thuộc Trung tâm Vũ trụ Johnson ở Houston, trong quá trình triển khai nhiệm vụ Mặt Trăng Artemis II. Sau hai ngày, bài đăng trên X nhận gần 250.000 lượt xem và hàng trăm lượt đăng lại, trong khi trên Facebook, loạt ảnh cũng thu về 37.000 lượt thích cùng hơn 800 bình luận.
Tài khoản katetheowl chia sẻ một bức ảnh trên Threads và viết: "Chồng tôi chụp ảnh tại Phòng Đánh giá Khoa học (SER) trong quá trình phóng Artemis II. Tiến lên nào, các chị em (nhiều người trong số họ là nhà địa chất Mặt Trăng)". Bài đăng nhận hơn 32.000 lượt thích và hàng trăm bình luận.
Dưới bài đăng của katetheowl, bình luận được tương tác nhiều nhất thuộc về nữ diễn viên Mary Catherine Garrison. Cô viết: "Ôi trời, có rất nhiều phụ nữ".
Nhiều bình luận khác cũng bày tỏ sự thích thú khi thấy nhân viên nữ chiếm đa số. "Là một người cha có con gái đang tuổi thiếu niên và thích tìm hiểu cách mọi thứ vận hành, hình ảnh này của trung tâm điều khiển nhiệm vụ tại NASA khiến tôi rất vui. Gần như toàn là phụ nữ", người dùng hughietheliger cho biết.
Được NASA xây dựng riêng cho chương trình Artemis, SER hỗ trợ phòng điều khiển bay chính với các hoạt động khoa học về Mặt Trăng và quan sát thiên thể. SER được trang bị để diễn giải dữ liệu nhanh chóng, phối hợp phân tích, ra quyết định theo thời gian thực, phối hợp liền mạch giữa các nhóm khoa học và vận hành.
Tháng 6 năm ngoái, nhóm khoa học Mặt Trăng Artemis II đã chạy mô phỏng nhiệm vụ lần đầu tiên tại căn phòng mới hoàn thành này. Họ sử dụng mô phỏng để thử nghiệm cách phối hợp vận hành các hoạt động khoa học trong Artemis II cũng như những nhiệm vụ chở người đến Mặt Trăng khác trong tương lai.
Trước đó, vào tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội), tàu Orion rời bệ phóng, đưa bốn phi hành gia tới Mặt Trăng, đánh dấu chuyến bay có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA).
Chuyến bay kéo dài khoảng 10 ngày, được thiết kế như một bước đệm cho chương trình Artemis của NASA, vốn hướng tới thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng. Trong thời gian này, phi hành đoàn thực hiện nhiều quan sát, chụp ảnh và ghi chép lại để hoàn thành các mục tiêu khoa học, đồng thời thu thập thông tin cho kế hoạch đổ bộ vài năm tới.
Từ thời điểm này, người dân được trao quyền chủ động xác nhận lại các số điện thoại đang sử dụng thông qua ứng dụng VNeID, thay vì chỉ phụ thuộc vào nhà mạng như trước.
Quy định mới nằm trong Thông tư 08/2026 do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành ngày 31/3, nhằm siết lại tình trạng SIM không chính chủ - nguyên nhân dẫn đến tin nhắn rác, cuộc gọi rác và nhiều hành vi lừa đảo thời gian qua.
Trên thực tế, nhiều SIM được đăng ký từ giai đoạn trước có thể đã bị cho mượn, chuyển nhượng nhưng chưa cập nhật lại thông tin chính chủ. Những số này tiềm ẩn rủi ro, khi có thể bị lợi dụng cho các hành vi vi phạm pháp luật mà người đứng tên không biết.
Chính sách mới cho phép người dân có thể tra cứu toàn bộ các số thuê bao đứng tên mình. Từ đó, họ xác nhận những số đang sử dụng và loại bỏ các số không phải do mình đăng ký hoặc không còn sử dụng bằng cách phản ánh qua VNeID.
Sau khi tiếp nhận thông tin, doanh nghiệp viễn thông sẽ liên hệ với số thuê bao bị phản ánh, yêu cầu xác minh và hoàn tất lại thủ tục đăng ký trong 5 ngày. Nếu không thực hiện, thuê bao này sẽ bị khóa một chiều ngay lập tức. Trường hợp tiếp tục không khắc phục, dịch vụ sẽ bị khóa hai chiều và thanh lý hợp đồng.
Tuy nhiên, không phải tất cả người dùng đều cần xác thực lại. Những thuê bao đã sử dụng số điện thoại để đăng ký tài khoản VNeID mức độ 2, hoặc sử dụng để đăng ký thẻ căn cước, căn cước công dân gắn chíp sẽ được miễn, trừ khi thay đổi thiết bị sau mốc 15/6.
Một điểm đáng chú ý khác là quy định liên quan đến việc thay đổi thiết bị. Từ ngày 15/6, khi người dùng chuyển sang thiết bị mới, họ phải thực hiện xác thực lại bằng sinh trắc học. Nếu chưa hoàn tất, thuê bao sẽ bị tạm dừng chiều gọi đi và nhắn tin.
Quy định này nhằm khắc phục tình trạng người dùng làm mất hoặc thất lạc SIM nhưng không kịp khóa, tạo kẽ hở để kẻ xấu lợi dụng. Đây cũng là giải pháp kỹ thuật nhằm chống lại việc mua bán SIM kích hoạt sẵn. Việc bổ sung hình thức xác thực sinh trắc học là giải pháp cần thiết, tương tự cách các ngân hàng đang áp dụng để tăng cường bảo mật.
Trước đó, để xử lý tình trạng SIM rác, cơ quan quản lý đã triển khai nhiều giải pháp như Luật Viễn thông 2023 và Nghị định 163/2024, yêu cầu thông tin thuê bao phải trùng khớp với dữ liệu dân cư, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của cả doanh nghiệp và người sử dụng.
Thông tư 08/2026 là bước tiếp theo, hướng tới mục tiêu mỗi số điện thoại gắn với một danh tính xác thực. Với chính sách mới, người dân có thêm công cụ để bảo vệ bản thân, trong khi không phải thực hiện nhiều thao tác. Phần lớn quy trình xác thực, đối soát và xử lý dữ liệu sẽ do doanh nghiệp viễn thông phối hợp với các cơ quan chức năng thực hiện.
Trọng Đạt
Internet vệ tinh Starlink có thể triển khai tại Việt Nam khi nào?
Cơ quan quản lý sẽ giám sát giá dịch vụ Starlink tại Việt Nam
Một chủ tàu bị phạt 70 triệu đồng vì sử dụng Starlink trái phép
