Có một điều thú vị là càng chơi thể thao lâu, người ta càng hiểu ra mình đang chơi với ai. Không chỉ là đối thủ đứng bên kia lưới, mà còn là chính mình. Môn bóng Pickeball đang được ưa chuộng cũng vậy.
Những giải lớn có nhiều trọng tài, công nghệ hỗ trợ mọi thứ rõ ràng đến từng milimet thì không dám bàn.
Nhưng với ấy giải phong trào, “ao làng” mà tôi đã tham gia vài lần, mỗi sân thường chỉ có một trọng tài, mà một người thì không thể bao quát hết bốn góc. Vì vậy, trước mỗi trận đấu, trọng tài thường phổ biến: Banh trong hay ngoài sẽ do người gần banh nhất quyết định.
Nghe qua thì rất hợp lý, rất văn minh, rất tin tưởng lẫn nhau, nhưng khi bước vào trận mới thấy, hai chữ “trung thực” không phải lúc nào cũng nhẹ như cách mình nói.
Có lần, đứa em đứng ngoài sân xem tôi thi đấu, đã kể lại bằng giọng đầy bất ngờ rằng: Mấy anh chị đánh giải này cũng ăn gian lắm nhe, em thấy nhiều pha rõ ràng bóng trong sân mà người chơi vẫn mạnh miệng hô ngoài.
Tôi nghe xong chỉ cười vì tôi hiểu, khi đang thua, khi điểm số đang sít sao, khi chỉ cần thêm một điểm nữa là lật ngược tình thế con người ta dễ mềm lòng với chính mình hơn.
Người ta bắt đầu nhìn quả banh theo hướng có lợi cho mình. Không hẳn là cố tình gian dối, mà là một dạng tự thuyết phục rất nhanh, rằng chắc mình nhìn đúng, rằng ai cũng vậy thôi và thế là một tiếng “out” vang ra dứt khoát, còn người bên kia lưới thì có thể ngập ngừng một giây rồi cũng đành chấp thuận vì luật đã nói rõ.
Tôi lại nhớ tới những buổi chơi cùng bạn bè, không có trọng tài, không có áp lực thắng thua, chỉ có tiếng cười và vài câu cãi vã, cà khịa dễ thương. Banh nào gây tranh cãi thì chúng tôi nhìn nhau, cười một cái rồi đồng thanh: Đánh lại cho xong.
Không ai thấy thiệt thòi, cũng không ai thấy cần phải thắng thua cho bằng được. Cảm giác đó nhẹ nhàng lắm, làm cho mình nhớ tới lý do ban đầu mình cầm vợt: Không phải cần chứng minh điều gì, chỉ là để vận động cho khỏe, gặp bạn để vui.
Nhưng khi bước vào đánh giải, mọi thứ đổi khác, không có chỗ cho sự nương tay, không có khoảng giữa cho cảm xúc, chỉ có thắng hoặc thua. Và chính trong cái ranh giới rất mỏng manh ấy, mỗi người tự trả lời cho mình một câu hỏi không bắt buộc rằng mình muốn thắng theo cách nào.
Nào ai dám nói mình lúc nào cũng tuyệt đối trung thực, vì chúng ta cũng sẽ khoảnh khắc phân vân, cũng có lúc thấy một quả banh rơi sát vạch mà tim đập nhanh hơn một nhịp. Nhưng rồi, thắng với một quả bóng đẹp, rõ ràng, không phải lăn tăn vẫn là cảm giác “đã” nhất. Nó làm mình vui trọn vẹn, không cần giải thích hay biện minh.
Còn những điểm số có được từ một tiếng gọi khiến người khác nghi ngờ thì trong lòng vẫn có chút gì đó không thật sự thoải mái. Có những quả banh rất khó, thật sự không biết banh trong hay ngoài, nhưng chỉ cần nhìn qua thấy đối phương nhìn mình chờ đợi, tự nhiên mình cũng chùn lại một nhịp trước khi lên tiếng. Cái chùn đó, nhiều khi không phải vì luật, mà vì không muốn mất đi sự tôn trọng của người cùng chơi.
Ông bà mình có câu: “Người làm sao, chiêm bao làm vậy”, cách mình chơi, cũng là cách mình làm. Cách chơi, tưởng nhỏ thôi, nhưng lại lộ ra cách mình chọn sống. Trung thực trong thể thao, hóa ra không chỉ là chuyện của một trận đấu, mà đó là lát cắt rất rõ của tính cách. Đâu cần những hoàn cảnh lớn để thử lòng, đôi khi chỉ cần một đường banh sát vạch, một giây im lặng trước khi lên tiếng đủ để thấy mình là ai.
Thể thao phong trào suy cho cùng không có huy chương lớn, không có tiền thưởng lớn, thứ còn lại sau mỗi trận đấu là cách người ta nhớ về nhau. Và biết đâu, chính trong những trận “ao làng” đó, lại là nơi dạy mình rõ nhất về cách làm một người tử tế.
Đọc bài viết: "Tôi mệt rã rời khi tự lái ôtô 800 km đưa vợ con du lịch Đà Nẵng", tôi muốn chia sẻ một góc nhìn khác. Vừa qua, nhóm chúng tôi gồm bốn gia đình (8 người lớn, 7 trẻ em từ 5-10 tuổi) cũng thực hiện hành trình roadtrip tương tự. Nhưng thay vì mệt mỏi, đây lại là chuyến đi gắn kết và đầy tiếng cười với chúng tôi.
Bí quyết không nằm ở sức khỏe siêu phàm, mà ở sự chuẩn bị hậu cần và mục đích "đi để tận hưởng chứ không phải để chạy đua về đích". Khác với việc cố gắng chạy xe thục mạng cho xong quãng đường 800 km, chúng tôi chia lộ trình 1.500km (cả đi và về) thành những chặng nhỏ.
Chúng tôi xuất phát từ Hà Nội lúc 3h30 sáng khi thể lực đang khỏe khoắn và trí lực đang hào hứng. Cả đoàn chạy xe thẳng vào Hội An (quãng đường 770 km). Tuy nhiên, thay vì lái liên tục, cứ khoảng 100-115 km hoặc 2-3 tiếng di chuyển, chúng tôi lại dừng nghỉ tại các trạm nghỉ dọc cao tốc hoặc ghé Đồng Hới ăn cơm niêu.
Việc dừng nghỉ linh hoạt giúp người lái xe tái tạo năng lượng và trẻ nhỏ được vận động, tránh bí bách. Thay vì chen chúc ở bãi Mỹ Khê hay trung tâm phố cổ Hội An, đoàn tôi chọn lưu trú tại biển An Bàng và khu vực Nguyễn Tất Thành (Đà Nẵng). Đây là những "viên ngọc thô" còn giữ được nét hoang sơ, giúp 15 thành viên có không gian riêng tư mà không phải chịu cảnh "người xem người".
Chúng tôi không chỉ đi Hội An, Đà Nẵng. Chiều về, đoàn tôi còn ghé Huế hai ngày, qua Quảng Trị, Quảng Bình và dừng chân tại biển Thiên Cầm (Hà Tĩnh). Cách đi này biến quãng đường dài thành những chặng nghỉ dưỡng nối tiếp, khiến cảm giác mệt mỏi vì ngồi xe đường dài không còn nữa.
>> 'Bí quyết' mỗi năm nhà tôi tự lái ôtô du lịch 3-4 lần dịp lễ
Sai lầm của nhiều người là để trẻ nhỏ ngồi im trên ghế suốt hàng tiếng đồng hồ. Trong khi đó, nhóm chúng tôi đã vận hành bốn chiếc xe như những ngôi nhà di động: mỗi xe trang bị đệm hơi chuyên dụng ở hàng ghế sau để các bé nằm ngủ hoặc nghỉ ngơi êm ái. Đồ ăn nhẹ được chuẩn bị sẵn sàng cho nhiều ngày, nước lọc để trẻ luôn đủ năng lượng mà không bị đầy bụng.
Để lũ trẻ cảm thấy vui vẻ trên xe, chúng tôi còn sử dụng tuyệt chiêu "túi quà bất ngờ". Mỗi món đồ chơi nhỏ được bọc kín và chỉ mở ra sau khi bọn trẻ "chán trò" cũ, giúp duy trì sự hào hứng suốt dọc hành trình.
Với mức chi phí khoảng 20 triệu đồng cho mỗi gia đình trong hành trình 8 ngày 7 đêm đó, chúng tôi nhận lại được những giá trị vượt xa con số. Thay vì chi một khoản khổng lồ cho vé máy bay cao điểm, chúng tôi dành ngân sách đó cho những bữa hải sản tại An Bàng, Lăng Cô, Vũng Chùa, Thiên Cầm hay các villa nghỉ dưỡng chất lượng.
Bên cạnh đó, đoàn còn thiết lập quy tắc đặt phòng bằng cách luôn kiểm tra chéo qua Google Maps, gọi hotline xác nhận để tránh các bẫy lừa đảo "combo giá rẻ" vốn đang bùng nổ.
Thực tế, tự lái xe đường trường với trẻ nhỏ không phải là một thử thách quá sức nếu biết cách điều phối. Thay vì coi 800 km là "cực hình", chúng tôi coi đó là một khóa học thực tế về tính kiên trì và khả năng thích nghi cho cả gia đình. Sau chuyến đi, cả bốn gia đình chúng tôi đều cảm thấy vui khỏe, gắn kết và đã sẵn sàng cho hành trình tiếp theo.
Chiều qua, trên đường lái ôtô đi làm về giữa dòng xe đông đúc của Sài Gòn, tôi gặp một tình huống khiến mình suy nghĩ mãi. Khi đến một giao lộ, đèn chuyển đỏ, tôi dừng xe phía sau một cô gái trẻ đi xe tay ga. Vừa dừng xe, cô gái tắt máy, rồi lập tức mở túi xách và rút điện thoại ra. Từ khoảnh khắc đó, ánh mắt cô gái dán chặt vào màn hình, ngón tay lướt liên tục, như thể thế giới xung quanh không còn tồn tại.
Khi đèn chuyển xanh. Tôi chờ, một giây, hai giây, rồi ba giây trôi qua, nhưng chiếc xe phía trước vẫn đứng im. Phía sau, tiếng còi bắt đầu vang lên dồn dập hơn. Lúc này, cô gái mới giật mình ngẩng mặt lên, lúng túng tắt điện thoại, nhét vội vào túi, loay hoay khởi động lại xe. Đến khi cô kịp vọt đi, đèn xanh đã trôi qua gần 10 giây. Kết quả, chỉ tôi và hai chiếc xe phía sau kịp qua giao lộ, còn lại cả một hàng dài xe phải chờ thêm một nhịp đèn đỏ nữa.
Đó chỉ là một khoảnh khắc ngắn, nhưng hệ quả lại kéo dài cho rất nhiều người phía sau. Điều khiến tôi trăn trở là thói quen này đang dần trở nên phổ biến trên đường Việt. Cứ dừng đèn đỏ là nhiều người lập tức rút điện thoại ra xem. Tôi đã gặp không ít lần như vậy, từ xe máy đến ôtô, đặc biệt là ở những người trẻ.
Có thể nhiều người nghĩ rằng vài chục giây chờ đèn đỏ là "thời gian chết", tranh thủ kiểm tra tin nhắn hay mạng xã hội cũng không ảnh hưởng gì. Nhưng thực tế, sự "tranh thủ" ấy lại gây ra những gián đoạn không đáng có cho dòng giao thông. Chỉ cần một người chậm vài giây, cả chuỗi phương tiện phía sau bị ảnh hưởng theo dây chuyền.
>> Nên xử phạt xe máy, ôtô 'rùa bò' cản đường nội thành
Nguy hiểm hơn, khi quá tập trung vào điện thoại, người lái xe gần như mất hoàn toàn khả năng quan sát xung quanh và phản xạ. Trong môi trường giao thông đông đúc như Sài Gòn, chỉ một tình huống bất ngờ xảy ra cũng có thể dẫn đến va chạm. Khi đó, hậu quả không chỉ là sự chậm trễ mà còn là tai nạn.
Hiện nay, luật đã cấm sử dụng điện thoại khi đang điều khiển phương tiện. Nhưng theo tôi, mở rộng hơn tinh thần của quy định này: không chỉ khi xe đang chạy, mà cả khi đang dừng chờ đèn đỏ giữa đường, người điều khiển phương tiện cũng cần giữ sự tập trung. Nếu thực sự cần sử dụng điện thoại, cách an toàn và văn minh nhất là tấp xe vào lề đường.
Giao thông đô thị vốn đã chật chội và áp lực. Mỗi người chỉ cần ý thức hơn một chút, không để những thói quen tưởng như vô hại trở thành nguyên nhân gây cản trở cho người khác. Bớt lại vài chục giây lướt điện thoại trên đường, chúng ta không chỉ giúp dòng xe lưu thông trôi chảy hơn mà còn góp phần giữ an toàn cho chính mình và cộng đồng.
Ôtô của một vài gia đình bị chắn trước cửa, không thể lấy ra đi làm. Xe máy phải gửi tạm ngoài đường. Một con ngõ vốn yên ổn bỗng trở thành nơi mà mọi sinh hoạt thường ngày đều phải né sang một bên để nhường chỗ cho ngày vui của một gia đình.
Điều khiến người ta khó chịu thực ra không nằm ở chuyện tổ chức cưới tại nhà. Người Việt vốn coi cưới hỏi là chuyện lớn của đời người, thích sự quây quần, náo nhiệt và cảm giác có tình làng nghĩa xóm.
Không ai phản đối quyền được vui trong ngày trọng đại của một gia đình. Nhưng điều khiến hàng xóm mệt mỏi là cảm giác niềm vui ấy đang được đặt lên trên sự thuận tiện, sự nghỉ ngơi và cả nhịp sống bình thường của những người xung quanh.
Khi một đám cưới khiến cả khu dân cư phải thay đổi lịch sinh hoạt, phải chịu tiếng ồn liên tục, phải chấp nhận cảnh không thể đi lại bình thường ngay trước cửa nhà mình, thì câu chuyện lúc ấy không còn chỉ là phong tục cưới xin nữa. Nó trở thành câu chuyện về cách ứng xử với cộng đồng.
Có một điều rất đáng suy nghĩ trong đời sống hiện đại là nhiều người luôn tin rằng hạnh phúc cá nhân là điều cần được chia sẻ, nhưng lại quên rằng sự chia sẻ chỉ thực sự đẹp khi đi cùng sự tôn trọng.
Một đám cưới đáng nhớ không phải vì mở nhạc lớn tới đâu, dựng rạp hoành tráng thế nào hay chiếm được bao nhiêu không gian chung. Điều khiến người khác nhớ lâu thường lại là cách chủ nhà cư xử: có biết xin phép trước không, có cố gắng giảm ảnh hưởng tới hàng xóm không, có nghĩ rằng phía sau mỗi cánh cửa quanh mình đều là một cuộc sống riêng cần được tôn trọng hay không.
Trong tâm lý học cộng đồng, cảm giác bị ép phải chịu đựng điều gì đó thường tạo ra bức xúc lớn hơn bản thân sự bất tiện. Người ta có thể thông cảm cho một đám cưới ồn ào vài tiếng. Nhưng người ta rất khó chịu khi cảm thấy mình không có lựa chọn nào khác ngoài việc phải chấp nhận.
Đó là lý do vì sao nhiều mâu thuẫn hàng xóm không bắt đầu từ những chuyện quá lớn, mà từ cảm giác "mình không được coi trọng". Một lời xin lỗi chân thành, một sự báo trước tử tế hay một chút tiết chế trong cách tổ chức đôi khi có giá trị hơn rất nhiều so với những mâm cỗ linh đình.
Xã hội càng hiện đại, khái niệm văn minh càng không nằm ở sự giàu có hay mức độ hoành tráng, mà nằm ở khả năng sống cùng nhau mà không làm khổ nhau.
Một thành phố đáng sống không phải nơi người ta không được phép vui, mà là nơi niềm vui của người này không trở thành gánh nặng của người khác. Và có lẽ, văn minh cưới xin cũng nên bắt đầu từ điều rất đơn giản ấy: biết vui vừa đủ, biết nghĩ cho người khác ngay cả trong ngày mình hạnh phúc nhất.
