Ngày 30/6, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết thành phố đang từng bước hoàn thiện hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử cho mỗi người dân, hướng đến mô hình chăm sóc sức khỏe chủ động, liên tục thay vì chỉ điều trị khi đã mắc bệnh.
Trước đây mỗi lần đi khám, người bệnh phải mang sổ khám bệnh, kết quả xét nghiệm hoặc tự nhớ tiền sử điều trị. Nay với hồ sơ sức khỏe điện tử, toàn bộ dữ liệu y tế quan trọng sẽ được lưu trữ tập trung và cập nhật liên tục. Nhờ đó, bác sĩ nhanh chóng nắm lịch sử sức khỏe của người bệnh, từ huyết áp, đường huyết, mỡ máu đến tiền sử dị ứng, tiêm chủng, các lần nhập viện, phẫu thuật hay điều trị bệnh mạn tính.
“Giá trị cốt lõi của hồ sơ sức khỏe điện tử nằm ở việc tích lũy hai nhóm dữ liệu quan trọng nhất trong suốt cuộc đời mỗi người”, ông Thượng giải thích.
Nhóm thứ nhất là dữ liệu sức khỏe theo vòng đời, hình thành từ chương trình khám sức khỏe định kỳ toàn dân. Theo kế hoạch, mỗi người dân sẽ được khám sức khỏe ít nhất một lần mỗi năm. Sau mỗi lần khám, các chỉ số sức khỏe sẽ được chuẩn hóa và tự động cập nhật vào hệ thống, phản ánh quá trình thay đổi sức khỏe từ khi còn khỏe mạnh, xuất hiện yếu tố nguy cơ đến khi có dấu hiệu bệnh lý.
Nhóm thứ hai là dữ liệu bệnh tật theo vòng đời, được hình thành từ toàn bộ quá trình khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế như chẩn đoán, điều trị, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, sử dụng thuốc hay theo dõi bệnh mạn tính.
Nói đơn giản, một lớp dữ liệu cho biết cơ thể thay đổi ra sao khi chưa mắc bệnh, lớp còn lại ghi nhận toàn bộ hành trình phát sinh và điều trị bệnh. Khi kết hợp, chúng tạo nên “bức tranh sức khỏe” đầy đủ của mỗi cá nhân.
Đây là bước thay đổi lớn trong cách ngành y tế chăm sóc người dân, theo ông Thượng. Khi tiếp nhận bệnh nhân, bác sĩ không chỉ căn cứ triệu chứng hiện tại mà còn có thể theo dõi diễn biến sức khỏe trong nhiều năm trước đó. Những dữ liệu này giúp bác sĩ tăng độ chính xác trong chẩn đoán, hỗ trợ cá thể hóa điều trị, hạn chế xét nghiệm hoặc chụp chiếu trùng lặp, từ đó giảm chi phí cho người bệnh.
Song song với chương trình khám sức khỏe toàn dân, TP HCM đang xây dựng kho dữ liệu ngành y tế, dự kiến hoàn thành cuối năm 2026. Khi hệ thống vận hành, dữ liệu khám chữa bệnh tại các bệnh viện và cơ sở y tế trên địa bàn sẽ được liên thông và tích hợp vào hồ sơ sức khỏe điện tử.
Kho dữ liệu này cũng giúp ngành y tế theo dõi xu hướng bệnh tật trong cộng đồng, dự báo nhu cầu chăm sóc sức khỏe và phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn. Xa hơn, khi dữ liệu được chuẩn hóa và tích lũy đủ lớn, đây sẽ là nền tảng để ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong y tế, phát triển y học dự phòng, y học chính xác và điều trị cá thể hóa.
Theo lãnh đạo ngành y tế thành phố, mục tiêu cuối cùng là số hóa hồ sơ bệnh án, chuyển hệ thống y tế từ mô hình “chữa bệnh” sang “quản lý sức khỏe”, phát hiện nguy cơ sớm và can thiệp trước khi bệnh tiến triển nặng.
TP HCM đang đi đầu cả nước trong nhiều chương trình chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Thành phố đặt kế hoạch năm 2026 khám, tầm soát bệnh miễn phí ít nhất một lần cho 100% cư dân và bắt đầu triển khai từ 25/5.
Từ năm 2023, thành phố tiên phong khám sức khỏe miễn phí định kỳ cho người từ 60 tuổi. Hơn hai tháng nay, thành phố thí điểm mô hình “Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư”, giúp hàng nghìn người dân, chủ yếu là người cao tuổi và mắc bệnh mạn tính, được bác sĩ đến tận nhà thăm khám.
Ca ghép thận được thực hiện bởi ê kíp gồm các chuyên gia đầu ngành, vận hành quy trình ghép tạng đồng bộ trong hệ thống phòng mổ vô khuẩn hiện đại - Ảnh: BVĐK Tâm Anh
Đầu tư đồng bộ
Hai ca ghép cách nhau 4 ngày, đều được ghép thận từ người hiến sống, với người hiến thận là cha, mẹ ruột.
Trước khi xuất viện vào chiều 1-6, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội đã gặp mặt, chúc mừng bệnh nhân, đồng thời quyết định hỗ trợ toàn bộ chi phí ghép thận, mở ra hy vọng để những người trẻ có thể trở lại học tập, làm việc và tiếp tục cuộc sống phía trước.
PGS.TS.BS.CKII Trần Văn Hinh, Trưởng khoa Tiết niệu - Nam học, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, một trong những chuyên gia đã thực hiện thành công hơn 1500 ca ghép thận, cho biết thành công này là kết quả của quá trình chuẩn bị trong nhiều tháng với sự hỗ trợ của các chuyên gia tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, cùng sự đầu tư đồng bộ về nhân lực chất lượng cao, hệ thống kỹ thuật và năng lực vận hành chuyên sâu.
Bệnh nhân và người hiến nắm tay động viên nhau trước giờ ghép thận - Ảnh: BVĐK Tâm Anh
Đại diện đơn vị hỗ trợ chuyển giao kỹ thuật ghép thận, PGS.TS.BS Nguyễn Quang Nghĩa, Giám đốc Trung tâm ghép tạng, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (Hà Nội) đánh giá Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là một trong số ít cơ sở y tế hội tụ các chuyên gia nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực ghép tạng, cụ thể về ghép thận như PGS.TS.BSCKII Trần Văn Hinh, TTND.PGS.TS.BS.CKII Nguyễn Hữu Ước, PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên,...
Trước phẫu thuật, người hiến và người nhận được đánh giá chuyên sâu bằng các hệ thống máy xét nghiệm chuẩn quốc tế và thăm dò với CT Somatom Force VB30 (Đức) hiện đại hàng đầu thế giới nhằm khảo sát chi tiết hệ động mạch, tĩnh mạch và niệu quản của thận với độ phân giải cao, giúp loại trừ nguy cơ bệnh lý tiềm ẩn, qua đó xác định mức độ tương thích miễn dịch, chức năng tim mạch - hô hấp, khả năng dung nạp phẫu thuật cũng như tiên lượng sau ghép.
Kế hoạch phẫu thuật được xây dựng với sự tham gia của 4 kíp chuyên biệt. Các khu vực lấy thận, bảo quản tạng và ghép thận được bố trí liên hoàn trong cùng hệ thống phòng mổ khép kín, vô khuẩn, diện tích phòng mổ lớn cho phép các ê-kíp triển khai liên hoàn, không gián đoạn giữa 3 thì phẫu thuật: lấy thận - rửa thận và ghép thận.
Hai bệnh nhân được ghép thận với sự hỗ trợ 100% toàn bộ chi phí từ Hệ thống BVĐK Tâm Anh - Ảnh: BVĐK Tâm Anh
Sự chuẩn bị kỹ càng từ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh khi triển khai kỹ thuật ghép tạng được thể hiện qua số liệu thực tế, thời gian thiếu máu lạnh được kiểm soát trong chỉ khoảng hơn 1 tiếng. Những tín hiệu tích cực đến ngay lập tức: nước tiểu bài tiết ngay sau tái tưới máu, chức năng thận cải thiện tích cực, thận ghép hoạt động tốt.
Sau phẫu thuật, người bệnh được theo dõi tại hệ thống hồi sức tích cực hiện đại với hệ thống ECMO (tim phổi nhân tạo ngoài cơ thể) hệ thống CRRT (lọc máu liên tục) hỗ trợ xử trí trong tình huống khẩn, tối ưu hiệu quả điều trị và nâng cao khả năng hồi phục.
Hai tuần sau ghép, hai bệnh nhân được đánh giá chức năng thận ghép ổn định, đáp ứng tốt với phác đồ điều trị sau ghép, đủ điều kiện xuất viện.
Theo thống kê của Bộ Y tế, Việt Nam đang có khoảng 10 triệu người mắc bệnh thận mạn tính. Giữa bối cảnh đó, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh triển khai ghép thận thành công, giúp người bệnh có thêm lựa chọn điều trị chuẩn quốc tế, giảm thời gian chờ đợi được ghép thận.
Đây cũng là mốc đánh dấu sự hoàn thiện năng lực của Bệnh viện Đa Khoa Tâm Anh trong điều trị bệnh thận toàn diện, chuyên sâu, từ tầm soát công nghệ cao, điều trị nội khoa, lọc máu hiện đại, ghép thận, chăm sóc sau ghép và quản lý bệnh thận lâu dài.
Hiện toàn Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh có khoảng 50 máy chạy thận - lọc máu, bao gồm cả hệ thống thận nhân tạo ứng dụng công nghệ HDF Online (Hemodiafiltration Online)- thế hệ lọc máu tiên tiến hiện nay, kết nối với các trung tâm lọc máu tại nhiều nước như Mỹ, Anh, Canada,... triển khai mô hình chạy thận "xuyên biên giới" dành cho Việt kiều, du khách nước ngoài có nhu cầu đến Việt Nam chạy thận ngắn ngày.
Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh tiên phong ứng dụng robot Robot Da Vinci Xi thế hệ mới và các thiết bị hỗ trợ phẫu thuật ít xâm lấn với độ chính xác cao, hạn chế biến chứng và rút ngắn thời gian hồi phục cho người bệnh thận và nhiều bệnh lý khác.
Thời tiết nắng nóng có thể ảnh hưởng đến lượng đường trong máu, khiến người mắc tiểu đường khó kiểm soát bệnh hơn. Nhiệt độ cao làm cơ thể đổ mồ hôi nhiều, dễ mất nước và khiến đường huyết tăng. Trong khi đó, tăng đường huyết lại gây tiểu nhiều, làm cơ thể mất nước nhanh hơn, tạo thành vòng luẩn quẩn bất lợi cho việc kiểm soát đường huyết. Ngoài ra, khi mất nước, lưu lượng máu đến da giảm, có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ insulin của cơ thể.
Vận động hợp lý
Theo WebMD, hoạt động thể chất có lợi cho người mắc tiểu đường, tuy nhiên trong những ngày nắng nóng nên tránh tập luyện ngoài trời từ 10h đến 16h - thời điểm nhiệt độ thường cao nhất. Thay vào đó, người bệnh có thể chọn các hình thức vận động nhẹ trong nhà hoặc nơi thoáng mát như yoga, đi bộ hoặc chạy bộ trên máy, tập các bài giãn cơ phù hợp.
Nếu phải ra ngoài trời nắng, nên đeo kính râm, đội mũ rộng vành, mặc quần áo nhẹ, thoáng khí và thoa kem chống nắng để hạn chế tác động của tia UV lên da.
Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh và đủ nước
Người mắc bệnh tiểu đường cần uống nhiều nước hơn để tránh mất nước, ưu tiên nước lọc hoặc nước trái cây nguyên chất có chỉ số đường huyết thấp như chanh, chanh dây, dâu tây, táo. Bổ sung các loại trái cây mọng nước vừa cung cấp nước vừa tăng cường vitamin, chất chống oxy hóa, chất xơ giúp ổn định lượng đường trong máu vào mùa hè. Tránh caffeine và rượu vì cả hai đều có thể làm trầm trọng thêm tình trạng mất nước.
Một số loại rau nhiều nước và chất xơ như cần tây, dưa chuột, bông cải xanh giúp làm chậm quá trình tiêu hóa cũng như tốc độ đường đi vào máu, cung cấp vitamin C góp phần tăng sức đề kháng, nên ưu tiên trong bữa ăn của người tiểu đường ngày nắng nóng.
Theo dõi đường huyết thường xuyên
Theo Cleveland Clinic, theo dõi đường huyết thường xuyên là cách an toàn giúp người mắc tiểu đường kiểm soát bệnh hiệu quả trong những ngày nắng nóng. Người bệnh nên chuẩn bị máy đo đường huyết cá nhân để kiểm tra vào buổi sáng, sau ăn hoặc sau khi vận động nhằm kịp thời điều chỉnh chế độ ăn uống, luyện tập và dùng thuốc phù hợp.
Insulin không nên để trong ôtô nóng hoặc dưới ánh nắng trực tiếp vì nhiệt độ cao có thể làm thuốc giảm hiệu quả. Khi đi du lịch, nên bảo quản insulin trong túi hoặc hộp giữ nhiệt, tránh để tiếp xúc trực tiếp với đá lạnh hoặc nguồn nhiệt cao. Có thể quấn insulin bằng khăn mềm để hạn chế thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Hạn chế các hoạt động ngoài trời
Xếp hàng tham gia sự kiện ngày nắng, chơi trò chơi ở công viên hay những ngày này đều có thể dẫn đến mất nước, căng thẳng, tác động tiêu cực đến lượng đường trong máu. Do đó, trong mùa hè, người tiểu đường nên ưu tiên thư giãn, vui chơi với các hoạt động trong nhà, trung tâm thương mại, để giữ gìn sức khỏe chung.
Nếu bạn cảm thấy mệt mỏi, buồn nôn, nôn mửa, chóng mặt hoặc đổ mồ hôi nhiều, cần kiểm tra lượng đường trong máu ngay. Bên cạnh đó, nên mang theo viên glucose, nước ép hoặc kẹo để xử lý kịp thời khi hạ đường huyết.
Theo kế hoạch của UBND tỉnh Khánh Hòa vừa ban hành, có rất nhiều người dân thuộc nhóm đối tượng được ưu tiên khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ngay trong năm nay.
Gồm những người cao tuổi, người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, người có công với cách mạng, người mắc bệnh mạn tính, người sinh sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, xã đảo, đặc khu của tỉnh Khánh Hòa.
Việc khám sức khỏe hoặc khám sàng lọc bệnh miễn phí giúp người dân được tiếp cận dịch vụ y tế có chất lượng, hướng tới chăm sóc sức khỏe toàn diện, lấy phòng bệnh và phát hiện sớm bệnh làm trọng tâm từ năm 2026.
100% người dân sau khi được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc được lập hồ sơ theo dõi, và cập nhật vào sổ sức khỏe điện tử để quản lý sức khỏe theo vòng đời.
Đảm bảo kết quả khám phải được tích hợp và cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử, giúp người dân tự quản lý thông tin sức khỏe cá nhân, đồng thời cung cấp đầy đủ thông tin cho các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khi người dân đến khám.
Đồng thời cập nhật, tích hợp vào cơ sở dữ liệu ngành y tế tỉnh; kết nối, liên thông với ứng dụng VNeID và các hệ thống thông tin liên quan theo quy định hiện hành.
Trong năm 2026, cũng theo kế hoạch của tỉnh Khánh Hòa, ngoài các đối tượng ưu tiên kể trên, việc khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cũng đồng thời tiếp tục thực hiện đối với các đối tượng thuộc các nhóm còn lại, gồm: trẻ em trong cơ sở giáo dục mầm non, học sinh trong các cơ sở giáo dục phổ thông, người lao động...
Các nhóm trên được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí thông qua hoạt động kiểm tra sức khỏe đầu năm học, khám sức khỏe định kỳ, khám bệnh nghề nghiệp, khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế và các hình thức khám sức khỏe khác theo quy định của pháp luật.
Về kinh phí để khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho dân và các đối tượng được nêu trên từ ngân sách nhà nước của tỉnh, quỹ bảo hiểm y tế và các nguồn theo quy định, nguồn vận động hợp pháp…
