Chiều 3/7, Sở Y tế Hà Nội phối hợp với Bệnh viện Ung Bướu Hà Nội tổ chức hội thảo “Phát triển du lịch y tế Hà Nội: Từ chính sách đến triển khai thực tiễn”, quy tụ đại diện các cơ quan quản lý, bệnh viện, doanh nghiệp lữ hành và chuyên gia trong nước, quốc tế.
Hội thảo được xem là bước đi đầu tiên nhằm kết nối các nguồn lực y tế và du lịch, từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa Hà Nội trở thành điểm đến du lịch y tế chất lượng cao của khu vực.
Hà Nội có đủ lợi thế để phát triển du lịch y tế
Trong bối cảnh xu hướng kết hợp khám chữa bệnh với nghỉ dưỡng (Medical Tourism) ngày càng phát triển trên thế giới, Hà Nội được đánh giá sở hữu nhiều lợi thế hiếm có.
Không chỉ là trung tâm chính trị, văn hóa với hệ thống di sản phong phú và hạ tầng giao thông ngày càng hoàn thiện, Hà Nội còn là đầu mối y tế lớn của cả nước. Thủ đô tập trung nhiều bệnh viện tuyến cuối, cơ sở y tế chuyên sâu, trang thiết bị hiện đại cùng đội ngũ chuyên gia đầu ngành ở hầu hết các lĩnh vực.
Theo các chuyên gia, việc kết nối giữa y tế và du lịch không chỉ tạo thêm giá trị cho ngành dịch vụ mà còn mở ra dư địa phát triển kinh tế bền vững cho Thủ đô.
Phát biểu tại hội thảo, TS.BS Nguyễn Đình Hưng, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết, nhiều quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore hay Thái Lan đã coi du lịch y tế là ngành kinh tế mang lại giá trị gia tăng rất lớn.
Theo ông, Hà Nội hoàn toàn có khả năng phát triển theo hướng này khi hội tụ nhiều lợi thế mà ít địa phương có được.
“Hà Nội là trung tâm y tế lớn nhất cả nước, nơi hội tụ đầy đủ tinh hoa của y học Việt Nam từ các kỹ thuật mũi nhọn như ghép tạng, tim mạch, ung bướu, hỗ trợ sinh sản đến phục hồi chức năng và y học cổ truyền.
Đây là nguồn lực vô giá không chỉ phục vụ chăm sóc sức khỏe nhân dân mà còn là nền tảng quan trọng để phát triển du lịch y tế”, TS Hưng nhấn mạnh.
5 định hướng để xây dựng trung tâm du lịch y tế
Theo lãnh đạo Sở Y tế Hà Nội, giai đoạn 2026-2030 mở ra nhiều điều kiện thuận lợi khi hàng loạt cơ chế, chính sách mới đã được ban hành như Nghị quyết 72-NQ/TW, Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và đặc biệt là Luật Thủ đô 2026 với nhiều cơ chế đặc thù dành cho lĩnh vực y tế.
Để hiện thực hóa mục tiêu đưa Hà Nội trở thành trung tâm du lịch y tế chất lượng cao của Đông Nam Á, ngành y tế xác định 5 nhóm giải pháp trọng tâm.
Trước hết là xây dựng mạng lưới liên kết chặt chẽ giữa các bệnh viện trung ương, bệnh viện bộ, ngành, cơ sở y tế công lập, tư nhân và các phòng khám kỹ thuật cao nhằm hình thành hệ thống cung cấp dịch vụ đồng bộ.
Bên cạnh đó, Hà Nội sẽ tập trung phát triển các gói sản phẩm có thế mạnh như ung bướu, tim mạch, răng hàm mặt, phẫu thuật thẩm mỹ, tế bào gốc, y học cổ truyền kết hợp chăm sóc người cao tuổi để nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Một trọng tâm khác là đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn ngành thông qua mô hình bệnh viện thông minh, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), hồ sơ sức khỏe điện tử nhằm mang lại trải nghiệm thuận tiện cho người dân, kiều bào và khách quốc tế.
Ngành y tế cũng hướng tới xây dựng hệ sinh thái liên ngành giữa bệnh viện với doanh nghiệp lữ hành, hàng không, khách sạn, bảo hiểm và dịch vụ phiên dịch để hình thành chuỗi dịch vụ khép kín.
Song song với đó là chiến lược quảng bá thương hiệu “Hà Nội – Trung tâm y tế chất lượng cao” ra thị trường quốc tế.
“Khi người bệnh lựa chọn đến Hà Nội không chỉ để tham quan một Thủ đô nghìn năm văn hiến mà còn đặt niềm tin vào chất lượng khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe và phục hồi chức năng, đó sẽ là thước đo thành công của y tế Thủ đô trong giai đoạn mới”, TS Hưng nói.
Cần một hệ sinh thái đồng bộ
Tại hội thảo, ông Dương Huy Lương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), đã trình bày tham luận về định hướng phát triển du lịch y tế Hà Nội giai đoạn 2026-2030, nhấn mạnh vai trò của hệ thống y tế Thủ đô trong chiến lược phát triển lĩnh vực này.
Nhiều chuyên gia trong và ngoài nước cũng chia sẻ kinh nghiệm triển khai mô hình du lịch y tế tại các quốc gia đã thành công, từ xây dựng sản phẩm, vận hành dịch vụ đến kết nối doanh nghiệp.
Các đại biểu cho rằng, để du lịch y tế thực sự trở thành ngành kinh tế mới, Hà Nội cần tháo gỡ nhiều điểm nghẽn hiện nay như thiếu cơ chế phối hợp giữa bệnh viện và doanh nghiệp lữ hành, chưa có hệ thống thông tin kết nối đồng bộ, hạn chế trong thanh toán quốc tế, rào cản ngôn ngữ cũng như công tác xây dựng thương hiệu trên thị trường toàn cầu.
Theo các chuyên gia, chỉ khi hình thành được một hệ sinh thái hoàn chỉnh, từ khám chữa bệnh, lưu trú, vận chuyển, bảo hiểm đến các dịch vụ hỗ trợ đi kèm, Hà Nội mới có thể cạnh tranh với những trung tâm du lịch y tế hàng đầu trong khu vực và từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ chăm sóc sức khỏe quốc tế.
Theo thạc sĩ - bác sĩ Võ Thị Tố Hi, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Gia An 115 (TP.HCM), thực phẩm để qua đêm không nguy hiểm vì “cũ”, mà ở cách bảo quản và thời gian nằm ngoài “vùng an toàn” nhiệt độ.
Chị N.K.L (48 tuổi, ở TP.HCM) cho biết: “Thức ăn thừa thường được tôi bọc bằng màng bọc thực phẩm rồi bảo quản trong tủ lạnh, sau đó hâm nóng lại bằng nồi chiên không dầu. Gia đình tôi hiếm khi hâm lại đồ ăn từ hôm trước, nhưng đôi khi vẫn ăn vì tiếc. Có lần, tôi ăn lại đồ cũ và bị đầy bụng, đau bụng nhưng nghĩ chỉ là rối loạn tiêu hóa thông thường”.
Tương tự, chị N.T.K.C (46 tuổi, ở TP.HCM) chia sẻ gia đình chị hầu như ngày nào cũng ăn đồ ăn cũ hâm lại.
“Món kho thì hâm bằng nồi và cho thêm nước vào cho đỡ mặn, còn món chiên thì bỏ vào nồi chiên không dầu. Dù biết ăn đồ cũ lâu ngày có thể hại, nhưng do đã quen, không muốn lãng phí nên tôi và gia đình vẫn ráng ăn, được bao nhiêu hay bấy nhiêu”, chị C. nói.
Theo bác sĩ Tố Hi, nguy cơ của thức ăn cũ không chỉ nằm ở vi khuẩn còn sống trong thực phẩm mà còn ở các độc tố vi khuẩn có thể đã hình thành từ trước. Một số vi khuẩn, đặc biệt trong cơm nguội hoặc món ăn để ở nhiệt độ phòng quá lâu, có khả năng tạo ra độc tố trước khi thức ăn được hâm lại. Đáng lưu ý, một số độc tố này chịu nhiệt khá tốt nên việc đun nóng chưa chắc loại bỏ hoàn toàn nguy cơ gây hại.
“Trong thời tiết nóng ẩm như ở Việt Nam, vi khuẩn có thể phát triển nhanh chỉ sau vài giờ, nhất là ở cơm nguội, canh, thịt kho hay hải sản. Người lớn tuổi càng cần cẩn trọng vì hệ tiêu hóa và miễn dịch suy giảm theo tuổi tác. Cùng một món ăn, người trẻ có thể chỉ đau bụng nhẹ, trong khi người già dễ mất nước, rối loạn điện giải hoặc phải nhập viện vì ngộ độc thực phẩm”, bác sĩ Tố Hi cho hay.
Dù chưa bước vào cao điểm mùa dịch, tại Khoa nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TP.HCM), các bác sĩ đã ghi nhận các ca bệnh viêm não Nhật Bản nhập viện trong tình trạng nặng. Đây là lời nhắc nhở với phụ huynh chỉ chú ý tiêm chủng cho con trong giai đoạn 1 - 2 tuổi mà bỏ quên các mũi tiêm nhắc quan trọng sau đó.
Nhiều phụ huynh tin rằng chỉ cần tiêm cho con các mũi vắc xin viêm não Nhật Bản lúc nhỏ là đã đủ bảo vệ. Tuy nhiên, theo bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Trần Nam, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, nhiều trẻ trên 5 tuổi mắc bệnh do đã bỏ sót các mũi tiêm nhắc.
Bác sĩ Nam phân tích: "Khi trẻ dưới 3 tuổi, phụ huynh thường theo sát lịch tiêm chủng. Nhưng từ 5 tuổi trở đi, gia đình thường ít chú ý hơn vì con đã lớn. Trong khi đó, miễn dịch từ các mũi vắc xin trước đó sẽ giảm dần theo thời gian. Nếu không được tiêm nhắc, khả năng bảo vệ sẽ không còn hiệu quả".
Nguy hiểm hơn, trẻ lớn thường đi lại, vui chơi nhiều hơn ở các khu vực có muỗi Culex sinh sống như nơi có nước đọng, đồng ruộng hoặc khu vực chăn nuôi. Tại miền Nam, bệnh có thể xuất hiện quanh năm, không chỉ riêng mùa mưa hay theo mùa trái cây như miền Bắc.
Chia sẻ về thực tế điều trị, bác sĩ chuyên khoa 2 Kiều Quốc Thanh, Quyền điều hành Khoa nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, cho biết đơn vị này vừa tiếp nhận các ca bệnh viêm não Nhật Bản nặng. Trong đó, có em bé đã tiêm vắc xin nhưng không tiêm nhắc, khi mắc bệnh đã rơi vào hôn mê sâu. "Dù được rút ống thở nhưng em không còn khả năng nhận biết cha mẹ, khuôn mặt ít biểu cảm và co giật, đau đớn liên tục. Một trường hợp khác là bé 5 tuổi chưa tiêm ngừa, chỉ sau 4 ngày sốt, ho, nôn ói đã co giật và hôn mê, phải hỗ trợ máy thở và dùng thuốc để bảo vệ phần não còn lại", bác sĩ Thanh cho biết.
Theo Tổ chức Y tế thế giới, cứ 10 trẻ mắc viêm não Nhật Bản thì có khoảng 3 trẻ tử vong. Trong số 7 trẻ còn lại, có đến một nửa phải chịu di chứng nặng nề như liệt, chậm phát triển tâm thần vận động, sống thực vật..., bác sĩ Thanh cho biết thêm.
Viêm não Nhật Bản là bệnh tấn công trực tiếp vào hệ thần kinh trung ương, diễn tiến nhanh với "tam chứng": sốt, giật và mê. Bác sĩ Kiều Quốc Thanh nhấn mạnh, hiện vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho vi rút này, mọi can thiệp y tế chỉ nhằm giảm phù nề và hạn chế di chứng. Do đó, tiêm chủng là biện pháp hiệu quả nhất (đạt 90 - 100%).
Bác sĩ chuyên khoa 2 Hồ Tôn Thiên Nga, Phó trưởng Khoa sức khỏe trẻ em, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, khuyến cáo phụ huynh cần rà soát ngay sổ tiêm chủng của con, đặc biệt là nhóm trẻ trên 5 tuổi.
"Phụ huynh không nên quá phụ thuộc vào việc nhắc lịch từ các cơ sở tiêm chủng mà cần chủ động kiểm tra định kỳ. Nếu không nhớ rõ con đã tiêm đủ hay chưa, hãy đưa trẻ đến các trung tâm tiêm chủng để được kiểm tra trên Cổng thông tin tiêm chủng quốc gia và tư vấn lịch tiêm bù phù hợp", bác sĩ Nga lưu ý.
Để bảo vệ trẻ, phụ huynh có thể lựa chọn một trong hai nhóm vắc xin đang lưu hành. Với nhóm vắc xin bất hoạt trong chương trình tiêm chủng mở rộng, trẻ cần hoàn thành 3 mũi cơ bản và tiêm nhắc lại mỗi 3 năm một lần cho đến 15 tuổi để duy trì miễn dịch. Trong khi đó, nhóm vắc xin sống giảm độc lực tái tổ hợp có thể giúp trẻ phòng bệnh sớm từ 9 tháng tuổi với liệu trình 2 mũi, trong đó mũi thứ hai cách mũi đầu tiên 1 năm để củng cố miễn dịch.
Không chỉ trẻ em, các bác sĩ cũng lưu ý người lớn nếu chưa có miễn dịch hoặc sống trong vùng có nguy cơ cao cũng nên tiêm phòng. Bởi muỗi truyền bệnh không phân biệt độ tuổi và người lớn nhiễm bệnh cũng có thể để lại di chứng nặng nề.
Đừng đợi đến khi dịch bùng phát hay thấy ca bệnh xung quanh mới đi tiêm. Phụ huynh nên chủ động kiểm tra lại lịch tiêm của con và hoàn thành các mũi nhắc theo khuyến cáo.
Khi ngủ, nhịp tim và huyết áp thường giảm xuống, hệ thần kinh được điều hòa để cơ thể nghỉ ngơi và phục hồi. Nếu tim có vấn đề, quá trình này sẽ bị gián đoạn và tạo ra những dấu hiệu bất thường vào ban đêm, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Nhận biết các dấu hiệu xảy ra trong lúc ngủ không chỉ giúp phát hiện sớm vấn đề về tim mà còn giúp ngăn ngừa những biến chứng nguy hiểm. Người bệnh không được chủ quan nếu có các dấu hiệu sau khi ngủ:
Một dấu hiệu đáng chú ý là đột ngột thức giấc nửa đêm vì cảm thấy khó thở, hụt hơi hoặc phải ngồi dậy mới dễ thở hơn. Đây không phải là hiện tượng bình thường, đặc biệt nếu xảy ra thường xuyên.
Trong nhiều trường hợp, tình trạng này liên quan đến suy tim. Khi tim bơm máu kém hiệu quả, dịch có thể tích tụ trong phổi. Khi nằm ngủ, lượng dịch này dồn lên vùng ngực nhiều hơn, làm giảm khả năng trao đổi ô xy và gây cảm giác nghẹt thở.
Ngoài ra, ngưng thở khi ngủ cũng có thể gây ra hiện tượng này do thiếu ô xy đột ngột. Dù nguyên nhân là gì thì thường xuyên tỉnh giấc vì khó thở cũng cần được kiểm tra. Biểu hiện này có thể do vấn đề nghiêm trọng ở tim hoặc hệ hô hấp.
Nếu đang ngủ mà tỉnh giấc và cảm thấy tim đập rất nhanh, đập mạnh hoặc không đều, đó có thể là dấu hiệu của rối loạn nhịp tim. Một số người mô tả cảm giác như tim bị lỡ nhịp hoặc đập loạn xạ.
Các rối loạn nhịp như rung nhĩ có thể xảy ra trong khi ngủ, đặc biệt ở những người có bệnh nền như huyết áp cao. Nguyên nhân là do sự mất cân bằng của hệ thần kinh và tình trạng thiếu ô xy lặp lại trong đêm, chẳng hạn ngưng thở khi ngủ hay thở nông, khiến tim dễ bị kích thích và loạn nhịp. Nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên hoặc đi kèm chóng mặt, mệt mỏi thì cần kiểm tra điện tim để được đánh giá chính xác hơn.
Đau ngực vào ban đêm là dấu hiệu không nên xem nhẹ. Một số người có thể cảm thấy tức ngực, nặng ngực hoặc nóng rát ngực khi đang ngủ. Đây là những vấn đề dễ nhầm với triệu chứng trào ngược dạ dày.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp, chúng có thể là biểu hiện của thiếu máu cơ tim. Khi lưu lượng máu đến tim giảm, đặc biệt vào ban đêm, tim có thể không nhận đủ ô xy và gây ra cảm giác đau. Nếu cơn đau kéo dài, lan ra tay, vai hoặc hàm, kèm khó thở thì cần đi khám ngay để loại trừ nguy cơ nhồi máu cơ tim, theo Healthline.
