Thực tế, không có cách ăn nào phù hợp với tất cả mọi người. Lựa chọn tốt nhất là chế độ ăn phù hợp với lối sống, mức độ vận động, mục tiêu sức khỏe và cảm giác đói của từng người, theo trang sức khỏe Verywell Health.
Không ít người cho rằng ăn nhiều bữa nhỏ sẽ giúp cơ thể đốt cháy nhiều calo hơn. Thực tế, quá trình tiêu hóa thức ăn đúng là khiến cơ thể tiêu hao thêm một phần năng lượng. Tuy nhiên, nghiên cứu trên tạp chí American College of Nutrition vào năm 2019 cho thấy mức tiêu hao này rất nhỏ và không tạo ra khác biệt đáng kể nếu tổng lượng calo nạp vào trong ngày vẫn như nhau.
Ví dụ, một người ăn 2.000 calo mỗi ngày sẽ có tốc độ trao đổi chất gần như giống nhau dù chia thành 3 hay 6 bữa.
Trong khi đó, tuổi tác, nội tiết, chế độ ăn, mức độ vận động và chất lượng giấc ngủ mới là những yếu tố ảnh hưởng rõ rệt đến quá trình chuyển hóa năng lượng, theo nghiên cứu trên tạp chí Clinical Investigation vào năm 2022.
Việc ăn 3 bữa hay nhiều bữa nhỏ cũng không quyết định khả năng giảm cân.
Muốn giảm cân bền vững, cơ thể cần tiêu hao nhiều calo hơn lượng calo hấp thụ mỗi ngày. Mục tiêu này thường đạt được khi kết hợp ăn ít calo hơn với tăng cường vận động.
Cảm giác đói và no không giống nhau ở mỗi người. Có người thấy no lâu sau một bữa ăn, trong khi có người lại dễ chịu hơn khi chia khẩu phần thành nhiều bữa nhỏ.
Điều quan trọng hơn là chất lượng của mỗi bữa ăn. Nghiên cứu trên JAMA Netw Open vào năm 2024 cho thấy bữa ăn có đủ protein, chất béo lành mạnh và chất xơ sẽ được tiêu hóa chậm hơn, giúp duy trì cảm giác no lâu.
Ngược lại, thực phẩm chứa nhiều đường và tinh bột tinh chế được tiêu hóa nhanh, cung cấp năng lượng tức thời nhưng cũng khiến cảm giác đói quay trở lại sớm hơn.
Với người mắc tiểu đường hoặc kháng insulin, chia nhỏ bữa ăn có thể giúp hạn chế tình trạng đường huyết tăng cao sau bữa ăn lớn và tránh hạ đường huyết khi để khoảng cách giữa các bữa quá dài.
Đối với người trưởng thành khỏe mạnh, số bữa ăn trong ngày không ảnh hưởng nhiều đến đường huyết. Thành phần dinh dưỡng của mỗi bữa mới là yếu tố quyết định.
Chế độ ăn 3 bữa mỗi ngày phù hợp với người thích lịch trình ăn uống đơn giản, cảm thấy no lâu sau bữa chính, muốn hạn chế ăn vặt hoặc có lịch làm việc bận rộn.
Trong khi đó, việc chia thành nhiều bữa nhỏ sẽ phù hợp hơn với người thường xuyên thấy đói giữa các bữa, cần duy trì năng lượng ổn định, có nhu cầu năng lượng cao, gặp khó chịu khi ăn quá nhiều trong một bữa…
Bệnh nhân dương tính đầu tiên vào Bệnh viện Đa khoa Cà Mau chiều 7/4 trong tình trạng lơ mơ, nôn nhiều, cổ gượng và xuất huyết dưới da. Bác sĩ chẩn đoán người này sốt chưa rõ nguyên nhân, theo dõi viêm não - màng não kèm sốc nhiễm khuẩn, đang tiếp tục điều trị.
Tối 8/4, ca dương tính thứ hai nhập viện với biểu hiện sốt cao, lơ mơ, thở nhanh rồi nhanh chóng rơi vào hôn mê sâu. Người bệnh mang nhiều bệnh lý nền, trải qua cơn sốc nhiễm khuẩn đường tiêu hóa và không qua khỏi sáng hôm sau.
Bệnh nhân có kết quả âm tính vào viện ngày 9/4 sau nhiều ngày sốt cao, ho, đau cơ, tụt huyết áp, tràn dịch màng phổi và xuất huyết dưới da. Tuyến y tế cơ sở ban đầu chẩn đoán người bệnh nhiễm trùng huyết, sốt xuất huyết Dengue, viêm phổi nên tiếp tục theo dõi sát sao. Như vậy, ca này được loại trừ bệnh não mô cầu.
Điều tra dịch tễ cho thấy ba người trên cùng trú tại ấp 6, xã Khánh An, từng tiếp xúc với một ca tử vong hồi giữa tháng 3. Bệnh nhân tử vong này cũng có biểu hiện sốt cao, xuất huyết dưới da, tụt huyết áp nhưng bác sĩ chưa kịp lấy mẫu xét nghiệm não mô cầu.
Ngành y tế tỉnh ngay lập tức điều tra dịch tễ, khoanh vùng và xử lý ổ dịch. Lực lượng chức năng yêu cầu những người tiếp xúc gần theo dõi sức khỏe trong 10 ngày, đồng thời khử khuẩn môi trường khu vực có yếu tố dịch tễ. Hiện địa phương chưa ghi nhận thêm ca mắc mới.
Hai ca não mô cầu tại Cà Mau trong số 24 người mắc bệnh này, 4 ca tử vong, tính từ đầu năm đến nay trên cả nước. Bộ Y tế ghi nhận số ca não mô cầu đang cao bất thường so với cùng kỳ năm ngoái (nhiều hơn 14 ca), cảnh báo nguy cơ dịch và khuyến cáo người dân áp dụng các biện pháp phòng bệnh.
Vi khuẩn não mô cầu gây bệnh nhiễm khuẩn cấp tính, tiến triển rất nhanh. Bệnh nhân đối mặt nguy cơ tử vong cao hoặc chịu nhiều di chứng nặng nề nếu bác sĩ không phát hiện và can thiệp kịp thời. Bệnh xuất hiện quanh năm tại Việt Nam, thường gia tăng vào các mùa thu, đông và xuân.
Phòng bệnh bằng cách giữ vệ sinh cá nhân và môi trường, đeo khẩu trang. Khi có các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh như sốt cao, đau đầu, buồn nôn, cổ cứng, nổi ban xuất huyết, cần đến cơ sở y tế điều trị kịp thời.
Ngày 8/5, TS.BS.CK2 Nguyễn Cẩm Tú, Trưởng khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết bệnh nhân nuốt đau, cảm giác vướng vùng cổ - ngực sau khi uống thuốc khoảng một ngày. Nội soi thực quản - dạ dày phát hiện một viên thuốc còn nguyên vỏ mắc tại thực quản bệnh nhân, các cạnh sắc của lớp nhôm ghim vào niêm mạc gây viêm xước và chảy máu.
ThS.BS Hồ Quốc Pháp cùng kíp nội soi sau hơn 20 phút sử dụng các dụng cụ chuyên biệt đã lấy được dị vật ra an toàn. Bệnh nhi may mắn được phát hiện sớm nên chưa xảy ra biến chứng nặng như loét sâu, thủng thực quản hay nhiễm trùng trung thất. Sau can thiệp, tình trạng nuốt đau cải thiện rõ rệt.
Theo bác sĩ Tú, dị vật đường tiêu hóa là tình trạng khá thường gặp ở trẻ em. Đặc biệt, các dị vật sắc nhọn như xương cá, xương gà, kim lấy tủy răng, pin nút áo, nam châm hoặc viên thuốc còn nguyên vỏ có nguy cơ gây tổn thương nghiêm trọng do dễ mắc kẹt trong đường tiêu hóa.
Với viên thuốc còn nguyên vỏ, phần nhôm - nhựa bên ngoài có nhiều góc sắc. Khi mắc tại thực quản, chúng có thể gây đau, chảy máu, viêm loét. Nếu phát hiện muộn có thể dẫn đến thủng thực quản hoặc nhiễm trùng trung thất, đe dọa tính mạng.
Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần kiểm tra kỹ thuốc trước khi cho trẻ uống, bảo đảm đã bóc hoàn toàn khỏi vỉ thuốc. Không cắt rời từng viên khỏi vỉ quá sớm để tránh nhầm lẫn khi sử dụng. Không để trẻ tự uống thuốc mà không có người lớn giám sát.
Khi trẻ có biểu hiện nuốt đau, nuốt vướng, đau cổ hoặc đau ngực sau uống thuốc, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám và xử trí kịp thời. Việc phát hiện sớm và can thiệp nội soi đúng lúc giúp hạn chế đáng kể các biến chứng nguy hiểm do dị vật thực quản gây ra.
Thực tế dinh dưỡng không chỉ là chuyện ăn uống sinh hoạt mà còn là một liệu pháp hỗ trợ để kiểm soát triệu chứng, giảm phù và hỗ trợ trong quá trình điều trị bệnh thận hư.
Về mặt sinh lý bệnh, hội chứng thận hư xảy ra khi màng lọc của cầu thận bị tổn thương nghiêm trọng. Bình thường màng lọc này hoạt động như một tấm lưới, giữ lại các protein thiết yếu trong máu.
Tuy nhiên, khi bị viêm hoặc tổn thương, tấm lưới này xuất hiện các "lỗ hổng", khiến protein bị rò rỉ và đào thải qua nước tiểu. Người bệnh có thể nhận biết tình trạng bệnh này qua các dấu hiệu điển hình: phù mềm, ấn lõm, đối xứng hai bên (thường bắt đầu từ mi mắt, mặt rồi lan xuống chân và toàn thân); nước tiểu có bọt lâu tan do chứa nhiều protein.
Trên các xét nghiệm cận lâm sàng, chỉ số protein niệu thường ở mức rất cao (>3,5g/24h), chỉ số protein máu giảm thấp (<60g/l) và cholesterol máu tăng vọt. Chính sự thất thoát protein kéo dài này ảnh hưởng trực tiếp đến tình trạng bệnh và đặt ra yêu cầu đặc biệt đối với chế độ dinh dưỡng của người bệnh.Bác sĩ Đặng Biên Cương - Chủ nhiệm khoa dinh dưỡng, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, chia sẻ trong điều trị hội chứng thận hư, thuốc là điều kiện cần, nhưng dinh dưỡng mới là điều kiện đủ."Nhiều bệnh nhân đến với chúng tôi trong tình trạng suy dinh dưỡng nặng vì chỉ dám ăn cơm trắng muối vừng, hoặc ngược lại, tình trạng thận hư nhanh hơn do ăn quá nhiều protein để bù vào lượng đã mất đi. Chế độ ăn phải được cá thể hóa, cân bằng để vừa bù đắp lượng protein mất đi, vừa giảm tải tối đa áp lực cho thận", bác sĩ Cương nói.
Ăn đủ đạm nhưng không quá tải: Nhiều người bệnh nghĩ rằng vì cơ thể bị mất protein qua nước tiểu nên cần ăn thật nhiều thịt, cá để bù lại. Tuy nhiên, việc nạp quá nhiều protein sẽ bắt thận phải làm việc cường độ cao để lọc và đào thải các sản phẩm chuyển hóa, vô tình làm tăng gánh nặng cho thận.Theo khuyến nghị dinh dưỡng, người mắc hội chứng thận hư thường cần khoảng 1,0 - 1,3g protein/kg cân nặng mỗi ngày.Trong đó, 60% nên là protein động vật có giá trị sinh học cao như thịt nạc, cá, trứng, sữa. Ví dụ, một bệnh nhân nặng 50kg cần khoảng 50 - 65g protein/ngày, tương đương khoảng 150 - 200g thịt hoặc cá tươi chia đều cho các bữa.Giảm muối để hạn chế phù nề: Muối chính là nguyên nhân trực tiếp gây giữ nước, để hạn chế tình trạng phù nề và kiểm soát huyết áp, người bệnh cần tuân thủ chế độ ăn nhạt. Tổng lượng muối nạp vào mỗi ngày không nên quá 5g (khoảng một thìa cà phê gạt ngang).Tuy nhiên, cần lưu ý muối còn ẩn nấp trong các loại gia vị như nước mắm, xì dầu và đặc biệt nhiều trong thực phẩm chế biến sẵn như đồ hộp, mì ăn liền, dưa cà muối.Hạn chế chất béo xấu và quản lý lượng dịch: Do tình trạng rối loạn mỡ máu thường đi kèm với hội chứng thận hư, người bệnh nên loại bỏ da gia cầm, hạn chế thịt đỏ (chỉ nên ăn 2-3 bữa/tuần).Ngoài ra, người bệnh cũng nên chú ý khi ăn các món nước như bún, phở, miến, phần nước dùng thường chứa nhiều chất béo và muối, đặc biệt nếu được ninh từ xương hoặc có nhiều mỡ.Về lượng nước uống, nếu không bị phù, mỗi ngày người bệnh có thể uống khoảng 40ml nước trên mỗi kg cân nặng. Tuy nhiên, khi đang trong giai đoạn phù, công thức cần tuân thủ nghiêm ngặt là: Lượng nước uống = Lượng nước tiểu ngày hôm trước + 500ml (không tính lượng nước từ canh, xúp hoặc nước dùng, và không tính lượng nước uống khi uống thuốc).Việc theo dõi sát sao cân nặng và lượng nước tiểu hằng ngày là cách tốt nhất để điều chỉnh lượng dịch nạp vào cơ thể.Duy trì nhịp sống năng động: Song song với chế độ ăn, việc hoạt động thể lực nhẹ nhàng như đi bộ, đạp xe hay tập dưỡng sinh mang lại lợi ích rõ rệt cho hệ tim mạch, cơ xương khớp, chuyển hóa và nâng cao sức khỏe tinh thần.Một tinh thần lạc quan và một cơ thể được vận động hợp lý sẽ giúp quá trình điều trị đạt hiệu quả tối ưu. Điều trị hội chứng thận hư là một hành trình điều trị dài hạn. Việc thấu hiểu bệnh lý và tuân thủ chế độ dinh dưỡng khoa học, vận động hợp lý chính là chìa khóa giúp người bệnh bảo tồn chức năng thận và duy trì chất lượng cuộc sống ổn định.Tin Gốc: Tuổi Trẻ
