Ngày 13/4, đại diện CDC Cà Mau cũng xác nhận trường hợp nghi ngờ thứ ba có kết quả xét nghiệm âm tính với não mô cầu.
Bệnh nhân dương tính đầu tiên vào Bệnh viện Đa khoa Cà Mau chiều 7/4 trong tình trạng lơ mơ, nôn nhiều, cổ gượng và xuất huyết dưới da. Bác sĩ chẩn đoán người này sốt chưa rõ nguyên nhân, theo dõi viêm não – màng não kèm sốc nhiễm khuẩn, đang tiếp tục điều trị.
Tối 8/4, ca dương tính thứ hai nhập viện với biểu hiện sốt cao, lơ mơ, thở nhanh rồi nhanh chóng rơi vào hôn mê sâu. Người bệnh mang nhiều bệnh lý nền, trải qua cơn sốc nhiễm khuẩn đường tiêu hóa và không qua khỏi sáng hôm sau.
Bệnh nhân có kết quả âm tính vào viện ngày 9/4 sau nhiều ngày sốt cao, ho, đau cơ, tụt huyết áp, tràn dịch màng phổi và xuất huyết dưới da. Tuyến y tế cơ sở ban đầu chẩn đoán người bệnh nhiễm trùng huyết, sốt xuất huyết Dengue, viêm phổi nên tiếp tục theo dõi sát sao. Như vậy, ca này được loại trừ bệnh não mô cầu.
Điều tra dịch tễ cho thấy ba người trên cùng trú tại ấp 6, xã Khánh An, từng tiếp xúc với một ca tử vong hồi giữa tháng 3. Bệnh nhân tử vong này cũng có biểu hiện sốt cao, xuất huyết dưới da, tụt huyết áp nhưng bác sĩ chưa kịp lấy mẫu xét nghiệm não mô cầu.
Ngành y tế tỉnh ngay lập tức điều tra dịch tễ, khoanh vùng và xử lý ổ dịch. Lực lượng chức năng yêu cầu những người tiếp xúc gần theo dõi sức khỏe trong 10 ngày, đồng thời khử khuẩn môi trường khu vực có yếu tố dịch tễ. Hiện địa phương chưa ghi nhận thêm ca mắc mới.
Hai ca não mô cầu tại Cà Mau trong số 24 người mắc bệnh này, 4 ca tử vong, tính từ đầu năm đến nay trên cả nước. Bộ Y tế ghi nhận số ca não mô cầu đang cao bất thường so với cùng kỳ năm ngoái (nhiều hơn 14 ca), cảnh báo nguy cơ dịch và khuyến cáo người dân áp dụng các biện pháp phòng bệnh.
Vi khuẩn não mô cầu gây bệnh nhiễm khuẩn cấp tính, tiến triển rất nhanh. Bệnh nhân đối mặt nguy cơ tử vong cao hoặc chịu nhiều di chứng nặng nề nếu bác sĩ không phát hiện và can thiệp kịp thời. Bệnh xuất hiện quanh năm tại Việt Nam, thường gia tăng vào các mùa thu, đông và xuân.
Phòng bệnh bằng cách giữ vệ sinh cá nhân và môi trường, đeo khẩu trang. Khi có các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh như sốt cao, đau đầu, buồn nôn, cổ cứng, nổi ban xuất huyết, cần đến cơ sở y tế điều trị kịp thời.
Có người ăn một tô phở nhưng đường huyết tăng ít hơn khi ăn một đĩa cơm trắng lớn. Ngược lại, cũng có người ăn bún xong lại nhanh đói vì bữa ăn thiếu protein và chất xơ. Do đó, tác động đến đường huyết của bún, phở và cơm còn phụ thuộc vào lượng ăn và các món ăn kèm, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Cơm trắng thường có chỉ số đường huyết cao hơn vì hạt gạo đã được tinh chế, loại bỏ phần lớn chất xơ ở lớp cám. Khi nấu chín, tinh bột trong cơm trở nên mềm hơn và dễ bị enzyme tiêu hóa phân giải thành đường glucose, khiến đường huyết sau ăn tăng nhanh.
Ngoài ra, cơm thường được ăn với khẩu phần khá lớn trong bữa chính. Một người có thể ăn 2 - 3 chén cơm trong một bữa, đồng nghĩa lượng tinh bột nạp vào cao hơn đáng kể so với một tô bún hay phở thông thường.
Bún cũng được làm từ gạo nhưng trải qua quá trình ngâm, xay, ép thành sợi nên cấu trúc tinh bột khác với cơm. Chẳng hạn, bún thường được làm nguội nên tỷ lệ tinh bột kháng sẽ cao hơn một chút so với cơm. Chính điều này khiến tốc độ tiêu hóa của bún chậm hơn so với cơm. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa bún luôn là lựa chọn tốt hơn cho người cần kiểm soát đường huyết.
Vấn đề lớn nhất nằm ở khẩu phần. Một tô bún bò, bún chả hoặc bún thịt nướng thường chứa khá nhiều bún. Nếu ăn hết phần bún nhưng lại ít rau hoặc ít thịt, lượng tinh bột vẫn cao và làm đường huyết tăng mạnh.
Với phở, bánh phở vẫn được làm từ gạo trắng nên vẫn chứa lượng tinh bột đáng kể. Điểm khác là phở thường được ăn cùng thịt bò, thịt gà, rau thơm, hành và giá. Protein từ thịt giúp làm chậm quá trình tiêu hóa, trong khi rau bổ sung thêm chất xơ. Điều này khiến tốc độ tăng đường huyết sau khi ăn phở thấp hơn so với ăn cơm trắng. Tuy nhiên, điểm cần lưu ý là nếu tô phở có quá nhiều bánh phở hoặc người ăn thêm tương ngọt, nước sốt có đường thì lợi ích này có thể giảm đi.
Trong phần lớn trường hợp, cơm trắng thường khiến đường huyết tăng nhanh hơn bún và phở, đặc biệt khi ăn khẩu phần lớn và thiếu rau, protein đi kèm. Bún và phở có thể có lợi thế hơn đôi chút về tốc độ hấp thu nhưng vẫn có thể khiến đường huyết tăng cao nếu ăn quá nhiều.
Nói đơn giản, điều quan trọng không chỉ là chúng ta ăn cơm, bún hay phở mà là ăn bao nhiêu, có ăn cùng rau, thịt, trứng hay món giàu chất xơ, protein hay không, theo Healthline.
Ngày 28.6, bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Thị Dững, Trưởng khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện đa khoa Việt Mỹ (TP.HCM), cho biết kết quả nội soi tiêu hóa kết hợp các thăm dò cận lâm sàng, các bác sĩ phát hiện bệnh nhân T. có khối u sùi đại tràng đã di căn phúc mạc, cột sống và hạch ổ bụng. Trường hợp này cho thấy nhiều bệnh lý tiêu hóa nguy hiểm có thể diễn tiến âm thầm trong thời gian dài mà không có triệu chứng rõ rệt.
Bản thân ông T. và gia đình cũng khá bất ngờ với kết quả nội soi. Trước đó, ông vẫn sinh hoạt gần như bình thường, không xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo rõ rệt. Tình trạng ăn uống kém chỉ mới xuất hiện trong thời gian ngắn nên gia đình cho rằng có thể liên quan đến tuổi tác hoặc thay đổi thời tiết, vì vậy chưa nghĩ đến khả năng mắc bệnh lý nghiêm trọng.
“Ở giai đoạn đầu, ca bệnh lý ác tính đại trực tràng có thể biểu hiện khá mơ hồ với các dấu hiệu thường gặp như rối loạn tiêu hóa, rối loạn thói quen đi tiêu, đầy bụng hoặc ăn uống kém nên người bệnh dễ bỏ qua. Khi phát hiện, bệnh có thể đã tiến triển đến giai đoạn nặng, thậm chí là phát triển thành khối u ác tính", bác sĩ Dững chia sẻ.
Nhiều bệnh lý đường tiêu hóa có thể khởi phát từ những tổn thương ở niêm mạc trong thời gian dài. Polyp tiêu hóa nói chung hay polyp đại trực tràng nói riêng là một trong những tổn thương thường gặp và có thể tiến triển thành ung thư nếu không được phát hiện, theo dõi và xử lý kịp thời.
Theo bác sĩ Dững, polyp đường tiêu hóa là tình trạng tăng sinh bất thường của lớp niêm mạc, thường gặp ở đại trực tràng. Phần lớn polyp là lành tính, tuy nhiên một số dạng polyp tuyến có khả năng tiến triển thành ung thư nếu không được phát hiện và xử lý sớm.
Ở giai đoạn đầu, các tổn thương thường chỉ khu trú ở lớp niêm mạc và gần như không gây triệu chứng rõ ràng, khiến người bệnh khó nhận biết nếu không thực hiện tầm soát định kỳ.
“Nhiều trường hợp polyp được phát hiện tình cờ thông qua nội soi khi người bệnh chưa có biểu hiện lâm sàng đáng chú ý. Một số polyp, đặc biệt polyp tuyến kích thước lớn hoặc có loạn sản, được xem là tổn thương tiền ung thư cần được theo dõi, xử lý sớm để hạn chế nguy cơ tiến triển ác tính", bác sĩ Võ Văn Hải, Bệnh viện đa khoa Việt Mỹ chia sẻ..
Bác sĩ khuyến cáo, những người từ 40 - 45 tuổi trở lên, người có tiền sử polyp đại trực tràng, rối loạn tiêu hóa kéo dài hoặc gia đình có người mắc bệnh lý ác tính ở ống tiêu hóa nên chủ động nội soi tầm soát định kỳ để phát hiện sớm bất thường và tăng cơ hội can thiệp kịp thời.
Tuy nhiên, bắp cải tím được đánh giá cao hơn nhờ kết hợp giữa chất xơ và các chất chống oxy hóa có lợi cho đường ruột, theo trang sức khỏe Verywell Health.
Trong khoảng 90 gram bắp cải tím có gần 1,9 gram chất xơ, trong khi cùng lượng bắp cải trắng cung cấp khoảng 2,3 gram. Chất xơ đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe đường ruột, giúp hỗ trợ tiêu hóa và duy trì nhu động ruột ổn định.
Điểm khác biệt của bắp cải tím nằm ở hàm lượng anthocyanin, chất chống oxy hóa tạo nên màu tím đặc trưng. Hợp chất này cũng có trong các loại quả mọng, cà tím, lựu.
Nghiên cứu trên tạp chí Current Research in Food Science vào năm 2025 cho thấy anthocyanin giúp tăng sự đa dạng của hệ vi sinh vật đường ruột. Hợp chất này còn thúc đẩy sự phát triển của nhóm vi khuẩn tạo ra butyrate. Đây là axit béo chuỗi ngắn cung cấp năng lượng cho các tế bào lót đại tràng, giúp giảm viêm, củng cố hàng rào bảo vệ đường ruột và giảm nguy cơ mắc các bệnh tiêu hóa.
Ngoài ra, bắp cải tím chứa nhiều vitamin C hơn bắp cải trắng. Vitamin C có đặc tính chống oxy hóa và giúp duy trì sự khỏe mạnh của lớp niêm mạc đường ruột. Lớp niêm mạc này đóng vai trò quan trọng đối với hệ tiêu hóa và hệ miễn dịch.
Bắp cải trắng chứa ít chất chống oxy hóa hơn nhưng vẫn là thực phẩm tốt cho sức khỏe đường ruột. Loại rau này thường được dùng để chế biến các món lên men. Quá trình lên men giúp tạo ra lợi khuẩn có lợi cho hệ tiêu hóa, đồng thời giúp bảo quản thực phẩm và tạo hương vị.
Các hợp chất hình thành trong quá trình lên men của bắp cải trắng cũng cho thấy khả năng bảo vệ đường ruột rất tốt.
Bắp cải có thể dùng ở dạng sống hoặc nấu chín.
Khi ăn sống, có thể thái sợi hoặc cắt mỏng để trộn salad hoặc ăn cùng các món ngũ cốc.
Bắp cải trắng lên men như dưa cải chua hoặc kim chi thích hợp ăn kèm bánh mì sandwich, hamburger, các món ngũ cốc hoặc dùng như món ăn kèm trong bữa cơm.
Khi chế biến bắp cải tím, nên hấp thay vì luộc hoặc xào để giữ được nhiều chất chống oxy hóa hơn. Ngoài ra, bạn có thể thêm một ít giấm hoặc nước cốt chanh trong lúc nấu để giữ màu tím tự nhiên.
