Là nhân viên văn phòng tại TP.HCM, Ngọc Linh (24 tuổi) cho biết mỗi kỳ kinh nguyệt đều là khoảng thời gian cô ám ảnh nhất.
“Có tháng mình đau đến mức không thể ngồi làm việc, chỉ muốn nằm yên một chỗ. Mình vẫn cố đi làm vì ngại xin nghỉ nhưng không thể tập trung do cơn đau kéo dài. Những hôm đau quá mình đành xin nghỉ nửa ngày”, Linh kể.
Trong khi đó, Thu Hà (28 tuổi, Hà Nội) cho biết bản thân đã quen với việc luôn mang theo thuốc giảm đau. Hà chia sẻ: “Cứ đến kỳ là mình chuẩn bị sẵn thuốc. Gần như tháng nào mình cũng phải dùng đến thuốc hoặc biện pháp như chườm ấm để giảm đau. Mình nghĩ con gái khi đến kỳ kinh ai cũng trải qua cơn đau như vậy nên chưa bao giờ đi khám”.
Hoàng Vy (học sinh Trường THCS Hồng Hà) đang trong giai đoạn dậy thì cho biết, những cơn đau bụng kinh gây ra không ít cản trở trong học tập và sinh hoạt. “Nếu kỳ kinh rơi vào những ngày có tiết thể dục, em thường phải xin nghỉ vì đau bụng làm cơ thể có cảm giác mệt mỏi”, Vy kể.
Theo nhiều bạn trẻ, việc chịu đựng cơn đau trong kỳ kinh nguyệt dường như đã trở thành thói quen vì cho rằng đó là hiện tượng bình thường của phụ nữ. Vì vậy, nhiều người thường chọn nghỉ ngơi, chườm ấm hoặc uống thuốc giảm đau để tiếp tục công việc.
Theo bác sĩ chuyên khoa I Hoàng Thị Thủy (chuyên khoa Phụ sản, Trung tâm Y tế Đan Phượng, Hà Nội), nhiều bạn trẻ hiện nay vẫn nhầm lẫn giữa đau bụng kinh sinh lý và đau bụng kinh do bệnh lý. Những cơn đau kéo dài, ảnh hưởng đến sinh hoạt có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý phụ khoa, trong đó có lạc nội mạc tử cung.
Bác sĩ Thủy cho biết: “Đau bụng kinh sinh lý thường chỉ gây cảm giác đau âm ỉ vùng bụng dưới trong 1 – 2 ngày đầu của chu kỳ, đôi khi kèm mỏi lưng và có thể thuyên giảm khi nghỉ ngơi hoặc chườm ấm.
Ngược lại, nếu cơn đau quặn thắt dữ dội, kéo dài nhiều ngày, phải sử dụng thuốc giảm đau liên tục, thậm chí gây buồn nôn, ngất xỉu hoặc làm gián đoạn học tập, công việc thì người bệnh không nên chủ quan”.
Theo bác sĩ Thủy, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, lạc nội mạc tử cung có thể ảnh hưởng đến chức năng buồng trứng, gây dính vùng chậu và làm tăng nguy cơ vô sinh.
“Đừng chủ quan với những cơn đau vượt quá mức chịu đựng mỗi tháng chỉ vì nghĩ đó là chuyện bình thường. Việc thăm khám sớm sẽ giúp phát hiện bệnh kịp thời và hạn chế những ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản về sau”, bác sĩ Thủy khuyến cáo.
Điều nhiều bạn trẻ quan tâm là làm thế nào để những ngày “đèn đỏ” không còn là nỗi ám ảnh. Theo bác sĩ chuyên khoa I Bùi Minh Việt (Giám đốc phòng khám chuyên khoa phẫu thuật thẩm mỹ Bùi Việt), bên cạnh việc nhận biết những dấu hiệu bất thường để kịp thời thăm khám, việc duy trì những thói quen sinh hoạt phù hợp trong những ngày hành kinh cũng góp phần giảm cảm giác đau và giúp cơ thể dễ chịu hơn.
Theo bác sĩ Việt, nhiều người có thói quen ngồi làm việc liên tục trong nhiều giờ, ít vận động, thường xuyên nhịn tiểu hoặc mặc quần áo quá bó sát trong kỳ kinh. Dù tưởng chừng vô hại, những thói quen này có thể khiến cơ thể thêm khó chịu, làm gia tăng cảm giác đau tức vùng bụng dưới và mệt mỏi.
“Nên đứng dậy vận động nhẹ sau mỗi 30 – 60 phút làm việc, thực hiện các động tác giãn cơ đơn giản hoặc đi bộ ngắn để cơ thể được thư giãn. Đồng thời, cần tránh nhịn tiểu, ưu tiên mặc trang phục rộng rãi, thoáng mát để hạn chế cảm giác bí bách, khó chịu trong những ngày “đèn đỏ”, bác sĩ Việt khuyến cáo.
Việc lắng nghe cơ thể và xây dựng những thói quen sinh hoạt phù hợp trong kỳ kinh không chỉ giúp giảm cảm giác khó chịu mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe sinh sản.
Thạc sĩ - bác sĩ nội trú Nguyễn Văn Huy, Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết khu vực nhà tắm là một "vườn ươm vi khuẩn" lý tưởng mà chúng ta không hề hay biết.
Giáo sư Charles Gerba, một nhà vi sinh vật học nổi tiếng tại Đại học Arizona của Mỹ, được mệnh danh là "tiến sĩ vi khuẩn", từng cho biết khoảng 90% khăn trong nhà tắm bị nhiễm vi khuẩn coliform. Khoảng 14% trong số đó thậm chí có sự hiện diện của khuẩn E. coli.
Một nghiên cứu dọc được công bố trên tạp chí Scientific Reports năm 2023 của tập đoàn Kao Corporation tại Nhật Bản đã theo dõi các loại khăn sử dụng hằng ngày trong suốt 6 tháng và ghi nhận sự xuất hiện của màng sinh học biofilm. Đây là lớp cấu trúc có thể giúp vi khuẩn bám chặt hơn vào sợi vải và khó bị loại bỏ hoàn toàn qua những lần giặt thông thường.
Theo nghiên cứu, khăn có xu hướng xuất hiện mùi và giảm độ trắng sáng sau khoảng 2 tháng sử dụng dù vẫn được giặt định kỳ. Điều này cho thấy việc giặt thông thường đôi khi chưa đủ để làm sạch hoàn toàn các vi khuẩn tích tụ sâu trong sợi vải.
Nhà tắm thường là môi trường thuận lợi để vi khuẩn và nấm mốc phát triển do có độ ẩm cao, nhiệt độ ấm và khăn tắm thường xuyên trong trạng thái ẩm sau khi sử dụng. Ngoài ra, cặn bã từ da, dầu tự nhiên trên cơ thể hay sản phẩm chăm sóc da còn sót lại trên khăn cũng có thể tạo điều kiện cho vi sinh vật tồn tại lâu hơn.
"Ở TP.HCM và các tỉnh Nam bộ, độ ẩm không khí trung bình vượt 80% gần như quanh năm. Kết hợp cùng mức nhiệt độ 28 - 34 độ C, môi trường này tạo ra điều kiện còn thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Ngoài ra, nhiều căn hộ chung cư hoặc nhà phố thiếu cửa sổ thông thoáng, trong khi nhà tắm ít có ánh nắng tự nhiên, khiến khăn treo bên trong thường khó khô hoàn toàn sau khi sử dụng", bác sĩ Huy phân tích.
Những thay đổi để cứu lấy làn da
Bác sĩ Huy khuyến cáo nên tách riêng khăn mặt và khăn tắm cơ thể. Không treo khăn trong nhà tắm sau khi dùng, hãy mang ra nơi có nắng hoặc thoáng gió, trải rộng bề mặt vải và tuyệt đối không vò cục. Giặt khăn mặt sau mỗi 1 đến 3 lần sử dụng và lưu ý mức tối đa 3 lần chỉ áp dụng nếu khăn đã khô hoàn toàn giữa các lần dùng.
Nên giặt bằng nước nóng khoảng 60 độ C, phơi dưới nắng mặt trời trực tiếp ngay sau khi giặt để tận dụng tia UV vì đây là chất kháng khuẩn tự nhiên hiệu quả nhất.
Bác sĩ Huy cho biết nên thay khăn mới sau khoảng 1 đến 3 tháng sử dụng, hoặc sớm hơn nếu khăn xuất hiện mùi ẩm mốc, xỉn màu hay sợi vải bị xơ cứng.
Với người có làn da nhạy cảm, đang bị mụn viêm hoặc có vết thương hở, nên hạn chế dùng khăn mặt chà xát mạnh lên da. Thay vào đó, có thể sử dụng bông tẩy trang, giấy lau ướt dịu nhẹ hoặc khăn cotton khô dùng một lần từ các thương hiệu uy tín để giúp da sạch hơn và giảm nguy cơ kích ứng.
Ngày 30/6, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết thành phố đang từng bước hoàn thiện hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử cho mỗi người dân, hướng đến mô hình chăm sóc sức khỏe chủ động, liên tục thay vì chỉ điều trị khi đã mắc bệnh.
Trước đây mỗi lần đi khám, người bệnh phải mang sổ khám bệnh, kết quả xét nghiệm hoặc tự nhớ tiền sử điều trị. Nay với hồ sơ sức khỏe điện tử, toàn bộ dữ liệu y tế quan trọng sẽ được lưu trữ tập trung và cập nhật liên tục. Nhờ đó, bác sĩ nhanh chóng nắm lịch sử sức khỏe của người bệnh, từ huyết áp, đường huyết, mỡ máu đến tiền sử dị ứng, tiêm chủng, các lần nhập viện, phẫu thuật hay điều trị bệnh mạn tính.
"Giá trị cốt lõi của hồ sơ sức khỏe điện tử nằm ở việc tích lũy hai nhóm dữ liệu quan trọng nhất trong suốt cuộc đời mỗi người", ông Thượng giải thích.
Nhóm thứ nhất là dữ liệu sức khỏe theo vòng đời, hình thành từ chương trình khám sức khỏe định kỳ toàn dân. Theo kế hoạch, mỗi người dân sẽ được khám sức khỏe ít nhất một lần mỗi năm. Sau mỗi lần khám, các chỉ số sức khỏe sẽ được chuẩn hóa và tự động cập nhật vào hệ thống, phản ánh quá trình thay đổi sức khỏe từ khi còn khỏe mạnh, xuất hiện yếu tố nguy cơ đến khi có dấu hiệu bệnh lý.
Nhóm thứ hai là dữ liệu bệnh tật theo vòng đời, được hình thành từ toàn bộ quá trình khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế như chẩn đoán, điều trị, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, sử dụng thuốc hay theo dõi bệnh mạn tính.
Nói đơn giản, một lớp dữ liệu cho biết cơ thể thay đổi ra sao khi chưa mắc bệnh, lớp còn lại ghi nhận toàn bộ hành trình phát sinh và điều trị bệnh. Khi kết hợp, chúng tạo nên "bức tranh sức khỏe" đầy đủ của mỗi cá nhân.
Đây là bước thay đổi lớn trong cách ngành y tế chăm sóc người dân, theo ông Thượng. Khi tiếp nhận bệnh nhân, bác sĩ không chỉ căn cứ triệu chứng hiện tại mà còn có thể theo dõi diễn biến sức khỏe trong nhiều năm trước đó. Những dữ liệu này giúp bác sĩ tăng độ chính xác trong chẩn đoán, hỗ trợ cá thể hóa điều trị, hạn chế xét nghiệm hoặc chụp chiếu trùng lặp, từ đó giảm chi phí cho người bệnh.
Song song với chương trình khám sức khỏe toàn dân, TP HCM đang xây dựng kho dữ liệu ngành y tế, dự kiến hoàn thành cuối năm 2026. Khi hệ thống vận hành, dữ liệu khám chữa bệnh tại các bệnh viện và cơ sở y tế trên địa bàn sẽ được liên thông và tích hợp vào hồ sơ sức khỏe điện tử.
Kho dữ liệu này cũng giúp ngành y tế theo dõi xu hướng bệnh tật trong cộng đồng, dự báo nhu cầu chăm sóc sức khỏe và phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn. Xa hơn, khi dữ liệu được chuẩn hóa và tích lũy đủ lớn, đây sẽ là nền tảng để ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong y tế, phát triển y học dự phòng, y học chính xác và điều trị cá thể hóa.
Theo lãnh đạo ngành y tế thành phố, mục tiêu cuối cùng là số hóa hồ sơ bệnh án, chuyển hệ thống y tế từ mô hình "chữa bệnh" sang "quản lý sức khỏe", phát hiện nguy cơ sớm và can thiệp trước khi bệnh tiến triển nặng.
TP HCM đang đi đầu cả nước trong nhiều chương trình chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Thành phố đặt kế hoạch năm 2026 khám, tầm soát bệnh miễn phí ít nhất một lần cho 100% cư dân và bắt đầu triển khai từ 25/5.
Từ năm 2023, thành phố tiên phong khám sức khỏe miễn phí định kỳ cho người từ 60 tuổi. Hơn hai tháng nay, thành phố thí điểm mô hình "Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư", giúp hàng nghìn người dân, chủ yếu là người cao tuổi và mắc bệnh mạn tính, được bác sĩ đến tận nhà thăm khám.
Sau sáp nhập, dân số TP HCM hiện hơn 14 triệu người.
Nước dừa chứa nhiều dưỡng chất tự nhiên như kali, magiê, canxi, natri và vitamin C. Một ly nước dừa nguyên chất khoảng 240 ml thường có từ 45–60 calo cùng khoảng 6–8 gram đường tự nhiên, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).
So với nước ngọt có gas hoặc nhiều loại nước ép trái cây đóng hộp, nước dừa chứa ít đường hơn. Tuy nhiên, với người bị tiểu đường, đường tự nhiên vẫn có thể làm tăng đường huyết nếu nạp quá nhiều. Vì vậy, không nên cho rằng nước dừa hoàn toàn vô hại vì có nguồn gốc tự nhiên.
Chuyên gia dinh dưỡng Jillian Kubala tại bang New York (Mỹ) cho rằng người mắc tiểu đường không cần phải kiêng tuyệt đối nước dừa. Điều quan trọng là kiểm soát lượng uống và tính đó vào tổng lượng đường bột cần kiểm soát trong khẩu phần ăn.
Hiệp hội Tiểu đường Anh khuyến nghị người tiểu đường chỉ nên uống nước dừa với lượng vừa phải, không quá 150 ml/ngày. Nói cách khác, nước dừa không nằm trong danh sách thực phẩm cấm đối với người tiểu đường. Tuy nhiên, đây cũng không phải là món có thể uống thoải mái.
Nếu muốn uống nước dừa, người bệnh nên lưu ý một số nguyên tắc đơn giản. Trước hết, nên ưu tiên nước dừa nguyên chất và không thêm đường. Một số sản phẩm đóng chai được bán trên thị trường có thể đã được thêm đường hoặc hương liệu, khiến lượng đường tăng lên đáng kể.
Người bệnh cũng không nên uống nước dừa khi bụng quá đói. Một mẹo có thể hạn chế tăng đường huyết khi uống nước dừa là hãy vừa uống vừa ăn các món giàu protein hay chất béo lành mạnh.
Không phải người mắc tiểu đường nào cũng nên uống nước dừa thường xuyên. Những người đang có đường huyết tăng cao kéo dài hoặc chưa kiểm soát tốt bệnh thì nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi uống.
Đặc biệt, người bị tiểu đường kèm bệnh thận mạn tính cần hết sức thận trọng. Nước dừa chứa lượng kali khá cao. Khi chức năng thận suy giảm, cơ thể không còn khả năng đào thải kali dư thừa như trước.
Một báo cáo ca bệnh đăng trên chuyên san Peritoneal Dialysis International ghi nhận một bệnh nhân tiểu đường loại 2 đã uống khoảng 1 lít nước dừa mỗi ngày. Bệnh nhân này xuất hiện tình trạng tăng kali máu. Sau khi ngừng uống, nồng độ kali trong máu đã giảm trở lại.
Do đó, người mắc bệnh thận không nên tự ý uống nhiều nước dừa nếu chưa tham khảo ý kiến bác sĩ. Người bệnh nên ưu tiên các loại đồ uống không chứa hoặc chứa rất ít đường như nước lọc, trà không đường hoặc cà phê không đường, theo Medical News Today.
