Sáng 12/5, chiến dịch cộng đồng “Vì một kỷ nguyên cao khỏe” do Viện Y học ứng dụng Việt Nam phối hợp với các đơn vị tổ chức đã diễn ra tại Trường Tiểu học Hoàng Diệu (Hà Nội), với sự tham gia của hơn 1.500 học sinh, phụ huynh.
Theo TS.BS Trương Hồng Sơn, Viện trưởng Viện Y học ứng dụng Việt Nam, chiều cao trung bình của thanh thiếu niên Việt Nam hiện nằm trong nhóm thấp trên thế giới. Chiều cao nam giới Việt Nam ở tuổi 19 đứng thứ 154, nữ đứng thứ 146 trong số 201 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Theo chuyên gia này, chiều cao của trẻ chịu tác động lớn bởi bốn yếu tố: di truyền đóng góp 23%, trong khi dinh dưỡng quyết định tới 32%, cùng với vận động, giấc ngủ và môi trường.
“Điều này có nghĩa là hơn 75% tiềm năng chiều cao của trẻ hoàn toàn có thể chủ động tác động thông qua lối sống khoa học”, ông cho biết.
Tuy nhiên, nhiều phụ huynh cũng chưa đánh giá đúng tình trạng phát triển chiều cao của con em mình, cho rằng trẻ thấp là do di truyền.
Độ tuổi 6-12 là giai đoạn “vàng” trong phát triển chiều cao của trẻ. Đây là thời điểm nền tảng. Một chế độ dinh dưỡng cân bằng, kết hợp với vận động hợp lý và nghỉ ngơi khoa học sẽ giúp trẻ phát triển tối ưu về thể chất, đặc biệt là chiều cao.
Chuyên gia cũng khuyến khích trẻ nên duy trì 4 thói quen gồm vận động 60 phút mỗi ngày, dinh dưỡng đầy đủ, ngủ đủ giấc và bổ sung vitamin D hợp lý.
Chuyên gia dinh dưỡng thông tin thêm, tất cả các môn thể thao như bơi lội, võ thuật, đạp xe, cầu lông, bóng chuyền hay bóng rổ đều mang lại lợi ích cho phát triển thể lực và chiều cao. Các hoạt động ngoài trời cũng được khuyến khích để trẻ hấp thụ vitamin D, ăn ngon, ngủ ngon, giúp phát triển chiều cao.
Bên cạnh đó, phụ huynh nên chủ động kiểm tra và đánh giá chiều cao của trẻ dựa trên chuẩn WHO, qua đó giúp cha mẹ biết được tình trạng phát triển của trẻ và đưa ra gợi ý tối ưu chiều cao phù hợp với từng thể trạng và độ tuổi.
Tại sự kiện, chuyên gia cũng giới thiệu đến các phụ huynh bài tập thể dục Maxd Dance – bài tập vận động đơn giản, thú vị, không chỉ giúp cha mẹ và bé dễ ghi nhớ công thức mà còn khuyến khích hình thành thói quen vận động mỗi ngày một cách tự nhiên.
Chiến dịch đặt mục tiêu tiếp cận hơn một triệu phụ huynh trên cả nước, hướng tới cải thiện chiều cao trung bình của thế hệ trẻ Việt Nam.
Chiến lược Quốc gia về Dinh dưỡng 2021-2030, tầm nhìn 2045 đặt mục tiêu nâng chiều cao trung bình thanh niên 18 tuổi lên 2-2,5 cm (nam) và 1,5-2 cm (nữ) so với hiện nay.
Ngày 29/5, BS.CK2 Nguyễn Thắng Nhật Tuệ, Trưởng khoa Cấp cứu, Bệnh viện Gia An 115, cho biết người bệnh sinh năm 1966 được đưa vào can thiệp khẩn sau khi xuất hiện cơn đau ngực dữ dội và ngã gục ngay trước cửa phòng mạch của ông vào tối hôm qua.
Theo bác sĩ Tuệ, người đàn ông tự chạy xe máy đến trong tình trạng mệt, đau ngực, sau đó bất ngờ khuỵu xuống. Với kinh nghiệm nhiều năm làm cấp cứu, ông lập tức nhận thấy đây có thể là tình huống nguy hiểm tính mạng.
Ngay tại phòng khám, bệnh nhân được trấn an, đo điện tim khẩn. Kết quả cho thấy người bệnh bị nhồi máu cơ tim tối cấp thành trước rộng, tình trạng có thể dẫn đến ngưng tim, đột tử bất cứ lúc nào nếu chậm xử trí.
May mắn, phòng khám luôn chuẩn bị sẵn các phương tiện cấp cứu như máy điện tim, monitor, oxy, thuốc giãn mạch vành, thuốc kháng kết tập tiểu cầu, kháng đông và statin - thói quen nghề nghiệp của bác sĩ cấp cứu. Bệnh nhân được dùng thuốc cấp cứu ngay tại chỗ tương tự quy trình tại khoa cấp cứu bệnh viện. Sau khi được xịt thuốc giãn mạch vành nitroglycerin, người đàn ông dần mở mắt, đáp ứng và có thể trò chuyện.
"Tỉnh lại, điều đầu tiên anh nhờ là gọi giúp hàng xóm vào đóng cửa nhà vì đau quá nên đi không kịp khóa cửa", bác sĩ Tuệ kể, cho biết bệnh nhân sống một mình, không vợ con, không người thân bên cạnh.
Bác sĩ đồng thời liên hệ đồng nghiệp tại Trung tâm Cấp cứu 115 chuyển người bệnh đến Bệnh viện Gia An 115 can thiệp mạch vành khẩn cấp. Bác sĩ Dương Duy Trang, Phó giám đốc kiêm Trưởng khoa Tim mạch bệnh viện, trực tiếp can thiệp cho bệnh nhân. Khi biết hoàn cảnh người đàn ông sống một mình, không có bảo hiểm y tế và kinh tế khó khăn, êkíp đã hỗ trợ miễn phí một số vật tư can thiệp.
Đến sáng nay, bệnh nhân tỉnh táo, sức khỏe cải thiện và liên tục gửi lời cảm ơn nhân viên y tế.
Nhồi máu cơ tim cấp là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến nhập viện và tử vong hiện nay trên thế giới cũng như tại Việt Nam. Nhiều bệnh nhân nhồi máu cơ tim cấp thường dễ tử vong ở những giờ đầu tiên trước khi vào đến bệnh viện vì các biến chứng liên quan đến rối loạn nhịp.
Dấu hiệu điển hình là đau thắt ngực kéo dài trên 20-30 phút, kèm khó thở, vã mồ hôi, buồn nôn hoặc mệt lả. Một số trường hợp không đau ngực rõ ràng mà chỉ thấy khó thở, đau thượng vị hoặc rối loạn tri giác.
Bác sĩ khuyến cáo khi xuất hiện các triệu chứng bất thường, người dân cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt vì "thời gian vàng" điều trị nằm ở những giờ đầu sau khởi phát. Người lớn tuổi, hút thuốc lá, tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, thừa cân béo phì hoặc có bệnh mạch vành là nhóm nguy cơ cao. Việc kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ đóng vai trò then chốt trong phòng tránh nhồi máu cơ tim.
Đây không phải là điều bất thường mà thường là dấu hiệu cho thấy cách tập sai. Khi tập sai phương pháp, cơ thể sẽ phản ứng bằng cách tăng tiết các hoóc môn căng thẳng và làm tăng đường huyết, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).
Vì vậy, điều quan trọng không phải là tập nhiều mà là tập đúng. Với người tiểu đường hay tiền tiểu đường, nếu tập nhiều mà đường huyết không hạ thì có thể do những nguyên nhân sau:
Không phải cứ tập càng nặng thì đường huyết càng giảm. Các bài tập cường độ cao như chạy nước rút, tập cường độ cao ngắt quãng (HIIT) hoặc nâng tạ nặng có thể làm đường huyết tăng tạm thời. Nguyên nhân là cơ thể tiết hoóc môn adrenaline và cortisol, kích thích gan đưa thêm đường glucose vào máu để cung cấp nhanh nguồn năng lượng cho vận động.
Ngược lại, các bài tập cường độ vừa như đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi lội thường giúp giảm đường huyết hiệu quả hơn. Những hoạt động này cho phép cơ bắp sử dụng đường glucose một cách ổn định, không kích hoạt phản ứng stress mạnh. Vì vậy, nếu chỉ tập nặng mà không cân nhắc cường độ phù hợp, loại hình vận động thì có thể vô tình làm đường huyết tăng thay vì giảm.
Thời điểm tập cũng ảnh hưởng rõ rệt đến đường huyết. Khi tập lúc đói, đặc biệt là buổi sáng sớm, cơ thể dễ rơi vào trạng thái stress nhẹ và tăng tiết đường glucose vào máu. Điều này có thể khiến đường huyết tăng dù đang vận động.
Trong khi đó, vận động nhẹ như đi bộ sau bữa ăn lại giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn. Lúc này, lượng đường glucose trong máu đang tăng và cơ bắp có thể sử dụng trực tiếp để tạo năng lượng. Vì vậy, chỉ cần thay đổi thời điểm vận động, hiệu quả kiểm soát đường huyết đã có thể khác đi đáng kể.
Một sai lầm khác là tập dồn dập trong vài ngày rồi nghỉ dài. Hiệu quả của tập luyện đối với khả năng kiểm soát đường huyết chỉ kéo dài trong khoảng 1 - 3 ngày. Nếu không duy trì đều đặn, cơ thể sẽ nhanh chóng quay lại trạng thái ban đầu.
Vì vậy, tập đều mỗi tuần quan trọng hơn là tập thật nặng trong thời gian ngắn. Ngay cả những buổi tập nhẹ nhưng đều đặn cũng có thể mang lại hiệu quả kiểm soát đường huyết tốt hơn, theo Medical News Today.
Các nghiên cứu cho thấy uống cà phê mỗi ngày có thể giúp kéo dài tuổi thọ, hỗ trợ tiêu hóa, cải thiện trao đổi chất và giảm nguy cơ mắc bệnh mạn tính, theo trang sức khỏe Verywell Health.
Nghiên cứu trên tạp chí The Journal of Nutrition vào năm 2025 cho thấy uống từ 1 đến 3 tách cà phê đen chứa caffeine mỗi ngày giúp giảm nguy cơ tử vong và bệnh tim mạch.
Người uống ít nhất 1 tách cà phê mỗi ngày có nguy cơ tử vong thấp hơn 16%. Khi uống từ 2 đến 3 tách, tỷ lệ này tăng lên 17%.
Tuy nhiên, việc cho nhiều đường, sữa hoặc kem có thể làm giảm lợi ích của cà phê. Nhóm dùng cà phê kèm các thành phần này chỉ giảm khoảng 14% nguy cơ tử vong.
Cà phê còn giúp đường ruột hoạt động ổn định hơn. Theo đó, người uống cà phê có lượng vi khuẩn có lợi trong ruột cao hơn.
Trong cà phê có polyphenol, một hợp chất thực vật giúp nuôi lợi khuẩn đường ruột và hỗ trợ tiêu hóa. Chất chống oxy hóa trong cà phê còn giúp giảm viêm và giảm stress oxy hóa trong cơ thể.
Hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh cũng giúp việc đi tiêu đều đặn hơn.
Nghiên cứu trên PLOS ONE vào năm 2015 cho thấy nam giới uống khoảng 1 đến 2 tách cà phê mỗi ngày có nguy cơ rối loạn cương dương thấp hơn 42%.
Caffeine trong cà phê còn giúp tăng testosterone tạm thời sau khi tập luyện. Ngoài ra, uống 1 tách cà phê khoảng 45 phút trước khi quan hệ có thể giúp cải thiện sức bền.
Cà phê không thể thay thế chế độ ăn uống hay tập luyện. Tuy nhiên, thức uống này có thể hỗ trợ quá trình giảm cân nhờ khả năng thúc đẩy trao đổi chất.
Sau khi uống cà phê, cơ thể có thể tăng đốt cháy calo từ 5% đến 20% trong khoảng 3 giờ. Cà phê cũng giúp cơ thể phân giải chất béo hiệu quả hơn.
Ngoài ra, uống cà phê trước bữa ăn giúp nam giới giảm khoảng 20% lượng calo tiêu thụ.
Các nghiên cứu còn cho thấy uống cà phê thường xuyên giúp giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính như như bệnh Parkinson, tiểu đường loại 2, ung thư gan, ung thư đại tràng, đột quỵ và suy tim
Các chuyên gia khuyến cáo nên uống cà phê với lượng vừa phải và hạn chế thêm quá nhiều đường hoặc kem để bảo vệ sức khỏe tốt hơn.
