Nhiều người băn khoăn liệu chỉ cần mở nhạc từ YouTube hay Spotify cũng phải đóng phí? Nếu đã trả tiền gói Premium thì có phải đóng thêm? Có thể dùng nhạc AI hoặc nhạc “no copyright” để tránh rủi ro hay không?
Trao đổi với Tuổi Trẻ, luật sư Hoàng Hà (Đoàn luật sư TP.HCM) giải đáp những thắc mắc phổ biến nhất.
Đây là câu hỏi nhiều bạn đọc gửi về nhất.
Theo luật sư Hoàng Hà, việc cá nhân trả tiền thuê bao YouTube Premium hay Spotify Premium chỉ là quyền sử dụng dành cho mục đích cá nhân. Vấn đề pháp lý nằm ở việc quán có phát nhạc cho khách nghe trong không gian kinh doanh hay không.
Nếu chủ quán mở nhạc từ YouTube, Spotify miễn phí, Spotify Premium, CD, USB, tivi hoặc radio để tạo không gian phục vụ khách thì về bản chất vẫn là sử dụng tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình trong hoạt động kinh doanh, thương mại. Khi đó có thể phát sinh nghĩa vụ trả tiền bản quyền, tiền thù lao cho chủ sở hữu quyền tác giả, người biểu diễn, chủ sở hữu quyền liên quan.
Vệc dùng bản miễn phí còn rủi ro hơn, vì điều khoản của nền tảng thường chỉ cho phép nghe cá nhân, không cấp quyền phát công cộng hoặc sử dụng thương mại. CD, USB cũng vậy: mua đĩa hoặc có file nhạc chỉ là sở hữu vật mang tin hoặc bản sao, không đương nhiên có quyền mở cho khách trong quán.
Tivi, radio cũng không làm thay đổi bản chất nếu quán cố ý bật cho khách nghe, xem như một phần dịch vụ. Tuy nhiên nếu âm thanh chỉ phát sinh ngẫu nhiên, không nhằm phục vụ khách, mức độ đánh giá có thể khác. Cách an toàn là chủ quán xác định danh sách nhạc sử dụng, kiểm tra giấy phép thương mại, ký hợp đồng với chủ thể quyền hoặc tổ chức đại diện được ủy quyền, lưu hợp đồng, hóa đơn, playlist và chứng từ thanh toán.
Khi một quán cà phê, nhà hàng, khách sạn hoặc cơ sở kinh doanh mở nhạc phục vụ khách hàng thì đây đã là hành vi khai thác âm nhạc trong hoạt động kinh doanh, thuộc phạm vi quyền tác giả và quyền liên quan theo Luật Sở hữu trí tuệ.
Do đó, chủ cơ sở vẫn phải được cấp phép hoặc thực hiện nghĩa vụ chi trả tiền bản quyền theo quy định, không phụ thuộc việc ca khúc được phát từ YouTube, Spotify, Apple Music hay nguồn nào khác.
Luật sư cho biết cần phân biệt giữa tác phẩm âm nhạc và bản ghi âm.
Những tác phẩm của Mozart, Beethoven hay Chopin đã hết thời hạn bảo hộ quyền tác giả nên mọi người đều có thể biểu diễn hoặc khai thác.
Tuy nhiên việc xác định thời hạn bảo hộ cũng là một điểm dễ gây tranh chấp. Theo Luật Sở hữu trí tuệ hiện hành, thời hạn bảo hộ quyền tác giả là suốt cuộc đời tác giả và 50 năm tiếp theo năm tác giả qua đời.
Do đó, dù nhạc cổ điển của Mozart, Beethoven hay các làn điệu dân ca cổ truyền đã thuộc về công chúng và được miễn phí bản quyền tác giả, nhưng các bản ghi âm cụ thể của các dàn nhạc hiện đại đối với các tác phẩm này vẫn được bảo hộ quyền liên quan trong 50 năm kể từ năm công bố.
Vậy nên, nếu mở một bản thu do dàn nhạc hoặc hãng đĩa hiện đại phát hành thì bản ghi đó vẫn được bảo hộ quyền liên quan. Khi sử dụng vào mục đích thương mại vẫn phải được cấp phép theo quy định.
Ngược lại, nếu chủ cơ sở tự tạo một bản ghi hoàn toàn mới từ chính bản nhạc gốc đã hết bảo hộ – chẳng hạn dùng AI hoặc nhạc công biểu diễn lại mà không sao chép từ các bản ghi hiện đại – thì có thể khai thác thương mại mà không phải xin phép đối với bản ghi cũ.
Theo luật sư Hoàng Hà, điều này không đúng trong mọi trường hợp.
Nếu quán chỉ mở nhạc AI thì không thể kết luận ngay là không phải trả. Phải xem nguồn nhạc AI đó được tạo ra, cấp phép và sử dụng theo điều kiện nào.
Trường hợp quán dùng nhạc AI do một nền tảng cung cấp, có điều khoản cho phép sử dụng thương mại, cho phép phát tại quán cà phê, nhà hàng, có hóa đơn hoặc gói thuê bao rõ ràng, thì chủ quán có cơ sở để chứng minh việc sử dụng hợp pháp.
Khi đó về nguyên tắc, quán trả tiền cho bên cung cấp nhạc AI theo hợp đồng, không phải trả thêm cho tổ chức đại diện quyền tác giả âm nhạc nếu bản nhạc đó không sử dụng tác phẩm, bản ghi thuộc phạm vi họ quản lý.
Nhưng nếu nhạc AI thực chất được tạo ra bằng cách sao chép, phối lại, mô phỏng quá gần một bài hát, giọng ca, bản ghi đã có bản quyền, hoặc nền tảng không cam kết quyền sử dụng thương mại, thì rủi ro vẫn còn. AI không phải là tấm giấy miễn trừ bản quyền.
Về trách nhiệm, trước hết chủ quán phải chịu trách nhiệm trong phạm vi mình là người sử dụng nhạc tại cơ sở kinh doanh. Tuy nhiên nếu chủ quán đã mua gói hợp pháp, sử dụng đúng điều khoản và có chứng từ rõ ràng, thì trách nhiệm chính về nguồn dữ liệu huấn luyện, quyền đối với bản nhạc AI hoặc cam kết không xâm phạm thường thuộc về đơn vị cung cấp dịch vụ theo hợp đồng.
Cách an toàn là không dùng nhạc AI trôi nổi. Chủ quán nên chọn nền tảng có giấy phép thương mại, lưu điều khoản sử dụng, hóa đơn, playlist, cam kết quyền sở hữu hoặc quyền khai thác. Nếu điều khoản chỉ ghi dùng cá nhân thì không nên mở trong quán.
Luật sư khuyến cáo đây là lựa chọn tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Theo ông, nhiều người đang hiểu sai khái niệm “royalty-free” và “no copyright”.
“Royalty-free” không đồng nghĩa miễn phí. Đây chỉ là hình thức trả tiền một lần rồi được sử dụng lâu dài, chứ bản chất vẫn là nhạc có bản quyền.
Đối với các bản nhạc gắn nhãn “no copyright”, tác giả hoàn toàn có thể thay đổi chính sách sử dụng hoặc chuyển nhượng quyền khai thác cho đơn vị khác trong tương lai. Khi đó, người từng sử dụng miễn phí có thể rơi vào tình trạng vi phạm nếu tiếp tục khai thác mà không được cấp phép.
Vì vậy, luật sư khuyến nghị doanh nghiệp nên sử dụng các nền tảng cung cấp nhạc thương mại uy tín, có hợp đồng và điều khoản pháp lý rõ ràng.
Ca khúc ra mắt dịp kỷ niệm ngày Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4, đạt gần hai triệu lượt xem trên YouTube sau bốn ngày phát hành. Ngoài khâu dàn dựng MV công phu, giai điệu bắt tai, lời bài hát gây nhiều tranh cãi ở một câu trong đoạn điệp khúc:
"Lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu
Thật tự hào làm người Việt Nam bấy lâu".
Trên mạng xã hội Thread, câu hát "lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu" bị nhiều khán giả phản ứng. Ở một bài viết hơn 1.000 lượt share, khán giả nickname Chảy đi sông ơi cho rằng ý gốc trong câu "sông sâu tĩnh lặng, lúa chín cúi đầu" nói về người tài cao học rộng nhưng vẫn khiêm nhường, thâm trầm, không kiêu ngạo. Do đó, việc chỉnh sửa khiến câu trong bài hát không còn mang hàm ý cũ, ngược lại còn cho thấy sắc thái kiêu ngạo.
Nhà văn Gào cho rằng hình ảnh trong câu hát không tích cực như cách tác giả ví von, mà trở thành ẩn dụ cho kiểu người phô trương, ồn ào. Nhiều người đánh giá câu hát còn sai về kiến thức. Tuấn Nguyễn bình luận: "Lúa chín mà không cúi đầu là lúa lép, còn không lép mà vẫn không cúi đầu là trái quy luật tự nhiên".
Một số khán giả gợi ý nhạc sĩ nên lấy hình ảnh cây tre thay cho cây lúa sẽ hợp lý hơn khi nói về tính cách ngoan cường. Tuy nhiên, cũng có nhiều ý kiến cho rằng cần xem xét phần ca từ dựa trên tinh thần tổng thể bài hát.
Tối 27/4, nhạc sĩ Châu Đăng Khoa - tác giả ca khúc - cho biết bản thân dùng câu trên ở một tầng nghĩa mở rộng hơn. Khi viết đoạn điệp khúc, anh xoáy vào thông điệp "niềm tự hào khi được làm người Việt Nam". "Câu hát này không được viết để phủ nhận sự khiêm nhường, cũng không phải để cổ vũ cho sự kiêu ngạo. Ở đây, 'chẳng hề cúi đầu' không có nghĩa là ngạo mạn, mà là không khuất phục, cúi đầu trước nghịch cảnh", Châu Đăng Khoa giải thích.
Theo tác giả, "lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu" là hình ảnh rất đẹp của người Việt Nam: Đi qua bão giông nhưng không gục ngã, chịu nhiều mất mát nhưng không mất lòng tự tôn, trưởng thành trong đau thương nhưng vẫn ngẩng cao đầu mà sống. "Nếu tách riêng câu hát này ra, có thể sẽ có những cách hiểu khác nhau. Nhưng nếu đặt nó trong ngữ cảnh của bài hát, câu này nói về khí phách", anh cho biết. Tác giả nói trân trọng những lời góp ý, cảm ơn sự quan tâm của khán giả dành cho bài hát mới.
Dự án do nhà sản xuất Trần Thành Trung và êkíp chuẩn bị suốt sáu tháng. Sau khi nghe bản demo, anh liên hệ hai ca sĩ mời thu âm, đánh giá màn song ca sẽ tạo nhiều điểm nhấn. Họ nhiều lần sửa lại ca từ, viết thêm đoạn mới để phù hợp quãng giọng Hòa Minzy và Cẩm Ly.
MV do đạo diễn Đinh Hà Uyên Thư dàn dựng, quay suốt 12 giờ trong studio. Bé Winnie - con ca sĩ Đông Nhi và Ông Cao Thắng - góp mặt với vai trò diễn viên khách mời. Trần Thành Trung cho biết ca khúc mang ý nghĩa cộng đồng, do đó không đặt nặng doanh thu, tạo điều kiện để các ca sĩ khác cover miễn phí.
Châu Đăng Khoa, 36 tuổi, bắt đầu viết nhạc từ năm 2012, nhanh chóng trở thành nhạc sĩ trẻ có nhiều hit. Một số ca khúc nổi tiếng do Châu Đăng Khoa sáng tác gồm: Người lạ ơi, Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh, Em không cần anh, Vì mẹ anh bắt chia tay, Em thì không, I don't care. Bản hit Người lạ ơi - do Karik và Orange hát - trở thành hiện tượng năm 2018, đến nay đạt 236 triệu lượt xem trên YouTube.
Sau dấu ấn từ Mưa đỏ, Lương Gia Huy trở lại màn ảnh rộng với Mật mã Đông Dương do Trần Ka My thực hiện, thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả.
Bộ phim thuộc thể loại tình báo – gián điệp, lấy bối cảnh Đông Dương những năm 1960. Mật mã Đông Dương lấy cảm hứng từ chuyên án P01 trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo Việt Nam. Tái hiện giai đoạn đầy biến động tại chiến trường Lào – "huyết mạch" chiến lược của Đông Dương thời bấy giờ.
Tác phẩm được xây dựng như một "trò chơi đấu trí" căng thẳng giữa các tuyến nhân vật hoạt động trong thế giới tình báo. Thay vì tập trung vào những màn đối đầu trực diện, bộ phim dẫn dắt khán giả bước vào hành trình lần theo manh mối, giải mã thân phận và dự đoán những nước đi đầy hiểm nguy của từng nhân vật. Trung tâm câu chuyện là Trần Thắng, người vừa tham gia cuộc chơi, vừa liên tục bị đặt vào trạng thái bị theo dõi và thử thách. Theo ê kíp, sức hút của tác phẩm nằm ở việc khán giả không chỉ xem phim mà còn trực tiếp tham gia "giải mã" cùng nhân vật xuyên suốt hành trình.
Đạo diễn Trần Ka My cho biết đề tài tình báo luôn mang sức hấp dẫn đặc biệt bởi tính bí ẩn và chiều sâu lịch sử. Để hoàn thiện kịch bản, ê kíp đã dành nhiều thời gian tiếp cận hồ sơ, nghiên cứu các tư liệu liên quan đến hoạt động tình báo trong giai đoạn kháng chiến bảo vệ Tổ quốc.
"Bối cảnh phim đặt vào những năm 1960 nên quá trình tiền kỳ gặp rất nhiều thách thức. Có những không gian không thể tìm lại nguyên bản nên buộc phải dựng mới hoặc ứng dụng công nghệ VFX để tái hiện. Dù vậy, chúng tôi vẫn mong muốn mang đến trải nghiệm chân thực và chỉn chu nhất cho khán giả", nam đạo diễn chia sẻ.
Trong dự án lần này, Lương Gia Huy đảm nhận vai một "ông trùm" điển trai, giữ vai trò mắt xích quan trọng trong "bàn cờ" tình báo nhiều kịch tính. Nam diễn viên có dịp hợp tác cùng dàn nghệ sĩ thực lực như NSND Trung Anh, Quang Tuấn, Ninh Dương Lan Ngọc, Doãn Quốc Đam, Dương Yến Ngọc...
Nhắc đến cơ duyên tham gia dự án, Lương Gia Huy không giấu được sự hào hứng. Nam diễn viên cho biết, anh đặc biệt xúc động khi nhận được lời mời trực tiếp từ nhà sản xuất. Anh xem đây là cơ hội để tiếp tục đóng góp cho điện ảnh nước nhà thông qua một tác phẩm mang giá trị lịch sử.
Sau thành công từ bom tấn Mưa đỏ, áp lực kỳ vọng là điều diễn viên 9X không tránh khỏi. Tuy nhiên, Lương Gia Huy xem đó là động lực để đầu tư nghiêm túc hơn cho vai diễn lần này. Anh bày tỏ: "Bản thân Huy cảm thấy choáng ngợp trước quy mô của Mật mã Đông Dương. Huy mong muốn mang đến một câu chuyện lịch sử chân thật và hấp dẫn để tri ân những anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì Tổ quốc. Qua các buổi workshop, Huy nhận ra tình báo Việt Nam rất khác với hình ảnh điệp viên hào nhoáng trên phim nước ngoài. Họ có thể là bất kỳ ai, là những con người bình dị nhất trong cuộc sống thường nhật nhưng lại mang trên vai nhiệm vụ vô cùng đặc biệt".
Nam diễn viên cho biết anh muốn mang đến một hình ảnh khác biệt hơn trên màn ảnh rộng. Theo Lương Gia Huy, thế giới của Mật mã Đông Dương tồn tại những ranh giới mong manh giữa chính - tà, ánh sáng - bóng tối, đòi hỏi diễn viên phải thể hiện chiều sâu tâm lý phức tạp. "Huy muốn xem kỳ vọng của khán giả như một bức tường mà mình buộc phải phá vỡ, để mang đến một Lương Gia Huy thâm trầm hơn, lạnh lùng nhưng cũng đầy giằng xé nội tâm. Hy vọng khi phim ra mắt, khán giả sẽ nhìn thấy một phiên bản hoàn toàn mới của Huy", anh chia sẻ.
Lương Gia Huy sinh năm 1992, được biết đến là người mẫu, diễn viên sở hữu ngoại hình điển trai, phong độ cùng thần thái mạnh mẽ. Anh bắt đầu con đường nghệ thuật từ cuộc thi Siêu mẫu Việt Nam 2015, sau đó trở thành đại diện Việt Nam tham dự Nam vương Đại sứ Hoàn vũ 2017 tại Indonesia.
Nhờ lợi thế hình thể và phong cách trình diễn chuyên nghiệp, Lương Gia Huy nhanh chóng ghi dấu ấn trong làng thời trang, trở thành một trong những gương mặt người mẫu nam nổi bật. Không chỉ dừng lại trên sàn catwalk, anh dần lấn sân sang lĩnh vực phim ảnh, truyền hình, cho thấy sự nghiêm túc với nghề diễn qua nhiều dự án như Nữ chủ, Mặt trời mùa đông, Mưa đỏ, Bịt mắt bắt nai...
Ngày 6/4, trang Guardian có bài phỏng vấn Sean Hepburn Ferrer - con lớn của diễn viên Audrey Hepburn, dịp ông ra mắt quyển tiểu sử mới về bà. Sách mang tên Intimate Audrey (tạm dịch: Audrey Thân quen), ra mắt trên thị trường quốc tế từ ngày 7/4.
Sean Hepburn Ferrer sinh năm 1960, là con của minh tinh và chồng đầu tiên - đạo diễn, diễn viên Mel Ferrer, hiện là nhà sản xuất phim. Trò chuyện với trang tin, ông cho biết tác phẩm đem đến góc nhìn "hậu trường" của một trong những bóng hồng nổi tiếng nhất thế kỷ 20. Trong đó, ông tập trung khía cạnh khác của mẹ khi bà xuất hiện trong những bữa tối gia đình.
Sean, hiện 66 tuổi, nói chưa từng thấy bản thân là con trai của một ngôi sao điện ảnh bởi ông có một tuổi thơ bình thường tại Thụy Sĩ và Rome, rất xa Hollywood. Về mẹ của mình, tác giả cho biết bà có những ưu tiên bình dị. "Mẹ tôi nhận ra cuộc sống ngắn ngủi, phù du và mong manh. Bạn không thể muốn có một mái ấm rồi khi nó đến, bạn không thể nỗ lực hết mình để vun vén", ông nói.
Theo Guardian, hầu hết phim kinh điển của Audrey Hepburn gồm Breakfast at Tiffany's (1961) ra rạp trước khi con trai lớn 10 tuổi. Đến khi Sean 14 tuổi, ông mới nhận ra mẹ không chỉ là diễn viên mà còn là tên tuổi lớn. Ngày nhỏ, ông từng lấy bộ sưu tập phim 16mm của mẹ, tự mở liên hoan phim Audrey Hepburn cho riêng mình trên gác mái. Thi thoảng, diễn viên ghé qua, hỏi con trai nghĩ gì về bộ phim. Bất cứ điều gì ông nói thích, bà đều cho rằng công thuộc về đạo diễn hoặc bạn diễn.
Năm 2003, Sean xuất bản một ấn phẩm về mẹ - Audrey Hepburn: An Elegant Spirit (Audrey Hepburn: Một tinh thần thanh lịch), khắc họa những nội tâm của bà từ cảm xúc, triết lý sống. Nhưng từ lâu, ông được yêu cầu viết một cuốn khác toàn diện hơn để khép lại câu chuyện đời bà. Vì thế, Intimate Audrey là quyển tiểu sử đầy đủ đầu tiên về diễn viên, do ông viết cùng cựu phóng viên chiến trường Wendy Holden. Màn hợp tác cũng mang ý nghĩa đặc biệt. "Cuộc đời mẹ tôi bắt đầu bằng chiến tranh, kết thúc bằng chiến tranh", ông nói thêm.
Minh tinh Audrey Hepburn sinh năm 1929 tại Bỉ. Bà có cha là thương gia người Anh Joseph Ruston, còn mẹ là Nữ nam tước Hà Lan Ella van Heemstra. Năm 1935, cuộc hôn nhân của cha mẹ tan vỡ khiến Audrey đau khổ. Sau đó, bà đến Anh học tập với hy vọng thi thoảng gặp lại cha.
Khi Thế chiến II nổ ra, mẹ gọi Audrey về Hà Lan vì nghĩ đây sẽ là nơi an toàn, nhưng bà Ella đã nhầm. Trong thời gian dài bị Đức quốc xã chiếm đóng, gia đình chịu nhiều trận bom oanh tạc, nạn đói khiến bà suy dinh dưỡng. Cả nhà sống qua ngày nhờ củ cải turnip héo, bánh mì nướng từ bột củ hoa tulip. Theo Guardian, dáng đứng thẳng nổi tiếng của minh tinh không chỉ là kết quả của những năm tháng học ballet, còn do một mảnh đạn găm vào cổ bà trong một cuộc không kích. Tai nạn ấy đã hạn chế khả năng vận động của bà vĩnh viễn.
Audrey cũng chứng kiến nhiều hành vi bạo lực nhắm vào cộng đồng Do Thái. Khi còn là thiếu niên, bà tổ chức nhiều buổi diễn múa để gây quỹ cho những người đang lẩn trốn, truyền tin cho phong trào kháng chiến. Nhưng trước chiến tranh, cha mẹ bà là những người ủng hộ chủ nghĩa phát xít, từng chụp ảnh với nhà độc tài Adolf Hitler. "Tôi không nghĩ mẹ có thể hóa giải khúc mắc đó. Tôi cho rằng bà đã chấp nhận con người thật của cha mẹ mình, giữ lại những gì bà có thể chọn và làm những gì bản thân thấy đúng", Sean Hepburn Ferrrer nhận định.
Sau chiến tranh, bà làm vũ công ballet ở London, đóng vài vai nhỏ ở Anh. Trong một lần quay phim ở Monte Carlo, Audrey Hepburn thu hút sự chú ý của tiểu thuyết gia Colette - người mời bà sang Mỹ đóng kịch Broadway. Guardian cho rằng cột mốc đánh dấu bước ngoặt thay đổi đời Audrey là khi được chọn vào phim Roman Holiday, giành Nữ chính xuất sắc Oscar 1954 ở tuổi 25.
Nghệ sĩ hiện là một trong số ít người thắng EGOT (viết tắt của bốn giải thưởng nghệ thuật danh giá nhất nước Mỹ gồm Emmy, Grammy, Oscar và Tony). Nhìn lại sự nghiệp của bà, Sean nhận định thành công của mẹ đến từ "phong thái, sự nhạy cảm khó nắm bắt của người châu Âu". Ông đã dành hàng chục năm nghĩ điều gì làm nên danh tiếng của mẹ, chọn ra ba lý do. Thứ nhất, bà có sự tươi trẻ và tự nhiên khi diễn xuất. Thứ hai, bà có phong cách thời trang trẻ trung, thanh lịch giữa thế kỷ 20. Cuối cùng, hình ảnh của bà gắn liền các hoạt động nhân đạo, từng là đại sứ thiện chí của UNICEF những năm 1980 và 1990.
Cuối thập niên 1960, Audrey Hepburn dần rời bỏ màn ảnh, tập trung vào gia đình. Sau khi ly hôn Mel Ferrer, bà đi bước nữa với bác sĩ tâm thần người Italy Andrea Dotti năm 1969. Một năm sau, Audrey có con trai thứ hai - Luca Dotti. Cũng trong quyển sách, Sean Hepburn Ferrer viết về khuyết điểm của những đàn ông đi qua cuộc đời bà. Theo Sean, mối quan hệ giữa mẹ và cha ông quý giá nhất nhưng cũng cam go nhất. Trong khi đó, Dotti là "bạn đời dễ chịu nhất, dù không hoàn toàn đáng tin". Bạn trai sau này của bà - diễn viên Hà Lan Robert Wolders - "đáng yêu nhưng nhu nhược".
Tuy nhiên, tác giả trăn trở một số chi tiết, nhất là chuyện ngoại tình của Dotti. Ông nghĩ mình vừa phản bội người mà ông biết sẽ không bao giờ công khai chuyện này, vừa cảm thấy phải đứng về phụ nữ. Trong sách, ông kể chuyện tìm thấy mẹ bất tỉnh trên giường với lọ thuốc ngủ rỗng bên cạnh, cho biết sự đổ vỡ hôn nhân lần thứ hai quá sức chịu đựng của bà.
Năm 1993, Audrey Hepburn qua đời ở tuổi 63 vì mắc bệnh ung thư hiếm. Bốn tháng trước đó, bà đến Somalia với UNICEF để thăm trẻ em ở vùng chịu xung đột. Dù trải qua nhiều thăng trầm, bà từng nói với con trai rằng cuộc đời bà rất nhàm chán, từ chối viết hồi ký.
Khép lại bài phỏng vấn, Sean cho biết mong mọi người nhận ra mẹ ông không chỉ gắn liền với những bộ phim, tấm áp phích. Ông muốn mang hình ảnh của mẹ trở lại đời thực để công chúng hiểu sâu hơn về bà. Tác giả nói: "Mẹ tôi là một người bình thường, chân thật. Đó là lý do tôi ra mắt quyển sách này".
