Theo tài liệu nội bộ do Wired thu thập, dự án bí mật của Meta mang tên Cannes, do công ty dịch vụ thuê ngoài Covalen (Ireland) phụ trách và vẫn hoạt động đến ngày 21/4. Các chatbot đối thủ được nhắm đến gồm ChatGPT của OpenAI, Gemini của Google và nền tảng Character.AI.
Dự án yêu cầu người tham gia tạo tài khoản giả dưới 18 tuổi, gửi câu lệnh bằng văn bản và hình ảnh cho chatbot, sau đó sao chép phản hồi của chúng vào bảng tính. Câu lệnh thường liên quan đến tự tử, tình dục, rối loạn ăn uống và một số chủ đề nhạy cảm khác, được thiết kế để đẩy chatbot đến những phản hồi mà hệ thống an toàn của chúng vốn sẽ từ chối. Trong một đợt thử nghiệm hoàn thành vào tháng 8/2025, có tới hơn 45.000 câu lệnh được đặt ra cho chatbot đối thủ. Các công ty vận hành chúng không biết về dự án.
Một bảng tính mà Wired thu thập liệt kê nhiều hồ sơ giả bao gồm tên, email, mật khẩu, ngày sinh. Các tài khoản này sử dụng địa chỉ Gmail và Outlook tạo tạm thời với mật khẩu chung.
Một bảng tính khác chứa 3.748 câu lệnh, trong đó hàng trăm câu tập trung vào tự tử và tự gây thương tích, hàng trăm câu khác nói về rối loạn ăn uống, ít nhất 239 câu liên quan đến vấn đề tình dục hoặc tình cảm. Số còn lại liên quan đến ma túy, ngôn từ tục tĩu và phân biệt chủng tộc. Nhiều câu lệnh được viết từ góc nhìn của trẻ em hoặc thanh thiếu niên đang gặp khủng hoảng, ví dụ học sinh lớp 5 bị bạn cùng lớp bắt nạt hoặc bé gái hỏi cách giấu chứng ăn vô độ khỏi bố mẹ.
Các tài liệu nêu trên không tiết lộ cách Meta sử dụng phản hồi thu thập được.
Theo New York Post, tài liệu nội bộ của Covalen mô tả dự án là “đánh giá toàn diện về độ an toàn của AI”, cho biết nó cung cấp “dữ liệu quan trọng” để so sánh mô hình và kiểm tra mức độ tuân thủ.
Trong khi đó, người phát ngôn của Meta nói đây chỉ là quy trình kiểm tra an toàn thường kỳ. “Việc kiểm tra và đánh giá phản hồi của chatbot nhằm bảo đảm trải nghiệm an toàn, phù hợp với từng độ tuổi là hoạt động có trách nhiệm theo tiêu chuẩn ngành. Mọi nhận định khác đều hoàn toàn hiểu sai cách các công ty công nghệ cải tiến và hoàn thiện hệ thống”, người phát ngôn Meta nói với New York Post. Người này cho biết, Meta không dùng dữ liệu đánh giá chatbot đối thủ để huấn luyện mô hình AI của công ty.
Thử sản phẩm của công ty cạnh tranh không phải điều bất thường trong ngành AI. Business Insider năm ngoái đưa tin, nhân viên hợp đồng của Scale AI làm việc cho Google đã so sánh phản hồi của Gemini với ChatGPT, sau đó chỉnh sửa để phản hồi đạt chất lượng tương đương hoặc tốt hơn.
Tuy nhiên, nhiều nhân viên hợp đồng từng làm việc trong dự án Cannes chia sẻ với Wired, họ cảm thấy bất an về nhiệm vụ được giao. Một số lo ngại họ có thể vô tình tạo ra hoặc lưu giữ tài liệu lạm dụng tình dục trẻ em, số khác băn khoăn liệu việc thu thập lượng lớn dữ liệu từ các hệ thống AI cạnh tranh cuối cùng có mang lại lợi ích cho Meta hay không.
Dự án Cannes có vẻ cũng vi phạm điều khoản dịch vụ mà một số công ty đối thủ của Meta đặt ra. Theo Wired, OpenAI cấm thử nghiệm an toàn trái phép, nỗ lực vượt qua cơ chế bảo vệ và sử dụng kết quả đầu ra để phát triển mô hình cạnh tranh. OpenAI cho biết đang xem xét vấn đề này nhưng từ chối bình luận thêm.
Google cũng cấm các hành vi nhằm vượt qua cơ chế bảo vệ an toàn, trừ chương trình thử nghiệm đã được phê duyệt. Công ty khẳng định chưa cho phép hoạt động thử nghiệm như mô tả trong báo cáo và không biết mục đích đằng sau nỗ lực này.
Tương tự Google, Character.AI cấm nội dung mang tính gây hại hoặc bóc lột. Nền tảng này cho biết, họ chưa hề cho phép Cannes và hoạt động thử nghiệm đã vi phạm chính sách công ty.
iPhone luôn được coi là một trong những chiếc smartphone tốt nhất trên thị trường. Ngay cả khi chọn mua một chiếc iPhone đã qua sử dụng hoặc ra mắt vài năm, nó vẫn có thể vượt trội hơn nhiều so với các mẫu Android tầm trung. Tuy nhiên, việc mua iPhone cũ cũng đi kèm với một số rủi ro mà người dùng cần chú ý.
Khi mua một chiếc iPhone cũ, người dùng có thể không nhận được nhiều bản cập nhật phần mềm trong tương lai. Apple thường hỗ trợ các thiết bị của mình trong khoảng 7 năm, nhưng không có gì đảm bảo rằng một chiếc iPhone cũ sẽ nhận được các bản cập nhật lâu dài. Ví dụ, iOS 27 sẽ hỗ trợ từ iPhone 11 ra mắt năm 2019 trở về sau, nhưng bản tiền nhiệm iPhone XS chỉ dừng lại ở iOS 25, tức chỉ 6 năm.
Apple liên tục cải tiến thời lượng pin và hiệu suất của các mẫu mới hơn. Chẳng hạn, iPhone 17 Pro không chỉ có pin lớn hơn mà còn được trang bị hệ thống làm mát tiên tiến, không chỉ giúp thiết bị hoạt động hiệu quả hơn mà không tiêu tốn quá nhiều năng lượng. Nếu mua một chiếc iPhone cũ, người dùng có thể thiếu những tính năng quan trọng như Always-On Display hay ProMotion.
Hơn nữa, các mẫu iPhone mới như iPhone 17 có dung lượng lưu trữ khởi điểm từ 256 GB, trong khi các mẫu cũ hơn có thể chỉ có từ 64 GB, không đủ cho nhu cầu sử dụng trong tương lai.
Quan trọng hơn, việc mua iPhone cũ có thể trở nên tốn kém hơn về lâu dài nếu người dùng phải thay thế linh kiện hoặc sửa chữa thiết bị. Apple đã siết chặt quy định về việc sử dụng linh kiện chính hãng, khiến việc sửa chữa trở nên khó khăn hơn.
Apple cung cấp bảo hành một năm miễn phí cho tất cả sản phẩm của mình, nhưng nếu người dùng mua một chiếc iPhone đã qua sử dụng, có thể thiết bị đó đã hết bảo hành. Việc mua iPhone cũ kèm theo gói bảo hành AppleCare+ là một lựa chọn tốt, nhưng không phải lúc nào cũng có sẵn. Apple chỉ cho phép thêm gói bảo hành này trong vòng 60 ngày kể từ khi mua thiết bị mới hoàn toàn. Nếu bỏ lỡ thời hạn này, người dùng sẽ không được hưởng các dịch vụ sửa chữa miễn phí hoặc giảm giá, điều có thể gây tốn kém khi phải thay thế pin, màn hình hay các linh kiện khác.
Nhiều trang thương mại điện tử và ứng dụng bán iPhone đã qua sử dụng, nhưng không phải tất cả đều đáng tin cậy. Người dùng thường tìm kiếm trên Facebook Marketplace để tìm giá rẻ, nhưng điều đó cũng tiềm ẩn nguy cơ bị lừa đảo. Nếu không am hiểu về công nghệ, việc phát hiện các vấn đề của thiết bị có thể rất khó khăn.
Mặc dù mua điện thoại cũ không phải là xấu, nhưng tốt nhất người dùng nên chọn các trang thương mại điện tử hoặc cửa hàng uy tín có đảm bảo chất lượng. Việc kiểm tra tình trạng của iPhone qua ảnh có thể không đủ để phát hiện lỗi và người dùng cũng không thể chắc chắn về nguồn gốc linh kiện. Hãy xem kỹ số series để kiểm tra tình trạng bảo hành của thiết bị.
Sau một năm sử dụng, việc pin của iPhone giảm khoảng 10% dung lượng là điều bình thường. Tuy nhiên, nếu mua một thiết bị cũ, có thể pin đã xuống cấp nghiêm trọng và cần thay thế, với chi phí khoảng từ 1,7 triệu đồng, tùy theo mẫu máy.
Nếu không thay pin, người dùng có thể sẽ phải sạc thường xuyên hơn mong muốn, hoặc mang theo sạc dự phòng. Một chiếc điện thoại có thời lượng pin kém sẽ ảnh hưởng đến trải nghiệm sử dụng, thậm chí có thể tắt nguồn đột ngột. Mặc dù Apple đã cải thiện hiệu suất pin qua các thế hệ iPhone, nhưng những vấn đề này vẫn có thể xảy ra với các thiết bị cũ.
Chai nhựa, thường được tái chế thành các sản phẩm có giá trị thấp hơn hoặc bị chôn lấp, đang được các nhà nghiên cứu tại Đại học bang Pennsylvania (PSU - Mỹ) xem như một nguồn năng lượng tiềm năng cho xe điện, smartphone và hệ thống lưu trữ năng lượng tái tạo. Họ đã phát triển một phương pháp chuyển đổi nhựa PET (polyethylene terephthalate) - loại nhựa phổ biến trong chai nước và nước ngọt - thành than chì chất lượng cao, có thể sử dụng trong pin lithium-ion.
Theo nhóm nghiên cứu, quy trình chuyển đổi này khá đơn giản. Họ nghiền nhỏ nhựa PET, trộn với một lượng nhỏ oxit graphene và nung nóng dưới điều kiện kiểm soát. Oxit graphene hoạt động như một khuôn mẫu giúp các nguyên tử carbon hình thành các tinh thể than chì có cấu trúc trật tự cao. Đáng chú ý, chỉ cần thêm 2,5% oxit graphene đã tạo ra than chì chất lượng cao nhất trong các thí nghiệm.
Một điểm nổi bật khác của nghiên cứu là việc không sử dụng các chất xúc tác kim loại như sắt, niken hay coban - vốn thường để lại tạp chất và cần tinh chế thêm. Thay vào đó, nhóm nghiên cứu đã sử dụng các chất phụ gia gốc graphene, giúp tạo ra than chì sạch hơn và giảm thiểu chất thải hóa học.
Nghiên cứu này không chỉ mang lại một ứng dụng mới cho chai nhựa mà còn đảm bảo nguồn cung cho một trong những vật liệu quan trọng nhất trong công nghệ pin. Than chì được Bộ Năng lượng Mỹ xếp vào loại khoáng sản thiết yếu, và nhu cầu dự kiến sẽ tăng nhanh khi xe điện và thiết bị điện tử trở nên phổ biến hơn. Mặc dù PET vẫn là một trong những loại nhựa được sử dụng rộng rãi nhất và phần lớn vẫn bị vứt bỏ, nhưng nếu quy trình này được chứng minh hiệu quả ở quy mô công nghiệp, nó có thể giải quyết 2 vấn đề lớn: giảm thiểu rác thải nhựa và sản xuất than chì sạch hơn cho pin.
Câu chuyện bắt đầu từ năm ngoái khi NVIDIA ra mắt RTX 5090 D cùng với RTX 5090 tiêu chuẩn. Đây là phiên bản được thiết kế riêng cho thị trường Trung Quốc nhằm đáp ứng các quy định hạn chế xuất khẩu chip hiệu suất cao của Mỹ.
Tuy nhiên, không lâu sau đó, RTX 5090 D tiếp tục bị phía Mỹ đưa vào diện kiểm soát theo các quy định mới được cập nhật.
Để thích ứng, NVIDIA giới thiệu phiên bản RTX 5090 D v2 với cấu hình tiếp tục được điều chỉnh. Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở dung lượng bộ nhớ giảm còn 24GB thay vì 32GB như phiên bản trước, đồng thời băng thông bộ nhớ cũng bị thu hẹp đáng kể. Điều này khiến khả năng đáp ứng các tác vụ AI cần dung lượng bộ nhớ lớn bị hạn chế hơn.
Theo một số báo cáo, nhiều công ty AI tại Trung Quốc đang tìm cách nâng cấp RTX 5090 D v2 bằng việc thay thế chip nhớ để tăng dung lượng bộ nhớ lên 48GB.
Tuy nhiên, nguồn tin của trang HKEPC, cho biết các nhà sản xuất bo mạch chủ tại Trung Quốc gần đây nhận được thông báo từ cơ quan hải quan rằng RTX 5090 D v2 sẽ không được phê duyệt để thông quan. Các nhà bán lẻ nhập khẩu sản phẩm này cũng sẽ không nhận được giấy phép kinh doanh.
Một số nguồn tin trong ngành cho biết hiện chưa rõ nguyên nhân cụ thể dẫn tới động thái nói trên. Trong khi đó, RTX 5090 D v2 vốn đã bị giới hạn nhiều khả năng liên quan đến AI nhằm đáp ứng các quy định kiểm soát xuất khẩu trước đó.
Một số nhận định cho rằng cơ quan quản lý Trung Quốc có thể không muốn các dòng sản phẩm bị cắt giảm cấu hình xuất hiện rộng rãi trên thị trường nội địa. Tuy nhiên, hiện chưa có xác nhận chính thức về vấn đề này.
Hàng tồn kho đi về đâu?
Do RTX 5090 D v2 được sản xuất riêng cho thị trường Trung Quốc, lượng hàng tồn kho có thể gặp khó trong việc phân phối sang các thị trường khác.
Trước đó, sàn thương mại điện tử JD.com từng xuất hiện khu vực giới thiệu các dòng “GPU phục vụ AI”, bao gồm RTX 5090 D v2. Tuy nhiên, trang này sau đó đã được gỡ xuống.
Với người dùng chơi game tại Trung Quốc, RTX 5080 hiện có thể trở thành lựa chọn cao cấp nhất còn dễ tiếp cận trên thị trường.
Dù Trung Quốc đang thúc đẩy phát triển chip đồ họa nội địa, các sản phẩm trong nước hiện vẫn gặp nhiều thách thức khi cạnh tranh với dòng RTX 50 Series mới nhất của NVIDIA. Giá các mẫu GPU NVIDIA và AMD tại thị trường này cũng đang có xu hướng tăng.
