Frøystad, chàng trai có mái tóc vàng dài chấm vai, mặc áo đấu của đội tuyển Na Uy, được ghi nhận là người sáng tạo ra màn cổ vũ “Viking Row” (Chèo thuyền Viking) hiện gây sốt tại World Cup 2026.
Anh luôn xuất hiện với cặp sừng Viking – một trong những biểu tượng không thể thiếu của mình. Gần đây, điệu chèo thuyền Viking trở thành màn cổ vũ của người hâm mộ gây tiếng vang lớn nhất tại giải đấu lần này.
Là một người hâm mộ bóng đá đầy nhiệt huyết đến từ một hòn đảo nhỏ vùng núi của Na Uy, anh vô cùng hạnh phúc khi được chứng kiến đội tuyển quốc gia thi đấu thăng hoa tại World Cup, đồng thời thấy cả thế giới cùng hòa mình vào bầu không khí cuồng nhiệt ấy.
“Tôi muốn làm điều gì đó để giúp các cầu thủ thi đấu tốt hơn trên sân. Vì thế, tôi luôn có mặt trên khán đài, liên tục hò hét, cổ vũ và làm mọi cách có thể để tiếp thêm sức mạnh cho đội,” Frøystad chia sẻ với phóng viên của ABC Sport.
Chia sẻ về ý tưởng tạo ra màn cổ vũ gây sốt, anh Frøystad cho biết, tương tự như màn “Viking Clap” (tạm dịch: vỗ tay Viking) nổi tiếng của Iceland từng gây sốt tại EURO 2016, những người láng giềng Scandinavia của họ cũng đã lấy cảm hứng từ lịch sử thời Trung cổ để tạo nên một màn cổ vũ ấn tượng.
Đó là vũ điệu chèo thuyền mang đậm dấu ấn Viking, lan tỏa mạnh mẽ hơn bất kỳ hoạt động cổ vũ nào khác tại giải đấu năm nay.
Bắt đầu vũ điệu, mọi người cùng ngồi xuống như đang trên một con thuyền Viking. Sau 2 nhịp trống, tất cả đồng loạt thực hiện động tác kéo mái chèo tưởng tượng vào hô vang “ro” – từ trong tiếng Na Uy có nghĩa là “chèo”.
Nhịp độ sau đó ngày càng được đẩy nhanh. Mọi người chèo ngày càng gấp gáp hơn trước khi đồng loạt bùng nổ trong những tiếng reo hò vang dội.
Frøystad cho biết ý tưởng về màn cổ vũ này đã xuất hiện trong đầu anh từ nhiều năm trước, khi theo dõi câu lạc bộ Rosenborg của Na Uy cùng các cổ động viên của đội.
“Tôi luôn thích âm thanh của từ ro cũng như sức mạnh và áp lực mà nó tạo ra trên khán đài. Vì điều này, tôi đã suy nghĩ về vũ điệu suốt nhiều năm”, CĐV đội tuyển Na Uy nói.
Được biết, kể từ khi đội tuyển Na Uy giành vé tham dự kỳ World Cup, Frøystad bắt đầu suy nghĩ nghiêm túc về một màn cổ vũ đặc biệt để mang tới ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh.
Anh muốn vũ điệu phải mang đậm bản chất văn hóa, thể hiện chất Viking mạnh mẽ. Từ đó, ý tưởng cũng bật ra. Frøystad nhận ra rằng, động tác chèo thuyền có sự kết hợp của nhiều người sẽ tạo ra sức mạnh.
Sau đó, anh tìm đến Oljeberget – hội cổ động viên chính thức của đội tuyển Na Uy. Hai bên cùng hợp tác để hoàn thiện cách thực hiện, đồng thời bổ sung phần nhịp trống nhằm tạo hiệu ứng mạnh mẽ hơn.
“Tôi chỉ là người nảy ra tia sáng đầu tiên. Nhưng màn cổ vũ này có thể sống và lan tỏa được là nhờ nhóm cổ động viên đã quyết định sử dụng nó. Nếu không có sự ủng hộ của hội cổ động viên và tất cả người hâm mộ Na Uy, màn cổ vũ này sẽ chẳng thể trở thành như ngày hôm nay,” anh nói.
Chính nhờ những ý tưởng này, Frøystad được các CĐV Na Uy và truyền thông gọi vui là “quý ông chèo thuyền”.
“Lớn hơn cả bóng đá”
Nhóm cổ động viên Na Uy đã tổ chức những màn Viking Row được dàn dựng công phu tại nhiều địa điểm biểu tượng trên khắp nước Mỹ, nổi bật nhất là ở Quảng trường Times Square.
Ngoài ra, những màn “chèo thuyền Viking” ngẫu hứng cũng liên tục xuất hiện ở nhiều nơi như trên các thang cuốn của ga tàu tại Boston, trên sàn tàu điện ngầm ở New York, thậm chí ngay cả trên các chuyến bay.
Không ít cổ động viên Na Uy cũng bất ngờ trước việc chính họ đã bước ra khỏi sự kín đáo vốn có để tạo nên một làn sóng cuồng nhiệt khắp giải đấu.
“Chúng tôi vô cùng phấn khích vì đã quá lâu rồi Na Uy mới lại được dự World Cup. Tôi cảm thấy mình đang nhìn thấy một phiên bản hoàn toàn mới của chính người Na Uy”, một cổ động viên chia sẻ trước một trận đấu của đội tuyển.
“Mọi người Na Uy vốn khá trầm lặng nên tôi cũng không biết điều gì đã xảy ra. Có lẽ đơn giản là tất cả chúng tôi đều quá hào hứng”, một người khác nói.
Ngay cả các cầu thủ cũng tham gia vào màn cổ vũ này. Sau mỗi chiến thắng, họ cùng người hâm mộ thực hiện động tác chèo thuyền trên khán đài.
Tiền đạo ngôi sao Erling Haaland thậm chí còn gọi đây là điều “lớn hơn cả bóng đá.”
Đối với Frøystad, điều đó mang ý nghĩa vô cùng đặc biệt, bởi anh chỉ mong được chứng kiến đội tuyển quốc gia đạt đến phong độ cao nhất.
“Chúng tôi muốn đội tuyển giành chức vô địch World Cup, và chúng tôi sẽ làm mọi điều có thể để cổ vũ họ. Dù đội tuyển thắng hay thua, chúng tôi vẫn sẽ luôn ở đó, sát cánh và ủng hộ họ”, anh nói.
Tối 11/5, anh T. (sống ở xã Ba Vì) nhận được thông tin có người dân trong thôn đi qua suối Cái, sẩy chân rồi bị hòn đá khổng lồ lăn trúng.
Thời điểm có mặt ở hiện trường, anh T. nhìn thấy một bên chân của nạn nhân mắc kẹt giữa tảng đá lớn và các hòn đá khác nên không thể rút ra được.
Biết sự việc, người dân trong thôn cùng Công an xã, Ban chỉ huy Quân sự xã với số lượng cả trăm người lập tức có mặt ở hiện trường.
"Khó nhất là khối đá có trọng lượng rất lớn. Nếu muốn kéo toàn bộ chân của nạn nhân ra phải nhấc được khối đá lên", anh T. cho biết.
Tại hiện trường, các lực lượng họp bàn tại chỗ tìm ra cách tối ưu, nhanh nhất để cứu được người đàn ông.
“Do khối đá có trọng lượng lớn, lực lượng chức năng huy động một xe cẩu tới hiện trường, đỗ cách con suối khoảng 30m rồi dùng hệ thống nâng hạ thả dây nhằm cố định tảng đá lớn.
"Cả trăm người người phối hợp dùng sức nâng khối đá hàng chục tấn, kết hợp kích thủy lực tạo khoảng hở để kéo phần chân ra ngoài", anh T. kể lại.
Sau thời gian hơn 1 tiếng, khối đá được kéo ra, nạn nhân được đưa ra ngoài trong tình trạng tỉnh táo, phần chân bị thương nhẹ, không nguy hiểm tính mạng.
Chứng kiến toàn bộ quá trình giải cứu, anh T. khâm phục sự đoàn kết giữa người dân và lực lượng chức năng, nỗ lực tìm mọi cách để đảm bảo tính mạng cho người bị nạn.
"Nhà tôi sống gần suối Cái. Đây là lần đầu tiên chứng kiến tình huống khối đá lăn trúng chân một người dân", anh bày tỏ.
Anh Nguyễn Lương - người nhà nạn nhân, cũng có mặt ở hiện trường - cho biết, gần 2 tiếng giải cứu là những giây phút cân não, căng thẳng. Ban đầu, lực lượng chức năng và mọi người dự tính dùng xe cẩu kéo toàn bộ khối đá lên. Tuy nhiên, phương án này có thể khiến tảng đá đè lên người, dẫn tới nguy hiểm tính mạng.
"Đội cứu hộ chọn phương án dùng xe cẩu thả dây, ngăn khối đá tiếp tục sạt trượt rồi dùng kích để nhấc lên", người đàn ông nhớ lại.
Khi nạn nhân được đưa ra khỏi khối đá, cả gia đình vỡ oà, thở phào nhẹ nhõm.
"Chúng tôi xin gửi lời cảm ơn đến Công an xã, UBND xã và các lực lượng khác cùng người dân đã hỗ trợ cứu nạn nhân trong đêm tối", anh nói thêm.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, đại diện Công an xã Ba Vì xác nhận khoảng 20h ngày 11/5 nhận được tin báo về việc có người dân bị đá đè mắc kẹt tại khu vực suối Cái trên địa bàn thôn Hợp Nhất.
Công an xã và các lực lượng đã khẩn trương huy động người và phương tiện để triển khai công tác cứu hộ.
Người gặp nạn là ông Nguyễn Minh T. (SN 1987, trú ở thôn Lặt, xã Ba Vì). Trước đó, ông soi đèn đi bắt ếch, cua tại suối Cái thì tảng đá lớn xô trượt đè trúng và bị mắc kẹt chân trái.
Đến 21h45 cùng ngày, Công an xã phối hợp dân quân tự vệ cùng người dân đưa anh T. ra khỏi tảng đá trong tình trạng tỉnh táo. Ngoài phần chân bị thương do bị kẹp vào tảng đá, không phát hiện thương tích khác. Người đàn ông được đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Ba Vì.
Argentina đang khẩn trương điều tra nguồn gốc bùng phát biến thể virus Andes chết người trên tàu du lịch MV Hondius, cướp đi sinh mạng 3 hành khách và lây nhiễm cho 5 người khác.
Tàu du lịch MV Hondius xuất phát từ Argentina - quốc gia đang ghi nhận đợt bùng phát virus Hanta nghiêm trọng trong năm qua. Đáng chú ý, cặp vợ chồng tử vong vì căn bệnh này trên tàu cũng đã di chuyển qua nhiều khu vực trước khi lên đường.
Ngày 10/5, tàu MV Hondius - nơi xuất hiện ổ dịch virus Hanta - đã cập cảng trên đảo Tenerife của Tây Ban Nha. Con tàu trở thành tâm điểm chú ý của giới y tế quốc tế từ ngày 2/5, sau khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nhận được thông báo về ca nhiễm hiếm gặp do virus Hanta xuất hiện trên tàu.
Lo ngại nhanh chóng lan rộng trên phạm vi toàn cầu, buộc nhiều quốc gia khẩn trương triển khai các biện pháp giám sát và rà soát nhằm ngăn nguy cơ virus xâm nhập, bùng phát trong cộng đồng.
Dù gây nhiều quan ngại, virus Hanta không phải tác nhân mới. Theo CNN , việc lây truyền từ người sang người từng được ghi nhận trong các đợt dịch tại Nam Mỹ trước đây.
Đáng chú ý, MV Hondius khởi hành từ thành phố Ushuaia của Argentina. Từ ngày 1/4, con tàu bắt đầu hành trình khám phá kéo dài hướng tới quần đảo Cape Verde ngoài khơi Tây Phi.
Virus Hanta từng gây chấn động Argentina sau đợt bùng phát tại vùng Patagonia ở cực nam nước này vào năm 2018, khiến 11 người thiệt mạng và hàng chục người mắc bệnh.
Mùa dịch hiện nay tại Argentina bắt đầu từ tháng 6/2025. Tính đến nay, giới chức y tế đã ghi nhận 101 ca nhiễm - gần gấp đôi so với 57 trường hợp cùng kỳ mùa trước.
Không chỉ số ca mắc tăng mạnh, Argentina còn chứng kiến tỷ lệ tử vong ở mức cao đáng báo động khi số người chết vì virus Hanta tăng thêm 10% so với năm trước.
Theo Bộ Y tế Argentina, dù Ushuaia - nơi MV Hondius khởi hành - không ghi nhận ca nhiễm nào trong nhiều thập niên qua, virus Hanta vẫn đang lưu hành tại nhiều khu vực khác trên cả nước.
Trong mùa dịch năm nay, phần lớn ca bệnh tập trung ở miền trung Argentina, trong đó tỉnh Buenos Aires là địa phương ghi nhận nhiều ca nhất với 42 trường hợp.
WHO cho biết đến ngày 8/5 đã có tổng cộng 8 trường hợp nghi nhiễm liên quan tới tàu MV Hondius, bao gồm 3 ca tử vong. Hai nạn nhân đầu tiên là cặp vợ chồng người Hà Lan. Người chồng qua đời ngày 11/4.
Theo WHO, người vợ xuất hiện các triệu chứng tiêu hóa và tình trạng sức khỏe chuyển biến xấu trong chuyến bay tới Johannesburg (Nam Phi) ngày 25/4 trước khi qua đời một ngày sau đó.
Giới chức Argentina cho biết cặp đôi này từng di chuyển qua nhiều khu vực tại Argentina, nhiều lần qua lại biên giới Chile và cả Uruguay trước khi lên tàu du lịch.
Bà Maria Van Kerkhove, Giám đốc phụ trách chuẩn bị và phòng ngừa dịch bệnh, đại dịch của WHO, cho biết thời gian ủ bệnh của virus Hanta thường kéo dài từ một đến sáu tuần. Điều này khiến WHO nghiêng về khả năng cặp vợ chồng người Hà Lan đã nhiễm bệnh trước khi lên tàu.
Con tàu du lịch trở thành ổ dịch Hanta
Theo TS Vikram Niranjan, chuyên gia của Đại học Limerick (Ireland), các tàu du lịch đường dài hội tụ nhiều yếu tố khiến bệnh truyền nhiễm dễ phát tán nếu xuất hiện ca bệnh, Daily Mail cho biết.
Ông cho rằng hành khách thường sinh hoạt trong không gian tương đối khép kín, cùng sử dụng tiện ích chung, ăn uống tập trung và tham gia nhiều hoạt động đông người trong thời gian dài. Đây là điều kiện thuận lợi để mầm bệnh lan rộng, đặc biệt với các bệnh lây qua đường hô hấp hoặc tiêu hóa.
TS Niranjan nhắc lại vụ bùng phát Covid-19 trên tàu Diamond Princess năm 2020 như minh chứng điển hình cho việc môi trường tàu biển có thể khiến công tác kiểm soát dịch trở nên phức tạp hơn nhiều.
Theo TS Niranjan, các khu buffet, dụng cụ dùng chung hay những bề mặt có tần suất tiếp xúc cao đều có thể trở thành nguồn lây nếu quy trình vệ sinh không được kiểm soát nghiêm ngặt.
Ông cũng lưu ý rằng ngay cả những người chưa xuất hiện triệu chứng vẫn có khả năng phát tán mầm bệnh trong quá trình sinh hoạt thường ngày.
Ngoài ra, phần lớn hoạt động trên tàu diễn ra trong không gian kín. Nếu hệ thống thông gió không bảo đảm hoặc mật độ hành khách quá cao, nguy cơ lây nhiễm qua không khí sẽ tăng đáng kể.
Một yếu tố khác là đặc điểm độ tuổi của khách du lịch tàu biển. Đây thường là nhóm lớn tuổi, có nguy cơ gặp biến chứng nặng cao hơn khi mắc bệnh truyền nhiễm do mang theo nhiều bệnh nền.
Theo các chuyên gia, dù tàu du lịch đều có phòng y tế, năng lực điều trị chủ yếu chỉ đáp ứng nhu cầu sơ cứu và chăm sóc cơ bản, khó xử lý hiệu quả nếu xảy ra đợt bùng phát dịch lớn hoặc diễn biến nhanh.
Từ đầu tháng 6, các hệ thống bán lẻ lớn như Cold Storage, FairPrice, Giant, Prime và Sheng Siong bắt đầu bán tiết lợn đông đóng gói do tập đoàn CP Foods (Thái Lan) sản xuất. Giá mỗi hộp 400 gram khoảng 5,5 USD.
Tại FairPrice, hơn 80% lượng hàng bán hết sau 5 ngày. Nhiều cửa hàng ghi nhận tình trạng hết sản phẩm ngay trong ngày mở bán. "Tôi đã đi vài siêu thị nhưng đều không mua được", một khách hàng chia sẻ trên mạng xã hội.
Lô hàng đầu tiên gồm 6.000 gói cập cảng Singapore vào cuối tháng 5.
Tiết lợn từng bị cấm tại Singapore từ năm 1999 sau đợt bùng phát virus Nipah ở Malaysia, khiến hơn 100 người thiệt mạng. Sau nhiều năm, CP Foods đã làm việc với cơ quan chức năng hai nước để chứng minh quy trình sản xuất an toàn. Tiết lợn được thu gom vô trùng, lọc tạp chất, hấp nhiệt độ cao và kiểm nghiệm vi sinh trước khi xuất khẩu.
Món ăn này nhanh chóng phổ biến trở lại. Chuỗi lẩu Haidilao đưa tiết lợn đông vào thực đơn tại 15 nhà hàng từ cuối tháng 5. Nhà hàng Tong Xin Ru Yi đang nghiên cứu các món kiểu Tứ Xuyên, trong khi tập đoàn Crystal Jade phát triển thực đơn đặc biệt gồm cháo tiết lợn, các món nồi đất kết hợp tiết lợn với thịt băm, cá muối và nội tạng.
Đầu bếp Martin Foo của Crystal Jade cho biết tiết lợn mềm mịn, nước dùng thơm và có giá trị dinh dưỡng. Tại Enjoy Eating House & Bar, đồng sở hữu Joel Ong kể nhiều thực khách nói họ chưa được ăn món này suốt nhiều năm.
Đại diện Haidilao cho biết nhóm khách trên 30 tuổi gọi tiết lợn nhiều nhất vì quen thuộc với hương vị cũ, trong khi giới trẻ gọi thử vì tò mò. Bà Stella Lock, 53 tuổi, kể thường nấu canh nội tạng lợn với tiết đông cho gia đình và cho biết bà thấy tiện lợi khi mua được thực phẩm này ngay trong nước.
Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết tiết lợn chứa khoảng 16 g protein trong mỗi 100 g, cùng các vi chất sắt, kali, đồng. Ngoài ra, các phospholipid trong tiết lợn được cho là có lợi cho hoạt động của hệ thần kinh và trí nhớ. Tuy nhiên, tiết lợn cũng chứa hàm lượng cholesterol khá cao và tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn nếu khâu giết mổ, chế biến không đảm bảo vệ sinh.
Các chuyên gia y tế khuyên người tiêu dùng chỉ nên ăn lượng vừa phải và những người mắc bệnh mỡ máu, tim mạch cần hạn chế sử dụng.
