Công ty SpaceX của tỷ phú Elon Musk đang chuẩn bị đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), hướng đến mức định giá 1.750 tỷ USD. Theo các thước đo phổ biến của Phố Wall, quy mô này là “cực kỳ cao”.
SpaceX sẽ ngay lập tức trở thành công ty đại chúng lớn thứ sáu tại Mỹ, vượt qua cả Meta Platforms – sở hữu Facebook, đã niêm yết hơn một thập kỷ và Berkshire Hathaway – công ty còn “già” hơn cả nhà sáng lập Elon Musk.
Vào 2025, SpaceX ghi nhận khoảng 8 tỷ USD lợi nhuận và doanh thu từ 15-16 tỷ USD, theo nguồn tin của Reuters. Tăng trưởng doanh thu trong những năm gần đây dao động từ 51% (năm 2024) đến 100% (năm 2021).
Không giống các công ty niêm yết được giới phân tích theo dõi, hiện không có dự báo đồng thuận nào về tăng trưởng của SpaceX. Vì vậy, Reuters đưa ra một số giả định để so sánh mức định giá tiềm năng với các doanh nghiệp niêm yết.
Theo đó, đặt “tham vọng” rằng dòng tiền và doanh thu năm nay sẽ tăng gấp đôi so với 2025. Khi ấy, ở mức vốn hóa 1.750 tỷ USD, SpaceX sẽ có hệ số giá trên doanh thu (P/S) là 56 lần và hệ số giá trên EBITDA là 109 lần. Đây là mức “kinh ngạc”, ngay cả với những công ty tăng trưởng nhanh nhất. EBITDA là chỉ số tài chính phản ánh hiệu quả kinh doanh của một công ty, được tính bằng tổng thu nhập trước lãi vay, thuế, khấu hao và chi phí.
Ví dụ, Tesla – cũng do Elon Musk điều hành – đang được định giá ở mức 12 lần doanh thu dự kiến và 79 lần EBITDA, thuộc nhóm cổ phiếu đắt đỏ nhất Phố Wall.
Ông Samuel Kerr, Giám đốc toàn cầu thị trường vốn cổ phần tại Mergermarket, thừa nhận gần như không có công ty niêm yết tương đương có thể làm chuẩn định giá cho công ty của Musk. “Rất có thể SpaceX sẽ được định giá cao hơn đáng kể so với bất kỳ doanh nghiệp nào trong lĩnh vực công nghệ vũ trụ, nhờ quy mô và vị thế dẫn đầu thị trường”, ông nhận định.
Theo giới phân tích, giá trị công ty chủ yếu dựa trên dịch vụ viễn thông Starlink với 9.000 vệ tinh phủ khắp hành tinh, với hơn 10 triệu thuê bao. Starlink đang dẫn đầu trong triển khai mạng lưới vệ tinh quỹ đạo Trái đất tầm thấp để cung cấp Internet, đang có lợi nhuận và chiếm khoảng 50% đến 80% doanh thu của SpaceX.
“Mảng kinh doanh phóng vệ tinh và dịch vụ Starlink đã được chứng minh hiệu quả, ngay lúc này”, ông Daniel Hanson, Quản lý danh mục tại Neuberger’s Quality Equity Fund – quỹ đang đầu tư vào SpaceX, đánh giá.
Shay Boloor, chiến lược gia trưởng thị trường tại Futurum Equities, đồng quan điểm Starlink là lý do duy nhất khiến mức định giá 1.750 tỷ USD chấp nhận được. Theo ông, lượng thuê bao của dịch vụ này “đang tăng trưởng với tốc độ điên rồ”.
Cùng với đó, mảng phóng tên lửa của SpaceX được giới phân tích đánh giá đã “cách mạng hóa” khả năng tiếp cận quỹ đạo. Tháng 12/2025, Falcon 9 trở thành tên lửa cỡ lớn đầu tiên thực hiện thu hồi có kiểm soát sau khi vào quỹ đạo. Nó đã thực hiện kỷ lục 165 vụ phóng năm ngoái.
Trung bình, cứ hai ngày thì SpaceX phóng một tên lửa một lần, nhanh hơn bất kỳ chương trình hoặc công ty vũ trụ nào trong lịch sử. Trong lúc việc tiếp cận các điểm phóng trở thành nút thắt cổ chai của các đối thủ như Amazon, SpaceX có lợi thế cạnh tranh lớn. “Đây là điều độc nhất vô nhị”, Mark Boggett, Giám đốc điều hành quỹ đầu tư mạo hiểm Seraphim Space, nhận xét.
Các nhà phân tích còn tính thêm nhiều yếu tố khác, như thành tích của Elon Musk trong việc xây dựng các công ty đột phá trong ngành. Năng lực của ông khiến họ tin rằng những dự án dù chưa được kiểm chứng như Starship, xAI hay tham vọng cơ sở hạ tầng AI ra ngoài Trái Đất, cuối cùng sẽ mang lại lợi nhuận.
Ông Daniel Hanson tại Neuberger’s Quality Equity Fund cho rằng xAI có thể tăng giá trị theo thời gian, hưởng lợi từ những thay đổi dài hạn hướng tới trí tuệ nhân tạo, dữ liệu và kết nối toàn cầu. “SpaceX là tập hợp các doanh nghiệp khổng lồ, đã được chứng minh về quy mô”, ông nói.
Nhưng nhiều tham vọng của SpaceX cũng chưa được hiện thực hóa, như chương trình tên lửa Starship thực hiện các sứ mệnh lên Mặt trăng và Sao Hỏa. Hay kế hoạch phóng một triệu vệ tinh trung tâm dữ liệu được liên kết với xAI.
Để mức định giá 1.750 tỷ USD thuyết phục, các nhà đầu tư sẽ cần theo dõi sát sao thời điểm Starship ra mắt thị trường và khả năng tăng tốc của dịch vụ Starlink, theo nhà phân tích Franco Granda của PitchBook.
SpaceX dự kiến huy động từ 75 tỷ USD trở lên trong đợt IPO sắp tới. Con số kỷ lục này đã tạo nên cơn sốt, đến mức một số người đổ tiền vào các thị trường thứ cấp kém minh bạch, chấp nhận cấu trúc phức tạp và quyền sở hữu không rõ ràng chỉ để có cơ hội đầu tư vào công ty của Musk.
Hiện SpaceX được định giá khoảng 1.540 tỷ USD trên thị trường giao dịch thứ cấp Nasdaq Private Market. Greg Martin, Đồng sáng lập nền tảng giao dịch cổ phiếu tư nhân trước IPO Rainmaker Securities, cho biết SpaceX luôn là một trong những cái tên được giao dịch sôi động nhất, vì hiện không có doanh nghiệp nào tương tự trên thị trường tư nhân. “Nhu cầu gần như luôn vượt cung, kể cả trong những giai đoạn thị trường thứ cấp nhìn chung trầm lắng”, ông nói.
Ngày 6-5, Báo Tuổi Trẻ và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã ký kết Biên bản ghi nhớ (MOU) về hợp tác truyền thông trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán Việt Nam.
Biên bản ghi nhớ nhằm tăng cường phối hợp giữa hai bên trong công tác thông tin, tuyên truyền về lĩnh vực chứng khoán, bảo đảm nội dung truyền tải đến công chúng chính xác, kịp thời, hiệu quả và thiết thực.
Thông qua hợp tác, hai bên cùng hướng tới nâng cao nhận thức của cộng đồng xã hội, đặc biệt là doanh nghiệp, nhà đầu tư về vai trò của thị trường chứng khoán; đồng thời hỗ trợ việc hiểu đúng và chấp hành tốt các chủ trương, chính sách, pháp luật liên quan.
Việc ký kết cũng góp phần tạo sự đồng thuận trong nhận thức và hành động các cấp, các ngành trong tiến trình hội nhập, cải cách và hiện đại hóa ngành chứng khoán, qua đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường vốn Việt Nam.
Phát biểu tại lễ ký kết, bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết số lượng tài khoản giao dịch nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam đã vượt mốc 12 triệu, phản ánh sự phát triển và sức hút ngày càng lớn của kênh đầu tư này.
Nhấn mạnh đặc thù của lĩnh vực chứng khoán là yêu cầu cao về minh bạch thông tin, bà Phương đánh giá báo chí truyền thông, trong đó có Báo Tuổi Trẻ, đóng vai trò quan trọng trong việc phản ánh trung thực, đa chiều diễn biến thị trường, góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư.
"Báo Tuổi Trẻ đã đồng hành, hỗ trợ hiệu quả thời gian qua cho sự phát triển của ngành chứng khoán. Việc ký kết hôm nay nhằm chính thức hóa mối quan hệ hợp tác giữa hai bên, giúp thông tin đến với nhà đầu tư và doanh nghiệp nhanh chóng, chính xác hơn", bà Phương nói, đồng thời chia sẻ ngành chứng khoán sẽ kỷ niệm 30 năm thành lập vào tháng 11 tới.
Đặc biệt, việc hợp tác được diễn ra trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam vừa được nâng hạng. Bà Phương cho biết những năm qua, Chính phủ, Bộ Tài chính, Ủy ban chứng khoán và các cơ quan liên quan đã nỗ lực triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam. Tổ chức xếp hạng FTSE Russell xếp Việt Nam ở nhóm thị trường mới nổi thứ cấp.
Dự kiến đến tháng 9 tới, khoảng 30 cổ phiếu Việt Nam sẽ chính thức được đưa vào rổ chỉ số của FTSE Russell, góp phần thu hút tốt hơn nữa dòng vốn từ nước ngoài.
Bà Phương lưu ý rằng, để tận dụng hiệu quả cơ hội nâng hạng, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Trong đó, cần sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan báo chí nhằm tăng cường truyền thông về minh bạch thông tin và nâng cao chất lượng doanh nghiệp niêm yết.
Về phía báo Tuổi Trẻ, ông Lê Thế Chữ - Tổng biên tập, cũng nhấn mạnh thị trường chứng khoán ngày càng trở thành kênh huy động vốn quan trọng của nền kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh cả hệ thống chính trị nỗ lực mục tiêu tăng trưởng hai chữ số.
Ông Chữ cho hay, đi cùng với sự phát triển và nâng cấp của thị trường, nhu cầu thông tin tài chính của nhà đầu tư, doanh nghiệp và người dân cũng đang gia tăng nhanh chóng. Bối cảnh mới đòi hỏi báo chí phải nâng cao hơn nữa chất lượng nội dung và tính kịp thời.
Việc ký kết hợp tác lần này là bước đi chính thức nhằm tăng cường sự gắn kết vốn đã được duy trì trong nhiều năm qua.
"Để phụng sự nhu cầu thông tin ngày càng cao về thị trường, Báo Tuổi Trẻ đã ra mắt trang Chứng khoán vào tháng tháng 1 năm nay. Sắp tới, chúng tôi sẽ tiếp tục tăng cường đẩy mạnh truyền thông về thị trường chứng khoán, qua đó góp phần thúc đẩy sự phát triển của thị trường vốn", ông Chữ nhấn mạnh.
Tiếp lời, ông Trần Xuân Toàn - Phó Tổng biên tập Báo Tuổi Trẻ, đã đề xuất cụ thể hóa một số định hướng hợp tác trọng tâm giữa hai bên trong thời gian tới.
Thứ nhất, thúc đẩy truyền thông để thị trường chứng khoán và thị trường trái phiếu thực sự trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế, góp phần giảm phụ thuộc vào kênh tín dụng ngân hàng.
Thứ hai, định hướng tư duy đầu tư theo hướng bền vững, xây dựng thị trường minh bạch, khuyến khích nhà đầu tư chuyển từ tâm lý "lướt sóng" sang đầu tư dài hạn.
Thứ ba, xây dựng Báo Tuổi Trẻ trở thành kênh tham chiếu thông tin chính thống, góp phần ngăn chặn tin giả, đồng thời truyền tải kịp thời các chính sách mới của Ủy ban Chứng khoán, Bộ Tài chính, Chính phủ trong bối cảnh thị trường nhạy cảm với thông tin.
Thứ tư, phối hợp tuyên truyền nhằm đẩy mạnh thu hút dòng vốn đầu tư dài hạn trong và ngoài nước, qua đó góp phần nâng cao tính ổn định và phát triển bền vững của thị trường chứng khoán.
"Sự phối hợp truyền thông giữa Báo Tuổi Trẻ và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước được định vị theo hướng dài hạn, không chỉ "tuyên truyền chính sách", mà cùng định hướng xây văn hóa đầu tư minh bạch, nâng cao niềm tin thị trường và thúc đẩy thị trường vốn trở thành động lực tăng trưởng quốc gia sau khi nâng hạng", ông Toàn nhấn mạnh.
Đặc biệt, Báo Tuổi Trẻ sẽ đẩy mạnh truyền thông nhằm tăng sự hiểu biết công chúng, nhà đầu tư về vai trò của thị trường chứng khoán...
Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư về cơ chế chi tạm ứng Quỹ bình ổn giá xăng dầu từ ngân sách trung ương. Theo dự thảo, Bộ sẽ tiếp nhận nguồn tạm ứng từ ngân sách, phân bổ cho Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước quản lý, theo dõi, kiểm tra. Quỹ sẽ được tạm ứng cho các thương nhân đầu mối để điều hành giá.
Về quy trình lần đầu, dựa kịch bản điều hành giá, doanh nghiệp đầu mối gửi đề nghị tạm ứng theo sản lượng tiêu thụ dự kiến 7 ngày (x) mức chi quỹ cho diesel là 5.000 đồng, các mặt hàng khác 4.000 đồng một lít.
Trước mỗi kỳ điều hành tiếp theo, doanh nghiệp báo cáo việc sử dụng, số dư và nhu cầu tạm ứng từ quỹ.
Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước sẽ trình Bộ Công Thương duyệt và chuyển tiền vào tài khoản của doanh nghiệp đầu mối dùng riêng cho chi, trích lập và hoàn trả ngân sách.
Trường hợp nguồn tạm ứng không đủ cho chu kỳ điều hành 7 ngày, Cục đánh giá, đề xuất liên Bộ Công Thương - Tài chính trình cấp có thẩm quyền bổ sung dự toán ngân sách để tiếp tục tạm ứng.
Sau quá trình bình ổn, doanh nghiệp xác định số tiền đã chi theo sản lượng tiêu thụ, hoàn thiện hồ sơ để rút tiền từ tài khoản phong tỏa. Lãi phát sinh được cộng vào quỹ.
Với trường hợp trích lập quỹ, trong 5 ngày sau mỗi kỳ điều hành, thương nhân xác định và chuyển toàn bộ tiền vào tài khoản phong tỏa. Số trích lập = mức trích (x) sản lượng tiêu thụ thực tế.
Khi quy mô quỹ đạt 8.000 tỷ đồng trở lên, Bộ Công Thương yêu cầu thương nhân đầu mối kiểm toán độc lập để xác định số chi, trích lập làm cơ sở quyết toán, hoàn trả ngân sách trong 3 tháng. Tiếp đó, thương nhân phải nộp số dư quỹ vào tài khoản trong vòng 5 ngày để cơ quan quản lý hoàn trả ngân sách và quyết toán.
Nếu sau 12 tháng từ khi trích lập, quỹ chưa đủ để hoàn trả, Bộ Công Thương báo cáo Bộ Tài chính trình Chính phủ xem xét.
Trước đó, theo quyết định của Thủ tướng Phạm Minh Chính, Chính phủ bổ sung 8.000 tỷ đồng cho Bộ Công Thương từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương 2025 để tạm ứng cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu.
Các giải pháp này được đưa ra trong bối cảnh xung đột ở Trung Đông tiếp tục căng thẳng, khiến thị trường năng lượng trong nước biến động mạnh. Từ cuối tháng 2 đến nay, giá bán lẻ xăng dầu trong nước có 11 kỳ điều hành, hiện mỗi lít xăng RON 95-III là 24.330 đồng, dầu diesel 35.440 đồng. Trước đó, có thời điểm giá hai loại nhiên liệu này lên lần lượt gần 34.000 đồng và 40.000 đồng một lít.
Để ổn định thị trường, nhà điều hành đã sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu 9 lần với mức chi gần 5.300 tỷ đồng. Hiện quỹ này còn khoảng 320 tỷ. Ngoài công cụ quỹ bình ổn, Chính phủ cũng giảm tối đa các loại thuế (bảo vệ môi trường, VAT, tiêu thụ đặc biệt) nhằm giảm áp lực tăng giá nhiên liệu.
Những cơn mưa đầu mùa vừa xuất hiện, anh Nguyễn Thanh Tâm, người có hơn 5 năm săn nấm mối tại Tây Ninh, cùng nhóm bạn mang theo đèn pin, bao đựng chạy xe khắp các rừng cao su để tìm nấm mối.
Theo anh Tâm, đầu vụ, nhóm khoảng 4 người của anh phải đi nhiều chuyến mới gom được hơn 15 kg nấm. Nguồn hàng khan hiếm nên những loại nấm búp đẹp vừa được mang ra khỏi rừng đã có thương lái chờ mua với giá 700.000-750.000 đồng mỗi kg.
Không chỉ tại Tây Ninh, tình trạng nấm mối khan hiếm cũng diễn ra ở nhiều khu vực của Bình Phước cũ và Đồng Nai. Sau cơn mưa đầu mùa, anh Thành ở Phú Giáo cùng một người bạn vào rừng săn nấm suốt đêm nhưng chỉ thu được khoảng 5 kg trong chuyến đầu tiên, bằng một nửa so với vụ trước.
Chị Lê Thị Thanh Nga, thương lái chuyên thu mua nấm mối tại Bình Phước và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, nói năm ngoái mỗi đợt chị có thể gom 50-100 kg nấm đầu mùa, nay sản lượng chỉ còn hơn chục kg mỗi đợt.
"Tùy loại nấm búp hay đã nở mà giá bán lẻ dao động 800.000-950.000 đồng mỗi kg", chị Nga thông tin.
Trong khi đó, chị Hoàng Oanh, thương lái thu mua nấm tại Tây Ninh, nhận xét nấm ở khu vực Tây Ninh và Bến Tre cũ (nay thuộc Vĩnh Long) thường có giá cao nhất thị trường nhờ vị ngọt và độ thơm đặc trưng. Với loại nấm búp đẹp, giá bán ra có thể đạt 1-1,1 triệu đồng mỗi kg, tăng 7-8% so với năm ngoái.
Lý giải giá tăng cao, những người săn nấm cho biết do nguồn cung khan hiếm. Sản lượng đầu mùa năm nay giảm đáng kể do mưa đến muộn sau thời gian nắng nóng kéo dài, khiến nấm mọc ít và không đồng đều như các năm trước. "Có đêm, chúng tôi thu được đầy bao nhưng cũng có hôm đi cả đêm chỉ nhặt được vài lạng", một người săn nấm nói.
Không chỉ sản lượng giảm, chi phí săn nấm năm nay cũng tăng lên. Theo anh Thành, trước đây một bộ đèn và pin chuyên dụng để soi nấm có giá khoảng 1-1,2 triệu đồng, nay lên 1,5-1,6 triệu đồng tùy loại, chưa kể chi phí xăng dầu và đi lại đều cao hơn trước.
"Nguồn cung giảm, chi phí đầu vào lại tăng nên giá nấm đầu mùa tăng khoảng 7-8% so với năm ngoái", anh cho hay.
Theo các thương lái, nấm mối đầu mùa luôn được săn tìm dù giá cao do thời gian xuất hiện ngắn, nguồn cung ít và không thể nuôi trồng đại trà như nhiều loại nấm khác. Trong đó, loại nấm búp vừa nhú khỏi mặt đất được ưa chuộng nhất nhờ độ giòn, vị ngọt tự nhiên và hương thơm đặc trưng.
Anh Tâm cho biết đầu mùa, nhiều khách phải đặt trước cả tuần mới mua được, nên phần lớn số nấm anh thu hoạch ưu tiên bán cho khách quen thay vì giao cho thương lái. Theo anh, nửa cuối tháng 5, khi nấm rộ vụ, giá sẽ được điều chỉnh và nguồn hàng cũng dồi dào hơn.
Nấm mối là loại nấm tự nhiên mọc từ các tổ mối dưới lòng đất, thường xuất hiện sau những cơn mưa đầu mùa khoảng một tuần. Loại này phân bố nhiều tại các tỉnh miền Tây, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ, nhất là ở những khu vực có nhiều rừng cao su và rừng trồng. Do không thể trồng đại trà như nhiều loại nấm khác nên sản lượng nấm hoàn toàn phụ thuộc vào tự nhiên.
Theo người dân địa phương, nấm thường bắt đầu nhú lên khỏi mặt đất từ khoảng 5-6h chiều và mọc rõ vào buổi tối. Vì vậy, nhiều người chọn đi săn nấm từ đêm đến rạng sáng để dễ phát hiện dưới ánh đèn pin, đồng thời kịp hái nấm búp khi tai còn khép, giữ được độ giòn, vị ngọt nên bán được giá cao nhất.
Các "thợ săn nấm" cho rằng, mùa nấm rộ nhất thường rơi vào dịp mùng 5 tháng 5 âm lịch. Mỗi đợt nấm chỉ kéo dài khoảng 4 ngày rồi ngưng, sau đó phải chờ thêm từ một đến hai tuần mới xuất hiện đợt mới. Hiện trên thị trường cũng có nấm mối đen được nuôi trồng nhân tạo, tuy nhiên nhiều người tiêu dùng đánh giá loại này không thơm và ngọt bằng nấm tự nhiên.
