Công ty SpaceX của tỷ phú Elon Musk đang chuẩn bị đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), hướng đến mức định giá 1.750 tỷ USD. Theo các thước đo phổ biến của Phố Wall, quy mô này là “cực kỳ cao”.
SpaceX sẽ ngay lập tức trở thành công ty đại chúng lớn thứ sáu tại Mỹ, vượt qua cả Meta Platforms – sở hữu Facebook, đã niêm yết hơn một thập kỷ và Berkshire Hathaway – công ty còn “già” hơn cả nhà sáng lập Elon Musk.
Vào 2025, SpaceX ghi nhận khoảng 8 tỷ USD lợi nhuận và doanh thu từ 15-16 tỷ USD, theo nguồn tin của Reuters. Tăng trưởng doanh thu trong những năm gần đây dao động từ 51% (năm 2024) đến 100% (năm 2021).
Không giống các công ty niêm yết được giới phân tích theo dõi, hiện không có dự báo đồng thuận nào về tăng trưởng của SpaceX. Vì vậy, Reuters đưa ra một số giả định để so sánh mức định giá tiềm năng với các doanh nghiệp niêm yết.
Theo đó, đặt “tham vọng” rằng dòng tiền và doanh thu năm nay sẽ tăng gấp đôi so với 2025. Khi ấy, ở mức vốn hóa 1.750 tỷ USD, SpaceX sẽ có hệ số giá trên doanh thu (P/S) là 56 lần và hệ số giá trên EBITDA là 109 lần. Đây là mức “kinh ngạc”, ngay cả với những công ty tăng trưởng nhanh nhất. EBITDA là chỉ số tài chính phản ánh hiệu quả kinh doanh của một công ty, được tính bằng tổng thu nhập trước lãi vay, thuế, khấu hao và chi phí.
Ví dụ, Tesla – cũng do Elon Musk điều hành – đang được định giá ở mức 12 lần doanh thu dự kiến và 79 lần EBITDA, thuộc nhóm cổ phiếu đắt đỏ nhất Phố Wall.
Ông Samuel Kerr, Giám đốc toàn cầu thị trường vốn cổ phần tại Mergermarket, thừa nhận gần như không có công ty niêm yết tương đương có thể làm chuẩn định giá cho công ty của Musk. “Rất có thể SpaceX sẽ được định giá cao hơn đáng kể so với bất kỳ doanh nghiệp nào trong lĩnh vực công nghệ vũ trụ, nhờ quy mô và vị thế dẫn đầu thị trường”, ông nhận định.
Theo giới phân tích, giá trị công ty chủ yếu dựa trên dịch vụ viễn thông Starlink với 9.000 vệ tinh phủ khắp hành tinh, với hơn 10 triệu thuê bao. Starlink đang dẫn đầu trong triển khai mạng lưới vệ tinh quỹ đạo Trái đất tầm thấp để cung cấp Internet, đang có lợi nhuận và chiếm khoảng 50% đến 80% doanh thu của SpaceX.
“Mảng kinh doanh phóng vệ tinh và dịch vụ Starlink đã được chứng minh hiệu quả, ngay lúc này”, ông Daniel Hanson, Quản lý danh mục tại Neuberger’s Quality Equity Fund – quỹ đang đầu tư vào SpaceX, đánh giá.
Shay Boloor, chiến lược gia trưởng thị trường tại Futurum Equities, đồng quan điểm Starlink là lý do duy nhất khiến mức định giá 1.750 tỷ USD chấp nhận được. Theo ông, lượng thuê bao của dịch vụ này “đang tăng trưởng với tốc độ điên rồ”.
Cùng với đó, mảng phóng tên lửa của SpaceX được giới phân tích đánh giá đã “cách mạng hóa” khả năng tiếp cận quỹ đạo. Tháng 12/2025, Falcon 9 trở thành tên lửa cỡ lớn đầu tiên thực hiện thu hồi có kiểm soát sau khi vào quỹ đạo. Nó đã thực hiện kỷ lục 165 vụ phóng năm ngoái.
Trung bình, cứ hai ngày thì SpaceX phóng một tên lửa một lần, nhanh hơn bất kỳ chương trình hoặc công ty vũ trụ nào trong lịch sử. Trong lúc việc tiếp cận các điểm phóng trở thành nút thắt cổ chai của các đối thủ như Amazon, SpaceX có lợi thế cạnh tranh lớn. “Đây là điều độc nhất vô nhị”, Mark Boggett, Giám đốc điều hành quỹ đầu tư mạo hiểm Seraphim Space, nhận xét.
Các nhà phân tích còn tính thêm nhiều yếu tố khác, như thành tích của Elon Musk trong việc xây dựng các công ty đột phá trong ngành. Năng lực của ông khiến họ tin rằng những dự án dù chưa được kiểm chứng như Starship, xAI hay tham vọng cơ sở hạ tầng AI ra ngoài Trái Đất, cuối cùng sẽ mang lại lợi nhuận.
Ông Daniel Hanson tại Neuberger’s Quality Equity Fund cho rằng xAI có thể tăng giá trị theo thời gian, hưởng lợi từ những thay đổi dài hạn hướng tới trí tuệ nhân tạo, dữ liệu và kết nối toàn cầu. “SpaceX là tập hợp các doanh nghiệp khổng lồ, đã được chứng minh về quy mô”, ông nói.
Nhưng nhiều tham vọng của SpaceX cũng chưa được hiện thực hóa, như chương trình tên lửa Starship thực hiện các sứ mệnh lên Mặt trăng và Sao Hỏa. Hay kế hoạch phóng một triệu vệ tinh trung tâm dữ liệu được liên kết với xAI.
Để mức định giá 1.750 tỷ USD thuyết phục, các nhà đầu tư sẽ cần theo dõi sát sao thời điểm Starship ra mắt thị trường và khả năng tăng tốc của dịch vụ Starlink, theo nhà phân tích Franco Granda của PitchBook.
SpaceX dự kiến huy động từ 75 tỷ USD trở lên trong đợt IPO sắp tới. Con số kỷ lục này đã tạo nên cơn sốt, đến mức một số người đổ tiền vào các thị trường thứ cấp kém minh bạch, chấp nhận cấu trúc phức tạp và quyền sở hữu không rõ ràng chỉ để có cơ hội đầu tư vào công ty của Musk.
Hiện SpaceX được định giá khoảng 1.540 tỷ USD trên thị trường giao dịch thứ cấp Nasdaq Private Market. Greg Martin, Đồng sáng lập nền tảng giao dịch cổ phiếu tư nhân trước IPO Rainmaker Securities, cho biết SpaceX luôn là một trong những cái tên được giao dịch sôi động nhất, vì hiện không có doanh nghiệp nào tương tự trên thị trường tư nhân. “Nhu cầu gần như luôn vượt cung, kể cả trong những giai đoạn thị trường thứ cấp nhìn chung trầm lắng”, ông nói.
Với mức giá hiện nay, quy đổi theo tỉ giá niêm yết tại ngân hàng, giá vàng thế giới tương đương 155 triệu đồng/lượng.
Giá bạc thế giới cũng bật tăng mạnh, có lúc vượt 83 USD/ounce, quy đổi tương đương 2,64 triệu đồng/lượng.
Đây là mức tăng rất mạnh trong thời gian gần đây.
Gần đây diễn biến giá vàng phụ thuộc phần lớn vào thông tin cuộc chiến giữa Mỹ - Iran, mỗi khi tình hình căng thẳng xuống thang thì giá vàng sẽ được củng cố đà tăng.
Tối nay, tuy Mỹ lưu ý "lệnh phong tỏa hải quân vẫn sẽ được duy trì đầy đủ hiệu lực, nhưng chỉ áp dụng đối với Iran, cho đến khi thỏa thuận với Iran được hoàn tất 100%", nhưng kỳ vọng về việc cuộc chiến Mỹ - Iran sớm chấm dứt đã đẩy giá vàng tăng vọt vì ông Trump hứa hẹn "quá trình này sẽ diễn ra rất nhanh, bởi phần lớn các điểm đã được đàm phán xong".
Cuối ngày hôm nay, giá vàng miếng SJC giảm 200.000 đồng/lượng, về mức 171 triệu đồng/lượng. Giá mua vào cũng giảm về mức tương ứng, còn 167,5 triệu đồng/lượng.
Giá vàng nhẫn 9999 bán ra giảm về 170,5 triệu đồng/lượng, mua vào 167 triệu đồng/lượng.
So với giá vàng thế giới quy đổi, giá vàng trong nước chỉ còn cao hơn 16 triệu đồng/lượng. Trước đó mức chênh từng lên đến hơn 30 triệu đồng/lượng.
Cuối ngày hôm nay giá bạc cũng nhích lên.
Công ty Ancarat niêm yết giá bạc bán ra ở mức 3,065 triệu đồng/lượng và mua vào ở mức 2,973 triệu đồng/lượng.
Công ty SBJ niêm yết giá bạc bán ra ở mức 3,072 triệu đồng/lượng, mua vào ở mức 2,982 triệu đồng/lượng.
Công ty Phú Quý niêm yết giá bán bạc ở mức 3,064 triệu đồng/lượng và 2,972 triệu đồng/lượng (mua vào).
Trong vòng một tuần qua giá bạc trong nước liên tục đi lên và hiện khá vững ở mốc trên 3 triệu đồng/lượng. Sức mua cũng cải thiện sau một thời gian trầm lắng.
Mời độc giả theo dõi diễn biến giá vàng và giá bạc TẠI ĐÂY
Mở cửa phiên giao dịch sáng 6/5, cổ phiếu Samsung Electronics tăng 12%, kéo vốn hóa lên 1,65 triệu tỷ won (1.133 tỷ USD). Họ là công ty châu Á thứ hai, sau hãng chip TSMC đạt mốc này.
Samsung Electronics hiện là hãng sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới. Nhu cầu chip dùng trong trí tuệ nhân tạo tăng cao giúp cổ phiếu Samsung Electronics tăng gấp 4 trong năm qua.
Châu Á là trụ cột của hệ sinh thái AI toàn cầu, khi kết hợp được sự thống trị trong sản xuất chip với việc mở rộng hạ tầng dữ liệu. Cổ phiếu SK Hynix và TSMC cũng lập kỷ lục mới trong tháng này, khi nhà đầu tư đặt cược vào nhu cầu bền vững với các loại chip tiên tiến.
Cuối tháng trước, Samsung Electronics công bố kết quả kinh doanh quý I. Theo đó, lợi nhuận riêng mảng chip của hãng đã tăng 49 lần, lên 53.700 tỷ won (hơn 36 tỷ USD).
Hãng cho biết tình trạng thiếu cung dự kiến trầm trọng hơn trong năm sau, khi khách hàng tăng chi cho AI, kéo giá chip nhớ lên cao.
"Khả năng cung ứng của chúng tôi vẫn kém xa nhu cầu khách hàng", Kim Jaejune - lãnh đạo mảng chip nhớ tại Samsung cho biết. Ông dự báo công nghệ AI liên tục phát triển sẽ duy trì nhu cầu cho sản phẩm của hãng. Tuy nhiên, nguồn cung vẫn hạn chế trong thời gian tới, do các nhà máy mới cần thời gian xây dựng.
Samsung Electronics cho biết xung đột tại Trung Đông chưa gây gián đoạn hoạt động sản xuất chip, do họ đã tích trữ đủ hàng tồn kho và đa dạng hóa nguồn khí đốt dùng trong sản xuất. Tuy nhiên, họ nhấn mạnh rủi ro phí vận chuyển tăng cao, do giá nhiên liệu tăng. Samsung cam kết phối hợp với chính phủ Hàn Quốc để đảm bảo nguồn cung năng lượng ổn định.
Chỉ số Kospi của thị trường chứng khoán Hàn Quốc cũng lập kỷ lục mới sáng 6/5, khi tăng 5,5% lên 7.322 điểm. Chỉ số này đã tăng hơn 70% năm nay, một phần nhờ nhóm cổ phiếu chip như Samsung Electronics và SK Hynix.
Trong góp ý hồ sơ dự án Luật sửa đổi và bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, Bộ Khoa học và Công nghệ đề xuất điều chỉnh quy định doanh nghiệp phải có lãi 2 năm liên tục trước khi chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) bằng các tiêu chí phù hợp.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, các công ty khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo thường dành 3-5 năm đầu "đốt tiền" cho hoạt động nghiên cứu, phát triển, thử nghiệm công nghệ và mô hình kinh doanh mới để thu hút người dùng. Nếu áp dụng quy định hiện hành, các công ty khởi nghiệp hay kỳ lân công nghệ trong giai đoạn tăng trưởng mạnh nhất khó đủ điều kiện IPO và niêm yết. Điều này dẫn đến nguy cơ "chảy máu" doanh nghiệp tiềm năng và dòng vốn khi họ chuyển sang quốc gia khác để IPO.
Bộ Khoa học và Công nghệ cho rằng có những tiêu chí phù hợp hơn để đánh giá sức khỏe tài chính và tiềm năng tăng trưởng của công ty khởi nghiệp. Ví dụ như tốc độ tăng trưởng doanh thu, tỷ lệ chi phí cho đầu tư và phát triển trên tổng doanh thu, được định giá và có sự tham gia của các quỹ đầu tư mạo hiểm...
Theo Luật Chứng khoán, doanh nghiệp phải đáp ứng 9 tiêu chí để IPO. Ngoài kinh doanh có lãi hai năm liên tục trước khi chào bán cổ phần lần đầu, doanh nghiệp không được có lỗ lũy kế, vốn điều lệ thực góp ít nhất 30 tỷ đồng trở lên, 15% cổ phần phải được bán cho tối thiểu 100 nhà đầu tư thiểu số để đảm bảo tư cách đại chúng...
Bộ Tài chính, cơ quan soạn thảo dự án Luật sửa đổi, cho rằng điều kiện IPO được thiết kế nhằm bảo đảm doanh nghiệp có độ ổn định nhất định về kinh doanh và năng lực tài chính trước khi huy động vốn rộng rãi từ công chúng. Điều này cũng nhằm giữ vững chất lượng hàng hóa trên thị trường và bảo vệ nhà đầu tư, đặc biệt nhà đầu tư cá nhân.
Theo cơ quan soạn thảo, các tiêu chí Bộ Khoa học và Công nghệ đề xuất chưa phản ánh đủ khả năng tạo dòng tiền và mức độ bền vững của mô hình kinh doanh. Đó cũng chưa phải chỉ tiêu kế toán, tài chính có tính chuẩn hóa cao để áp dụng thống nhất khi cấp phép IPO.
"Việc áp dụng các tiêu chí này có thể phát sinh rủi ro đánh giá chủ quan, khó bảo đảm tính minh bạch và khả năng giám sát thực thi", Bộ Tài chính phản hồi. Theo cơ quan này, định hướng phát triển thị trường vốn cho các công ty khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo đã được nghiên cứu theo cơ chế riêng, đồng bộ với thị trường giao dịch chuyên biệt.
Tính đến cuối năm ngoái, cả nước có khoảng 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp, trong đó có hai kỳ lân công nghệ được định giá trên một tỷ USD là MoMo và Sky Mavis. Hạ tầng hỗ trợ khởi nghiệp dần hoàn thiện với 208 quỹ đầu tư, 84 vườn ươm, 40 tổ chức thúc đẩy kinh doanh và hơn 20 trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp.
Đầu tháng 4, Chính phủ đã ban hành Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo, trong đó đặt mục tiêu đến năm 2030 có 5 triệu chủ thể kinh doanh và ít nhất 10.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Tầm nhìn đến năm 2045, ngoài mục tiêu 10% dân số tham gia khởi nghiệp, Việt Nam phấn đấu cứ 35 người dân có một doanh nghiệp, 5.000 người dân có một doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
Theo chiến lược, quốc gia khởi nghiệp sáng tạo là nơi mọi công dân có thể khởi nghiệp dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tinh thần khởi nghiệp, dám nghĩ, dám làm, chấp nhận rủi ro và khoan dung với thất bại được khuyến khích và lan tỏa trong toàn xã hội.
