Tin Gốc: Thanh Niên
Đời Sống
Ngôi trường duy nhất trụ vững qua 81 ngày đêm rực lửa ở Thành cổ Quảng Trị

Trường Bồ Đề là ngôi trường duy nhất còn sót lại sau trận chiến khốc liệt 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972, là chứng tích ám ảnh về sự tàn phá của chiến tranh.
Trường Bồ Đề được Hội Phật giáo tỉnh Quảng Trị xây dựng năm 1959 từ phong trào quyên góp "hạt gạo Bồ Đề" của phật tử và nhân dân địa phương. Tên trường lấy cảm hứng từ tinh thần từ bi, bác ái của đạo Phật ("Bồ Đề" nghĩa là giác ngộ, trí tuệ). Ban đầu, đây là một ngôi trường dân lập phục vụ việc dạy và học cho con em trong vùng, mang đến hy vọng về một tương lai hòa bình và tri thức cho Quảng Trị.
Khi cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa hè năm 1972 bùng nổ, Quảng Trị trở thành điểm nóng của chiến tranh. Trong suốt 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị (từ cuối tháng 6 đến giữa tháng 9 năm 1972), trường Bồ Đề nằm trong khu vực giao tranh ác liệt, trở thành một điểm chốt chiến đấu quan trọng. Bom đạn dội xuống dày đặc. Toàn bộ thị xã Quảng Trị lúc đó gần như bị san phẳng, chỉ còn lại duy nhất ngôi trường Bồ Đề với những bức tường đổ nát, chi chít vết đạn, mảnh bom và hố đạn. Ngôi trường từng là nơi gieo chữ giờ trở thành chứng nhân thầm lặng cho khoảng thời gian hàng ngàn sinh mạng ngã xuống, cho những mất mát không thể bù đắp của một vùng đất bị chiến tranh tàn phá nặng nề nhất.
Nhiều người gọi đây là "ngôi trường duy nhất sót lại" giữa biển lửa, là biểu tượng cho sức sống mãnh liệt nhưng cũng đầy bi thương của vùng "đất lửa" Quảng Trị.
Năm 2013, trường Bồ Đề được công nhận là Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt, nằm trong cụm di tích Thành cổ Quảng Trị và những địa điểm lưu niệm sự kiện 81 ngày đêm năm 1972.
Hiện nay, di tích được bảo tồn gần như nguyên trạng: những bức tường loang lổ vết đạn, mái ngói vỡ vụn, khung cửa méo mó… tất cả đều được giữ gìn để kể lại câu chuyện lịch sử một cách chân thực nhất.
Đến với trường Bồ Đề, du khách không chỉ chiêm ngưỡng một công trình kiến trúc cũ mà còn cảm nhận sâu sắc về giá trị của hòa bình. Nơi đây thường xuyên đón các đoàn học sinh, sinh viên, cựu chiến binh và du khách trong nước, quốc tế đến tham quan, giáo dục truyền thống và tri ân những hy sinh to lớn của dân tộc.
Trường Bồ Đề không chỉ là một di tích, mà còn là minh chứng sống động về hậu quả của chiến tranh. Giữa lòng Quảng Trị đang ngày càng phát triển, ngôi trường đổ nát ấy vẫn lặng lẽ đứng đó, nhắc nhở thế hệ hôm nay và mai sau: Hòa bình là tài sản quý giá nhất, cần được trân trọng và gìn giữ bằng mọi giá.
Nếu có dịp ghé thăm Quảng Trị, hãy dành thời gian dừng chân tại Trường Bồ Đề. Ở đó, lịch sử không nằm trong sách vở, mà đang hiện hữu bằng những vết thương chưa lành trên từng bức tường gạch…
Trường Bồ Đề hôm nay - một ngôi trường không còn học sinh, nhưng vẫn mãi là "người thầy" dạy chúng ta về lịch sử, về nhân văn và về khát vọng sống trong hòa bình…
Tin Gốc: Thanh Niên
Đời Sống
Chuyện sau những xe xu xoa biển số 76 ở TP.HCM: Chở theo hương vị quê Quảng Ngãi

Từ những xe xu xoa bình dân truyền thống len lỏi khắp các ngả đường TP.HCM đến những hàng quán xu xoa với nhiều phá cách mới mẻ, sáng tạo của những người con gốc gác miền Trung đang sống và làm việc ở thành phố, đều góp phần đưa món ăn ngọt lành mang hương vị biển cả chứa cả bầu trời tuổi thơ này đến với thực khách mọi miền.
Đi ngang đường Nguyễn Đình Chiểu, đoạn qua phường Bàn Cờ (TP.HCM), phía trước chùa Kỳ Viên, 2 năm nay nhiều người đã quen thuộc với hình ảnh của người đàn ông ngoài 50 tuổi với ngoại hình sương gió, miệt mài chờ khách bên chiếc xe máy chở thùng xu xoa nhỏ.
"Xu xoa Quảng Ngãi. 10 - 20 - 25.000 đồng", dòng thông báo mộc mạc như chính chiếc xe máy cũ mang biển số 76 quen thuộc của quê hương Quảng Ngãi mà ông dùng để bán xu xoa dạo, thu hút ánh nhìn của mọi người giờ tan tầm.
Ông Pháp, người Quảng Ngãi hiện đang sống ở phường Tân Phú (TP.HCM) là chủ nhân xe xu xoa nói trên cho biết 2 năm nay, ông mới bắt đầu gắn bó với xe xu xoa này như kế sinh nhai chính.
"Tôi từ quê vào Sài Gòn sống cũng mấy chục năm rồi. Hồi đó, tôi bán trái cây. Nhưng sau đó bỏ nghề. Nhờ người nhà hướng dẫn, tôi quyết định mua rong biển từ quê vào để làm xu xoa bán. Món ăn này là món ăn tuổi thơ của tôi gắn với ký ức quê hương!", người đàn ông cười tươi, kể, để lộ những nếp nhăn trên khóe mắt.
Ban đầu, khi đi bán dạo, ông Pháp cũng chưa có quá nhiều khách. Ông nói trừ những người gốc miền Trung, nhiều người tứ xứ ở TP.HCM thấy xe của ông thì tò mò hỏi: "Xu xoa là món gì vậy chú?". Sau khi ăn thử lần đầu, nhiều người thấy thích hương vị mát lành nên trở thành khách quen, dần dà, ông cũng có nhiều khách ruột.
Bán ở khu vực này từ 8 giờ sáng, có ngày ông Pháp bán hết sớm, cũng có ngày bán hết trễ vì nắng mưa, nhưng hiếm khi ông "nghỉ phép". Phần vì ông thích công việc này, phần vì mưu sinh.
Nhiều người đồng hương đi ngang đoạn đường này, mua phần xu xoa, nói chuyện dăm ba câu với ông, nhắc nhớ nhiều điều về Quảng Ngãi, ông thấy trong lòng mình rộn ràng hạnh phúc.
Chị Kim Hòa (34 tuổi), một nhân viên văn phòng làm việc ở phường Xuân Hòa, TP.HCM (Q.3 cũ) hầu như tuần nào trên đường về nhà ở phường Chợ Quán (Q.5 cũ), ngang qua đường Nguyễn Đình Chiểu cũng đều đặn ghé xe xu xoa của ông Pháp mua 2 - 3 lần.
Xu xoa được nấu từ nguyên liệu chính là loài rong sống bám trên rặng san hô hay ghềnh đá ở các bãi bờ, cù lao dọc bờ biển
ẢNH: CAO AN BIÊN/LÊ CẦM
Chị Hòa không phải người Quảng Ngãi, nhưng quê chị cũng có món ăn tuổi thơ này. "Giữa Sài Gòn, không dễ để tìm một chỗ bán xu xoa quê hương như thế này. Mỗi lần ăn, tôi cảm nhận được sự mát lành, dễ chịu, gợi nhớ cho tôi ký ức về những ngày ở quê gắn với kỷ niệm của bà, của gia đình", nữ thực khách xúc động kể.
Không phải ai cũng biết, "Khơi - Thạch Xu Xoa Xứ Quảng", một thương hiệu xu xoa được nhiều thực khách biết tới ở TP.HCM, chủ yếu bán mang đi, do một cô gái quê gốc ở xã đảo Tam Hải, Quảng Nam cũ (nay là Đà Nẵng) sáng lập.
Chị Châu Quyên mở bán xu xoa xứ Quảng từ tháng 11.2024
ẢNH: CAO AN BIÊN
Đó là chị Châu Quyên (30 tuổi), một người ôm giấc mộng lớn với món xu xoa quê hương mình. Chị chủ cho biết món xu xoa có ở nhiều tỉnh miền Trung, từ Quảng Bình đến Bình Thuận, cùng được nấu từ nguyên liệu chính giống nhau là rong biển, nhưng mỗi nơi lại ít nhiều có sự khác biệt trong cách chế biến, hương vị và sự kết hợp các nguyên liệu ăn kèm.
Trong tiệm xu xoa nhỏ xinh kết hợp cùng quán cà phê nằm trong con hẻm nhỏ trên đường Nguyễn Văn Đậu, phường Bình Lợi Trung (Q.Bình Thạnh cũ) chia sẻ chị bắt đầu mở bán món ăn này từ tháng 11.2024, ngót nghét cũng gần 2 năm nay.
Trước đó, chị Quyên quyết định nghỉ công việc marketing tại một văn phòng ở TP.HCM sau nhiều năm gắn bó. Thời điểm này, cô gái ít nhiều bị mất định hướng trong hành trình phía trước.
Xu xoa truyền thống và sáng tạo ở tiệm chị Quyên
"Sau đó, mình đồng hành, hỗ trợ một người bạn xây dựng thương hiệu tàu hủ lạnh. Trong lúc ngồi ở quán cà phê, mình bất chợt thèm món xu xoa. Món ăn này gắn bó với nhiều ký ức tuổi thơ của mình.
Dù sinh ra ở TP.HCM, nhưng mỗi lần về quê, mình lại được người dì làm nghề bán xu xoa tặng cho món ăn này. Hương vị ngọt lành tuổi thơ theo mình đến khi trưởng thành, nhưng ở thành phố, không dễ để tìm mua", chị Quyên nhớ lại.
Thay vì chỉ bán món xu xoa truyền thống, chị quyết định sáng tạo bán thêm món xu xoa matcha để hút khách. Sau đó, món xu xoa cà phê cũng ra đời. Với giá chỉ từ 20.000 đồng - 49.000 đồng tùy phần ăn, 3 hương vị xu xoa này bất ngờ được khách đón nhận, ủng hộ.
Sự sáng tạo trong món xu xoa ở Khơi còn được thể hiện ở chỗ chị chủ cho thêm một số "topping" như hạt ngọc được làm từ củ năng, sữa yến mạch. Trong khi đó, phần nước đường, mình kết hợp giữa mật mía và gừng thay vì đường nâu. Những món ăn ở đây hướng tới lối sống lành, ít calo và tốt cho sức khỏe của khách.
Bạn đã thử xu xoa chưa?
"Ban đầu, cách nấu xu xoa do người nhà mình ở quê hướng dẫn. Sau khi bán, mình cũng lắng nghe thêm những góp ý của khách, có sự thay đổi để có hương vị như hiện tại. Mình rất cảm ơn và biết ơn gia đình đã đồng hành cũng như những vị khách đầu tiên của Khơi", chị Quyên bày tỏ.
Mở bán từ 10 giờ đến 17 giờ 30 phút mỗi ngày, giấc mộng lớn của chị Quyên chính là đưa món ăn quê hương mình đến với nhiều người hơn, trở nên phổ biến hơn trong nhịp sống ẩm thực TP.HCM.
Tin Gốc: Thanh Niên
Đời Sống
Xe ba bánh chở tôn, thép dài loằng ngoằng: CSGT TP.HCM xử lý gần 200 trường hợp

Ngày 17.4, Đội CSGT An Sương, thuộc Phòng CSGT Công an TP.HCM cho biết tình trạng sử dụng xe ba bánh, xe tự chế để vận chuyển hàng hóa, vật liệu xây dựng trên các tuyến đường quanh chợ đầu mối nông sản, thực phẩm Hóc Môn vẫn còn diễn ra phổ biến.
Đây là các phương tiện không bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật, tiềm ẩn nguy cơ rất cao gây tai nạn giao thông.
CSGT ghi nhận nhiều trường hợp xe chở sắt, thép dài, hàng hóa cồng kềnh, không che chắn, gây nguy hiểm trực tiếp cho người đi đường. Không chỉ ảnh hưởng đến an toàn, các phương tiện này còn gây cản trở giao thông, làm mất trật tự đô thị.
Trước tình hình đó, Đội CSGT An Sương tăng cường tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Chỉ trong nửa đầu tháng 4.2026, CSGT đã phát hiện và lập biên bản 194 trường hợp xe không đảm bảo an toàn kỹ thuật, chở hàng vượt quá giới hạn quy định… tạm giữ 19 xe mô tô, xe ba bánh các loại.
Trong đó, có nhiều trường hợp xe ba bánh chở tôn, sắt có chiều dài gấp nhiều lần chiều dài phương tiện gây bức xúc cho người tham gia giao thông.
Thời gian tới, Đội CSGT An Sương sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra tại các tuyến trọng điểm, khu vực chợ đầu mối để kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi như điều khiển xe tự chế; chở hàng quá khổ, xếp hàng hóa vượt quá giới hạn cho phéo; điều khiển xe mô tô, gắn máy kéo theo phương tiện khác trái quy định…
Để bảo đảm tốt trật tự an toàn giao thông, trật tự đô thị, CSGT khuyến cáo người dân tuyệt đối không sử dụng xe tự chế khi tham gia giao thông; không chở hàng hóa cồng kềnh, nguy hiểm.
Người dân khi tham gia giao thông cần chọn phương tiện đảm bảo an toàn kỹ thuật. Việc chấp hành pháp luật giao thông không chỉ là nghĩa vụ mà còn là bảo vệ chính tính mạng, tài sản của bản thân và cộng đồng.
Tin Gốc: Thanh Niên

