Hãng AFP ngày 10.7 đưa tin Ukraine mở cuộc điều tra hình sự sau khi đám đông ở thành phố Lviv phía tây nước này bao vây và lật một chiếc xe tuyển quân.
Vụ việc đã gây ra phản ứng dữ dội từ các quan chức cấp cao của Ukraine, bao gồm cả Tổng thống Volodymyr Zelensky, người gọi đó là “một câu chuyện rất tồi tệ”.
Ukraine đã chứng kiến sự gia tăng các vụ đụng độ giữa người dân và quân cảnh phụ trách tuyển binh kể từ khi nổ ra xung đột với Nga. Chính quyền ghi nhận hơn 100 vụ việc chỉ riêng trong năm nay.
Vụ việc mới nhất bùng phát sau khi các sĩ quan bắt giữ một người bị nghi ngờ trốn nghĩa vụ quân sự và đưa đến một trung tâm tuyển quân.
“Cơ quan công tố Ukraine cho biết đã khởi động cuộc điều tra về vụ việc xảy ra ở Lviv liên quan các binh sĩ thuộc lực lượng vũ trang Ukraine, cảnh sát và khoảng 200 thường dân”, theo Văn phòng Công tố Ukraine.
Các cơ quan thực thi pháp luật đã nhanh chóng tìm ra nghi phạm. “Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) và cảnh sát quốc gia trong vòng 24 giờ đã xác định và bắt giữ tại Lviv một người đàn ông bị tình nghi đánh một sĩ quan cảnh sát vào ngày 8.7”, SBU cho biết.
Các video được đăng tải trên mạng xã hội cho thấy đám đông bao vây và tấn công một chiếc xe ở Lviv vào tối 8.7 và dùng điện thoại quay phim. Theo các công tố viên, một sĩ quan cảnh sát đến để trấn an đám đông sau đó đã bị tấn công.
Thị trưởng Lviv Andriy Sadovy sau đó kêu gọi người dân hướng sự tức giận của họ vào Nga chứ không phải quân đội.
Việc động viên nhập ngũ bắt buộc đối với nam giới từ 25 tuổi trở lên là một vấn đề rất nhạy cảm ở Ukraine, với nhiều ý kiến trái chiều về việc ai nên được gọi nhập ngũ và nhập ngũ như thế nào.
Bạo lực nhằm vào các sĩ quan tuyển quân gần như không xảy ra vào đầu cuộc chiến, nhưng đã gia tăng trong những năm gần đây khi xung đột kéo dài và sự mệt mỏi lan rộng trong dân chúng.
Cảnh sát chỉ ghi nhận 5 trường hợp tấn công nhằm vào các sĩ quan tuyển quân trong năm 2022, trong khi con số năm ngoái lên tới 341, theo Hãng tin Interfax-Ukraine.
Tháng trước, Bộ Quốc phòng Ukraine đã công bố các hợp đồng phục vụ quân đội linh hoạt hơn cho lính nghĩa vụ, trong bối cảnh dư luận chỉ trích hệ thống nghĩa vụ quân sự vô thời hạn hiện hành.
Theo Hãng tin Reuters ngày 2-6, các nhà phân tích của Công ty quản lý tài chính Morningstar (Mỹ) ước tính giá trị của SpaceX ở mức 780 tỉ USD, chưa bằng một nửa so với mục tiêu tập đoàn này nhắm đến trong đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO).
Reuters trước đó đưa tin tập đoàn của ông Elon Musk đang nhắm đến mức định giá 1.750 tỉ USD trong đợt IPO.
Morningstar nhận định triển vọng từ mảng kinh doanh trí tuệ nhân tạo (AI) của SpaceX, bao gồm xAI và mạng xã hội X, khá bấp bênh do sự cạnh tranh từ OpenAI và Anthropic.
Nhà phân tích cổ phiếu Nicolas Owens của Morningstar cho biết: “Chúng tôi không coi Grok (chatbot do xAI phát triển) là một trong những công cụ AI hàng đầu hiện nay”.
Ông Owens cũng cảnh báo rằng mảng AI của SpaceX phụ thuộc vào những công nghệ chưa được kiểm chứng như các trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo Trái đất. Đồng thời nói thêm mảng kinh doanh băng thông rộng vệ tinh Starlink cũng phải đối mặt với nhiều rào cản công nghệ, mà phần lớn nằm ngoài tầm kiểm soát của công ty.
“Chúng tôi cho rằng Công ty SpaceX đã được định giá quá cao và các nhà đầu tư sẽ có cơ hội mua cổ phiếu ở mức giá hấp dẫn hơn sau đợt IPO”, ông kết luận.
SpaceX dự kiến bắt đầu hoạt động quảng bá trên đường phố (roadshow) vào ngày 4-6 và niêm yết cổ phiếu trên sàn Nasdaq vào ngày 12-6.
Morningstar cho biết cổ phiếu SpaceX có thể tăng giá trong thời gian ngắn sau khi phát hành, do lượng cổ phiếu lưu hành thấp và sự tham gia bảo lãnh phát hành của nhiều ngân hàng đầu tư lớn.
Các ngân hàng Goldman Sachs, Morgan Stanley và BofA Securities cùng 2 tập đoàn Citigroup và JP Morgan nằm trong số các nhà bảo lãnh phát hành cổ phiếu của SpaceX.
"Một trong những lựa chọn của Iran trong trường hợp xảy ra một cuộc tấn công khác có thể là làm giàu uranium ở mức 90%. Chúng tôi sẽ xem xét việc này tại quốc hội", ông Ebrahim Rezaei, đại diện Ủy ban Chính sách Đối ngoại và An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran, viết trên mạng xã hội X ngày 12/5.
Cảnh báo trên được đưa ra giữa lúc một số nguồn tin dẫn lời các trợ lý của Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa tin ông Trump đang nghiêm túc cân nhắc việc nối lại chiến dịch quân sự chống lại Iran sau hơn một tháng ngừng bắn. Ông Trump cho biết một trong những mục tiêu cốt lõi của ông khi phát động cuộc chiến chống lại Iran là nhằm đảm bảo Tehran không phát triển được vũ khí hạt nhân.
Nhà Trắng đang dần mất kiên nhẫn do tình trạng phong tỏa kéo dài tại eo biển Hormuz, cũng như việc Tehran không đưa ra những nhượng bộ đáng kể cho Washington - một tình trạng mà nhà lãnh đạo Mỹ cho là xuất phát từ những bất đồng được cho là đang tồn tại trong nội bộ giới chức Iran.
Các quan chức Nhà Trắng đưa ra những đề xuất hành động khác nhau đối với Tehran. Một số thành viên ủng hộ một cách tiếp cận quyết liệt hơn, bao gồm việc tấn công Iran để làm suy yếu vị thế của nước này. Trong khi đó, những người khác vẫn tiếp tục kiên trì thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao.
Iran, quốc gia luôn khẳng định chương trình hạt nhân của mình là vì mục đích hòa bình, được cho là vẫn sở hữu hơn 400kg uranium đã được làm giàu tới mức 60%. Đây là một bước ngắn về mặt kỹ thuật để đạt tới mức 90% dùng cho sản xuất vũ khí hạt nhân.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố cuộc chiến với Iran sẽ tiếp tục chừng nào quốc gia này còn kho dự trữ uranium làm giàu ở cấp độ cao.
“Mọi chuyện vẫn chưa kết thúc, bởi vì vẫn còn vật liệu hạt nhân cần phải được đưa ra khỏi Iran. Vẫn còn các cơ sở làm giàu cần phải được dỡ bỏ”, ông nói với chương trình 60 Minutes của đài CBS. Khi được hỏi làm thế nào để loại bỏ số vật liệu đó, ông Netanyahu trả lời: “Hãy vào và mang nó ra”.
Vấn đề hạt nhân là một trong những điểm nghẽn chính khiến tiến trình hòa đàm giữa Mỹ và Iran đến nay tiếp tục bế tắc. Sau một số lần 2 bên trao đổi các đề xuất hòa bình, Tổng thống Trump hôm qua tuyên bố đề xuất mới nhất của Tehran là “hoàn toàn không thể chấp nhận được”.
Iran tiếp tục khẳng định lập trường về chương trình hạt nhân cũng như quyền kiểm soát đối với eo biển Hormuz chiến lược. Giới chức nước này tuyên bố sẵn sàng cho mọi kịch bản có thể xảy ra.
Tuy nhiên, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cũng nêu rõ Tehran tin rằng vẫn còn cơ hội cho ngoại giao với Mỹ.
"Iran tin rằng mình có thể đàm phán từ vị thế của phẩm giá, sự khôn ngoan và tính thực tiễn”, ông Pezeshkian cho biết. Ông cũng lưu ý, Tehran sẽ cần phải củng cố tất cả những gì quân đội Iran đã đạt được trên chiến trường vào đấu trường ngoại giao.
Đại sứ các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) ngày 22/4 thông qua khoản vay 90 tỷ euro (khoảng 106 tỷ USD) cho Ukraine và gói trừng phạt thứ 20 nhằm vào Nga ở cấp Ủy ban Đại diện Thường trực (Coreper), theo thông báo của nước Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU là Cyprus.
Thủ tục phê duyệt cuối cùng đang được tiến hành bằng văn bản, dự kiến hoàn tất trong hôm nay.
Động thái diễn ra sau khi Hungary và Slovakia xác nhận Ukraine đã nối lại hoạt động của đường ống Druzhba, tuyến vận chuyển dầu thô Nga tới hai quốc gia này. Đây cũng là hai nước EU cuối cùng vẫn phụ thuộc vào dầu Nga qua nhánh phía nam của Druzhba, với tỷ lệ 86-92% nhập khẩu dầu của Hungary và gần như toàn bộ nguồn cung của Slovakia.
Công ty năng lượng Mol của Hungary cho biết đã nhận thông báo từ nhà vận hành Ukraine rằng dầu thô từ Belarus đã bắt đầu bơm qua hệ thống Druzhba từ trưa 22/4. Bộ trưởng Kinh tế Slovakia Denisa Sakova cũng xác nhận lô dầu đầu tiên dự kiến đến nước này trong sáng nay.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ca ngợi EU mở khóa khoản vay là "tín hiệu đúng đắn trong bối cảnh hiện nay". Ông khẳng định Ukraine đã hoàn thành nghĩa vụ với EU, kể cả trong vấn đề nhạy cảm như vận hành đường ống Druzhba, và kỳ vọng liên minh sẽ sớm triển khai các biện pháp hỗ trợ thiết thực.
Khoản vay mới của EU là nguồn tài chính quan trọng giúp Ukraine duy trì hoạt động trong giai đoạn 2026-2027, khi nền kinh tế chịu sức ép lớn từ xung đột.
Theo kế hoạch, hai phần ba số tiền sẽ dành cho quốc phòng, phần còn lại hỗ trợ các chi tiêu ngân sách khác. Khoản vay sẽ được giải ngân từ cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6, thời điểm Ukraine có nguy cơ cạn nguồn tài chính nếu không nhận được hỗ trợ kịp thời.
Bế tắc quanh khoản vay từng làm chậm kế hoạch gia tăng áp lực lên Nga, khi EU muốn thông qua gói trừng phạt mới nhân dịp tròn 4 năm xung đột bùng phát vào tháng 2/2022. Gói trừng phạt dự kiến mở rộng hạn chế trong lĩnh vực năng lượng, tài chính và vận tải biển, nhằm thu hẹp khả năng xuất khẩu dầu của Nga.
Đường ống Druzhba đi qua lãnh thổ Ukraine, được sử dụng để phân phối dầu của Nga sang các quốc gia châu Âu như Hungary và Slovakia. Hệ thống này ngừng hoạt động từ ngày 27/1, Ukraine nói rằng nguyên nhân là máy bay không người lái (UAV) Nga làm hư hại hạ tầng đường ống.
Hungary và Slovakia cáo buộc Ukraine trì hoãn nối lại vận chuyển dầu qua đường ống Druzhba nhằm mục đích chính trị, điều mà Kiev nhiều lần bác bỏ. Căng thẳng leo thang từ giữa tháng 2, khi Hungary và Slovakia thông báo đình chỉ xuất khẩu dầu diesel cho Ukraine.
Thủ tướng Hungary Viktor Orban trước đó tuyên bố chỉ rút phiếu phủ quyết khi dòng dầu được nối lại. Trong thư gửi Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa ngày 20/4, ông cho biết Budapest sẵn sàng thông qua khoản vay ngay lập tức khi điều kiện này được đáp ứng. Slovakia cũng đưa ra lập trường tương tự đối với gói trừng phạt mới.
