Nhiều doanh nghiệp trong các ngành dệt may, gỗ, thủy sản… đang rơi vào cảnh “đỏ mắt” tìm nhân sự, trong đó, nhiều đơn vị buộc phải từ chối hoặc không dám ký thêm hợp đồng xuất khẩu vì không đủ người làm.
Tăng lương gấp đôi vẫn không tuyển đủ nhân sự
Ông Trương Văn Cẩm – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), cho biết 6 tháng đầu năm, xuất khẩu dệt may chỉ tăng 1,7%, thấp hơn nhiều so với mức tăng khoảng 21% của tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước. Dù vậy, ngành vẫn duy trì được mức xuất siêu khoảng 9,2 tỷ USD.
Thế nhưng, khi đề cập đến mục tiêu và kế hoạch 6 tháng cuối năm, ông Cẩm cho rằng, bên cạnh hàng loạt các khó khăn tại thị trường nhập khẩu, vấn đề tuyển dụng lao động cũng là một “nút thắt” mà nhiều doanh nghiệp dệt may đang chưa gỡ được.
Theo ông Cẩm, ngành dệt may đang đối mặt tình trạng thiếu hụt lao động ngày càng nghiêm trọng. Ngay cả những doanh nghiệp lớn cũng đang chịu áp lực rất lớn về nhân lực.
“Dệt may khó cạnh tranh với các lĩnh vực điện tử, công nghệ hay những dự án quy mô lớn khi mức lương của các ngành này cao hơn đáng kể khiến doanh nghiệp chật vật tìm người”, ông Cẩm chia sẻ.
Ông Nguyễn Hoài Nam – Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), cũng thông tin, hiện nay, để làm ra 1,5 triệu container hàng nông lâm thủy hải sản xuất khẩu, các doanh nghiệp trong lĩnh vực này đang sử dụng hàng trăm nghìn công nhân lao động.
Thế nhưng, doanh nghiệp thủy hải sản vùng ĐBSCL vẫn đang trong tình trạng thiếu hụt lao động trầm trọng khi nhu cầu xuất khẩu ngày càng tăng, việc tìm kiếm người lao động lại càng khó khăn.
“Ví dụ, mỗi tháng hiện ngành thủy sản cần sản xuất 200 container hàng xuất khẩu nhưng với tổng máy móc và nhân lực hiện nay chỉ có thể làm được 100 container”, ông Nam thông tin.
Không chỉ vùng ĐBSCL, dạo qua các khu công nghiệp, khu chế xuất tại TPHCM hiện nay như Linh Trung, Tân Thuận, Tân Bình… có thể dễ dàng bắt gặp những tấm bảng tuyển dụng treo ngay cổng nhà máy với nội dung như “Tuyển dụng gấp”, “hỗ trợ tiền thuê nhà”, “không yêu cầu kinh nghiệm”…
Tuy nhiên, trái với kỳ vọng, nhiều doanh nghiệp cần tuyển số lượng lớn nhưng không tìm đủ người, các vị trí đòi hỏi tay nghề cao càng khan hiếm ứng viên đáp ứng yêu cầu.
Bà Đặng Thị Minh Phương – Chủ tịch Hiệp hội Logistics và Cảng biển TPHCM, dẫn chứng, năm 2025 doanh nghiệp tuyển lái xe container với mức lương khoảng 25 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên đến nay, mức lương đã phải nâng lên 45-50 triệu đồng/tháng nhưng vẫn rất khó tuyển đủ nhân sự.
Có sự lệch pha trong cung – cầu lao động
Thống kê của Trung tâm Dịch vụ Việc làm TPHCM cho thấy, 6 tháng đầu năm nay, nguồn cung lao động ghi nhận 112.060 người, trong khi nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp ghi nhận 165.949 vị trí.
Xét về cơ cấu chung, nhu cầu tuyển dụng tập trung nhiều ở các nhóm công việc có tính thực hành và khả năng tham gia công việc nhanh, gồm lao động phổ thông và công việc giản đơn; vận hành máy, sản xuất có đào tạo, tay nghề; kinh doanh – bán hàng; sản xuất, quản lý sản xuất, R&D, kiểm nghiệm. Đây là các nhóm việc làm gắn trực tiếp với hoạt động sản xuất, phân phối, bán hàng, dịch vụ và vận hành doanh nghiệp.
Ngược lại, ở phía nguồn cung, bên cạnh nhóm lao động phổ thông, sản xuất – vận hành, ghi nhận tỷ trọng đáng chú ý ở nhóm hành chính – văn phòng, marketing – truyền thông và lao động trình độ đại học.
Đặc biệt, một số ngành ghi nhận khoảng cách rất lớn giữa nhu cầu tuyển dụng và nguồn cung lao động, có thể kể đến như lĩnh vực bất động sản – phát triển dự án, lĩnh vực vận hành máy – sản xuất..
Ông Ngô Sỹ Hoài – Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam cũng chia sẻ, trong ngành công nghiệp gỗ từ nhiều tháng nay, câu đầu tiên doanh nghiệp trao đổi với nhau vẫn là thiếu nhân công, đặc biệt là vùng Đông Nam Bộ. Nhiều doanh nghiệp còn không dám ký thêm hợp đồng xuất khẩu vì không tuyển đủ lao động.
Theo ông Hoài, tư duy chọn việc làm của người lao động hiện đã thay đổi với nhiều cơ hội mở ra hơn trước, lợi thế về “nhân công giá rẻ” của nhiều ngành nghề như gỗ, thủy sản hay dệt may, da giày… của Việt Nam hiện cũng đã không còn.
“Thiếu hụt nhân công trong những năm tới sẽ ngày càng gay gắt hơn. Điều này đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải thay đổi ngay để tìm ra mô hình phát triển phù hợp hơn, thúc đẩy tăng trưởng nhưng cũng giảm bớt sự lệ thuộc vào lợi thế nhân công giá rẻ”, ông Hoài nhận định.
Tại họp báo chiều 14/4, ông Đào Xuân Tuấn, Vụ trưởng Quản lý ngoại hối (Ngân hàng Nhà nước) cho biết, việc xét duyệt hồ sơ xin cấp phép sản xuất vàng miếng được thực hiện chặt chẽ. Ngân hàng Nhà nước đang xem xét và sẽ công bố các đơn vị được đủ điều kiện được cấp phép sản xuất vàng miếng, nhập khẩu nguyên liệu.
Theo ông Tuấn, việc bổ sung thêm các đơn vị được cấp phép sản xuất vàng miếng và nhập khẩu nguyên liệu sẽ giúp tăng nguồn cung, góp phần bình ổn thị trường và thu hẹp chênh lệch giá vàng trong nước với thế giới.
Theo Nghị định 232 sửa đổi, bổ sung Nghị định 24 về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, cơ chế độc quyền vàng miếng được xóa bỏ. Ngân hàng Nhà nước sẽ giao quyền nhập khẩu và sản xuất vàng miếng cho một số ngân hàng và doanh nghiệp đủ điều kiện.
Ngân hàng, doanh nghiệp muốn được cấp phép sản xuất vàng miếng phải có giấy phép mua bán, kinh doanh mặt hàng này. Họ cũng phải đáp ứng điều kiện về vốn, với doanh nghiệp là từ 1.000 tỷ đồng trở lên, ngân hàng từ 50.000 tỷ. Dự kiến có khoảng 8 ngân hàng và 3 doanh nghiệp gồm PNJ, DOJI và SJC đáp ứng yêu cầu về vốn điều lệ để sản xuất vàng miếng.
Cũng tại họp báo, Phó thống đốc Phạm Thanh Hà cho biết đến hết tháng 3, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt trên 19,18 triệu tỷ đồng, tăng hơn 3% so với cuối năm ngoái.
Năm nay, Ngân hàng Nhà nước định hướng tăng trưởng tín dụng khoảng 15%. Chỉ tiêu này có thể điều chỉnh theo diễn biến thực tế nhằm kiểm soát lạm phát, hỗ trợ tăng trưởng và đảm bảo an toàn hệ thống.
"Nhu cầu tín dụng cho sản xuất và tiêu dùng có xu hướng tăng, trong khi huy động vốn có thể chịu cạnh tranh từ các kênh đầu tư khác như bất động sản, chứng khoán, tạo thêm sức ép lên hệ thống ngân hàng", ông Phạm Thanh Hà nhận định.
Trong bối cảnh đó, Phó thống đốc cho biết Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp với chính sách tài khóa.
Cơ quan này theo dõi sát diễn biến lãi suất huy động và cho vay, sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản khi cần thiết. Chính sách tỷ giá cũng được điều hành linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường, góp phần ổn định thị trường ngoại hối.
Thái tử Abu Dhabi Sheikh Khaled bin Mohamed bin Zayed ngày 15/5 đã ra chỉ thị khẩn yêu cầu Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) đẩy nhanh tiến độ tuyến đường ống dẫn dầu Tây - Đông thứ hai nối thẳng tới cảng Fujairah bên bờ vịnh Oman.
Đây không đơn thuần là một dự án hạ tầng dầu khí. Với UAE, nó là “tấm vé sinh tồn” trong bối cảnh eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển gần 20% dầu mỏ thế giới - liên tục đối mặt nguy cơ tê liệt vì xung đột địa chính trị.
Khi sở hữu tuyến xuất khẩu dầu trực tiếp ra đại dương, UAE có thể đưa “vàng đen” ra thị trường mà không còn phụ thuộc vào Hormuz - điểm nghẽn được ví như “yết hầu” của chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
Giải mã "yết hầu" chuỗi cung ứng
Theo Reuters, căng thẳng khu vực từ cuối tháng 2 đã khiến dòng chảy dầu qua Hormuz gián đoạn nghiêm trọng. Giá năng lượng toàn cầu lập tức biến động mạnh, còn nhiều quốc gia tiêu thụ lớn phải tính đến các biện pháp kiểm soát nhiên liệu.
Đối với bản thân UAE, thiệt hại kinh tế từ việc gián đoạn xuất khẩu là những con số biết nói. Trước khủng hoảng, quốc gia vùng Vịnh này duy trì sản lượng trên 3 triệu thùng/ngày. Tuy nhiên, các số liệu gần đây cho thấy sản lượng thực tế có thời điểm rơi xuống chỉ còn khoảng 1,8-2,1 triệu thùng/ngày.
Riêng trong tháng 3, Abu Dhabi được cho là mất doanh thu tương đương khoảng 1,5 triệu thùng dầu/ngày vì không thể xuất khẩu trơn tru khỏi vịnh Ba Tư. Đó là lý do dự án đường ống Tây - Đông thứ hai được đẩy lên mức ưu tiên cao nhất. Theo CNBC, khi hoàn thành vào năm 2027, ADNOC sẽ có thể tăng gấp đôi năng lực xuất khẩu qua cảng Fujairah.
Hiện tại, UAE chỉ có một lối thoát duy nhất là tuyến đường ống Habshan - Fujairah với công suất tối đa 1,8 triệu thùng mỗi ngày. Việc có thêm tuyến ống thứ hai mang lại cho UAE lợi thế logistics khổng lồ so với các đối thủ trong khu vực.
Cuộc chia tay lịch sử để tối đa hóa lợi nhuận
Nếu siêu đường ống là “cánh tay logistics”, thì quyết định rời OPEC mới là bước đi gây địa chấn thực sự. Đầu tháng 5, UAE chính thức tuyên bố rút khỏi Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC), khép lại gần 6 thập kỷ đồng hành cùng liên minh quyền lực nhất thị trường dầu khí.
Bề ngoài, Abu Dhabi gọi đây là quyết định phục vụ chiến lược phát triển dài hạn. Nhưng phía sau là mục tiêu tối đa hóa doanh thu dầu mỏ trước khi thế giới bước sâu vào kỷ nguyên năng lượng xanh.
Là thành viên OPEC, UAE phải tuân thủ các hạn ngạch sản xuất ngặt nghèo nhằm giữ giá dầu ổn định. Cơ chế này từ lâu đã kìm hãm đà tăng trưởng doanh thu của UAE. Quốc gia này hiện sở hữu công suất dự phòng lớn thứ hai trong khối nhưng chỉ được phép bơm ra thị trường khoảng 3 đến 3,5 triệu thùng mỗi ngày.
Trong khi đó, năng lực thực tế của hệ thống giàn khoan ADNOC có thể đạt tới 4,9 triệu thùng mỗi ngày. Bộ trưởng Năng lượng UAE Suhail Al Mazrouei từng chia sẻ trên The New York Times rằng thế giới đang khát năng lượng và UAE không muốn bị ràng buộc bởi bất kỳ tổ chức nào.
Giới phân tích cho rằng động thái của UAE có thể kích hoạt một cuộc chiến thị phần khốc liệt tại Trung Đông. Nhiều chuyên gia dự báo UAE hoàn toàn có thể nhanh chóng nâng sản lượng lên gần 5 triệu thùng/ngày nếu khôi phục đầy đủ năng lực xuất khẩu.
Điều này đặt Saudi Arabia vào thế khó. Nếu Riyadh đáp trả bằng cách tăng sản lượng để bảo vệ thị phần, giá dầu toàn cầu có nguy cơ lao vào vòng xoáy biến động dữ dội.
Chạy đua với thời gian trước kỷ nguyên xe điện
Những quyết định táo bạo của UAE không chỉ bắt nguồn từ các cuộc khủng hoảng ngắn hạn. Sâu xa hơn, giới tinh hoa tại Abu Dhabi đang nhìn thấy chiếc đồng hồ đếm ngược của kỷ nguyên năng lượng hóa thạch. Quá trình chuyển đổi xanh trên toàn cầu đang diễn ra với tốc độ nhanh hơn mọi dự báo của các tập đoàn dầu khí truyền thống.
Hành vi của người tiêu dùng đang thay đổi chóng mặt trước sức ép từ giá nhiên liệu. Dữ liệu từ thị trường Anh cho thấy doanh số xe lai (hybrid) sạc điện trong tháng 3 đã tăng vọt 47%, trong khi xe điện thuần túy tăng 24%. Thị phần của các dòng xe sử dụng động cơ đốt trong truyền thống hiện đã co hẹp xuống dưới mức 44%.
Tại khu vực châu Á, Trung Quốc cũng đang điện hóa nền kinh tế với quy mô khổng lồ. Những xu hướng này đang dần bẻ gãy đường cong nhu cầu tiêu thụ xăng dầu trong dài hạn. Đứng trước viễn cảnh đó, UAE hiểu rằng họ phải bán được càng nhiều dầu càng tốt trước khi thế giới không còn mặn mà với nhiên liệu hóa thạch.
Chuyên gia phân tích dầu mỏ Priya Walia tại Ryland Energy nhận định sự rút lui của UAE sẽ làm suy yếu nghiêm trọng khả năng điều tiết thị trường của liên minh OPEC+. Kỳ vọng về một nguồn cung dầu mỏ được kiểm soát nhịp nhàng qua các hiệp ước chung đang dần tan vỡ.
Thế giới đang bước vào một giai đoạn kinh tế đầy biến động, nơi sức mạnh thuộc về những quốc gia sở hữu hạ tầng logistics vượt trội. Dù nắm trong tay chiến lược dài hạn sắc bén, UAE vẫn phải đối mặt với bài toán hóc búa mang tên chi phí cơ hội. Từ nay cho đến khi tuyến đường ống mới hoàn thành vào năm 2027, hàng triệu thùng dầu chưa thể xuất cảng vẫn là một thách thức lớn đối với nền kinh tế nước này.
Bàn salad được thiết kế theo hình logo MM, ghép từ hàng trăm phần salad nhỏ với các nguyên liệu như rau củ, trứng và nhiều thực phẩm tươi sống khác.
Toàn bộ nguyên liệu sử dụng đều đạt tiêu chuẩn Tick xanh trách nhiệm, chương trình do Sở Công Thương TP.HCM phối hợp cùng các đơn vị triển khai nhằm khuyến khích sản xuất, phân phối và tiêu dùng hàng hóa an toàn, minh bạch.
Ngay trong sự kiện, đại diện Tổ chức kỷ lục Việt Nam đã trao bằng Xác lập kỷ lục cho Công ty TNHH MM Mega Market Việt Nam.
Theo ghi nhận, bàn salad được trưng bày ngay vị trí vào siêu thị MM Mega Market An Phú (phường An Phú) đã thu hút sự quan tâm và "check in" của khách hàng đến mua sắm.
Theo đại diện MM, nguyên liệu làm nên bàn salad được lấy từ hàng trăm cơ sở cung cấp ở nhiều địa phương, đây là những cơ sở đã đạt chứng nhận Tick xanh trách nhiệm và được siêu thị ưu tiên tiêu thụ hàng hóa. Mô hình được tạo ra với mong muốn góp phần lan tỏa thêm nữa sản phẩm Tick xanh trách nhiệm, sản phẩm chất lượng đến người tiêu dùng.
Ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó giám đốc Sở Công Thương TP.HCM, cho biết việc xác lập kỷ lục bằng các sản phẩm Tick xanh trách nhiệm cùng hoạt động ký kết giữa nhà bán lẻ và nhà cung cấp cho thấy doanh nghiệp đang đồng hành cùng thành phố trong việc lan tỏa mô hình tiêu dùng bền vững.
Theo ông Phương, không chỉ hệ thống bán lẻ, các xã phường, trường học, chợ truyền thống tại thành phố cũng bắt đầu tích cực tham gia Tick xanh trách nhiệm, ưu tiên lấy hàng đạt chứng nhận này.
"Sự tham gia tích cực giúp nhà sản xuất, doanh nghiệp có thêm động lực để cải thiện chất lượng hàng hoá, tăng quy mô tham gia chương trình. Thành phố sẽ tiếp tục tổng kết mô hình để báo cáo UBND TP.HCM và xây dựng các giải pháp mở rộng chương trình trong thời gian tới", ông Phương khẳng định.
Tại sự kiện, MM Mega Market Việt Nam cũng công bố hiện có hơn 400 sản phẩm đạt Tick xanh trách nhiệm và đặt mục tiêu nâng lên hàng nghìn sản phẩm trong thời gian tới. Doanh nghiệp đang cung ứng các mặt hàng đạt chứng nhận này cho bếp ăn của hơn 250 trường học tại TP.HCM.
Theo ông Nguyễn Đức Toàn, Tổng giám đốc điều hành MM Mega Market Việt Nam, doanh nghiệp ưu tiên thu mua, bố trí vị trí trưng bày nổi bật và áp dụng chính sách giá phù hợp đối với các sản phẩm Tick xanh trách nhiệm nhằm khuyến khích người tiêu dùng lựa chọn hàng hóa an toàn, có nguồn gốc minh bạch.
