Những kẻ tội phạm đã tạo ra phiên bản AI của Thủ tướng Singapore với mục đích lừa tiền. Phiên bản đó tham gia một cuộc họp Zoom, cảm ơn một người lạ vì đã dành thời gian tham dự và lấy mất của nạn nhân 3,8 triệu USD, trong khi Thủ tướng Lawrence Wong thật thậm chí còn không biết chuyện gì đã xảy ra.
Nạn nhân nhận được một tin nhắn WhatsApp được cho là từ “thư ký nội các Singapore”, mời tham dự một cuộc họp riêng.
Điều diễn ra sau đó không phải là một bức ảnh chỉnh sửa hay đoạn video dài 15 giây nhằm đánh lừa những người xem lướt mạng xã hội. Đó là cả một hội nghị được dựng lên hoàn toàn bằng công nghệ, với sự xuất hiện của nhiều quan chức, bao gồm Thủ tướng Lawrence Wong, Tổng thống Tharman Shanmugaratnam, Bộ trưởng Indranee Rajah và cả các nhân vật ngoại giao nước ngoài.
Tất cả đều được tái tạo chân thực đến mức khiến người tham dự tin rằng họ đang thảo luận về một dự án liên quan đến eo biển Hormuz. Phiên bản giả của ông Wong kết thúc cuộc họp bằng lời cảm ơn nạn nhân đã tham dự. Sau đó, một luật sư giả tiếp tục cuộc gọi và 4,9 triệu đô la Singapore (3,8 triệu USD) biến mất vào một tài khoản hiện không còn tồn tại.
Ngành công nghiệp lừa đảo ở Đông Nam Á đã có trong tay một loại vũ khí mới đầy nguy hiểm. Đó không phải là phần mềm độc hại, mưu mẹo hay lòng tham, mà là những gương mặt bị đánh cắp nhận diện.
Các băng nhóm lừa đảo ngày càng sử dụng công nghệ AI để tạo ra các video deepfake mô phỏng lãnh đạo Đông Nam Á, theo SCMP.
Chúng sao chép hình ảnh và giọng nói của những nhân vật được người dân tin tưởng nhất trong khu vực, khoác lên các vụ lừa đảo lớp vỏ uy tín gần như không thể nghi ngờ của một tổng thống hay thủ tướng, rồi kiếm tiền từ thứ mà không hệ thống bảo mật nào có thể vá được: lòng tin của con người.
Tại Indonesia, một vụ lừa đảo tương tự xuất hiện chỉ vài ngày sau chiến thắng của Tổng thống Prabowo Subianto trong cuộc bầu cử năm 2024. Một đoạn video trên Instagram lan truyền rộng rãi cho thấy ông dường như đang hỏi người xem: “Ai chưa nhận được hỗ trợ từ tôi? Hiện giờ các bạn cần gì?”.
Ông Prabowo chưa bao giờ nói những lời đó. Nhưng giọng nói là của ông, khuôn mặt là của ông và với nhiều người, như vậy là đủ.
Tại 20 tỉnh thành trên khắp Indonesia, một số lượng không xác định người dân đã chuyển cho những kẻ lừa đảo “phí hành chính” 55 USD, với hy vọng nhận được khoản hỗ trợ của chính phủ vốn chưa bao giờ tồn tại.
Tại Philippines, những kẻ lừa đảo sử dụng gương mặt của Tổng thống Ferdinand Marcos Jr., ghép vào một video quảng bá nền tảng đầu tư trực tuyến với chất lượng đủ thuyết phục để khiến một nha sĩ chuyển tới 93 triệu peso (1,5 triệu USD) trước khi nhận ra mình bị lừa.
Những vụ việc này cho thấy một thực tế đáng lo ngại: trí tuệ nhân tạo không còn chỉ giúp tội phạm viết những email tinh vi hơn. Nó đang tự tạo ra uy tín cho chúng từ con số 0.
Mối đe dọa mới nổi
Một báo cáo của Interpol công bố hồi tháng 6 xác định tội phạm sử dụng AI là một trong những mối đe dọa mới nổi nghiêm trọng nhất tại Đông Nam Á. Báo cáo cảnh báo các mạng lưới tội phạm đang ngày càng tinh gọn và chuyên nghiệp hơn khi công nghệ phát triển nhanh hơn các quy định pháp lý.
Tuy nhiên, nếu bỏ qua yếu tố công nghệ, bản chất của các vụ lừa đảo này không mới. Theo các chuyên gia, AI chỉ khai thác những điểm yếu quen thuộc của con người, nỗi sợ hãi, hy vọng, tuyệt vọng, nhưng bằng một khuôn mặt đáng tin hơn.
Người cao tuổi là một trong những nhóm dễ trở thành nạn nhân nhất vì họ đã quen với việc tin vào các cuộc gọi điện thoại trong suốt nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, không ai thực sự miễn nhiễm với lừa đảo, đặc biệt khi công nghệ ngày càng tinh vi hơn.
Công nghệ sao chép giọng nói còn tạo ra một mức độ tàn nhẫn mới khi có thể tái hiện chính xác giọng nói trấn an hoặc tiếng kêu cứu hoảng loạn của người thân.
“Khi nghe thấy người mình yêu quý khóc lóc cầu cứu, phản ứng chiến đấu hoặc bỏ chạy sẽ được kích hoạt ngay lập tức, gần như vô hiệu hóa hoàn toàn khả năng suy nghĩ lý trí. Bạn hành động hoàn toàn theo cảm xúc”, Jun Angelo Suglao, nhà tâm lý học lâm sàng và Chủ tịch nhóm hỗ trợ sức khỏe tâm thần thuộc Hiệp hội Tâm lý học Philippines, cho biết.
Không ai hiểu điều đó rõ hơn một lao động giúp việc người Philippines được gọi bằng cái tên Maria. Maria tin rằng mình đã tìm được tình yêu với một hoàng tử Dubai qua ứng dụng hẹn hò.
Người đàn ông đó liên tục nhắn tin, gọi video, thể hiện sự quan tâm và hiện diện theo mọi cách mà một mối quan hệ thực sự cần có. Nhưng anh ta chưa bao giờ tồn tại.
Đến khi Maria nhận ra sự thật, cô đã gửi 100.000 peso, tương đương một năm tiền lương, để thanh toán cho một “giấy chứng nhận kết hôn” và một “thẻ thành viên hoàng gia” giả được hứa hẹn sẽ giúp cô có việc làm tại Dubai.
“Chúng nhắm vào những người cô đơn. Chúng từ từ xây dựng mối liên kết cảm xúc sâu sắc với mục tiêu cuối cùng là chiếm đoạt tiền của nạn nhân”, Suglao nói về các đối tượng lừa đảo.
Neal Jetton, người đứng đầu Cục Tội phạm mạng của Interpol, dẫn các ước tính cho thấy thiệt hại do tội phạm mạng trên toàn cầu đã đạt 10.500 tỷ USD trong năm 2025 và có thể tăng thêm 142% trước cuối thập niên này.
Theo Interpol, điều khiến các vụ lừa đảo hiệu quả đến vậy là chúng khai thác lòng tin của con người thay vì các lỗ hổng kỹ thuật. Điều này đã biến các vụ lừa đảo tình cảm trực tuyến thành một lĩnh vực phát triển mạnh trong nền kinh tế lừa đảo mạng đã gây thiệt hại tới 37 tỷ USD trên toàn thế giới.
AI không tạo ra một thế giới ngầm tội phạm mới. Nó chỉ nâng cấp thế giới cũ với tốc độ chưa từng có. Các chuyên gia thừa nhận không có giải pháp thần kỳ nào để chống lại vấn nạn này.
Khi nội dung do AI tạo ra ngày càng khó phân biệt với thực tế, các phương pháp phát hiện truyền thống như nghe giọng nói cứng nhắc hay quan sát động tác chớp mắt bất thường đang dần mất tác dụng.
Biện pháp phòng vệ hiệu quả nhất còn lại là xác minh thông tin qua một kênh hoàn toàn khác. Ngoài ra, người dân cần buộc kẻ lừa đảo phải “ra khỏi kịch bản” bằng cách đặt một câu hỏi có tính cá nhân mà AI không thể biết câu trả lời.
Trong khi đó, chuyên gia Suglao nhấn mạnh yếu tố cộng đồng: “Nếu có một cơ hội đầu tư đáng ngờ hoặc một yêu cầu khẩn cấp bất thường, hãy trao đổi với một người mà bạn tin tưởng trước. Việc nói chuyện với người khác sẽ phá vỡ môi trường áp lực cao mà kẻ lừa đảo đang cố tạo ra”.
Đã hơn 12 tuần kể từ khi xung đột với Iran nổ ra vào ngày 28-2, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn chưa đưa ra quyết định dứt khoát về việc có nối lại các cuộc tấn công hay kết thúc hẳn chiến dịch quân sự, dù nhiều lần đưa ra tối hậu thư đe dọa.
Trong khi đó, tác động của cuộc chiến tại Mỹ ngày càng rõ rệt khi báo cáo lạm phát mới nhất cho thấy giá cả đang ở mức cao nhất trong ba năm, chủ yếu do chi phí nhiên liệu tăng vọt sau khi eo biển Hormuz bị phong tỏa, Đài ABC News đưa tin ngày 19-5.
Chưa đầy một tháng sau khi chiến sự nổ ra, ông Trump đe dọa mở các cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào các nhà máy điện của Iran nếu Tehran không mở hoàn toàn eo biển Hormuz cho hoạt động hàng hải.
"Nếu Iran không mở hoàn toàn eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ kể từ thời điểm này, Mỹ sẽ tấn công và phá hủy các nhà máy của họ, bắt đầu từ nhà máy lớn nhất", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Hai ngày sau, ông Trump thông báo các cuộc trao đổi với Iran đã đạt tiến triển và quyết định hoãn các cuộc không kích thêm năm ngày.
"Dựa trên tinh thần và không khí của các cuộc thảo luận sâu rộng, chi tiết và mang tính xây dựng này, tôi đã chỉ đạo Bộ Chiến tranh (Bộ Quốc phòng Mỹ) hoãn mọi cuộc tấn công quân sự nhằm vào các nhà máy điện và hạ tầng năng lượng của Iran trong thời hạn năm ngày", ông viết.
Ba ngày sau đó, ông Trump tiếp tục kéo dài thời hạn thêm 10 ngày, đồng thời khẳng định các cuộc đàm phán với Tehran đang diễn ra "rất tốt".
"Theo đề nghị của Chính phủ Iran, tuyên bố này xác nhận rằng tôi đang tạm dừng việc phá hủy các nhà máy năng lượng thêm 10 ngày, đến 20h tối ngày 6-4 theo giờ miền Đông", ông Trump chia sẻ trên mạng xã hội.
Hai ngày trước khi thời hạn 10 ngày kết thúc, Nhà Trắng tiếp tục gia hạn thêm một ngày.
"Thứ Ba (7-4), 20h tối giờ miền Đông!", ông Trump đăng tải ngắn gọn trên mạng xã hội.
Sau khi tham vấn các bên trung gian Pakistan, ông Trump bất ngờ công bố lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần với điều kiện Iran mở lại eo biển Hormuz. Tổng thống Mỹ tuyên bố "vấn đề dài hạn" với Iran đã "gần được giải quyết".
"Đây sẽ là lệnh ngừng bắn từ cả hai phía. Lý do là vì chúng tôi đã hoàn thành và vượt mọi mục tiêu quân sự, đồng thời đang tiến rất gần tới một thỏa thuận dứt điểm về hòa bình lâu dài với Iran và hòa bình ở Trung Đông", ông Trump viết.
Ông cho biết Mỹ đã nhận được đề xuất 10 điểm từ Iran và tin rằng đây là cơ sở khả thi để tiến tới một thỏa thuận cuối cùng.
Theo ông Trump, hầu hết các điểm bất đồng lớn giữa Washington và Tehran đã được giải quyết.
Khi thời hạn ngừng bắn kết thúc, Mỹ không nối lại các cuộc oanh kích như từng cảnh báo trước đó. Thay vào đó, ông Trump công bố lệnh ngừng bắn vô thời hạn theo đề nghị từ Pakistan.
"Chúng tôi đã được yêu cầu tạm hoãn các cuộc tấn công nhằm vào Iran cho đến khi lãnh đạo và đại diện nước này đưa ra được một đề xuất thống nhất", ông Trump viết, nhận định chính quyền Iran đang bị chia rẽ nghiêm trọng.
Một ngày sau khi cảnh báo Iran rằng "sẽ chẳng còn gì" nếu không nhanh chóng đạt thỏa thuận, ông Trump tiếp tục hoãn một cuộc tấn công dự kiến diễn ra vào ngày hôm sau.
Lần này, quyết định được đưa ra theo đề nghị từ Qatar, Saudi Arabia và UAE, khi các đồng minh vùng Vịnh cho rằng "các cuộc đàm phán nghiêm túc hiện đang diễn ra".
Theo Hãng tin Reuters, trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 31-3, Tổng thống Trump cho biết Mỹ sẽ không còn bảo vệ lợi ích của các quốc gia đang đứng ngoài cuộc chiến sự Iran.
"Các bạn sẽ phải học cách tự chiến đấu vì chính mình. Mỹ sẽ không còn ở đó để giúp nữa, giống như các bạn đã không ở đó vì chúng tôi", ông viết.
Nhà lãnh đạo Mỹ đặc biệt nhắm vào Pháp, gọi nước này là "rất không hữu ích", đồng thời chỉ trích việc Paris không cho phép các chuyến bay chở vật tư quân sự tới Israel bay qua không phận.
Ông cũng đề cập đến Anh như một ví dụ điển hình của việc từ chối tham gia chiến dịch nhằm "loại bỏ giới lãnh đạo Iran".
Vị tổng thống kêu gọi các nước đang thiếu nhiên liệu máy bay do eo biển Hormuz bị gián đoạn hãy "tự đến lấy" nguồn cung.
"Thứ nhất, hãy mua từ Mỹ - chúng tôi có rất nhiều. Thứ hai, hãy thể hiện dũng khí, tiến đến eo biển và cứ thế mà lấy", ông nói, cho rằng Washington đã "làm xong phần khó nhất" khi làm suy yếu Iran.
Những phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% dầu mỏ toàn cầu - gần như bị phong tỏa, khiến hoạt động vận chuyển nhiên liệu bị đình trệ trên diện rộng, đẩy giá nhiên liệu lên mức cao nhất trong nhiều năm qua.
Việc nguồn cung từ Trung Đông bị gián đoạn đã buộc nhiều nhà máy lọc dầu tại châu Á phải cắt giảm sản lượng do thiếu dầu thô đầu vào.
Trong khi đó, lượng lớn hàng hóa năng lượng đang bị mắc kẹt trên các tuyến vận chuyển qua Hormuz, làm dấy lên nguy cơ thiếu hụt càng trở nên trầm trọng hơn trong thời gian tới.
Các chuyên gia nhận định thị trường có thể phải đối mặt với những lựa chọn khó khăn, bao gồm cắt giảm chuyến bay để kiềm chế nhu cầu, hoặc sử dụng kho dự trữ dầu nhằm bù đắp nguồn cung thiếu hụt.
Áp lực chi phí đã bắt đầu lan sang người tiêu dùng, khi lãnh đạo Tập đoàn Hàng không Mỹ United Airlines cảnh báo giá vé máy bay có thể tăng tới 20% nếu giá nhiên liệu tiếp tục leo thang.
Châu Âu hiện là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề, khi phụ thuộc lớn vào nguồn nhiên liệu máy bay từ vùng Vịnh Ba Tư, chiếm khoảng một nửa tổng lượng nhập khẩu.
Tại cuộc hội kiến ở Kazan hôm nay, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Tổng thống Nga Vladimir Putin cùng trao đổi về những phương hướng và biện pháp nhằm tạo đột phá để hợp tác song phương mang lại nhiều kết quả, củng cố vững chắc nền tảng quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện cho phát triển lâu dài và phục vụ đắc lực cho công cuộc phát triển mỗi nước, theo Bộ Ngoại giao.
Hai bên nhất trí tăng cường đối thoại thường xuyên, duy trì trao đổi giữa lãnh đạo hai nước để kịp thời trao đổi về các vấn đề song phương và đa phương. Hợp tác quốc phòng an ninh là trụ cột chiến lược, thúc đẩy hợp tác về an ninh mạng, giao lưu giữa quân nhân hai nước.
Hai lãnh đạo đánh giá hợp tác Việt - Nga đang đứng trước nhiều cơ hội và tiềm năng. Trên cơ sở các định hướng hợp tác được thống nhất, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Tổng thống Vladimir Putin nhất trí thúc đẩy đàm phán để sớm đưa vào triển khai dự án xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1.
Hai bên coi hợp tác năng lượng về dầu khí và điện hạt nhân là một trong những trụ cột quan trọng của hợp tác Việt - Nga, cần thực hiện theo đúng lộ trình.
Về hợp tác kinh tế - thương mại, hai bên quyết tâm hướng tới mục tiêu kim ngạch thương mại song phương sớm đạt 15 tỷ USD, nhất trí tiếp tục phối hợp trong công nghiệp khai khoáng, giao thông vận tải, đóng tàu, hiện đại hóa đường sắt, mở rộng hành lang vận tải, các tuyến đường sắt liên vận qua Trung Quốc và quốc tế.
Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị Nga tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho một số mặt hàng của Việt Nam tiếp cận thị trường Nga, nhất là nông sản. Thủ tướng kêu gọi dỡ bỏ hạn chế với một số cơ sở chế biến thủy hải sản xuất khẩu sang Nga và mở rộng danh sách doanh nghiệp đủ điều kiện xuất khẩu mặt hàng này sang Nga cũng như các nước thành viên Liên minh Kinh tế Á - Âu (EAEU).
Thủ tướng đề nghị Nga xem xét đàm phán sửa đổi hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam với EAEU, xóa bỏ hoàn toàn biện pháp phòng vệ ngưỡng đối với các mặt hàng dệt may, giày dép của Việt Nam sang Nga và EAEU.
Tổng thống Putin khẳng định Việt Nam là một trong những đối tác quan trọng nhất của Nga và là người bạn keo sơn tại khu vực, có vai trò rất quan trọng trong kết nối Nga với các nước ASEAN, thúc đẩy những sáng kiến hợp tác của Nga tại khu vực.
Lãnh đạo Nga đánh giá cao những kết quả hợp tác mà hai nước đạt được thời gian qua, nổi bật là quan hệ chính trị với độ tin cậy cao ngày càng được củng cố, là cơ sở vững chắc để không ngừng mở rộng hợp tác song phương trên các lĩnh vực.
Thủ tướng Lê Minh Hưng trước đó cùng các lãnh đạo ASEAN tham dự phiên ăn trưa - làm việc với chủ đề "Hội nhập Á - Âu" do Tổng thống Putin chủ trì.
Các lãnh đạo khẳng định hội nhập Á - Âu là xu hướng tự nhiên và tất yếu của hai khu vực trước những biến động nhanh, phức tạp trong bức tranh địa chính trị và địa kinh tế, những đứt gãy trong hệ thống kinh tế, thương mại toàn cầu và chuỗi cung ứng hiện nay. Kết nối giữa ASEAN với khu vực Viễn Đông Nga và Trung Á có tiềm năng trở thành các cực tăng trưởng mới của không gian Á - Âu.
Các nước nhất trí tăng cường kết nối giữa ASEAN với EAEU, đề xuất thúc đẩy thuận lợi hóa thương mại, hải quan, cơ chế một cửa, thương mại điện tử, kết nối doanh nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp hai bên tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và liên khu vực, tăng đầu tư vào công nghiệp chế biến, logistics và hạ tầng thương mại xuyên biên giới.
Các lãnh đạo đánh giá không gian Á - Âu có vai trò đặc biệt quan trọng đối với an ninh năng lượng toàn cầu, nhất trí cần đẩy mạnh hợp tác về dầu khí, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), điện hạt nhân dân sự, năng lượng tái tạo và chuyển đổi năng lượng.
Các nước kiến nghị khai thác tối đa tiềm năng của những hành lang vận tải chiến lược kết nối châu Á và châu Âu như Tuyến vận tải quốc tế Bắc - Nam (INSTC), tuyến đường sắt xuyên Á và xuyên Siberia, tuyến hàng hải Bắc Băng Dương nhằm rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics và tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng khu vực.
Không gian Á - Âu trải dài từ châu Âu, Trung Á, Nga, Kavkaz tới Nam Á, Đông Á và các hành lang kết nối sang Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, có quy mô dân số 3,4 tỷ người, chiếm 25% GDP toàn cầu và hơn 15% thương mại quốc tế.
Khu vực này có hơn 50% trữ lượng dầu mỏ và 60% trữ lượng khí đốt tự nhiên toàn cầu, các khoáng sản chiến lược, hơn 1/4 diện tích canh tác nông nghiệp trên thế giới và tiềm năng lớn về hạ tầng logistics.
